_______________________________________________________________

 SH  Q  I  P  T  A  R  Ė  T

  

George Fred Williams

 Pėrkthyer nga anglishtja prej Shaban Ballės

 Drejtėsia dhe e vėrteta nuk janė mbrojtje ose arėsye nė sallat e diplomacisė

 Djali jem, ti nuk e di se me sa pak mėshirė qeveriset bota

 Tiranė  - Shtypshkronja “Dielli” - 1934

____________________________________

 Parathėnie e botimit tė parė

     E gjeta tė vlefshme pėrkthimin e kėtyre rreshtave mbasi kėto pėrmbajnė gjykimin e njė tė huaji mbi Shqipėrinė, i cili e formoi kėtė vetgjykim duke qenė vetė nė kontakt me Shqiptarėt e duke shikuar me sytė e vet ēdo gjė qė ka shkruar. Pėrveē kėsaj, ky shkrimtar ėshtė i njė shteti tė cilit nuk i intersonte ose i interesonte shumė pak gjendja politike e Shqipėrisė e pėr kėtė ēdo fjalė qė shkruan ky njeri ėshtė e sigurtė se e shkruan siē ia ndien ndėrgjegjeja e vet e jo pse ashtu ia lyp pozita diplomatike. Pėr shembull, nė Kreun IV tek nėnartikulli “Europa pėrkrah sundimin turk”  do tė shikoni se San Xhuljano, Ministėr i Jashtėm i Italisė, nga pozita e tij diplomatike shkruan tė kundėrtėn e asaj qė ndjen nė shpirtin e tij. Por qė shkrimtari i jonė shkruan ashtu si e ndien, do ta vini re po tė kėndoni me kujdes Kreun III “Rėnia e Qeverisė sė Vidit”. Aty do tė formoni njė vetgjykim se sjelljet e tij nė kėtė mėnyrė proshqiptare ndoshta u bėnė shkak qė ai tė shtrėngohesh me dhėnė dorėheqjen nga pozita e tij nė Europė.

     Xhorxh Fred Uilliams mė 1914 ishte Ministri i Amerikės nė Greqi dhe nė Mal tė Zi dhe vėzhgues i Komisionit Ndėrkombėtar nė Durrės, komision i cili do tė udhėhiqte dhe do tė bashkėpunonte me qeverinė e Vidit. Por zoti Uilliams duke e pa tė pamundur bashkėpunimin nė mes tyre dhe duke e pa se punėt po shkonin mbrapsht pse marrėveshja e Londrės e kishte mbjellė shumė ters farėn, e ma tepėr pse marrėveshja e Londrės caktonte njė princ kurse Vidi erdhi me titullin mbret, mbas shumė mundimesh pėr marrėveshje sa me kryengritėsit e Shqipėrisė sė mesme, sa  me ata tė Jugut, u bind se kėto punė ishin tė kota dhe vendosi tė marrė njė masė tė fundit. Shkoi nė Shqipėrinė e Jugut ku pruri nė marrėveshje “epirotėt” kryengritės me vlonjatėt qė tė bashkoheshin e tė shpallnin pavarėsinė e tyre, gjithmonė me qėllim qė sapo tė zhdukej qeveria  e Vidit e cila doemos nuk kishte jetė tė gjatė, t’i bashkonte kėsaj pavarėsie edhe pjesėn e sipėrme tė Shqipėrisė. Mirėpo, posa muarėn vesh kėtė gjė diplomatėt e Europės me tė shpejtė dėrguan nė Vlorė dy luftanije qė pėrmbanin anėtarė tė komisionit tė Durrėsit, tė cilėt nėn hijen e topave tė fuqive tė mėdha tė Europės e ndaluan kėtė bashkim qė ky zotni me shumė mund e bėri.

     Atėhere zoti Uillliams u bind krejtėsisht qė veprat e fuqive tė mėdha me marrėveshjen e Londrės nuk patėn pėr qėllim ta bėjnė kėtė shtet tė lirė, por tė gjejnė shkaqė se si me e shtypur ma tepėr, e duke patur nė dorė kėtė dhe tjera fakte ky vendosi me e lėnė kėtė skenė mėkatesh, por njėherit me ngritur perden e me paraqitur komedinė tragjike dhe shpirtin e zi tė diplomacisė  Europiane. I dhanė rastin Shqipėrisė nė Mbledhjen e Londrės pėr ta provuar nėse Shqiptarėt janė tė zotėt apo jo pėrsa paradėshirojnė. Por me mėnyrėn qė ata i kishin hartuar planet e tyre mund t’i hidhnin hi syve tė gjithė botės duke e bėrė me e quajtur tė zezėn tė bardhė, e prandaj Shqipėria lėkundej atė kohė nė djepin e fatit herė mbi dhe, herė jasht gropės sė zezė tė tmerrshme e tė helmatisur. Gjindej ky djep pikėrsisht mbi gropėn e pafund, kur pėrfaqėsuesit kryesorė tė diplomacisė Europiane, tė mbuluar me maska fytyrė-njeriu, kishin vu tehėt e bajonetave tė tyre mbi litarėt qė varesh ky djep pėr t’i pre e pėr ta lėshuar fatin e Shqipėrisė nė kėtė gropė vdekjeje qė tė mos mund tė ngrihesh kurrė.

     Pėr tė qenė korrekt ndaj pikpamjes njerėzore, kėta zotėrinj kishin filluar me pėrhapė fjalėn se ua dhamė provėn e lirisė Shqiptarėve por nuk po janė tė zotėt me e mbajtur dhe pėr fakt tregonin me gisht kryengritjet e brendshme, shkaktarėt e tė cilave ishin ata vetė. Pikėrisht nė kėtė kohė tė duhur e tė rrezikshme pėr Shqipėrinė, zoti Uilliams heq maskat qė iu japin pamje njerėzore kėtyre diplomatėve dhe nxjerr nė shesh fytyrat e tyre tė lyera me gjak tė pafajshėm e ia tregon me gisht botės duke deklaruar se tė fshehtat e kėsaj diplomacie janė shkaku i kaq gjakderdhjeve dhe deklaron pafajsinė dhe vujtjet e Shqiptarėve e mundimet e tyre pėr liri. Ai shpreh hapur se Shqiptarėt nuk janė tė egėr e tė rrezikshem, siē e thonė diplomatėt Europės, porse Shqiptarėt jane fisnike, janė trima, janė tė ndershėm, jane liridashes dhe kanė mikpritjen mė tė madhe nė botė. Kėto deklarata zoti Uilliams ia bėri mė tepėr popullit tė vet Amerikan duke iu lutur qė tė ndėrhyje sa mė parė pėr t’i ndihmuar ketij populli nė tė drejtat trashėgimore qė kėrkon dhe nė varfėrinė e tij, shkakun e sė cilės ia ngarkon fuqive tė mėdha tė Europės.

 Pėrkthyesi Shaban Balla

 Tiranė, 20 Mars 1934

 

  Faksimili i origjinalit „Parathanje“

________________________________________

Ballina e librit “Shqipetaret”, botuar nga Argeta LMC - Tiranė 1999

___________________________

Botimi i librit“Shqiptarėt“, Tiranė 1999

__________________________________

Letra e Prof.Dr.Rexhep Meidanit

_____________________________________________

Parathėnie e botimit tė dytė

     Kur m’u tregua ky libėr i vockėl e lexova menjėherė dhe pa vonesė, e rishtypa dhe e redaktova duke ruajtur pėrkthimin origjinal. Libri ėshtė shkruar para 90 vjetėsh, pėrkthyer e botuar nė Shqip para 70 vjetėsh dhe ribotohet pėr herė tė dytė tani. Falenderoj me kėtė rast pėrkthyesin Shaban Balla qė e kaloi nė Shqip veprėn e respektuar tė Xhorxh Fred Uilliamsit dhe dajėn tim Qazim Kuqashin qė kishte ruajtur njė botim tė tillė 70 vjeēar.

     Sė pari botimi apo ribotimi i njė libri tė tillė ėshtė njė gjė shumė e mirė, sepse shpreh respektin pėr njė njeri shpirtmadh e shpirtdrejtė si Xhorxh Fred Uilliamsi, pėr edukimin e shkollimin e tij dhe respektin pėr vlerat qė pėrcjell pena e tij. Nga ana tjetėr, ėshtė pėr tė ardhur keq qė ajo histori e dhimshme e Shqipėrisė e fillimit tė Shekullit XX, nė vend qė tė ishte pėr arshivė, vazhdon poshtėrsisht tė nėpėrkėmbet edhe nė kohėn e tanishme. Libri pohon thėnien popullore se tė huajt, akoma mė shumė armiqtė, kur gjejnė shesh bėjnė pėrshesh. Libri tregon sa tragjike kanė qenė (dhėmsurisht edhe janė) ndaj shqiptarėve pėrēarjet e shkaktuara nga armiqtė. I vetquajturi mbret Princ Vidi qėndroi nė Shqipėri nė periudhėn 7 Mars – 3 Shtator 1914. Siē edhe shkruan Xhorxh Fred Uilliamsi, nga ajo rrėmujė mizore e Luftės I Botėrore shqiptarėt vetėm e pėsonin. Pena e Xhorxh Fred Uilliamsit pėrcjell rėndėsinė e vlerave njerzore qė duhet tė kenė udhėheqėsit qė organizojnė, drejtojnė apo udhėheqin shtetet. Vetėm njerėzit me mirėsjellje, me shpirtmadhėsi, fisnikėrisht tė respektuar, tė palodhur nė punė, me vullnet dhe trimėri janė ato qė kanė shkaktuar dhe udhėhequr pėrparimin e popujve. 

     Xhorxh Fred Uilliams (1852-1932) lindi nė Dedham tė Masaēusetsit. U arsimua nė degėn e ligjeve nė Masaēusets mė 1872 dhe pas studimeve tė tjera u bė avokat. Gjatė viteve 1880-1887 kreu redaktime tė botimeve tė rėndėsishme ligjore nė vitet. Mė 1889, ishte anėtar i legjislaturės sė Masaēusetsit dhe gjatė viteve 1891-1993 ishte anėtar demokrat i Kongresit Amerikan. Gjate viteve 1913-1914 ishte Ambasador i SHBA nė Greqi dhe Mal tė Zi.

Saimir Lolja Tiranė, 19 Tetor 2004

____________________________________________

SH  Q  I  P  T  A  R  Ė  T

 T O K A   DH E   B A N O R Ė T

 

Tokė e Shiqipėrisė lemė tė hedh sytė e mij,

Mbi ty, O nanė e mjerė e njerėzve primitivė.

Bajroni tek “Udhėtimi i Ēajlld Heroldit”

     “Bah! Shikoni kėto barbarė!" ka thirrur ēdo tiran qė ka shtyrė nė fatkeqėsi viktimėn e vet, kur mė nė fund e ka pa tė pamundshme me e bėrė skllav. Ngjarja e dhimshme e Shqipėrisė nuk i ėshtė  treguar popullit tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės. Ajo ka qenė zhdukur nė vendin e vet tė Bajronit dhe tė shteteve tė mėdha, tė cilėt kanė vendosur tė zhdukin nga faqja e dheut kėtė popull heroik. Nė sallat e errta tė diplomacisė Europiane pėr shekuj me radhė ka qenė mbyllur e munduar fati i Shqipėrisė. Edhe tani, me lot ndėr sy dhe krejt e dobėsuar nga robėrija dhe padrejtėsia e shekujve, ajo po nxjerr pėerpara duart thatanike pėr tė kėrkuar drejtėsi dhe liri; por akoma mė kot. Po, shpėrblimi i mėkateve ėshtė vdekja dhe kujdesi i drejtė i Perėndisė nxjerr pėrpara faktin se gjendja e keqe e sotme e Europės rrjedh drejtpėrsėdrejti po nga ajo politikė qė e pėrdori pėr Shqipėrinė. Megjithėse ka shumė pėr tė thėnė, dal pėrpara ta them unė kėtė ndodhi, tė pėrshkruaj tokėn, origjinėn, gjuhėn, zakonet dhe historinė e kėtij populli, intrigat e Europės pėr ta mbajte kėtė popull skllav tė Turqisė, mundimet dhe kėrkesat e drejta tė tij pėr liri dhe pavarėsi, dhe mė nė fund se si Amerika mund ta ndihmojė duke i prirė kėtij populli nė tė drejtat e veta.

     Toka e Shqiptarėve

     Valona ishte njė pjesė e vogėl e kėsaj toke prej sė cilės ata qė shkelėn Shqipėrinė krijuan emrin Albania nė shekullin XI. Emri i vėrtetė i kėsaj toke ėshtė Shqipėri dhe i popullit Shqiptar qė domethėnė toka dhe bijt e Shqipes. Shqipėria, nė mes tė Malit tė Zi dhe tė Austrisė kah Veriu, le Serbinė kah Lindja dhe Greqinė kah Jugu, dhe shtrihet 390km pėrgjate bregut Lindor tė Adriatikut. Ajo ėshtė shumė afėr bregut Italian ku qytetet dhe portet prej Brindisi deri nė Venedik duket sikur duan me thėnė se janė kryenaltė me pėrparimin dhe lumturinė e tyre pėrpara anės tjetėr tė shkretė tė detit tė fqinjės sė vet. Si nė Jug ashtu edhe nė Veri tė Shqipėrisė ka porte tė bukur dhe liqenj tė mėdhenj e tė mrekullueshėm. Buza e Drinit dhe liqeni i Shkodrės, tė cilėt janė tani pothuaj tė pavozitshėm, duhet qė nėpėrmjet tyre t’u zhvillonte njė tregti e madhe e pėrgjithme. Katėr porte tė tjerė pėrgjatė bregut Shqiptar janė pa mole dhe pa farė pėrmirėsimi. Lumenjt janė tė mbushur e tė pavozitshėm, ndėrsa pyje tė mėdhenj po kalben nė balta e moēale. Fusha tė mėdha e pjellore shėrbejnė vetėm si njė kullote e dobėt pėr tufat e dhenve tė njė race shumė tė dobėt; i vetmi plug ėshtė parmenda e drunjtė e Romės sė lashtė. Minierat e punuara prej Romakėve dhe Venecianėve janė zhdukur nga pamja dhe s’dihet fare ku janė. Pėrveē rrugės Egnatia, njė tregues i pushtimit Romak, s’ka rrugė dhe fuqi tė mėdha ujrash shkojnė kot, sepse s’ka asnjė central elektrik. Nuk ka bankė dhe ka shumė pak tė holla; nuk ka njė zyrė postare tė vendit veē atyre tė tė huajve. Ka shumė pak gazeta dhe libra; shumė rrallė lėviz ndonjė lloj maqine dhe madje s’ka as qeveri tė vendit.

     Ministri i Punėve tė Jashtme tė Italise, i shquari San Xhuljano, bėri njė pėrshkrim se si mbėrriti nga bregu i detit deri nė Shkoder, qyteti kryesor, hypur mbi kalė, nėpėr fusha, moēale, ferrishte e baltra, mbi njė rrugė tė verbėt, ndėrsa gjatė rrugės sė tij nė njėrin krah kalonte i bukuri lumė pengues dhe i pavozitshem, i cili me pak shpenzime mund tė bėhet qė tė kalojnė nėpėr tė prej qytetit deri nė det vaporė prej mė se tre mijė tonelatash. E pamundur! Nė zemėr tė Europės tė ndodhet njė shkretirė kėsi soji, por qe njė fakt. Nė tė vėrtetė kjo rrjedh nga se ky vend ka mundėsira pėrparimi mė tė mėdha se ēdo shtet tjeter i Ballkanit por qė Europa e ka pa tė arėsyeshme me e bėrė kėtė vend tė mjerė e tė shkretė. Ky vend zė pozitėn gjeografike mė tė mire nė Europe; ai ėshtė ēelsi i tregtisė sė Ballkanit dhe porta e kalimit pėr nė Lindje. Me gjithė kėtė, sot nuk ka asnjė udhė hekuri qė t’i pėrshkojė Ballkanet prej Adriatiku nė atė mėnyrė qė kjo tė jetė njė vijim i linjės Austriake.

  Faksimili i origjinalit tė librit“Shqiptarė

     Kur Princ Vidi dhe pėrfaqėsuesit e gjashtė fuqive tė mėdha e bėnė Durrėsin kryeqytet tė Mbretėrisė, ata sot zunė njė vend tė keq, njė katund tė qelbėt, porse Durrėsin nėn emrin Epidamus siē quhej nė kohėt e vjetra Ciceroni dy mije vjet pėrpara e pėrshkroi si njė vend tė bukur, tė madh e tė lulėzuar. Nė atė kohė ishte njė qendėr e madhe tregtie, por sot sikurse edhe fqinji i tij Tivari nė Veri, qėndrojnė si njėmendore e mėkatit tė shkatėrrimit turk. Nė tokėn e Epirit ku sot 600’000 frymė rrojnė mjerisht, nėn Pax Romana rronin 4’000’000 nė lumturi. Do tė shohim mė vonė se jo natyra por arti i zi e zbriti kėtė vend nga lumturia e hershme nė gjendjen e dhimshme e tė mjeruar tė sotme. Kjo u qeth e u shkurtua nė traktatin e Berlinit, nė ndarjen e Ballkanit dhe nė marrėveshjen e Londrės, saqė askush s’mund tė dije sot sipėrfaqen dhe popullsinė e saj. Mund tė jetė e madhe sa shtetet Konektikat dhe Masaēuset bashkė dhe popullata mund tė ēmohet nga 500’000 nė 1’500’000, por mesatarisht mund tė jetė 750’000 shpirt. Shkodra ka 40’000 banorė dhe me pak pėrjashtime ky vend pėrbėhet prej katundesh.

     Origjina e Shqiptarėve

     Mbrapa nė kohėt parahistorike, para se poetėt e Homerit tė kėndonin pėr perėnditė e tyre dhe heronjtė e pėrrallave, pėrpara se tė shkruhej gjuha greke, rronte njė popull i qujtur Pellazg. Herodoti (484-425 p.e.s.) iu vesh Pellazgėve historinė e cila kėto i pėrmend shumė mė parė se sa qytetėrimin e grekėrve; punimi i ashpėr qė mbulon anėt e Panteonit nė Athine akoma quhet Pellazgjik. Kėta ndėrtuan mure tė mėdhenj qė quhen ciklopike dhe pėr tė cilėt Prof. Pokok thotė qė qenė ndėrtuar shumė mė pėrpara se tė egzistonin grekėrit e Homerit. Prej kėsaj race tė fortė parahistorike  mbetėn vetėm Shqiptarėt. Vetėm nė kohė tė vona u shkoqit se Pellazgėt qenė Ilirianėt e vjetėr, e para degė Indo-Europiane, perandoria e tė cilėve shtrihesh qė nga Azia e Vogėl deri nė Adriatik dhe nga Veriu deri nė Danub. Nga studimet e shkrimtarėve tė rinj, si Prof. Maks Myller dhe Prof. Pot, nė gjuhėn Shqipe u bė e qėndrueshme kjo origjine. Kėto Ilirianė, qė rrojnė akoma nė Shqipėri si Toskė, u shpėrndanė edhe nė Itali dhe njihen si Toskė, Toskanė, Etruskė.

     Ėshtė e kotė tė kėrkohet pėr perėnditė e Greqisė nė etimologjinė e gjuhės sė saj. Nė gjuhėn Shqipe kėto janė shumė tė qarta dhe domethėniet e tyre shumė tė drejta. Pėr shembull, Kaos ėshtė hapsi, hapėsira; Erebus, biri i Kaosit, ėshtė er-het-os, me e bėrė tė errėt; Uranos ėshtė I-Vran-os, domethėnė zana e reve, vranėt; Zeus, Zaa, Zee, Zoot-Zot, zė rrufe; Athena ėshtė E thėna, me thėnė fjalėn; Nemesis, nemės, domethėnė nam, thirrje e djallit; Muse, Mosois, ėshtė mėsuesi; Afėrdita domethėnė afėr ditės, agimi. Kur do tė jetė studiuar mirė gjuha Shqipe dhe kur do tė jenė zhvarrosur gojėdhanat e saj, atėhere shumė nga veprat e Homerit do tė rishkohen dhe ca nga ato do tė jetė nevoja edhe tė korigjohen. Herodoti nuk e pati ditė qė emrat e heronjve tė veprės sė Homerit ishin fare qartė nė gjuhen Pellazgjike. E deri edhe emri i vet i Homerit mund tė gjurmohet nė gjuhėn Shqipe:  I mirė, dhe nė formėn Imiros do tė thotė poezia e mirė.

Flamuri kombėtar

     Nė gjuhėn Shqipe ėshtė Agamemnon, Ai-ge-mendon, ai qė mendon; Ajaks, ai gjaksi, gjakderdhės; Priamos, Bir-i-amės, biri i amės e me kuptim ironik Biri i tokės, i vendit; Akili, i qiellit, njė i zbritur nga qielli; Odiseu, i udhės, udhėtari, aji qė shėtit; Ithaka, i thak, idhnak; Droilos, Droili(os), ai qė druhet,  frigac. Shumė tė tjera mund t’i shtohen kėsaj liste. Nuk ėshtė ēudi nė se njerėzit qė kanė studiuar gjuhėn Shqipe tė thonė se kjo ėshtė gjuha origjnale e Homerit dhe qė grekėrit e morėn nga poetėt Pellazgjike tė shumtėn e kėngėve tė trimėrive dhe ato heroike. Sa dituri e madhe e pret arkeologun kur toka Shqiptare do tė hapi thesarin e historisė Pellzagjike! Kėta dhe shumė rrjedhime tė tjera provojnė qė Shqiptarėt sot janė mbi tokėn e tė parėve dhe flasin gjuhėn e stėrgjyshėve tė tyre. Edhe pėrpara se dega helene tė njifej nė malet e Thesalisė, Shkodra, qyteti kryesor i Shqipėrisė, qe pa dyshim kryeqyteti i mbretėrisė madhėshtore tė Ilirisė. Shqipja qe gjuha amtare e Aleksandrit tė Madh qė pushtoi botėn dhe e Pirros sė Epirit, njė nga gjeneralėt mė tė mėdhenj qė pėrmend historia dhe pėrballues i fundit i ushtrive pushtuese Romake. Njė tragjedi, pėrtej pėrfytyrimit tė tragjedistit, ėshtė kjo qė njė racė e vjetėr dhe e fortė erdhi nė njė gjendje kaq tė keqe dhe mizore, gjė e cila shikohet si skandal i qytetėrimit Europian. Nuk ėshtė pėr ēudi qė otomanėt nuk lejuan ndonjė gėrmim nė tokėn Shqiptare, sepse ajo mund t’i sillte ndėrmend kėtij populli lulėzimin e parė.

     Vendasit e Shqipėrisė 

     Nuk janė turq sikurse shumė e mendojnė; pėrpara kanė qenė tė gjithė tė krishterė, por gjatė shekujsh pjesa mė e madhe ėshtė kthyer nė besimin mohamedan. Shumė prej malsorėve janė katolikė, ndėrsa nė Shqipėrinė e Jugut pothuajse kisha greke ėshtė krejtėsisht e pranueshme pėrveē mohamedanėve. Gjuha shqipe ėshtė aq e dallueshme nga gjuhėt tjera tė Europės sikurse ėshtė gjuha Kelte dhe Baske. Ata s’kanė literaturė veēse pak libra tė priftėrinjve katolikė; as alfabet tė qėndrueshėm nuk kanė akoma. Nė shkollat e pakta turqit nuk kanė lejuar qė tė mėsohet gjuha e tyre dhe nuk janė shumė ata qė dijnė me shkruajtur e me lexuar. Historia e Shqipėrisė ėshtė njė shėnim i gjatė shkeljesh, plaēkitjesh dhe gjakderdhjesh. Kėngėt e tyre tregojnė, theksojnė, vetėm lufta e trimėrira. Tė gjitha shkeljet e Europės mizore e kanė pėrshirė kėtė vend me zjarrm e shpatė.

     Mbasi vdiq heroi Gjergj Kastrioti qė mbajti larg nga Shqipėria pėr 24 vjet ushtritė e sulltanit duke i zhdukur nga faqja e dheut njėrėn mbas tjetrės, otomanėt mundėn ta pushtojnė Shqipėrinė dhe e mbajtėn nėn zgjedhė pėr mė se 450 vjet. Pėrveē popullit tė fushave, tė cilėt i ka vrarė mė shumė zgjedha e robėrisė, pėrgjithėsisht Shqiptarėt janė trima e luftetarė tė fortė. Malėsori nuk del kurrė prej shtėpisė sė tij i pa armatosur, e deri bariu mban tufėn e vet i armatosur deri nė dhėmbė. Lufta ka qenė i vetmi besim i tyre; biles ata thonė: aty ku ėshtė shpata aty ėshtė besimi. Djali rritet pa farė edukate ose disipline pėrveē se pėrdorimit tė armėve. Nė ushtrinė turke ai mėsoi se si me vjedhė e me grabitė; nė shtėpinė dhe vendin e vet zyrtarėt dhe tagrambledhėsit e pengonin nė kursimet, punimet dhe industritė. I rritur nė njė atmosferė dhune dhe vjedhje, edhe urija shpesh here e ka shtėrnguar tė fitojė rrojtjen e tij si tė mundet, qofte edhe prej armikut qė i ka shkelė nė votėr. Nuk duhet shikuar pėr ēudi pse vjedhja qė i bėnin turqve quhesh patriotizėm i lartė. Pa dyshim kėta malėsorė janė tė egėr dhe tė pamėshirshėm nė mėsymje ose nė mbrojtje. Qė kėta kanė edhe zakone tė kėqija s’ka nevojė pėr vėrtetim, porse janė rritur nė njė atmosferė pesimiste.

  Njė popull fisnik

     Ky popull ėshtė shembulli mė i madh i tė mbajturit tė moralit dhe meritave tė trashėguara, pėr fisnikėrinė dhe pėr kapacitetin e tij qė, megjithėse pėr shekuj me rradhė ka qenė nėn ndikimin tiranik dhe zhvleftėsues, e mban prap kryet lart, nuk i ka humbur shpresat e veta dhe gjithnjė thotė se jam Shqiptar, qoftė edhe nė mes tė zjarrmit. Dhe pėr kėtė ky meriton tė gradohet me njė listė tė gjatė virtytesh tė pastėrta e shembullore. San Xhiljano thotė se Shqiptarėt janė egoista tė radhės sė parė. Sigurisht ata nuk janė njė racė qė shtrohen dhe kėrrusen nga frika. Trimėrija e tyre s’ka kufi; ata e pėrballojnė vdekjen dhe fatkeqsinė e tyre pa u trembur. Fjala e besės pėr ta ėshtė shumė mė e shenjtė se sa bėmat e mėdha tė popujve tė qytetėruar dhe mikpritja e tyre vijon deri sa mos t’u mbetet mė kurrgjė. Virtytet e grave tė tyre janė tė trashėguara dhe vdekja ėshtė dėnimi i zakonshėm dhe i shpejtė nė rast tradhėtie ose imoraliteti. Ndjeshmėria e tyre nė ēnderime dhe fėmijė ėshtė shumė mė i madh se sa nė rrena e shpifje dhe kėto raste mbarojnė gjithmonė nė gjakmarrje. Nė asnjė vend tjetėr tė botės nuk ėshtė ma e sigurte gruaja nga fyerjet se sa nė Shqipėri; ai qe vret njė grua bie nga vlefta dhe e humb emrin e famėn. Bajroni e nderon nė kėtė mėnyrė besnikėrinė e Shqiptarėve nga pėrvoja vetjake qė pati prane tyre:

T’ashpėr janė djemtė e Shqipėrisė,

e me gjithė kėtė nuk u mungojnė virtytet,

tė ishin ato virtyte mė tė pjekur;

Ku ėshtė armiku qė ua ka pa shpinėn e shtegun ta lirojnė?

Fortesat e shtėpitė e tyre nuk janė mė tė sigurta kurrė,

sa ata vetė nė kohėra turbullimi e nė rast nevoje;

Sa e rėndė ėshtė mėrija e tyre,

por kur ta falin, miqėsia ėshtė fare e sigurtė;

Kur mirėnjohja ose fisnikėria me derdh gjakun i thėrret,

tė patrembur shkojnė pėrpara kudo qė t’i ēojė udhėheqėsi i vet.

  Ballina e librit –“Shqiptarėt”, tė George Fred Williams

Kaq tepėr e admironte Bajroni kėtė popull saqė Shelli e thėrriste atė me emrin pėrkėdhelės ALBI. Malėsori dallohet nga qytetari. Veshja pėrgjithėsisht ėshtė si veshja kombėtare e Greqisė. Fustanella, njė fustan i bardhė qė mbėrrin deri ke gjuri, ēorape tė bardha mbulojne puplat e kėmbėve, kėpuce me maja tė kthyeme e me tufa mbi ta, rrypi i mesit i mbushur me armė, xhamadani me mėngė tė lėshuara  mbrapa dhe qeleshe. (Xhorxh Fred Uilliams ka vizituar vetėm bregun e jugor tė Shqipėrisė, prandaj pėrshkruan kostumin popullor jugor Shqiptar – shėn. pėrkth.). Ky popull rron nė formėn prindėrore, domethėnė plaku i shtėpisė nderohet dhe shquhet pėrmbi tė tjerėt dhe tė gjithė e dėgjojnė. Vajzat nderojnė dhe ndigjojnė nanėn. Iu mbarohet mė parė ēdo dėshirė prindėve e pastaj tė tjerėve. Tek ky popull nderimi pėr moshėn ėshtė njė tipar i veēantė. Janė shumė zemėr mirė pėr njėri tjetrin, ndihmojnė shoqi shoqin nė rast rreziku apo nevoje, kanė respekt pėr eprorėt e tyre dhe e mbajnė besėn me drejtėsi e me ndėrgjegje tė pastėr. Nė mes tė tyre flasin njė gjuhė tė zbukuruar, pėrdorin shprehje tė pastra dhe tė prishurit e gojės shpaguhet pa vonesė e ngadonjėherė shumė rėndė. As me qeshje nuk pėrdoret gjuhė pėrdhosėse.

     Mikpritja ėshtė nė kulmin e saj nė Shqipėri. Njė sulm po t’i bėhet mikut nė ēdo mėnyrė qoftė, ėshtė njė ēnderim i madh pėr tė zotin e shtėpisė e pėr gjithė fisin e tij. Ai qė grabit ose vjedh mikun, sipas zakonit tė vendit dėnohet shumė rėndė, ose me vdekje ose nxirret jashtė fisit. Burrat janė tė gjatė, Gegėt nė Veri janė mė tė gjatė se Toskėt nė Jugė; gjithashtu mė tė fortė dhe mė tė rreptė. Njė shkrimtar e pėrshkruan lėvizjen e malėsorėve tė Veriut si tė dhive tė egra qė i ngjiten majave e shkėmbinjėve mė tė mprehtė dhe zbresin pa pikė frike nga kėto vende, qė kur i sheh thua se asgjė e gjalle s’mund tė shpėtoje nga ato. Besa ėshtė tradita mė e shenjtė; kur njėri ka besėn e njė personi tė mirė tė njėrit fis, ēnderimi mė i madh e pret thyesin e saj prej personit tė atij fisi. Besa e Shqiptarit jo vetėm qė mbahet dhe mbrohet me vullnetin mė tė mirė, por Shqiptari po tė jetė nevoja jep edhe jetėn pėr tė mbajtur besėn e dhėnė. Njė udhėtar nėn fjalėn e besės ėshtė nėn mbrojtje tė shenjtė.

     Zakone gjakmarrje

     Gjakmarrja ėshtė njė traditė e Shqiptarėve, por e rregulluar mbas ca ligjeve dhe zakoneve tė vendit qė caktojnė kur, kush dhe si ėshtė e drejtė njė gjakmarrje. Nė kėto raste qeveria nuk pėrzihet, edhe nė qoftė se ndėrhyn do tė ndjekė zakonin e vendit mė tepėr se ligjin. Ky “lex talionis”,  rregull qė jep tė drejtė qė tė shpaguhet njė dėm i ndėrsjelltė ose si i thonė, njė sy pėr njė sy e kokė pėr kokė, jo vetėm qė hyri nėpėr ligje gjatė shekujve, por edhe nėpėr besime. Gjykohej se shpirti i tė vrarit nuk ka qetėsi deri sa tė vritet gjaksori. Nė Shqipėri familjes ose trashėgimtarve nuk u mbetet gjakmarrja vetėm pėr vrasje, por edhe pėr ēeshtje nderi grash. Gjaqet shpesh herė shtrihen deri nė bajraqe, fise, dhe shpagime gjaqesh shumė herė kanė kapėrcyer katunde e krahina. Ligjet turke nė kėtė vend nuk jepnin ndonjė farė drejtėsie; madje i nxitnin kėto zakone pasi ato shkaktonin pėrēarje, grindje dhe armiqsira tė mbrendshme ndėrmejt Shqiptarėve, gjėra qė i lehtesojnin barrėn Turqisė pėr tė zbatuar mė tepėr tiraninė dhe robėrinė. Me ardhjen nė fuqi tė ligjit tė krimeve, ky zakon ndoshta do to zhduket me kohė sikurse nė rastin e Malit tė Zi.

     Gratė Shqiptare

     Ndėrsa, si dhe nė shtetet tjera tė Ballkanit, gruaja bėn tė gjitha punėt, si nė fushė ashtu edhe nė shtėpi, ajo shikohet mė me respekt dhe zė njė pozitė mė tė lartė se gruaja e Lindjes. Njė grua mund tė shėtisi prej njė ane tė Shqipėrisė nė tjetrėn pa farė dyshimi, bile edhe njė burrė qė mund tė ndodhet me tė, nga shkaku i gruas ėshtė i sigurtė. Nė qoftė se njė vajzė e fejuar le tė fejuarin e vet, ajo e ngarkon familjen e saj me njė gjak tė cilin e ka tė drejtė i fejuari i saj. Pėrveē atyre tė qytetit, nusja nuk merr pajė nga ati i saj, pėrkundrazi dhėndri i paguan njė shumė tė hollash tė atit tė vajzės; pėr gratė e veja paguhet gjysma. Ndėr gratė Shqiptare dashuria dhe bukuria nuk luajnė njė rol me rėndėsi. Ē’ka ia shton rėndėsinė gruas pranė burrit ėshtė tė pjellurit; dukė shtuar femijėt, shtohet edhe pozita. Nuk egzistojnė gjėkundi gra mė tė virtytshme se nė Shqipėri.

     Brez i fuqishėm

    Gjaku i Shqiptarėve ėshtė gjak burrėrie. Shqiptari i ka dhėnė Turqisė gjeneralėt dhe ministrat mė tė mirė. Vėllezėrit e tyre nė Itali, Toskanėt, vunė themelet e vertetė tė madhėshtisė sė Romės. Pesė perandorė tė Romės qenė bij malėsorėsh Ilirianė; ata e forcuan racėn Italiane. Nė grykat dhe nė malet e Atikės gjuha Shqipe ėshtė nė pėrdorim edhe sot. Nė pėrpjekjet e Greqisė pėr liri, Shqiptarėt lanė emra fame. Ata trazohen me tė tjerėt, por nė trazim nuk bashkohen, domethėnė nuk i pėrziejnė gjakun dhe zakonet e tyre. Tė ruajturit e gjuhės dhe tė zakoneve tė veta nėn thembrėn dhe tiraninė e shekujve tregon mundėsitė e njė race tė fortė e tė pamundėshme. Do tė shohim se si Europa e pėrdori kėtė ēelės tė Ballkaneve pėr tė mbajtur mbyllur dyert e mėshirės e tė dritės mbi njė popull, i cili tani po lutet pėr pavarėsi e liri.

Ngatėrresat e fuqive tė mėdha

Djali im, ti nuk e di se me sa pak mėshirė qeveriset bota.

Uksensherna,  kryeministėr i Suedisė, 1612

     Shqipėria, njė vend kaq i vogėl e i prapambetur, pa kurrfarė qytetėrimi, pse luan njė rol kaq tė madh nė politikėn e Europės? Ėshtė e nevojshme qė t’i pergjigjem kėtu kėsaj pyetje, pėrgjigjia e sė cilės trajton pėrmbajtjen e ndėrlikuar tė diplomacisė Europiane. Pėrgjigjia e shkurtėr ėshtė se situata gjeografike e Shqipėrisė paraqet probleme politike edhe mė tė gjėra se ato tė parashtruara  prej shteteve tė tjerė tė Ballkanit. Gjendja e Shqipėrisė ėshtė njė faktor kryesor i problemit tė Lindjes, mbasi kjo ėshtė udha natyrale e kalimit prej Adriatikut nė Lindje. Pėrveē kėsaj ėshtė edhe pikėrisht vendi pėr daljen e tregtisė sė Ballkanit dhe sė fundi ajo ka nė dorė komandėn e hyrjes nė Aariatik nė ngushticėn e Otrantos. Portet e saja, me portin nė detin Egje tė Selanikut dhe tė Bosforit, janė ēelsat e dyerve tė Europės Lindore pėr nė detin Mesdhe. Pėr tė marrė nė dorė kėta ēelsa diplomacia e Europės ka punuar pėr dy shekuj rresht.

     Pėrjashtimi i Rusisė nga deti Mesdhe

    Pėrmbi tė gjitha del e dukshme figura e Rusisė, qėllimi kryesoer politik i sė cilės ka qenė me patur kalim tė lirė nė detin Mesdhe. Pėr kėtė qėllim ajo e pa tė arsyeshme shkatėrrimin e Turqisė. Nė vitin 1711, Pjetri i Madh thirri nė ndihmė shtetet sllave tė Serbisė, Sllovenisė, Maqedonisė, Bosnjės, Hercegovinės, Kroacisė dhe Malit tė Zi pėr t’u bashkuar me tė nė njė luftė fetare e racore pėr tė liruar tė krishterėt ortodoksė dhe gjithė popujt qė flasin gjuhėn sllave nga zgjedha otomane. Qė prej asaj kohe, Rusia dhe Turqia kanė qenė nė njė ndeshje tė pėrhershme dhe Rusia ėshtė bėrė mbrojtėsja dhe ndihmėsja e shteteve sllave. Kėto kondita iu paraqitėn parlamentit prej Sir Eduard Greit (Ministėr i Jashtėm i Britanisė), parlament i cili ishte vendi i zakonoshem i diplomacisė Europiane nė tė kaluarėn. Ėshtė pėr t’u shėnuar se shtetet qė emėroi Cari i Madh, bashkė me Hungarinė dhe Poloninė, formonin njė rreth tė fortė popujsh sllave kundrejt Austrisė Gjermane. Ėndrra pėr t’i bashkuar kėta popuj nė njė perandori sllave qe njė lumturi pėr Rusinė dhe Serbinė, por njė tmerr pėr popujt Gjermane dhe pėr tė gjithė Europėn Perendimore. Nga frika e kėsaj fantazme tė njė perandorie sllave, fuqitė e Europės kanė ndenjur tė bashkuara pėr tė mos e lėnė Rusinė e as aleatėt e saj sllave me zėnė vend ose me krijuar ndonjė kalim pėr nė detin Mesdhe.

Shteti bullgar sipas marrėveshjes sėShėn Stefanit 1878

     Por fakti kryesor qė i takon Shqipėrisė ėshtė se fuqitė Enropiane e pėrkrahėn sundimin turk nė Europė dhe e mbrojtėn atė kundra Rusisė pėr tė vetmen arsye se zhdukja e Turqisė nga Adriatiku deri nė Stamboll do tė shkaktonte ndarjen e kėtyre vendeve fqinjėve tė tjerė, dhe nė kėtė menyre do tė hapej ēeshtja e madhe e sllavėve pėr tė dalė nė detin Mesdhe. Lufta Krimesė u bė prej Anglisė dhe Francės pėr tė mbrojtur Turqinė kundra Rusisė dhe pėrfundoi me traktatin e Parisit nė tė cilin pavarėsia e Turqisė u garantua dhe u sigurua. Ajo u pranua qė tė marrė pjesė nė marreveshjet e fuqive Europiane, kurse popujt e krishterė tė Lindjes u lanė nėn mėshirėn e dobėt tė Sulltanit. Ishte  pėrpara kėsaj lufte kur Car Nikolla parashtroi qė perandoria turke tė mos njihej nga ana e Rusisė dhe Anglisė, por kjo e fundit nuk e pranoi kėtė kėrkesė.

     Traktati i Berlinit

     Nė vitin 1878, Rusia pushtoi Turqinė dhe ndaloi nė dyert e Stambollit. Traktati i Shėn Stefanit u bė nė mes tė dy ndėrluftuesve dhe me tė cilin mjeshtėrisht Rusia pėr tė mirėn dhe pėrdorimin e vet krijoi njė shtet tė madh Bullgar, qė nga ana Jugore do tė shtrihej deri nė detin Egje duke pėrfshirė edhe portin e Selanikut. Kjo shkaktoi mbledhjen e shpejtė tė fuqive Europiane tė cilat bėnė traktatin e Berlinit. Ky traktat ndaloi formimin e shtetit Bullgar tė projektuar dhe vuri nė heshtje kėrkesat e Rusisė pėr tė pasė njė port nė detin Mesdhe. Serbia, Rumania dhe Mali i Zi u shpallėn shtete tė pavarura. Njė hartė e kohės sė fundit do tė tregoje se traktati e la njė copė tė Ballkanit akoma nėn sundimin turk, e cila shtrihej prej Adriatikut deri nė Stamboll dhe pėrmblidhte Bosforin, Selanikun, Maqedoninė dhe Shqipėrinė. Shtetet sllave tė Bosnjes dhe Hercegovinės nė Adriatik iu dhane Austrisė. Qe njė kėmbėngulje e vendosur pėr Europėn qė tė mos lejonte shtet sllav tė kishte njė dalje nė detin Mesdhe. Skllavėria dhe robėria e tė shkretės Shqipėri nuk u bisedua; kjo ishte viktima e parimit tė kėsaj diplomacie tė Europės.

Kongresi i Berlinit - Qershor 1878

     Kėrkesat e Serbisė nė Adriatik

     Lufta Ballkanike mė 1912 nuk u prit me sy tė mirė nga fuqitė Europiane. Historia e saj ėshtė e njohur por nuk ėshtė kuptuar krejtėsisht nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės se dy gjėrat mė me rėndėsi tė kėsaj lufte ishin marrja e portit tė Selanikut dhe tė porteve tė Shqipėrisė. Kėta ishin vend-daljet natyrale tė tregtisė sė Ballkanit dhe vend-shkarkimet e hekuradhave tė ardhshme. Edhe Austria priste me padurim ndonjė rast pėr tė shtirė nė dorė portin e Selanikut, por shteti serb kėrkonte mbi gjithė tė tjerat njė port pėr lėvizjen tregtare tė tij. Ajo ishte e mbyllur dhe e izoluar larg detit dhe nė qoftė se shkeljes sė tokave tė huaja i jepte tė drejtė, Serbia pa turp mund tė kėrkojė njė vend-dalje nė det. Grindja e shteteve tė Ballkanit nė mes tyre u bė shkak qė gjashtė fuqitė e mėdha tė Europės tė marrin nė dorė frenat dukė ndėrhyrė qė t’i pushonin kėto grindje.

     Austria dhe Italia rivale

     Nė kėtė kohė duhet pėrmendur edhe njė fazė tjetėr trazimesh nė Shqipėri. Austria dhe Italia urdhėrojnė ose komandojnė detin Adriatik pėrveē ballit tė Shqipėrisė. Kėta dy shtete kanė pritur me padurim vite me rradhė rastet pėr tė shtirė nė dorė portet e kėtij vendi. Ata kanė shpenzuar tė holla duke mbajtur nė Shqipėri agjentė dhe shkolla pėr tė shtuar ndikimin e tyre mbi kėtė popull. Tė dy kėto kanė pritur ditėn kur “i sėmuri i Lindjes” do t’u varrosej nė anėn tjetėr tė detit Egje. Mbi dy pika Austria dhe Italia qenė posaēėrsisht nė marrėveshje: e para, qė asnjėra prej tyre tė mos sundonte Shqipėrinė dhe e dyta qė asnjė fuqi tjetėr tė mos vendosej nė Adriatik. Nga pikpamja diplomatike e pėrgjithshme, kjo nuk qe njė gjė shume e pa arsyeshme. Pse, po tė kish nėn sundimin e vet Austria Shqipėrinė, ajo do tė gjendej vetėm 74 km larg bregut Italian nė mės tė Vlorės dhe Otrantos. Dhe, po tė bėhej Italia sunduese e Shqipėrisė, do ta kthente Adriatikun nė njė gji tė Italisė duke e bėrė “il mare nostra”, sikurse italianėve u pėlqen ta thonė. Nė anėn tjeter, ēdo fuqi detare me zotėrimin e Shqipėrisė do tė ishte njė kėrcėnim e kanosje pėr tė dyja, Austrinė dhe Italinė.

     Perandoria sllave

   Plani pėr njė perandori sllave ushqehesh mė tepėr prej Serbisė nėn emrin e krijuar “Serbia e Madhe”. Edhe Mali i Zi ėshtė bashkuar me kėtė plan; qė tė dy duke qenė nėn kujdesin e Rusisė, mbrojtėses sė tyre tė betuar. Me njė perandori tė tillė, provincat sllave, Bosnja, Hercegovina dhe Dalmacia, mė lejen ose hapjen e Austrisė, do tė bėnin tė mundur daljen e Malit tė Zi dhe tė Serbisė nė Adriatik. Shumė u zemėruan kėto shtete kur mė 1908 Austro-Hungaria zgjeroi sundimin e vet mbi Bosnjen dhe Hercegovinėn dhe i bėri kryekėput tė vetat. Kur tė gjashtė fuqitė e mėdha e patėn mbaruar Konferencėn e Londrės mbi ndarjen Ballkanike, ato ndoqėn po ata parimet e vjetra pėr tė mos lejuar shtetet sllave me takuar detin Mesdhe. Turqia pothuaj se qe terhequr nga Ballkani dhe njė problem i madh gjendej mbi tryezėn e fuqive Europiane. Kėto e zhvilluan kėtė duke i dhėnė portin e Selanikut Greqisė dhe duke krijuar shtetin e pavarur tė Shqipqrisė. Nė kėtė mėnyrė varroseshin shpresat e Serbisė, e cila nė kėtė kohe ėshtė ēuar nė kėmbe dhe ka shkelur Shqipėrinė ndėrsa Mali i Zi ka pushtuar Shkodrėn.

     Shqipėria dhe lufta botėrore

     Nė kėtė plan veprimesh Austria dhe Italia ishin pa kundėrshtim fuqitė lėvizėse dhe princi trashėgimtar Franz Ferdinandi i Austro-Hungarisė shikohej si kujdestar i parimit tė tyre. Serbia mjaft e zemėruar qė prej vitit 1908, tani u tėrbua dhe pa dyshim demonstratat e saja kundėr Austro-Hungarisė qenė tė rrepta dhe kėrcėuese pėr hakmarrje. Qellimi i gjallė i Europės pėr tė pėrjashtuar Rusinė dhe aleatėt e saj nga deti Mesdhe shihet edhe nga fakti se kur Austro-Hungaria mori Bosnjen dhe Hercegovinėn pėr pak qe duke u shkaktuar njė luftė Europiane dhe vepra e krijimit tė shtetit tė pavarur Shqiptar sigurisht qe duke ndezur njė ndeshje tė pėrgjithshme. Mėria e madhe kundra Austro-Hungarisė natyrisht iu drejtua princit trashėgimtar dhe vrasja e tij nė Sarajevė keqėsoi pa masė marrėdhėniet midis Austro-Hungarisė dhe Serbisė. Mbas kėsaj, ngjarjet rrodhėn shumė shpejt. Austro-Hungaria i diktoi ultimatum Serbisė dhe me kundėrshtimin e tij i shpalli luftė. Rusia qiti zėrin se kjo ishte puna e saj dhe brenda pak diteve pesė prej fuqive tė mėdha u gjendėn nė ndeshje tė vazhdueshme. Po tė kish pėrmbushur Europa dėshirat e Serbisė pėr njė skelė nė Shqipėri, kjo klimė e tmerrshme nuk do tė vinte. Zotėrimi ose sundimi mbi Shqipėri qe pa dyshim shkaku qė u shkaktua kjo luftė qė po pėrfshin kontinentin e Europės. Kjo ėshtė historia e diplomacisė Europiane nė Ballkan, me gjithė se shumė shkurt ėshtė pėrshkruar. Prandaj pėrshtatet posaēėrisht titulli  "Ngatėrresat e Fuqive tė Mėdha".

Shqipėria etnike

     Faji i diplomacisė Europiane

     Nė qoftė se me tė vėrtetė bashkimi sllav ėshtė njė kanosje pėr qytetėrimin Perendimor, sigurisht  historia e diplomacisė pėrkundrazi ndryshon kur Rusia tė ketė siguruar aleatė tė fuqishėm nė Perėndim pėr shkatėrrimin e Gjermanisė, pengesėn mė tė madhe tė triumfit tė saj. Por nė qoftė se ky bashkim ėshtė vetėm njė pėrrallė e shpikur ose njė arsyetim jo i vėrtetė, atėhere diplomacia Europiane duhet tė quhet fajtore ndaj krimit qė bėn duke mbajtur Ballkanet nėn zgjedhėn e dobėt tė Turqisė. Nė njėrėn anė prej kėtyre dy ēengelave, qė janė pėrgjigjia e kėtij problemi, duhet tė varet kjo lloj diplomacie. Edhe nė qoftė e vėrtetė se kanosja sllave qe njė pretendim dhe qė shtetet e mėdha deshėn vetėm me gjetur shkak pėr tė mbajtur Rusinė larg nga deti Mesdhe, vuajtjet dhe fatkeqėsirat e Shqipėrisė varen mbi dyart e tyre sepse Shqipėria vuajti vetėm prej fajit tė tyre. Me tė vėrtetė me sa pak mėshirė qeveriset bota! Po to kish prishur Europa njė shekull mė parė sundimin otoman nė Europė, patjetėr faqja e qytetėrimit tonė do tė ishte ndryshe. Shtetet e Ballkanit do tė kishin tashmė njė shekull vjetėrsi nė lirinė e tyre dhe mundet qė nė rrugėn e paqes do tė ishin mė tė pėrparuar nė pasuri, nė edukatė, nė tregti dhe industri. Pėrkundrejt tė sotmes qė janė tė varfėr e tė shkatėrruar prej luftash tė vijueshme, tė cilat janė shkaktuar vetėm e vetėm pse kėrkonin tė liroheshin nga zgjedha. Shqipėria tani do tė mund tė ishte njė shtet i lulėzuar e i pėrparuar. Ndoshta kur diplomacia e zezė, qė ka rrėnjėt nė shekujt e errėt e qė bėn ēdo shtet tė shihet me tjetrin me njė armiqėsi tė madhe, tė jetė zhdukur dhe ndonjė mėnyrė simpatie njerzore dhe vllazėrore tė pėrdoret, atėhere do tė kujtojme faktin qė suksesi i njė populli nuk ėshtė nevoja tė bėhet me humbjen e njė tjetri. Atėhere sllavet, gjermanėt, anglezet, turqit dhe Shqiptaret mund tė pėrfitojnė shumė mė mirė nga pėrparimi, lulėzimi dhe lumturia e njėri-tjetrit.

     Diplomacia e shastisur e Europės

   Ndėrkaq Shqipėria, viktima kryesore e kėsaj diplomacie, mbetet e lodhur, e kėrrusur dhe e zhytur nė gjak sepse, edhe mbas lirimit tė shteteve tjera tė Ballkanit nga zgjedha, kjo u la akoma nėn Turqi. Bashkė me Shqipėrinė mbeti nėn zgjedhė edhe Maqedonia. Po tė kishte mbetur ndopak simpati njerėzore nė politikėn e Europės dhe ndonjė ndjenjė pėr tė shpaguar mėkatet qė ka bėrė gjatė shekujve, kėto fuqi do t’u kishin dhėnė rastin Shqiptarėve pėr tė formuar njė qeveri dhe pėr tė zbatuar nje statut tė vetin. Edhe njė dhenzė e truve tė kalit do tė kishte menduar qė njė popull trim dhe luftėtar si ky nuk do tė pranonte njė zgjedhė tiranie tė re nė vendin e sė parės. Por diplomacia e shastisur vendosi tė zbatojė forcėn dhe tiraninė pėr tė sunduar kėtė popull; por ky vendim doemos do tė binte poshtė sikurse u pa. Shtetet e Europės kanė bėrtitur dhe kanė shpallur se Shqiptarėt janė popull i pabindur, i egėr e barbar. Por nė anėn tjetėr deshėn tė krijojnė mbi ta njė qeveri pa pyetur dėshirat e tyre, pa iu siguruar ndonjė farė lirie ose tė drejta trashėgimore dhe biles pa asnjė kėmbė ushtari pėr tė vėnė nė zbatim programin e tyre: sollėn vetėm disa oficerė, kurse ushtarė jo. Por, po tė ishin tė vėrteta deklaratat e tyre, ata do tė kishin sjellur fuqi tė madhe tė armatosur pėr tė perkulur Shqiptarėt; por kėto tė bėrtitura ishin vetėm pėr tė justifikuar sjelljet e tyre. Ata prenė copa me rėndėsi nga toka Shqiptare dhe ia dhanė fqinjėve nė Veri, nė Jugė dhe nė Lindje, duke shkaktuar kėshtu ngatėrresa dhe luftėra tė pėrditshme nė mes tė kėtyre shteteve. Copėn qė mbeti nga gėrshėra e tyre e quajtėn shteti i pavarur i Shqipėrisė. Gabimin mė tė madh tė planeve tė tyre do ta pėrshkruaj nė kreun qė vijon.

Shqipėria ėshtė bėrė lėmi i ndikimeve tė shumėllojshme qe e tėrheqin nė drejtime tė ndryshme. S’ka  vullnet, s’ka program e as autoritet tė njohur nė kėtė tokė. Propaganda, intriga dhe shpifjet e fshehin tė vėrtetėn. 

Kėtė e raporton Dr. Dillone nga Durrėsi.

      Kur gjashtė fuqitė e mėdha hartuan njė plan qeverimi pėr Shqipėrinė, vepra e tyre tregoi njė pazotėsi tė ēuditshme, sepse ai qe njė plan qė i nuk pėrshtatesh njė shteti si ky. Marrėveshja e Londrės pėrmbante nenet: (1) Njė principatė autonome, sovrane, me tė drejtė trashėgimi tė fronit nga tė paslindurit dhe nėn sigurimin e gjashtė fuqive tė mėdha. (4) Kontrollimi i administratave qytetare dhe i financave i jepet njė komisioni ndėrkombėtar tė pėrbėrė prej delegatėsh tė gjashtė fuqive tė mėdha dhe njė delegati tė Shqipėrisė. (7) Emėrimi i princit, formimi i njė qeverie kombėtare pėrfundimtare, funksionet e autoriteve tė vendit qė ndodhen si dhe qetėsija e popullit i lihen nė dorė komisionit nė fjalė. (8) Sigurimi i popullit dhe rregulli do tė bėhet prej njė organizate xhandarmėrie e policie ndėrkombėtare, qė do tė jetė nė dorė tė oficerėve tė huaj tė cilėt do tė kenė nė dorė komandėn vepruese dhe eprore tė policisė e tė xhandarmėrisė, dhe tė gjithė elementėve tė nevojshėm pėr tė siguruar qetėsinė e popullit.

     I lutem lexuesit me i studiuar kėto pika qė tė formojė njė vetgjykim se si mund tė formohet njė shtet mbi njė plan si ky? Tre funksionet e njė shteti janė: egzekutimi, legjislatura dhe administrimi i gjyqit. Shihet se dy tė fundit nuk janė pėrmendur veēse si njė lloj autoriteti i lėnė komisionit ndėrkombėtar pėr tė formuar njė qeveri kombėtare me autoritet. Funksioni egzekutiv natyrisht pėrfshin njė kryetar egzekutues qė do tė ketė kontrollimin e administratave qytetare dhe tė sigurimit tė popullit. Marrėveshja (e Londrės) pėrmban njė princ, por ia dha komisionit ndėrkombėtar kontrollimin e administratave qytetare dhe tė financave. Dhe nė njėrėn anė e vendos sigurimin e popullit nėn komisionin ndėrkombetar, kurse nė anėn tjetėr thotė: “komanda vepruese dhe eprore pėr tė mbajtur qetėsinė e popullit i jepet njė organizatė ndėrkombtare tė kryesuar prej oficerėsh tė huaj”. Se ēfar fuqirash i mbeten princit nuk kuptohet, kurse administratat, financat dhe sigurimi i popullit iu dhanė duarve tė tjera. Sipas vendimit tė marrėveshjes (sė Londrės), princi do tė zgjidhesh pa pyetur dėshirat e popullit dhe funksionet e autoriteteve tė vendit e sigurimi i popullit u hoqėn nga duart e popullit. Nuk qe vėnė pėrpara ndonjė statut nė bazė tė cilit tė qeverisej ky popull dhe asnjė premtim nuk i qe bėrė pėr njė liri tė plotė ose pėr tė ushtruar tė drejtat tradicionale. Kėtu qe vetėm njė sundim tiranik dhe njė despotizėm tė deklaruar me urgjencė. Me sa gjykohet, kjo qe njė anarki pėr tė shkaktuar kryengritje. Po tė mos ngrihesh populli Shqiptar nė formėn e quajtur rebelizėm, pėr Shqiptarėt nuk do tė besohej mjaft dhe do tė thuhej se kėta nuk kanė ide mbi lirinė qė kėrkojnė. Nga kjo marrėveshje e Londrės doli njė ngatarresė sa nuk bėhesh mė e madhe dhe mė e keqe. Fuqitė e mėdha pastaj vijuan programin e tyre duke zgjedhur pėr antarė tė komisionit gjashtė persona me pozita konsujsh. Pa e fyer kėtė pozitė diplomatike, kjo vepėr qe njė punė e keqe sepse lėshimi i njė shteti nė duar tė tilla nuk qe nė duar tė njerėzve me pėrvoje diplomatike. Sigurisht, qė formimi i njė shteti nuk u vendos nė duar tė pėrshtatshme tregohet nga fruti i veprės sė tyre.

     Qeveria e Vidit

     Si princ i kėsaj principate u zgjodh Uilliami i Vidit, major i gardės Potsdam Lancers, njė zotėri pa farė pėrvoje nė qeverisje dhe pa vetitė e duhura pėr njė kryetar shteti. Ai qe nip i Mbretėreshės sė Rumanisė, e quajtur Karmen Silvia, dhe duhet shėnuar se pėrkrahja financiare dhe shtyrja e saj si dhe detyrimi i gruas se tij ambicioze u bėnė shkak qė ky tė pranojė kėtė detyrė. Tragjedia e gabimeve filloi para se tė vinte Princi nė Durrės. Esad Pasha, kryetar i ca fiseve tė Shqipėrisė sė Mesme, pa pasur autorizim prej popullit, shkoi nė mėnyrė solemne dhe i dhuroi kurorėn Princit Vid nė emėr tė Shqipėrisė. Qė nė ditėt e para tėrhoqi vėrejtjen njė zėnie midis  nėpunėsit tė pallatit me mjekun e oborrit, e cila pėrfundoi me ikjen e shpejtė e shumė zemėrueshem tė mjekut nga Shqipėria. Komisioni Ndėrkombėtar nė bazė tė marrėveshjes sė Londrės priste qė princi tė vinte me bashkėpunuar me tė pėr tė zgjidhur problemet e ndryshme tė shtetit. Por shpejt e mėsua se Vidi po vinte si mbret dhe kishte kėrkuar qė tė pritet me gjithė madhėshtitė qė i kanė hije njė pritjeje mbretėrore. Kur ata deshėn tė bėjnė ca paragatitje dhe pėr kėtė deshėn tė bashkėpunojne me nėpunėsin e pallatit, ai u pėrgjegj se nuk kishte kohe me humbė me ta. Se me ē’tė drejtė Princ Vidi e mori titullin mbret askush s’ka qenė i zoti ta shpjegojė. Ai nė marrėveshjen e Londrės figuron si Princ.

Princ Widi me qeverinė e tij nė Durrės 1914

     Nė fjalimin e tij mbretėror (!?) princi theksoi se do tė mund tė kishte rast me bashkpunuar me komisionin ndėrkombėtar, kurse marrėveshja (e Londrės) e thotė qė ai duhet tė bashkėpunojė. Qeverimi ose mbretėrimi filloi duke i ofenduar haptazi pėrfaqėsuesit e fuqive tė mėdha, tė cilėt kishin nė dorė portofolin dhe pothuaj gjithė autoritetin, (sepse ata kishin kontrollin e financave dhe tė administratave -  shėn. pėrkth.). Princi emėroi njė kabinet, por ministrat e tij nuk kishin autoritet tė caktuar ose tė dalluar dhe nė kėtė mėnyrė ēdo gjė qė morėn pėrsipėr komisioni e kundėrshtoi. Ndėrkaq epirotėt, qė zenė Shqipėrinė e Jugut, deklaruan pavarėsinė e tyre. Esad Pasha kėrkoi 25000 vetė tė armatosur pėr t’i shtruar kėta, por ushtarė nuk kish. Koloneli hollandez Tompson qė kishte komandėn e xhandamėrisė u ngarkua me mision prej princit pėr tė bėrė marrėveshje me “epirotet”. Ai fitoi besimin e tyre dhe erdhi nė njė marrėveshtje shumė tė mirė, por Esadi siguroi mohimin e misionit tė kolonelit nga ana e kabinetit dhe ky mision u flak edhe prej princit. Mė vonė kur komisioni ndėrkombėtar bėri marrėveshje nė Korfuz me kryengritesit e Jugut, antarėt protestuan se ky komision nuk dinte kurrgjė mbi marreveshtjen e kolonelit Tomson e as mbi misionin e tij.

     Kur unė erdha nė Durrės, njėri prej antarėve tė komisionit mė mohoi pikat mė kryesore tė marrėveshtjes sė Korfuzit, njė kopje tė sė cilės ia paraqita tė vėrtetuar prej sekretarit tė komisionit. Nė kėtė mėnyrė vijonin punėt nė krijimin e njė shteti. Mbledhjet e komisionit bėheshin  edhe mė tė vėshtira nga mosmarrėveshjet dhe ngatėrresat nė mės tė pėrfaqsuesve tė Austrisė dhe Italisė, tė cilėt mundoheshin me ia hedh fajin njėri-tjetrit. Kabineti edhe ky u nda dhe nė Maj tė vitit 1914 Esad Pasha, ministėr i luftės, u arrestua si komplotist kundėr qeverisė, u vu nė njė luftanije tė Austrisė dhe u dėrgua nė Itali. Nė anėn tjeter, Shqiptarė kryengritės, rebelet, me armė nė dorė u dukėn para dyerve tė Durrėsit. E vetmja kėrkese e tyre ishte qė princi tė lejė Shqipėrinė dhe prej asaj kohe e deri nė fund ajo ka qenė britma e tyre pėr ēdo marrėveshtje qė thirreshin me bėrė.

     Duke vėnė fenė si shkak pėr lėvizje luftarake

     Njė njeri me mend nuk do tė kishte pranuar detyrėn me ushtruar tiraninė mbi njė popull luftėtar si ky pa qenė i siguruar nga fuqitė e mėdha se do t’i japin forca ushtarake, sepse gjithė themeli i kėsaj pune ishte forca. Biles, edhe kur vendasit u ngritėn me armė nė dorė kundėr tij, e para gjė qė duhej tė bėnte qe qė tė kėrkonte fuqi tė armatosur ose tė linte Shqipėrinė duke u kthyer nė vendin e tij. Por kur vendasit mohamedanė e kundėrshtuan atė me armė, ai mori me pagesė malsorė katolikė tė Veriut pėr tė mbrojtur Durrėsin. Edhe mohamedanėt e Vlorėes u vunė nė ndihmėn e princit, ca nga tė cilet u lanė pėr tė kundėrshtuar kryengritėsit e Jugut dhe tė tjerėt u prunė nė ndihmė tė Durrėsit, kundėr kryengritėsve tė Shqipėrisė sė Mesme. Problemi mė i madh i njė qeverie nė kėtė vend ėshtė pėr tė prurė nė marrėveshje ose pėr tė bashkuar elementėt e besimeve tė ndryshme me qėllim qė tėzhduket sa mė parė kundėrshtia nė mes tyre e cila ka qenė futur prej sundimtarve turq. Brenda pak javėsh sundimi tė Princ Vidit, gjendja u bė shumė e keqe. Nė Shqipėrinė e Jugut mohamedanėt vritnin ortodoksėt e nė Durrės malėsorėt katolike thernin mohamedanėt brenda pamjes se pallatit tė princit, i cili ishte i sigurtė vetėm nėn grykat e zjarrit tė topave tė luftanijeve tė fuqive tė mėdha qė ishin nė molin e Durrėsit vetėm pėr tė mbrojtur princin dhe familjen e tij. Dukej haptazi se pa u bashkuar pėr bashkėpunim elementėt e besimeve tė ndryshme, qeveria e tij ishte mė kot.

     Vidi u ngul nė Durrės mė 21 Shkurt 1914 dhe mė 24 Maj tė kėtij viti, mbas njė mesymje nga kryengritėsit, ai me familjen e tij fluturoi nė kryqzorin italian Misurata. Megjithatė tė nesėrmen u kthye prapė nė pallatin e vet, por ikja qė kish bėrė njė ditė mė parė prej qyteti nė luftanie ia humbi rėndėsinė dhe e bėri tė pamundur qė ai tė kishte pamjen si sundimtar i njė populli ndaj tė cilit burrėria, zemra dhe trimėria janė gjėra fare tė zakonshme. Njė veprim i vogėl i komedisė u luajt mė 5 Qershor kur nė drekėn e kėsaj dite luftania Tegelhoff duhej tė dėfrente princin. Njė ceremoni mbretėrore qe paramenduar dhe ministrat e pranuan, por atė ditė komisioni ndėrkombetar po mundohej pėr tė ardhur nė marrėveshje me kryengritėsit e pėr kėtė kishin frikė se mos alarmoheshin dhe dėshpėroheshin kėta nga krismat e topave. Komisioni doli fitues nė ndalimin e ceremonisė, por jo me kryengritėsit tė cilėt nxirnin tė vetmen fjalė: “princi lipset tė shkojė nga toka e jonė”. Nė anėn tjetėr tė gjithė degėt e fuqive sunduese ēdo minute vinin nė mosmarrėveshje mė tė mėdha dhe ngatėrroheshin mė keq nė mes tyre. Disa ia ngarkonin gjithė shkakun e ngatarresave oficerėve hollandezė, tė cilėt kėrkonin me patur fuqinė eprore dhe jepnin urdhėra mbi ata tė qeverisė sė rregullt. Prandaj mė 22 Maj, anėtarėt e kabinetit shkuan si njė grup dhe i dhanė dorėheqjen mbretit duke thėnė haptazi se nuk durojnė tė pėrdoren mė si kukulla nė duat e oficerėve hollandezė dhe tė marrin pėrsipėr gabimet trashanike dhe keqbėrėse tė tyre. Por nė anėn tjetėr nė kėtė kohė oficerėt hollandezė ishin tė vetmit mbrojtėsit e Durrėsit duke komanduar malėsorėt shqiptarė, gjuhen e tė cilėve as qė e kuptonin. Ditėn e 15 Qershorit komandant kolonel Tompson u vra dhe me qinda njerez u vranė nė kėnetė.

     Ngatėrresa nė Durrės

     Mbėrrita nė Durrės me datėn 18 Qershor. Gjatė njė jave qė kalova nė Gjirokastėr me kryetarėt e kryengritėsve unė pata mėsuar pėr vrasjen e 70 mohamedanėve tė pa armatosur, tė cilen komisioni e kishte vėrtetuar por kryengritėsit e mohuan dhe e pata vurė vehten nė dijeni me gjithė mosmarrėveshtjet qė qėndronin nė mes tė “epirotasve” dhe komisionit nderkombetar per te bėrė paqe. Unė jo vetėm qė u habita, por edhe u tmerrova pėr ngatėrresat qė gjeta nė Durrės. Secili anėtar i komisionit ishte me armė nė dorė kundra tjetrit dhe nė vend qė tė ndėgjonin lajmet e dobishme qė solla une, secili e shkonte kohėn duke mė pėrshpėritur nė vesh gjėrat pa mend dhe keqbėrjet e tjetrit. Asnjeri nuk kishte as mė tė voglėn ide se kush e kishte sundimin ose komandėn mė tė lartė, e cila kėrkohej me njė farė autoriteti nga princi, nga komisioni, nga oficerėt hollandezė dhe nga kabineti. (Sepse marrėveshja e Londrės e kishte zhytur kėtė punė duke ia dhėnė nė njėrėn anė komandėn njėrit e nė njė tjetėr tjetrit, herė komisionit e herė Princit e herė oficerėve hollandezė – shėn. pėrkth.).

     Me i pėrshkruar hollėsirat e ngatarresave qė ēdo ditė u bėnė edhe mė tė kėqija nė Durrės, nuk do tė ishte edhe aq e dobishme. Qeveria shkoi njė herė nė Vlorė dhe iu desh me u kthyer prapė nė Durrės pėr arsye kompllotesh dhe aty gjeti kryengritjen e Esad Pashės. Njė oficer italian u zu natėn nė Durrės duke i bėrė shenjė kryengritėsve e nė kėtė mėnyrė duke iua drejtuar udhėt e operacionit. Kur e arestuan u gjet se ai qe duke bashkėpunuar me oficerin qė kish pas qenė ngarkuar me mision nga Princi pėr tė mbrojtur Durrėsin nga kryengritėsit; atėhere misioni u pezullua. Njė oficer hollandez mė tha se Princit nuk mund t’i mbushej mendja kurrėsesi pėr t’i prirė ushtrisė e as me u dukur mė para luftės. Luftaniet e gjashtė fuqive rrinin nė njė qetėsi tė vdekur nė port. Kur qyteti u mėsye, komandantėt e tyre u thirrėn pėr tė shtirė ca topa sa me trembur kryengritėsit, por ato kundėrshtuan duke thėnė se kanė urdhėra tė rrepta me vepruar vetėm pėr mbrojtjen e personit tė princit e tė familjes sė tij. Kjo tregoi qartazi se fuqitė e mėdha kishin vendosur mos me shtirė asnjė top pėr mbrojtjen e qeverisė qė kishin marrė pėrsipėr me themeluar. Pėrvoja ime e fundit nė Durrės qe njė natė para se tė largohesha, kur qeshė zgjuar prej njė krisme tė tmerrshme pushkėsh nė kėnetė pothuaj nėn dritaret e mia. Oficerėt mė lajmėruan nė mėngjes se kishin dėrguar nja 15 vetė nėpėr kėnetė pėr tė kėrkuar tė vrarė e tė plagosur, por njerėzit e tyre duke i kujtuar kėta se ishin armiku qe po iu afrohet, shtine mbi ta dhe i vranė tė gjithė.

     E lashė kėtė skenė mėkatesh, ngatėrresash tė ndyra dhe gjakderdhjesh me njė zemėr plot mėri kundėr krimit tė madh tė Europės dhe plot simpati pėr popullin qė iu desh me derdhur gjak pėr tė mbajtur larg zgjedhen dhe njė nga gabimet mė skandaloze nė historinė e Europės. Tre muaj pas kėsaj, princi, familja e tij, oborri e kabineti i tij, komisioni ndėrkombėtar, ministrat e huaj, xhandarmėria dhe luftanijet ikėn nga Durrėsi dhe Shqipėria u la sikurse ėshtė sot, pa qeveri. (Domethėnė nė kohėn e Luftės I Botėrore – shėn. pėrkth.).

     Masa pėr shpėtim

     Tė nesėrmen, pasi pata lėnė Durrėsin mbėrrita nė Vlorė. Kryetarėt e Vlorės ishin besnike tė princit Vid dhe i patėn dhėnė ushtarė pėr tė luftuar kyengritėsit e Shqipėrisė sė mesme dhe “epirotet” nė Jug tė Vlorės. Prandaj kėta gjindeshin nė njė frikė tė pėrditshme prej ndonjė mėsymjeje nga vėllezėrit e vet. Qė mos tė vazhdohej mė rrėnimi nė mes tyre, i kėshillova qė tė shpallin pavarėsinė dhe tė bėjnė paqe me vėllezėrit e vet. Nė emėr tė tyre shkova nė Delvinė dhe takova kryetarin e qeverisė sė perkohshme tė Epirit, Zografo, i cili ishte i sėmurė nė zemėr pasi po kthehesh nga varrimi i 14 djelmoshave Delvinnjotė qė sapo ishin vrarė nė shpat tė malit, ndėrsa 40 burra shtriheshin tė plagosur. Ai qe gati me bėrė paqe me vlonjatėt dhe kur ky lajm mbėrriti Vlorėn u prit me shumė kėnaqėsi dhe duartrokitje. Atė mbasdreke dy luftanije tė fuqive tė mėdha qė bėnin pjesė nė komisionin ndėrkombetar, u ngulėn nė port dhe nėn hijen e topave tė Europės nuk lejuan bashkimin qė unė kisha parashtruar. Ata e dinin mirė qė qeveria e tyre po kotesh mbi fronin e saj dhe se do tė binte. Po ashtu e dinin qė pėrmbajtja e veprave tė tyre do tė shkaktonte edhe mė shumė gjakderdhje vllazėrore. Prej asaj kohe e mbrapa fuqitė “epirote” dhe kryengritsit e Shqipėrisė sė mesme pėrparuan. Mė tepėr se 100’000 barinj dhe bujq, gra, burra, fėmijė dhe foshnje lanė shtėpijat e tyre, tė cilat ua dogjėn e ua shkatėrruan dhe kėta vetė emigruan nė Vlorė. Kur unė u largova nga Greqia, sėmundja e lisė po pėrhapej nėpėr kėta emigrantė qė pa ndihma dhe pa shpresė vdisnin nė qarkun e Vlorės. Pak mbas largimit tim, u raportua se nga kėta 100’000 emigrantė 30’000 kishin vdekur urie dhe s’kishin as mbulesė e as kasolle ku me shtirė kryet. Jam informuar qė nėpėr gjithė Shqipėrinė ka zi. Nė pranverė nuk ka me patur misėr pėr farė pėr ata qė do tė shpetojnė.

     Zbulimi i padrejtėsisė

     Mirė do ishte po ta kishte pėrshkruar gazeta Times e Londrės skenėn e Durrėsit si njė komedi tragjike, qė brenda pallatit mbretėror luheshin shakatė cinike mė tė mėdha, qė mbrapa maskave buzėqeshėse tė diplomatėve tė Europės fshiheshin fytyrat e errta e kriminele, shkaktare tė vdekjes sė kėtyre njerėzve, se jashtė nė kėnetė shtriheshin qindra Shqiptare mbrojtes tė vatrave tė veta, tė fortė e tė ngrirė, me sytė e tyre dhimbisurisht tė drejtuar kah qielli i cili dukej e pamėshirshėm per ta. Dukesh njė detyrė njerėzore, haptazi, me shqyer maskėn qė mbulonte diplomacinė Europiane e me nxjerr fytyrėn e saj tė lyer me gjak atdhetarėsh dhe shikimin e dobėt tė saj mbi dėshirat e zjarrta pėr liri tė njė race tė fortė. U ktheva nė Athinė dhe pasi qeshė i shtrėnguar e tregova kėtė panjerzi dhe kėtė padrejtėsi tė fuqive Europiane dhe dhashė dorėheqjen si minister i Amerikės nė Greqi e nė Mal tė Zi, sikurse patjeter qeshė i shtrėnguar me bėrė. Drejtesia dhe e vėrteta nuk janė mbrojtje nė sallat e dipllomacisė!

     Qe shorti im me ngritur perden qė t’i jepja dritė kėsaj komedie, e cila qe loja mė tragjike qė ėshtė vu nė skenė prej duarve tė njerėzve. Ky veprim qe ai qė me ka hapur rrugėn me iu lutur popullit tė lirė tė Amerikes tė ndihmojė Shqiptarėt qė po mundohen me luftė e me vdekje pėr lirinė dhe pavarėsinė e tyre. Kur Europa, e pėrgjakosur, e mjeruar, e shfarosur, e falimentuar dhe e kėputur do tė hyjė duke ēaluar nė njė periudhė tė re qytetėrimi, atėhere le tė mėsojė prej vuajtjeve tė veta mėshirėn qė duhet tė ketė pėr kombin e vogėl malėsor; e cila dėfrehesh me shtėrngimet e shpirtit e me britmat e vdekjes sė tij dhe vepronte paturpėsisht duke i quajtur asgjė tmerret dhe vuajtjet e kėtij populli pėr liri dhe humbjen e lirisė tė njė populli e quante njė sakrificė tė zakonshme pėr qejfin e tyre.

Pėrpjekjet pėr liri

Ēdo popull i shtypur ka tė drejtė tė shkundė zgjedhėn e tij dhe nė qoftė se Shqiptarėt janė mėrzitur e lodhur nga zgjedha turke dhe qeverimi i keq i saj dhe dėshirojnė me qenė tė pavarur, kanė urimet e mia mė tė pėrzemėrta pėr ta. Ėshtė e vėrtetė qė drejtpėrsėdrejti nuk mund tė bėj kurrgjė pėr ta, por kur plani i juaj ka dalė me tė vėrtetė fitues, flamuri turk tė jetė zhdukur dhe pavarėsia Shqiptare tė jetė shpallur, le tė deklarohet qeveria juaj zyrtarisht dhe Anglia do tė jetė e  para fuqi qė do njohė pavarėsinė Shqiptare. Unė do tė mundohem me gjithė shpirt me ndikuar edhe mbi tė tjerėt qė tė ndjekin kėtė shembull.

Gladstone, Kryeministėr i Britanisė, 1880

     Pėr sa pėrmban historia e re, kjo ėshtė fjala mė e mirė pėr Shqipėrinė e dalur nga njė burim zyrtar. Kjo kishte tė paktėn shpirtin e simpatisė dhe nė qoftė se Kryeministri i tanishėm i Anglisė thotė kaq e jo mė tepėr pėr formimin e njė qeverie tė perkohshme nė Shqipėri do tė jetė njė punė e lehtė pėr ta bėrė Shqipėrinė tė lirė dhe tė pavarur. Kur kam folur pėr robėrinė e Shqiptarėve nėn Turqi, nuk kam patur nė mendje mizori, tortura, vrasje dhe therje. Kėto veprime bien mbi persona tė veēuar tė cilėt vuajnė, vdesin dhe harrohen. Shkenca e torturės, thelbi i tiranisė dhe djallėzia e vrasjes janė nė kulmin e tyre kur i drejtohen njė grupi dhe shpirtit e jetės sė njė shteti. Duket si e pamundur qė njė qeveri tė tregojė haptazi vendimin e vet pėr tė shkatėrruar lumtėrinė e pėr tė mohuar shpresat dhe dėshirat e njė populli nėn sundim. Por kjo ėshtė historia e tmerrshme e Turqisė nė Shqipėri. Malėsorėt trima nuk u shtruan kurrė dhe shumica e tyre kundėrshtuan edhe pagesen e taksave. Ata vdisnin nė grupe pse rrinin sė bashku pėr t’u mbrojtur nga mėsymjet e herė pas herėshme tė ushtrive turke, tė cilave kurrė s’ia lėshuan shtėpitė e tyre. Por ata nuk mund tė rnbronin edhe fushat ku ishte mundėsia mė e madhe e pėrparimit dhe qytetėrimit. Pėr Turqinė, fushat kishin dy vlera: e para si burim tė ardhurash dhe e dyta pėr tė mbledhur ushtarė. Popullit i vinin taksa tė mėdha qė i mblidhnin pa mėshirė. Taksat dėrgoheshin nė Turqi dhe shumė pak shpenzoheshin nė vend. Nė kėtė mėnyrė e ropi Turqia pasurinė e vendit. San Xhuliano, tani vonė ministėr i jashtėm i Italisė, thotė se qyteti i Vlorės paguante 1’000’000 franga nė vit dhe vetėm 20’000 shpenzoheshin aty. Gjithashtu edhe nė Vilajetin e Janinės mblidheshin 9’000’000 franga, prej tq cilave vetqm 2’000’000 shpenzoheshin pėr atė vilajet.

     Mbledhja e ushtarėve

     Por e ardhura tjetėr ishte edhe mė e vlefshme. Shqipėria nxirrte pothuaj ushtarėt mė trima nė Europė. Malėsorėt Shqiptarė tė lartė, tė fortė e tė pafrikshėm, pėrbėnin gardėn e Sulltanit. Mirditasit dhe malėsorėt pėrgjithsisht viheshin nė pjesėt mė me rėndesi tė ushtrive turke. Shumė  prej tyre morėn lavdėrime dhe pozita tė larta si nė ushtri ashtu edhe nė administratė. Edhe nė ditėt e Romės pat qenė ideja pėr ta bėrė Shqipėrinė njė fole pėr rritje dhe nxjerrje luftėtarėsh, por Turqit e pėrmbushėn kėtė ide. Duhet shėnuar se po tė ishte Shqipėria e pėrparuar, e edukuar dhe e lumtur, nuk do t’i jepte ushtarė Turqisė. Pėr kėtė arsye padituria, veēimi i saj nga bota e pėrparuar dhe varfėria u zgjodhėn prej turqėve si vegla pėr tė mbajtur nėn thembėr kėtė popull trim.

     Coptimi i vendit

     Siē duket, ishte vendosur nė ēdo fuqi mendore zhvleftėsimi moral, intelektual, shpirtėror, ekonomik dhe politik i kėtij populli. Zyrtarėt qė tė gjithė ishin tė pasjellshėm; tė ashtėqujturat salla tė drejtėsisė, gjyqet, nuk mbronin as persona as pasuri. Njerėzit viheshin nė burg me dėshmira tė fshehta. Gjithė lėvizjet pėr bashkim prisheshin nga nėpunėsit e pashpirt dhe gjithė masat pėr punė e industri pengoheshin nga tagrambledhėsit. Mund tė thuhet se kėto janė kondita edhe nė vende tė tjera tė nėnurdhėruara, por jo kaq sistematikisht. Miniera ari patėn qenė punuar prej Romakėve e argjendi prej venedikasve. Kėto patėn qenė mbyllur shumė kohė pėrpara me urdhėr qeveritar dhe tani as vendi nuk u dihet. Pyje tė mėdha shkonin mė kot dhe kalbeshin pėr arsyera ligjore dhe transportimi. Ndėrsa nė shtetet e tjera tė Europės ka njė endje tė madhe hekurudhash, ky vend nuk ka asnjė rrugė hekuri prej Veriu nė Jug. Fuqira tė mėdha ujrash nuk pėrdoren; porte shumė tė mirė janė pa mbrojtje dhe pa ndėrtesa doganore. Lumenj, nėėr tė cilėt duhej tė lundronin avullore me transportuar lėndėt e pyjeve nė tregjet botėore, janė tė vdekur e tė padobishėm. Pėrveē ē’ka lanė Romakėt, rrugė tė tjera nuk ka; njė njeri pėr tė shėtitur prej bregut nė brendinė e vendit ose prej njė qyteti nė tjetrin, duhet tė shkojė mbas gjurmave ose nėpėr ndonjė rrugė qorre. Portet e sigurtė dhe hekurudhat do tė ishin mjete pėr tė bashkuar Shqipėrinė me botėn e jashtme dhe rrugėt e gjėra do ta bėnin tė lehtė kalimin prej njė qyteti nė tjetrin. Por ndėrlidhje tė tilla do t’i kujtonin popullit dobinė e qytetėrimit dhe do tė bėheshin shkak kundėrshtimesh dhe kryengritjesh. Parimi i mallkuar pėr tė mbajtur kėtė vend tė veēuar, si brenda me njėri-tjetrin ashtu dhe me botėn e jashtme, ishte shkak qė e la kėtė vend tė verbėt e tė errėt, ndėrsa nėpunėsit e Turqisė mbushėn botėn e jashtme me propaganda mbi egėrsinė e kėtij populli dhe rreziqet e udhėtimit nė kėtė vend. Por historitė dhe shėnimet nuk tregojnė pėr ndonjė tė huaj qė u gjend ndonjė herė nė rrezik nė tokėn Shqiptare; doemos ata qė nuk prunė me vehte ndonjė komplot ose tjetėr qėllim tė keq pėr popullin. Pėrgjithėsisht ēmohet mikpritja e Shqiptarėve prej atyre tė huajve sa mė tepėr qė ata e vizituan kėtė vend me qėllim miqsor. Nė kėtė tokė me fjalėn qytet quajmė njė vend qė nuk ka mė shumė se 40’000 banorė.

     Njė tokė e begatė

   Nė Shqipėri ka fusha tė mėdha dhe pjellore tė cilat mund tė ushqenin miliona, por tani ato vetėm gėrricen me njė parmendė druri e nuk punohen. Shumica e tyre janė tė mbuluara me barishte tė padobishme ku kullos bagėtia e dobėt e vendit. Minierat janė tė pagėrmuara e tė paditura. Ata mė me dituri nė mineralogji thonė se toka Shqiptare ka qymyr guri, vajguri, hekur, asfalt e bakėr, por zbulimi dhe shfrytėzimi i tyre nuk ėshtė lejuar kurrė. Prodhimi i tė lashtave, misrit, ullijve, pemėve e vreshtave, po tė pėrpunoheshin do tė ishte shumė i madh, ndėrsa peshku nuk ka tė sosur. I shkreti bujk, me qė tė shumtėn e veglave si dhe kaun me nga tokėn shpesh herė i merrte me qera nga se do tė paguante medoemos e me ēdo sakrificė taksat e rėnda, edhe pse vetvetiu i varfėr  nga rrjedhat e kohėve, ndalėngadalė la punimin e tokės qė nėn njė punim tė mirė mund tė nxirrte miliona e u vu tė ruajė ato pak bagėti qė pati dhe toka pjellore u la pothuaj krejtėsisht si vend kullotė. Por edhe bagėtia e tij ėshtė nė njė gjendje shumė tė keqe; leshi nga ashpėrsia e tij ka njė vlerė shumė tė pakėt dhe raca e bagėtisė se tij nuk ėshtė pėrtėrirė kurrė. Sasia e madhe e lėkurėve shkon mė kot pėr pamundėsinė e transportit dhe pėr padijen e pėrgatitjes sė tyre. Pa shikoni! Sa keq! Nė mes tė Europės njė tokė e pasur, njė tokė pjellore tė ndodhet nė kėtė gjendjė si me qenė nė mes tė njė shkretėtire!

     Parimi i zhvleftėsimit

    Shqipėria ka plot gojėdhana tė sė kaluarės por turqit nuk lejonin gėrmime, gjė qė mund t’i sillte ndėrmend kėtij populli lulėzimin e parė. Mėsimi i gjuhės Shqipe ishte krejt i ndaluar nė ēfardo shkolle. Sot nuk ka ndonje alfabet tė caktuar, s’ka shtypshkronja qė tė shtypin gazeta dhe libra pėr kėtė popull. Rregullat turke arrestonin dhe internonin ata tė cilėve u gjenin qoftė edhe nė postė libra tė ēdo lloji nė gjuhėn Shqipe. Gjuha e Shqiptarve duhej tė heshte pėr hir tė sunduesit. Qė mos me u dhėnė raste pėr bashkim pėr tė kėrkuar lirinė dhe tė drejtat e tyre, turqit ndiznin dhe shtonin ēdo ditė e mė tepėr armiqėsinė nė mes familjeve, lagjeve, katundeve dhe besimeve tė ndryshme. Fanatizma dhe shpėrblimet qė merrnin kryetarėt e vendit kanė qenė helmi mė i fortė pėr tė mėkėmbė ēdo tė keqe dhe kanė rėnduar zgjedhėn e kanė penguar pėrparimin. Djali katundar i lindur nė Shqipėri u rrit krejt i paditur pėr arsye se Turqia lejoi tė hapen shumė pak shkolla nė gjuhėn e saj, pėrveē atyre tė huaja; kėshtu qė mos tė zgjohej mendja, shpresa dhe ambicja e tė riut Shqiptar. Babai i shkretė, i mbytur nė varfėrinė e tij, mund t’i jepte djalit tė vet vetėm njė rrugė jashtė shtetit duke e dėrguar nė Stamboll ku medoemos do t’i pėrshtatej jetės ushtarake, do tė gufosesh nėn njė uniformė me xhufka dhe do tė ushqehesh nga kazani i mbretit. Megjithatė kurrė nuk e pa tė arsyeshme sundimtari turk zgjimin e djalit Shqiptar.

     Europa pėrkrah sundimin turk

     Diplomacia e Europės e ka njohur gjithmonė karakterin e keq tė sundimit turk. Pėr turp tė kėsaj diplomacie i ėshtė thėnė kjo e vėrtetė nė shesh, por gjithė kėtyre protestave fuqitė e mėdha i janė pėrgjegjur: “Shqiptarėt janė njė racė e egėr”. Asnjė njeri nė Europė nuk e njohu mė mirė popullin dhe tokėn Shqiptare sesa italiani i famshėm, Markezi San Xhuliano. Me njė penė tė fortė ky zotni e ka hartuar kulmin e mizorisė me tė cilėn sundimi turk poshtėroi dhe shkretoi njė popull, pėr trimėrinė dhe kapacitetin e tė cilit ky shkrimtar ka njė respekt. Por, sikurse e thotė edhe vete, nga pozita diplomatike qė kish iu desh me i mohuar tė drejtat e Shqiptarėve me kėto fjalė: “Prandaj Italia interesohet me e lėnė tė paprekur nderin e Sulltanit nė Shqipėri nga ēdo pikpamje; pėrkundrazi, me sa tė jetė e mundur do ta mėkėmbė edhe mė dhe do tė ndalojė ēdo gjė qė mund tė shkaktojė zhdukjen e sundimit tė tij ose qė mund tė shkaktojė kondita tė cilat, herėt a vonė, mund tė bėhen shkak pėr ndėrhyrje tė huaj ose pėr shqetėsim tė pėrgjithshėm”. Me kėtė shpirt i dėnoi Europa shqiptarėt me robėrinė e ndyrė dhe veēimin e tyre nga bota e jashtme, me shtypjen e pasurisė dhe tė industrisė sė tyre, me paditurinė qė e mėkėmbi ēdo ditė, me fanatizmin qė futi nė mes tyre, me varfėrinė dhe me shtypjen e ndjenjave tė tyre.

     Mundime pėr liri

     Nuk do ta pėrshkruaj historinė e gjatė se si Shqiptarėt me lidhjet, kongreset dhe kryengritjet nė ēdo formė janė munduar me zhdukur robėrinė e tyre. Mjafton qė Turqia gjatė shekujve e njohu pazotėsinė e saj dhe pamundėsinė pėr tė shkelur Malėsorėt. Asnjė kėmbė ushtari turk nuk guxoi tė hyjė nė brendinė e maleve. Biles, njė herė kur Sulltani desh tė mėsynte Malin e Zi, mė parė mori leje nga malėsorėt e pastaj mundi tė kalojė ushtria e tij. Asnjė herė nuk doli fituese Europa nė planet e saja qė me anė traktatesh e lidhjesh ėshtė munduar ta fshije emrin e kėtij populli nga radha e popujve. Shqipėria nuk e njohu traktatin e Berlinit dhe tani po kundėrshton edhe marrėveshjen e Londrės. Pikėrisht nė kėtė kohė qė po e shkruaj kėtė libėr, Italia ka zėnė qytetet e bregut  Durrėsin e Vlorėn, pėr tė vetmen arsye qė tė gjejė popullin me armė nė dorė  dhe i cili patjeter do ta kundershtojė shkeljen e tyre. Mbetet pėr tė parė nė qofte se imperializmi, militarizmi dhe detaria, gjėra qė e kanė prurė Europėn nė dhėmbin e vdekjes, do ta ruajnė kėtė apo jo nga dėnimi pėr mėkatet qė ka bėrė. Nė qoftė se gjykimi i drejtė i njerėzisė do tė sjelli njė jetė tė re tė pėrgjithshme, paqe e vllazėrime, duhet tė hedhė poshtė e tė zhdukė edhe diplomacinė e fshehtė qė ka qenė dhuna dhe urrejtja e pėrgjithshme qė ka sjellė gjithė mizoritė e sotme. Ėshtė kjo lloj diplomacie qė e mbajti Shqipėrinė me shekuj nėn sundimin e ndyrė tė Turqisė, e mbyti nė varfėri, i mbylli dritėn e qytetėrimit dhe nė gjithė rrugėt qė tė ēonin pėr nė kėtė vend vunė shenjėn: “Ėshtė e rrezikshme - rrini larg”. Mė nė fund, kur qe thyer zgjedha turke vetė Europa iu vu punės nė kėtė vend duke qethur nga kjo tokė pjesėt gati mė me rėndėsi dhe mbi copėn qė mbeti mori pėrsipėr me krijuar njė qeveri aq despotike nė karakterin e saj saqė as qeveria e Stambollit nuk e kish paraparė kurrė. Nė vend qė me iu dhanė ndonjė farė sigurimi pėr liri e njė statut Shqiptarėve, Europa pruri njė princ, njė komision ndėrkombetar dhe njė organizatė tė huaj xhandarmėrie pėr tė sunduar Shqipėrinė, si duket pa e menduar aspak qė edhe ky popull duhet tė ketė njė zė nė qeverinė e tij. Kjo qe haptazi njė tirani absolute.

     Njė komb atdhetdashės

    Malsorėt trima u pergjigjėn menjėherė. Pikėrisht si zėri qė ushtoi nėpėr shpatet e maleve tė Zvicrės nė veshėt e Hapsburgėve, edhe zhurma e burisė sė tyre mbėrriti deri nė muret e sallave tė Uestminsterit tė Londrės. Populli trim i Shqipėrisė nuk u tmerrua nga fuqia Europiane. Ata qė kishin luftuar njė tirani do tė luftonin edhe njė tjeter. Ata kishin vėnė para fjalėn DREJTESI dhe pėr ēdo marrėveshtje qė thirreshin me bėrė, pėrgjigjeshin: “Dėboni njė herė princin tuaj”. Prej Epiri e deri nė thellėsinė e maleve tė Veriut u zgjua njė kundėrshtim ndaj princit. Nga kjo gjė agjentėt e Europės dridheshin nė portin e Durrėsit dhe mė nė fund e lanė tokėn Shqiptare. Kėto atdhetare nuk priheshin nga diplomatė dinakė ose tė tėrhiqeshin nga hnda prej ministrash a parlamentarėsh. Ata ishin vetėm njerėz tė lirė qė luftonin pėr lirinė e tyre dhe tė cilėt duhet tė priten nga Amerikanėt nė tempullin e patriotėve.

     Amerika nuk e din

   Por Amerika rri nė heshtje. A nuk ka vapore me kryqzuar detėrat pėr tė shpėtuar barinjtė, emigrantėt e Vlorės? Asnjė shtet nuk u mundua me iu ardhur nė ndihmė nė vuajtjet e rėnda kėtyre viktimave tė diplomacisė sė padrejtė tė Europės. Populli i Shteteve tė Bashkuara nuk e di faktin qė unė po i shkruaj kėto fletė vetėm pėr t’i parashtruar kėtyre ndodhinė e dhimshme tė Shqiptarėve trima, tė cilėt lypin lirinė e tyre, tė fėmijve dhe tė nipėrve tė tyre. Mundet qė unė jam gabim duke vėnė mėshirėn dhe bamirėsinė mė nė fund, mirėpo tirania ka luajtur njė rol tė tmerrshėm mbi kėtė popull, edhe pse pak mijra njerėz duke lutur hyjnitė nėpėr shpatet e maleve tė tyre nuk numėrojnė mjaft. Ajo qė numėron mė teper ėshtė nėse duhet tė ketė apo jo ky popull lirinė dhe shpėtimin e vet tė brezave tė ardhshėm.

Ēfar mund tė bėjnė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės

     Anton Arnu, njė gazetar i shquar frėng, mė 19 Dhjetor tė vitit tė kaluar tha pėr Shqipėrinė: “Me njė popullsi mė pak se njė milion dhe me njė sipėrfaqe afro 34299 km katror, Shqiqėria ėshtė njė vend i pazhvilluar dhe populli i pafat i saj ėshtė duke vdekur. Kjo rrjedh drejtpėrsėdrejti nga sundimi i keq dhe i padrejtė gjatė shekujve. Praktikisht s’ka rrugė e ura e asnjė udhė hekuri, s’ka tė holla ose kredit dhe ėshtė e rrethuar nga tė gjitha anėt prej luftash pėrveē ballit tė Greqisė, por edhe kėndej ėshtė viktimė e intrigave. Pėrsėri ata meritojnė tė jenė mė mirė. Ata nuk vodhėn Pjetrin pėr tė paguar Palin; ata nuk kanė qenė fallco nė punėn e tyre. Shqiptarėt janė njė popull i mirė por mjerisht pa agjentė shtypi”. “Pa agjenta shtypi!” E vėrtetė! Si popull i panjohur ka nevojė pėr agjentė shtypi qė historia e Shqiptarėve t’i bėhet e ditur popullit Amerikan, t’i bėhet e ditur edhe se Shqiptarėt janė burra dhe gra simpatike, mėshironjės e liridashės, nė mėnyrė qė Amerika t’i japi dorėn kėtij populli pėr ta ngritur nga mjerimi nė njė jetė tė rė e tė lirė. Bajroni e vizitoi kėtė tokė por kaloi pėr tė ndihmuar lirinė greke, ndėrsa Gladstone qe mbrojtės i Malit Zi. Emrat e tyre janė tė ēmuar nė jetėshkrimin e shteteve qė ata pėrkrahėn. Gjithashtu edhe disa njerėz besnikė Amerikanė mund tė punojnė pėr lirinė e Shqipėrisė.

     Bamirėsi apo drejtėsi

     E kuptoj se mendimi mė i parė dhe e para gjė qė populli i jonė do tė thotė ėshtė se “Amerika nuk duhet tė zhysi duart nė punėt e pėrgjakshme tė Europės”. Por nė anėn tjetėr, ēdo rast pėr bamirėsi prej nesh ėshtė i mirėpritur. Miliona dollarė po kalojnė oqeanin pėr t’u ardhė nė ndihmė viktimave tė luftės qė vuajnė nė Belgjikė, nė Rusi, nė Serbi dhe nė Francė. Sigurisht, mėshira pėr tė shpėtuar edhe popullin e pėrvujtur Shqiptar do tė tėrheqi patjetėr zemrėn e popullit Amerikan. Por nuk ėshtė punė e mirė me mėkėmbur kėtė popull vetėm pėr tė ngjallė viktima tė reja pėr nė frontin e tiranisė, padrejtėsisė dhe tė varfėrisė. Mbi kėtė popull ndihma pėr ta nxjerrė nga varfėria dhe ndihma pėr t’i siguruar lirinė duhet tė shkojnė doradorės. Qė Shqipėria ėshtė pėrdorur shumė keq prej Europės s’ka dyshim. Pėr t’u dhėnė fund gjithė padrejtėsive mund tė pėrdoret vetėm e drejta. Edhe tani  Shqiptarėt janė me armė nė dorė kundėr Italisė e Greqisė qė ua kanė pushtuar tokėn; dhėnia fund e kėsaj do tė sjellė paqen. Lufta Europiane e ka lėnė Shqipėrinė pa qeveri e tė humbur nė mes tė shteteve tė tjerė. Tė formuarit e njė vetqeverimi ėshtė njė premtim pėr pavarėsi tė plotė.

SHBA-tė

     Shqipėria e pavarur

    Nė qoftė se Shtetet e Bashkuara tė Amerikės i japin dorėn parisė Shqiptare duke i mbledhur sė bashku pėr tė zgjedhur nėpunsat e vendit dhe pėr tė vėnė pėrpara njė statut, ata do tė bėjnė atė qė Europa nuk mundi ta bėjė, gjė tė cilėn medoemos do ta shohė tė arėsyeshme. Europa nuk duhet tė tregohet e pakėnaqur pėr njė qeveri qė i pelqen popullit vetė. Gjashtė fuqitė Europiane krijuan shtetin e lirė tė Shqipėrisė, por duke mos qenė tė zotėt me themeluar njė qeveri e lanė kėtė vend nė dorė tė fatit. Megjithėse marrėveshja e Londrės u prish nga lufta, pavarėsia Shqiptare nuk mbeti e pa bėrė. Nuk ka fuqi tjetėr nė faqen e tokės qė tė kėrkojė tė drejtė mbi kėtė vend tani veē popullit Shqiptar. Italia dhe Greqia qė kanė shtyrė ushtritė e veta nė Shqipėri thonė se e bėnė kėtė vetėm pėr tė mbrojtur pasurinė dhe jetėn e vendasve. Populli i Shteteve te Bashkuara mundet ta ndihmojė kėtė popull duke iu siguruar paqen dhe duke larguar anarkinė. Mundet qė t’i udhėheqi Shqiptarėt me formuar njė qeveri tė pėrkohshme edhe deri sa kėta tė vihen nė udhėn e drejtė tė punės e tė pėrparojnė nė vetqeverimin e tyre. Nuk e mohoj faktin se gjithė kėto qė thashė mund tė mos realizohen plotėsisht, por ēdo hap nė nxjerrjen e lirisė sė tyre, e sa do i vogėl qoftė, nuk ėshtė kurrė i kotė. Mundime tė tilla doemos do tė shoqėrohen me pėrfundime tė zyrtarve tė lartė tė qeverive Europiane. Sėr Eduard Grei mund t’i pėrsėrisi fjalėt e bukura tė Gladstonit dhe tė gjithė njerzit nėn armė duhet tė presin mė gėzim njė qeveri tė rregullt. Nė qoftė se me gjithė ndihmat e dhėna bashkimi Shqiptar nuk bėhet, atėhere faji bie mbi Shqiptarėt vetė. Ata nuk mund tė shpresojnė kurrė mė pėr kushte mė tė favorshme se kėto tė sotmet pėr tė fituar lirinė dhe vetqeverimin e tyre.

     Fati i Shqipėrisė

     Asnjeri nuk mundet tė thotė se Shqiptarėt nuk janė tė zotėt pėr vetqeverim, sepse asnjė rast prove nuk u qe dhėnė pėr tė formuar njė qeveri tė vetėn. Markezi San Xhuliano ka patur tė drejtė qė ka thanė:  “Shqiptarėt janė njė fuqi e paprovuar pėr sa i pėrket vetqeverimit, as prej vehtes e as prej tė tjerėve”. Nė zakone, nė udhėheqje, nė karakter ose nė mundėsi u ngjajne shumė Skocezėve tė hershėm; janė pikėrisht si ata tė papėrkulur dhe liridashės, gjėra qė karakterizojnė edhe malėsorėt e Svicrės. Koha mė e volitshme qė pritet pėr vendimin e fatit tė Shqipėrisė do tė vijė kur tė bėhen traktatet e paqes Europiane. Kur tė vijė kjo ditė, pa lejuar ndėrhyrje intrigash e shpirtkeqsije, Shtetet e Bashkuara do tė qėndrojnė si avokate tė njė populli tė vogėl e pa fuqi qė me plot tė drejtė e arėsye kėrkon lirinė e vet. Duhet shėnuar se Austria, Italia, Mali i Zi, Serbia dhe Greqia, qė tė gjitha dėshirojnė me e patur Sliqipėrinė; ėshtė edhe aq e drejtė se asnjeri prej tyre nuk dėshiron qė tjetri tė dali fitues. Nė kėtė gjendje tė punėve ėshtė shpresa mė e madhe e Shqiptarve. Ata janė njė popull i veēantė, flasin gjuhėn e tyre dhe kanė kufi krejt tė shquar nga tjerėt si nė zakone ashtu edhe nga natyra e tokės. Ėshtė larg mendjes qė Europa tė mundi tė ushtrojė paqen duke humbur tė drejtat e kėtij kombi ose duke e ndarė tokėn e tyre. Ngjarjet e kohės sė Vidit e pasqyrojnė faktin qė pa u siguruar liria e plotė e Shqiptarėve ėshtė i pamundur ndalimi i luftės dhe parimi pėr tė ndarė tokėn Shqiptare do tė hapi njė plage tė re e tė helmatisur nė politikėn e Ballkanit. Dardanelet do tė hapin njė problem mjaft tė rėndė, zhvillimi i tė cilit ėshtė i tepėrt pėr fuqitė e mėdha, e pėr kėtė nuk ėshtė nevoja ta ngarkojnė vehten edhe me njė problem tjetėr si ky i Shqiptarėve.

     Tė drejtat e njė kombi

     Me sa duket, Gjermania dhe Austria nuk e mendojnė mė zgjerimin e fuqive tė tyre nė Shqipėri. Dhe as nuk besohet tė kenė ndonjė kundėrshtim mbi deklaratat e Sėr Eduard Greit qė thotė: “Gjithė kombet e Europės tė jenė tė lirė tė formojnė sipas dėshirės vetqeverimin e tyre e t’i prinė vetė pėrparimit tė vet nė liri tė plotė; ky ideal i jonė pėrfshin pa pėrjashtim gjithė kombet e Europės, tė vegjėl e tė mėdhenj”. Kjo deklaratė mėshiron tė vėrtetėn dhe tė vetmin parim mbi tė cilin mund tė bazohet njė paqė pak a shumė e gjatė. Kjo pėrjashton ēdo marrėveshje e ēdo mendim pėr tė hequr Shqipėrinė nga radha e shteteve. Meqenėse fuqitė e mėdha janė detyruar me dhėnė pavarėsinė Shqiptare si shtet, deklaratat e Sėr Eduard Greit janė njė garanci pėr vetqeverimin e tyre. Pra, vetėm njė konditė mbetet pėr t’u mbushur nga Shqiptarėt vetė, dhe kjo konditė ėshtė nėnshkrimi nė mes tyre dhe organizimi kombėtar. Nė qoftė se Shqipėria ėshtė e zonja me dalė para Konferencės sė Paqes me prova tė sakta se ka zotėsi tė vetqeveriset, lutjet e saja pėr liri dhe pėr tė mbledhur gjithė tokat qė i pėrkasin nė bazė tė sė drejtės do tė jenė tė pranueshme dhe pa vonesė.

      Opinioni popullor i Shteteve tė Bashkuara mund t’i kujtojė mundimet e veta pėr liri dhe mund tė bashkohet me ta. Prandaj dera e lirisė ėshtė e hapur pėr Shqiptarėt. Unė kisha me thėnė se ata e kuptojnė rastin, por meqenėse janė tė kėputur e tė varfėr kanė nevojė pėr ndihmė qė ta realizojnė krejtėsisht faktin. Sigurisht Amerika nuk mund tė gjejė rast mė tė nderuar bamirėsie se sa me ndihmuar dhe me udhėhequr Shqiptarėt pėr tė siguruar njė paqe kombėtare dhe njė rregull tė mbrendshėm. Njė rast i tillė nuk ka shembull nė historinė moderne. Organizatat e paqes mund tė shpenzojnė miliona nė bamirsira, por kurrė nuk kishin me bėrė punėn qė bėjnė pak mijra duke i pėrdorur pėr tė ndihmuar kėtė popull tė varfėr, tė munduar, tė vuajtur e tė shpėrdoruar, pėr tė formuar njė qeveri dhe si komb i organizuar tė dali para Konferencės sė Paqes e tė kėrkojė autonominė e vet dhe “vendin e vogėl nėn rrezet e Diellit”. Ėshtė shpresė e madhe se prej kėtij konflikti kontinental do tė lindi njė vllazėri e re nė mes tė kombeve dhe meqenėse Shqipėria nuk ka autoritet tė brendshėm pėr shkak tė atyre qė ndezin cmira apo zemėrime nė konflikte, ajo do tė jetė i vetmi shtet qė do tė kėrkojė mė tepėr vetminė dhe qetėsinė pa u perzjerė nė ngatėrresat e tė tjerėve.

     Paqja e Europės

     Simbas opinionit tonė, paqa e Europės do tė jetė njė zbutje e pėrgjithshme. Nė tė tilla raste paraqitja e Shqipėrisė si komb i vetqeverisur patjetėr do tė sigurojė lirinė e saj. Sikurse ēdo shtet tjetėr i Ballkanit, as Shipėria nuk mund tė coptohet e t’u ndahet shteteve fqinjė. Europa qė do tė bėjė paqen dhe ka krijuar shtetin e pavarur tė Shqipėrisė nuk mund ta mohojė dhėnien e lirisė sė plotė nė qoftė se Shqipėria e organizuar u del pėrpara dhe ngul kėmbė nė tė drejtat e veta. Njė shtet i formuar nė kėtė mėnyrė nuk do tė ishte njė kanosje pėr paqen e Ballkanit; nuk do tė mund tė kishte flotė qė tė alarmojė Italinė ose Austrinė nė Adriatik. Ngritja e hekurudhave dhe pėrmirėsimi i porteve tė saj do tė lejonin miqėsisht dhe me anė traktatesh tregtare edhe daljen e Serbisė nė Mesdhe se sa me shkelje e barbarizma. Shqipėria e pavarur nėn zhvillimin e saj ekonomik do tė niste njė jetė tė re duke kthyer shpatat nė plugje, rrugėt e verbėta nė rrugė tė gjėra, katundet nė qytete tė vegjėl dhe qytetet e vegjėl nė qytete me rėndėsi. Shqiptarėt, pėrveē tė drejtės, mund tė kėrkojnė edhe ndihmė nga Europa, sepse mbi Europėn e krishterė bie pėrgjegjėsia dhe shkaku qė ky popull qe bėrė skllav e qe varfėruar. E kam thėnė qė Europa e krishterė nė kundėrshtim me protestėn time shkaktoi qė tė emigrojnė nė qarkun e Vlorės 100’000 katundarė, tė cilėt tani po zhduken nga uria dhe as vend ku me shtirė kryet nuk kanė; e vetmja ēati e tyre ėshtė qielli.

     Detyra e krishterė

     Ndaj Shqiptarėve, krishtėrizmi Europian dhe mohamedanizmi shkaktojnė si njėri ashtu dhe tjetri varfėrinė dhe robėrinė. Krishtėrimi qė nė Shtetet e Bashkuara jep liri tė plotė, vetqeverim, lumturi e mbi tė gjitha dashurinė, do tė japi njė shembull vllazėrimi dhe bashkimi nė mes tė Shqiptarėve. Kundėr gjithė shpifjeve qė i janė ngarkuar kėtij populli me fjalėn e ngurtė “barbar”, unė vej kėto fjalė tė zotit  Erikson, i misionit Amerikan, i cili ėshtė dhėnė mbas Shqiptarėve, ka punuar dhe ka vuajtur me ta: “Nuk ka popull mė shpirtmirė e mė tė sjellshėm nė Europe sesa Shqiptarėt. Ata si elementė fuqie, burrnie dhe kuraje mblidhen me mė tė madhen besnikėri dhe japin jetėn pėr fjalėn e dhėnė”. Shqiptarėt njohin Mohamedin dhe Krishtin si profetė, por mė kot u luten si pėr njėrin ashtu edhe pėr tjetrin. Nė emėr tė kujt t’i bėjnė tanimė lutjet pėr lirinė e tyre? Unė kam njė besim tė qėndrueshėm se kur shtetet kundėrshtonjės tė lirisė Shqiptare do tė jenė duke heqė frymėn e fundit, tė pėrgjakur e tė shkatėruar dhe grindjet e konfliktet tė kenė marrė fund, vetėm atėhere do tė arrijnė nė veshėt e tyre thirrjet dhe lutjet e Shqiptarėve pėr lirinė e vet. Shpresat Europiane tani pėrqėndrohen pėr njė paqe duke u bazuar mė shumė mbi drejtesi se mbi forcė nė njė vllazėrim dhe bashkėpunim tė pėrgjithshėm. Njė paqe e tillė do tė dijė dhe do tė pranojė se ēdo racė e ēdo besim ka tė drejtė me ekzistuar dhe se kufijtė e kombeve do tė vendosen si ėshtė e drejta dhe ku gjejnė mė pak kundėrshtime.

     Detyra e Amerikės

     Unė kam nė ndėrgjegjen time tė drejtat dhe lutjet e kėtij populli sepse mė ra mua shorti tė flas e tė them pėr ta tė vetmen fjalė shprese, prej njė burimi politik, e cila duhet tė ishte thėnė shekuj mė parė. Pėr kėtė arsye dhe mė tepėr pse unė jam Amerikan, shumica e kryesisė Shqiptarė mė shikojnė me njė farė mirėbesimi. Edhe tani e ushqejnė shpresėn se unė do t’u jap zemėr dhe bashkėpunim nė mundimet e tyre pėr liri. Unė vetėm mund tė bėj shumė pak pėr ta, por kam besim tė plotė se shtypi Amerikan do tė vejė gjithė fuqinė e tij pėr tė ndihmuar formimin e vetqeverimit Shqiptar. Ėshtė njė qėllim i shenjtė ky, e prandaj Amerika do ta bėjė medoemos.

     Rasti i Amerikės

     Pres kėshilla dhe ndihma prej tė gjithė miqve liridashės. Sigurimi i pavarėsisė Shqiptare mund tė jetė edhe njė sherbim i madh pėr bashkimin Ballkanik dhe pėr paqen Europiane. Ndihma e Shteteve tė Bashkuara mundet, ose patjetėr qė shkakton lulėzimin e kėsaj shkretie tė bėrė nga duar njerėzish, edhe tė japi fruta shumė tė mira. Kur parmenda e drujtė tė zhduket dhe vendin e saj ta zejė plugu i ēeliktė, atėhere toka pjellore e Shqipėrisė mund tė kthehet nga kullotė e padobishme nė ara gruri e drithi, pyjet do tė nxjerrin miliona nėn njė pėrdorim tė mirė, fuqitė e ujrave mund tė shfrytėzohen, shtretėrit e miniereve mund tė hapen, kėnetat tė thahen e tė mbillen, pemishte tė mėdha tė krijohen, fara tė pėrmirėsohet dhe e gjithe bujqėsia dhe industria e vendit me metoda shumė tė lehta mund tė shtohet. Princi Odeskalki i Austrisė thotė se delet e Astrakanit mund tė zėvėndėsojnė racėn e mjeruar tė deleve Shqiptare dhe t’i sigurojnė katundarit njė tė ardhur tė mirė. Me njė qeveri tė mirė, portet dhe lumenjt do tė thellohen e do tė pėrmiresohen, do tė bėhen rrugė dhe hekurudha, do tė bėhen tė holla tė vendit e do tė krijohet kredidhėnia dhe shėrbimet e postave do tė bėhen tė qėndrueshme. Pjesėt e mėdha tė tokave qeveritare do t’u ndahen me vėmendje bujqėve, tė cilat nėn njė administrim tė mirė do t’i sigurojnė qeverisė njė tė ardhur tė madhe. Do tė ngrihen edhe shkolla dhe do tė pėrgatiten mėsues qė tė zhvillojnė mendjen e tė rinjve. Kam folur me mėsues nė Vlorė tė cilėt ma kanė treguar shumė tė madhe zgjuarsinė e djalit Shqiptar. Nė pak vjet kjo lloj pune do t’i ndėrrojė kushtet e kėqia tė sotme. Arkeologėtėt e rinj do ta lartėsojnė mburrjen e Shqiptarėve pėr heroizmin e tė parėve tė tyre dhe do t’i japin shkencės jo mė pak se ata tė Shlimanit (1822-1890); biles kjo pasuri e pafund nė lashtėsi ėshtė akoma e virgjėr.

Shpėtimi i njė kombi

     Shumė Shqiptarė tė Amerikės mė premtojnė se janė gati me u kthyer nė Atdheun e tyre posa tė jepet njė farė lirie nė Shqipėri. Kėta, tė bashkuar me disa Amerikanė tė vėrtetė, do tė rikrijonin njė tokė tė begatė dhe nė vendin e tiranisė e tė mizorisė sė ndryshkur prej shekujsh do tė mbillnin farėn e lirisė. Doja tė thoja se nuk ka rast mė tė mirė me bėrė mirėsi nė asnjė vend tė botės se sa nė Shqipėri. Jo, nuk ka rast ma tė mirė bamirėsie se me vu nė vijė vetqeverimin Shqiptar dhe me hap dyert e qytetėrimit mbi ta, tėcilat magjia e politikė Europiane i ka mbajtur mbyllur. “Jo bamirėsi,  por drejtėsi” ėshtė thirrja e Shqiptarėve. Po si? Kėto thirrje tė bien nė vesh tė shurdhėt?

     Shpirtėrimet pėr liri

     E dij se ka burra e gra qė do tė ndjenin njė kėnaqėsi tė madhe duke shikuar kėtė popull tė mjeruar tė kthehet nė lirinė e bekuar tė tė parėve tė vet, tė cilėn natyra e ka pėrgatitur pėr ta por njerėz shpirtligj e kanė penguar. Ka burra nė Shtetet e Bashkuara qė janė gati me i pre rrėnjėt e tiranisė kudo qė tė duken; nė Shqipėri, a nuk jane kėto fare nė shesh? Ka shumė gra qė me pasuritė e tyre tė mėdha kėrkojnė tė bėjnė bamirėsira pėr shpirtin e tyre. Sa gėzim tė madh do tė ndjenin kėto duke parė njė popull qė do ngrihej nga fundi i tiranisė drejt lirisė sė tij! Ato pastaj do ta kuptojnė vetė bamirsinė e tyre nė jeten e rė tė njė populli tė pėrvujtur dhe sigurisht do tė radhiten nė fletėt e lirisė sė kėtij kombi. Pėrmbi retė e zeza tė imperializmit dhe tė militarizmit Europian, rrezet e shkėlqyera tė demokracisė Amerikane duhet t’i ndriēojnė rrugėn njerėzve pėr njė jetė mė tė mirė dhe pėr idealin pa fund: “Paqė mbi tokė, vullnet tė mirė njerėzve”. Kėto mund tė shkėlqejnė tani mbi Shqipėrinė e pėrvujtur qė po kėrkon lumturinė e saj me anėn e lirisė, se nuk ėshtė fajtore pėr ndonjė ofendim veēse pėr mbrojtjen e saj. Nuk ka mundim mė tė mirė se mundimi pėr tė nxjerrė lirinė e njė kombi. Me ndihmuar njė njeri ėshtė njė bamirėsi; me liruar njė popull nga zgjedha ėshtė njė bamirėsi e pavdekshme.

 FUND

 Kthehu ne fillim

 

Rėnia e qeverisė sė Vidit

          

Parlamenti grek ku pjesa mė e madhe e deputetėve ishin shqiptarė

____________________________________________________________________________

Arvanitasit

FSHATRAT NĖ GREQI KU ĖSHTĖ FOLUR DHE FLITET NGA BANORĖT

 GJUHA ARVANITASE

Shkruan:Prof.Arben LLALLA

Mė 23.03.2007, Tetovė

Njė mjegull e zezė mė vu nė sy, mu sillnin trutė e muar erė gjithė ē’ka Me helm nė zemėr un erdha nė shtėpi si zog i varfėr ē’jam pa fole. (vargje arvanite) Tė pakėt janė njerėzit tė cilėt dinė zonat nė Greqi, qė banohen nga popullata qė flasin gjuhėn arvanitase. Pikėrisht ky ėshtė qėllimi i kėtij studimi historik, tė bėjmė tė njohur nė publikun e gjerė shqiptar fshatrat ku vazhdon tė flitet nga banorėt e tyre gjuha arvanite deri mė sot. Arvanitėt i ndeshim nė zonat ku tokat ishin pjellore qysh nė kohėt mė tė lashta, domethėnė aty ku zonat nuk janė baltike, dhe kryesisht arvanitėt i ndeshim aty ku ekzistojnė qytetet antike nė Greqi. Popullsia arvanitase ėshtė e lidhur me qytetet e lashta mė shumė se ēdo gjė tjetėr nė ambientin grek. Nė kėtė studim do tė pėrmendim emrat e shumė fshatrave ku shumica e tyre u janė ndryshuar emrat. Natyrisht, nė kėtė shkrim nuk do tė pėrmendim tė gjithė emrat e fshatrave qė ėshtė folur dhe flitet gjuha e Arbėrit.

Nga kėrkimet e studiuesve tė ndryshėm arbanė si Antonio Bellushi, Aristidh Kola, Jorgo Miha, Jorgo Maruga, Athanasio Cigo, Kazaqis, Panajotopulos etj. Janė zbuluar se nė Greqi gjenden 696, fshatra qė ishin dhe janė tė banuar edhe sot e kėsaj dite nga popullsia me rrėnjė shqiptare. Ku ndahen nė dy grupe, ata qė janė arvanitas vendas qė njihen qė nė kohėn antike dhe qė nga shekulli 4-13, tė cilėt janė mbi 550 fshatra. Janė dhe rreth 150 fshatra qė banohen nga shqiptarėt qė grekėt i quajnė allvanofonos (shqipfolės) qė kanė ardhur nė Greqi rreth viteve 1600. Kryesisht fshatrat qė janė banuar dhe banohen nga popullsia qė flet nė vatėr gjuhėn shqipe ndodhen nė zonėn e Epirit, disa janė nė zonėn e Thrakės, Peloponezit, Thesalisė, Livadhiasė. Nė ishujt tė Korfuzit, Specas, Hidrės, Psaron, Andros, Salaminės, Jo, Thirra (Santorini) etj.

 Nė vitin 1987, njė grup i Komunitetit Europian vizitoi Greqinė nga data 4-10 tetor 1987, pėr tė kryer njė studim rreth pranisė sė elementit shqiptar dhe ruajtjes sė prejardhjes etnike tė gjuhės. Udhėtimi u organizua nga Byroja Europiane pėr Studimet e Gjuhėve pak tė pėrdorura nėn mbikqyrjen e Komisionit tė Komunitetit Europian. Grupi pėrbėhej nga studiuesi i njohur arbėresh Urat Antonio Bellushi (itali), Rikardo Alvares, Kolon Anget, Havier Boski, Josepk San Sokasao (tė gjithė spanjollė), Onon Falkoma (holandez), Volfgan Jeniges (belg), Robert Martin, Stefan Moal (francez), Kol O’Cinseala (irlandez). Qėllimi ishte qė pėrfaqėsuesit europian gjatė vizitės tė binin nė kontakt me fshatrat qė banohen nga njerėz qė flasin gjuhėn arvanite. Gjatė vizitės pėrfaqėsuesit e Komunitetit Europian u ndeshėn me shumė probleme deri dhe nė lėndime.

 Emrat e fshatrave tė mė poshtėm janė sjellė ashtu si shqiptohen nė gjuhėn greke, pa u bėrė pėrkthimi nė gjuhėn shqipe. Lexuesi mund tė vėrejė pa vėshtirėsi se shumė nga kėto emra tė fshatrave kanė rrėnjėn dhe kuptimin e pastėr tė gjuhės shqipe, dhe kėta emra u kanė rezistuar deri mė sot edhe ndryshimeve qė kanė sjellė vitet. Nė fjalėt e shkruara me shkronja tė mėdha rrėnja dhe kuptimi tregojnė qartė prejardhjen ose kuptimėsinė nga gjuha shqipe. Shumė emra tė fshatrave pėrbėhen nga bashkime tė fjalės greke me atė shqipe. Ndėrsa emrat e fshatrave nė kllapa, janė fshatra ku gjuha arvanitase flitet pak dhe po shkon drejt zhdukjes.

1-Qarku i Atikės ka rreth 84 fshatrat ndėr to pėrmendim: Qeratea, Kuvaradhes, Kalivia, Koropi, Kapandhriti, Mazi, SHPATA, LOPĖSI, MARATHONA, BUJA, Menidhi, Shpatanxiq, Gramatiko, Kalamos, Markopulo, Markopulu i Orapisė, Moilesi, Malakasa, Kakoshalėsi, HALKUĒI, Sikamino, (KUKUVAJNĖ), Anoljosia, (Katoliosia), Kamatero, HASI, Aspropirgo, (Brahami).

2-Zona e Megarindhos pėrmendim: Ambelaqia, Elensis, Madra, Magula, Vila, Mazi, KRYEKUQI, Salamina. Kryeqyteti i ishullit tė Salaminės Kuluri banohet me arvanitė si dhe qytetet e ishullit Muqi dhe Ambelaqi banohen nga popullsia arvanite. Tasos Karadi shkrimtar arvanitė nga Salaminė nė njė intervistė pėr njė kanal televizivė shqiptar ka thėnė se sot nė ishullin e Salaminės ka mbi 40.000 mijė arvanitė.

3-Zona e Egjios ka ishullin Angjistri.

4-Zona e Thivės pėrmendim fshatrat: Hastia, DOMVRANA, KOKOSHI, Ksironomi, Karadas, Frimokastro, Paleopanagjia, VAJA, Kasnesi, Kaskaveli sot Leondaris, Parapungaj, Kapareli, BALCA, KOKLA, Kleboēari Pirgo, Lutufi, Ambeloshalėsi, (Tahi), (Agjio Theodori), Neohori, Darimari, Mustafadhes, Dervenoshalėsi, Rapendosa, Kakoniskiri, Kavashala, Stefani, Klideti, SHKURTA, VATHI, (KRIBAĒI), MURIQI, SHKIMETAR, Spaidhes, Latani, KARDHICA, Braci, Koqino, Sirē, Lukisia.

5-Zona e Livadhjas pėrmendim: Stiri, Kiruaki, Zeriqi, Kukura, Zagara, Mazi, Vrastamites, Kutumula, Luci, Pavlo, Steveniko.

6-Zona e Korinthos pėrbėhet nga fshatrat: Agjio Theodori, (Lutraqi), BISHA, KLIMENDI, BALCA e madhe, BALCA e Vogėl, LOPĖSI, Dusha, Kastanja, BIĒA, (KUĒI), Almiri, Katakali, Bashi, BIĒA, (LALOTI), SULI, (Ibrahim Bej), MAĒANI, Galataqi, Rito, Katakali, Sofikon, Karfos, Angjelokastro, Voivoda, ZEMENO, Panariti, Mukli, Vasiliko, Vladusa, Velina, Bozika, Atikia, Kriavrisi, Pala Korinthi, (Asos), Ksiloqerėza, Limohori.

7-Zona e Lokridhės pėrmendim: Livanadhes, Martino, MALĖSINA, Proskina, Pirgos, Mazi, Larina, Surpi, Teologos.

8-Rrethi i Argos pėrmendim: Berbati, Limnes, (Kuēopodhi), (Varduva), (PRIFTJANI), (Pasha), (Honika), (Bundja),

9-Ishulli i Nafplios pėrmendim: Maneshi, Ledra, Pulakidha, Merbaka, Plataniti, Heli, Anifi, Dimena, (GJERBĖSI), (Kofini), Kamari.

10-Zona e Trisinias; pėrmendim: (Poros), Valario, METHANA, Vromolimi, Kosona, Agjio Teodori, Megalo Horio, Megalo Potami, Kameni Hora, Ano Fanari, Karaxha, Lesia, Bafi, Ortoliti.

11-Zona e Ermonidos pėrbėhet pothuajse nga ishujt qė historikisht njihen si qėndra tė mėdha tė banuara nga arvanitėt dhe ku dolėn heronjtė, kryetarėt e parė tė shtetit Grek.14 Hidra, (SPECA), FURRNI, Kranidhi, Porto Heli, Ermioni, Sabariza, Iliokastro, Didimi.

12-Mantinias ka Dara.

13-Nė Kalavrita ėshtė (Lukuria).

14-Pėr rrethin e Patrės thuhet se pėrpara dy shekuj banorėt flisnin kryesisht gjuhėn arvanitase, dhe kishte gra qė nuk dinin fare greqisht. Sot gjuha arvanitase ėshtė ndihmėse dhe pėrdoret kryesisht nė kuvendet e pleqėve ose kur folėsit nuk dėshirojnė tė mėsojnė tė tjerėt atė qė kuvendojnė midis tyre. (SULI), (MIRA), (Lalikosta), (MIRTIZA), (Franga), (BUKURA), (Verdoni), (HAJKALI), (Krali), (Harbilejka), (Lefkopetra,) (Lalikosta), (Nikoreika), (Kareika), (Franguleika) .

15-Nė krahinėn e Ilias, gjuha arvanitase ka humbur po thuajse dhe pėrmendim. (Kumani), (BĖNDETI), (Kapelitu), (MALIQI), (Dorisa), (Nemuta), (Miles), (KALOLESHI), (Agjio Ana), (Psari), Kombothekra.

16-Krahina Trifilias permendim: SULIMA, LAPI, RIPĖSI, Piēa, Hiristohori, Psari, Kuvela, Ano Kopanaqi, Agrilia, Varibopi, Vidhisova, Klesura, DREDHĖ, SULI, Shirk. Nė fshatrat Sulima dhe Lapsi, gjuha arvanitase flitet si gjuhė e dytė. Kurse nė fshatrat Ripės, Piēa, Kuvela, Agrilia, Psari dhe Hirisohori kryesisht burat e vjetėr flasin mirė gjuhėn arvanitase.

17-Krahina e Karistias, pėrmenmdim: KALANĖ, Baba, Dramėsi, VRESTIDHE, PRINJA, Kalamaqi, ZAKARIA, Thimi, Kakogjoni, Koqini, Figja, BASHAJ, DARDANI, (Bezhani), Fokej, Melison, Agjio Dimitri, MBRETI, KRIEZA, LEPURA, LALA, ZERBISHA, VIRA, Koskina, (Marmari), Mesohoria, Nikoleta, Kutumula, Armiropotamos, HANI, Agjio Apotoli, Polipotamos, Alonja, Kisuri, Kapsala, QELA. 18-Ishulli i Andros ka fshatrat: Gavro, Agjio Petro, Ateni, BAĒI, Remata, Katahalos, Arni, BURKOTI, Ano Aprovatu, Kato Aprovatu, GJIDHE, Kato Fellos, Pano Fellos, LIVADHESA, Psoriareza, Galios, AGJINI, Kalamos, Kalivari, Hartes, Ano Varidhi, Kato Varidhi, KUMARI, Kaloqerini, Vitali, Amolohos, Sidhonda.

Kthehu ne fillim

_________________________________

KUSH ĖSHTĖ ARISTIDH KOLA

Shkruan: Prof.Arben LLALLA

23.02.2007, Tetovė

______________________________

 Arvanitasi Aristidh Kola lindi mė 8 korrik tė vitit 1944, nė fshatin arvanitas Kaskaveli (sot Leondari) tė rrethit tė Tebės nė Greqi. Fėmijėrinė e kaloi nė fshatin e lindjes sė tij pranė gjyshit dhe gjyshes qė i mėsuan gjuhėn e vatrės, arbėrishte(shqipen).

Nė vitin 1968 Aristidhi mbaron Universitetin nė degėn e Drejtėsisė, duke vazhduar mė vonė punė si avokat nė Athinė. Mbas disa vitesh do tė njihej me Nansin, e cila do te bėhej gruaja e tij qė do t'i dhuronte dy fėmijė tė mrekullueshėm, Poliksenin dhe Panajotin.

 

Prof.Arben Llalla me Aristidh Kolėn - 19 gusht 2000 nė Kalkidhiki-Selanik

Nė vitet 1980 ai e braktis profesionin e tij tė avokatit pėr t'u marrė me studimet historike, folklorike dhe gjuhėsore tė arvanitasve tė Greqisė. Nė vitin 1983 Aristidh Kola zgjidhet kryetar i “Lidhja Arvanitase tė Greqisė” (Arvanitikos Syndesmos Elladas) dhe po atė vit do botonte librin e tij tė parė me titull “Arvanitasit dhe origjina e grekėve” njė libėr i ringjalljes sė vetėdijes arvanitasve nė Greqi, qė do tė ribotohej edhe nėntė herė tė tjera nė gjuhėn greke.

Nė vitin 1985, Aristidhi ishte organizatori kryesor i koncertit tė parė nė Greqi me kėngė arvanitase, ku me Dhimitėr Lekėn dhe kėngėtarin Thanasi Moraitin bėnė tė mundur nxjerrjen e diskut CD tė parė nė historinė shqiptare me kėngė arvanitase “Kėngė Arvanite”.

Nė vitin 1989, boton librin “Gjuha e Perėndive”, dhe mė 1995, Aristidhi themelon shtėpinė botuese “Thamiras”, me qėllim botimin e veprave tė autorėve arvanitas, por edhe tė autorėve nga Shqipėria, dhe midis tyre ėshtė ribotuar vepra e Fan.S.Nolit “Historia e Gjergj Kastriotit Skėnderbek”. Po nė vitin 1995, do botonte librin mė tė suksesshėm nė gjuhėn greke dhe shqipe “Greqia nė kurthin e serbėve tė Millosheviēit”. Njė libėr qė tregon pėr komplotet dhe masakrat ē’njerzore serbe kundėra kombeve tė ish- Federatės Jugosllave dhe kryesisht tė shqiptarve. Nė librin “Greqia nė kurdhin e serbėve tė Millosheviēit” Aristidh Kola do tė paralajmėronte pėr masakrėn qė po pregatiste Millosheviēi dhe bashkėpuntorėt e tij kundra popullit shqiptar tė Kosovės.

Nė vitin 1996 Aristidhi i nderuar do jepte dorheqjen si kryetar i “Lidhjes Arvanitase tė Greqisė” pėr tu marrė vetėm me studimet pellazgjike, dhe nė vitin 1997, Aristidh Kola do botonte i vetėm revistėn tre mujore “Arvanon”. Ku nė kėtė revistė, ai merrte pjesė bashkė me shqiptarėt e Kosovės nė luftėn e drejtė tė tyre.

Me fillimin e luftės nė Kosovė, Aristidh Kola bashkė me arvanitas tė tjerė do tė mbronin ēėshtjen e drejtė tė popullit shqiptar tė Kosovės, pėrballė deputetėve, gazetarve dhe intelektualve grekė qė ishin rreshtuar nė krah tė kriminelėve tė Millosheviēit. Atėhere emigrantėt shqiptarė nė Greqi do shikonin ēdo mbrėmje Aristidhin dhe arvanitas tė tjerė nė ekranet televizive greke duke mbrojtur tė drejtat e shqiptarėve tė Kosovės dhe tė emigrantėve nė Greqi.

Me punėn e tij tė palodhėshme nė ndihmė tė ēėshtjes shqiptare tė Kosovės, ai informonte publikun e painformuar drejtė grek pėr dramėn e dhimbėshme qė po kalonin shqiptarėt nė Kosovė. Pėr kėtė shkak, akuza dhe “shigjeta me helm” do tė hidheshin kundėra Aristidhit, njeriut tė ndershėm dhe tė drejtė. Ai do tė akuzohej nga deputetė grekė si agjent i Shqiprisė dhe i shqiptarėve. Kur dilte nė TV greke shkonte me vetėdije, se po shkonte nė shtigje me rreziqe tė mėdha, por ai i kishte marrė parasysh tė gjitha dhe gjėnė mė tė keqe...! 

Me hyrjen e trupave tė NATO-s nė Kosovė, Aristidhi shprehte dėshirėn pėr tė  vizituar Kosovėn e lirė. Por dėshira nuk iu realizua, Kosova e lirė mbeti nė zemrėn dhe ėndėrrėn e tij.

        Mė 24 maj 2000, njė ditė pėrpara prezantimit tė librit tė tij, kushtuar arbėreshit tė njohur urat Antonio Belushit, me titull “Antonio Belushi dhe magjia e traditės popullore” Aristidh Kola do tė shtrohej urgjentisht nė njė spital tė Athinės i sėmurė rėndė. Veprimtaria pėr prezantimin e librit tė tij u bė pa tė, pa frymėzuesin e atij takimi prekės. Njė sėmundje e pa shėrueshme qė do pėrparonte me shpejtėsi pėr ti marrė jetėn njeriut tė mirė nė mbrėmjen e 11 tetorit 2000 nė spitalin Evangjelizmos nė Athinė ku lėndonte prej njė muaj. Vdekja e Aristidh Kolės goditi zemrat e mijra emigrantėve shqiptarė qė punojnė e jetojnė nė Greqi. Ajo vdekje preku shpirtrat e arbėreshėve kudo qė ndodhen nė botė. Njė vdekje e parakohėshme qė mori jetėn e historianit dhe studjuesit arvanit Aristidh Kola, kėtij avokati tė ēėshtjes shqiptare, qė punoi pėr miqėsinė dhe bashkėpunimin e popujve tė Ballkanit. Pak ditė para se tė vdiste Aristidhi kishte pėrfunduar me dorėshkrim librin “Zeusi pellazgjik dhe mashtrimi indo-europjan”. Nė kėtė libėr tė fundit tė tij, Aristidh Kola na sjell shumė tė dhėna tė rėndėsishme, pėr perjudhėn parahistorike dhe kryesisht pėr paraardhėsit e shqiptarve tė Kosovės qė ishin Dardanėt Pellazgjik.

        Aristidh Kola zė njė vend tė veēantė nė letrat arvanitase nė Greqi. Ai me punėn dhe penėn e tij, ringjalli tek arvanitet ndjenjėn e krenarisė pėr historinė dhe kulturėn arbėre. Aristidhi ishte njė rilindas i shekullit 20, njė De Radė i ri pėr gjakun e shprishur tė Arbėrit nė Greqi. Ai ishte i pari shkrimtar arvanitas qė nė librat e tij faktoi se jo vetėm arvanitasit ishin herojtė e revolucionit grek tė 1821, por veshja, kėngėt dhe kultura arvanitase ishin bėrė pjesė tashmė e historisė dhe kulturės greke. Aristidh Kola shkoi dhe mė tej, ku faktoi se emrat e perėndive tė Olimbit nuk janė emra grek, por ata i pėrkasin emrave tė kuptimsisė tė gjuhės shqipes.

Aristidhi bashkė me arbėreshin e shquar tė Italisė, urat Antonio Belushin do tė deklaroni se nė Greqi janė mbi 600 fshatra tė banuar me popullsi arvanitase.

Aristidh Kola kishte lidhje me shumė shqiptarė tė njohur nė Shqipėri, Kosovė, Maqedoni, Turqi, me arbėreshėt e Italis, Ukrainės, Kroacis, e deri me arbėrorėt e Korsikės.

 Pėr punėn e tij nė fushėn e historisė dhe kulturės arvanitase, Aristidh Kola nė vitin 1995 ėshtė dekoruar nga ish-Kryetari shtetit shqiptar Sali Berisha me ēmimin “Ismail Qemali” dhe, pas vdekjes, ish-Kryetari i shtetit shqiptar Rexhep Mejdani e nderoi me dekoratėn e klasit tė parė “Naim Frashėri”. Nė vitin 2004 Kryeministri i Kosovės Bajram Rexhepi e nderon Aristidh Kolėn me ēertifikatė “Mirnjohje”. Ndėrsa Bashkia e qytetit tė Skėnderaj e shpall Aristidh Kolėn “Qytetar Nderi”.

Pėr kontributin e madh tė Aristidh Kolės na takon qė tė vlerėsojmė e nderojmė siē e meriton punėn shkencore tė Aristidh Kolės, dhe ta ēojmė mė tej veprėn e tij, pėr pasurimin dhe mbrojtjen e historisė dhe kulturės sonė tė lashtė mbarė kombėtare.

Kthehu ne fillim

__________________________

ARISTIDH KOLĖN MUND TA KETĖ  HELMUAR SHĖRBIMI SEKRET SERBĖ

Shkruan: Prof.Arben LLALLA, Historian

Mė 21.02.2007, Tetovė

_____________________________________

  I nisa kėrkimet e mia pėr njė biografi pėr Aristidh Kolėn kur ai ishte gjallė. Mblidhja ēdo faqe gazete qė mė binte nė dorė qė shkruante ose shkruhej pėr tė. Por kur zilja e telefonit ra atė fillim tetori (tė vitit 2000) dhe mė thanė qė Aristidhi kishte vdekur mu duk e pabesueshme, e padrejtė qė njė njeri i mirė, njė shkencėtar iku nga kjo jetė nė njė mosh tė re, nė kulmin e karierės sė tij shkencore. Prej nesh po ndahej njė njeri qė i kishte dhėnė vlera jetės sonė kulturore dhe shkencore. Por kur e keqja vjen duhet ti hapim derėn, nuk mund ta ndalojmė, por mundemi tė mbajmė gjallė punėn, kujtimin e mirė tė njerėzve qė e meritojnė. Ne nuk e pamė Aristidhin tė moshuar, tė lodhur nga punėt  shkencore, por pamė njė Aristidh tė fort qė punonte pėr tė vėrtetuar tė vėrtetėn. Atė tė vėrtetė qė ai e donte dhe e vlersonte shumė.

 

Prof.Arben Llalla dhe Aristidh Kola - mė 25 maj 2000 nė njė Spital tė Athinės

Vdekja e Aristidhit pati jehon nė shtypin shqiptar ndėrsa shtypi grek nuk i kushtoi asnjė rresht. Kjo jo pėr shkakun se ai pati njė vdekje tė palavdishme, por pėr faktin se ai ishte njeriu i shkencės qė thoshte mendimin e tij duke u pėrplasur shpesh herė edhe me shkencėtarėt, historianėt grek pėr gabimet dhe shtrembėrimet qė kėta tė fundit i kanė bėrė historisė sė Greqisė dhe tė shqiptarėve.

Nė shtypin shqiptar kam ndeshur disa shkrime qė thonė se Aristidh Kolėn e helmuan grekėt. Kėto teza i shkruajnė ata njerės qė nuk kanė patur shoqėri nė vitet e fundit tė jetės sė tij. I thonė ata njerės qė duan tė thonė diēka qė nuk kanė njohje tė thella pėr ngjarjet e kohėve tė fundit tė jetės sė tij. I thonė ata njerės qė ēirren pėr tė treguar se janė edhe ata protagonistė kryesor tė ngjarjeve tė viteve tė fundit tė jetės sė Aristidhit. Kėta njerės qė ngrenė kėto teza nuk i pamė nė varrimin e Aristidhit, nuk i pamė tė vinin njė lule nė varrin e tij. Nuk i pamė nė Simpoziumin qė organizoi Lidhja e Arvanitasve tė Greqisė nė kujtim tė Aristidhit, nuk i pamė nė Simpoziumin qė organizoi Ministria e Kulturės sė Kosovės nė shtator tė 2004 pėr jetėn kulturore, historike tė arvanitasve dhe tė Aristidh Kolės. Unė nuk i mohoj takimet spotante qė mundet tė kenė patur kėta njerės me Aristidhin, por kur ngrihet njė tezė e tillė duhet tė njohim rrjedhjen e ngjarjeve tė fundit tė jetės sė Aristidhit. Por pėr mua kėto janė vetėm akuza pa baza sepse unė nuk kam dėgjuar ende deri mė sot nga familjarėt, miqtė dhe bashkėpuntorė e tij njė gjė tė tillė. Akuzat se Aristidhin e kanė helmuar shėrbimet sekrete greke kanė dėmtuar arvanitasit qė janė antarė tė Lidhjes sė Arvanitasve tė Greqisė. Njerzit qė kanė ngritur kėtė tezė me dashje apo pa dashje kanė dėmtuar psikologjinė e arvanitasve intelektualė qė drejtojnė shoqatėn e tyre. Me ngritjen e kėsaj teze bashkėpuntorėt e Aristidhit janė trembur dhe janė indiferentė tani pėr zhvillimin e jetės kulturore nė Lidhjen e Arvanitasve tė Greqisė. Ata nuk janė mė si dikur aktivė tė zjarrtė pėr zhvillimin e kulturės, historisė dhe gjuhės sė tyre. Ndoshta teza se Aristidh Kolėn e kanė helmuar grekėt mundet tė jetė hedhur qėllimisht pėr tė trembur vazhduesit arvanitas pėr tė ndjekur rrugėn e Aristidh Kolės.

Por pse strukturat shtetėrore greke duhet ta helmonin Aristidhin?!

Pse mos tė mendojmė se Aristidhin mundet ta kenė helmuar shėrbimet sekrete serbe?!

Dimė historikisht qė grekėt kanė helmuar e vrarė shumė intelektualė tė ndritur tė gjuhės dhe historisė shqipe. Nga disa intelektualė arvanitas kam dėgjuar qė strukturat shtetėrore greke vranė themeluesin e shoqatės “Lidhja e Arvanitasve tė Greqisė”, nė vitin 1984 Jorgo Marugėn.

Unė nuk dua tė besoj qė edhe Aristidh Kolėn e kanė vrarė grekėt. Nga librat dhe takimet me Aristidhin kam kuptuar se ai nuk i ndante grekėt nga shqiptarėt, ishte pėr teorinė qė grekėt dhe shqiptarėt kanė shumė gjėra tė pėrbashkėta nė krahasim me popujt e tjerė tė Ballkanit, pra grekėt dhe shqiptarėt janė vllezėr. Aristidhi nė librat e tij nė pėrgjithėsi shtron dhe e mbron kėtė tezė. Grekėt nuk kanė patur interes ta helmonin Aristidhin. Nė vitin 1998-1999, kur pjesa mė e madhe e grekėve mbronin serbėt, Aristidhi me arvanitas tė tjerė ngrinin zėrin pėr tė vėrtetuar se grekėt me shqiptarėt janė shumė afėr me njėri-tjetrin se me serbėt. Kjo propagandė ishte nė njė farė mėnyre edhe nė interes tė shtetit grek sepse vetė Greqia kishte firmosur borbadimet e NATO-s mbi Jugosllavinė. Greqia nė atė kohė lejoi qė trupat ushtarake tė NATO-s tė kalonin pėrmes territorit tė saj pėr tė hyrė nė Kosovė.

Nė qoftė se shėrbimet shtetėrore greke doni tė eleminonin Aristidhin ata do ta kishin bėrė me kohė qė atėhere kur ai filloi tė botonte librat e para mbi historinė e vėrtetė tė arvanitasve nė vitet 1980. Do ta helmonin kur ai ishte nė krye tė Lidhjes sė Arvanitasve tė Greqisė dhe organizonte aktivitete kulturore mė kėngė dhe valle arvanitase nė fshatrat e tyre. Libri i tij i fundit qė mund tė themi se provokon ndjenjat kombėtare greke ėshtė botuar nė vitin 1996. Ndėrsa libri i tij i parė qė i kundėrvihet hapur me akuza tė rėnda regjimit tė serbėve tė Millosheviēit ėshtė botuar nė gusht tė vitit 1995 me titull “Greqia nė kurthin e serbėve tė Millosheviēit”. Njė vepėr qė i kushtohet vuajtjeve tė shqiptarėve dhe propagandės mashtruese tė regjimit serb.

Nė janar tė vitit 1998 deri nė fund tė vitit 1999 ai boton i vetėm revistėn tremujorėshe “ARVANON”, nė tė cilėn nė faqet e saja botoheshim shkrime rreth ngjarjeve nė Kosovė. Nė kėtė revistė Aristidhi shkruante pėr pėr vrasjet, pėr vajtimet e grave shqiptare nė Kosovė qė qanin burrat dhe tė afėrmit e tyre tė vrarė nga serbėt. Pra Aristidhi bėnte njė propagandė pėr tragjedinė e vėrtetėn qė po ndodhte nė Kosovė me popullin shqiptar i cili po shtypej me egėrsi nga ushtria dhe policia serbe.

 Me hyrjen e trupave ushtarake tė NATO-s nė Kosovė kjo revistė nuk u botua mė. Nė periudhėn 1998-1999 Aristidh Kola do tė ishte njė nga zėrat e fortė dhe tė pakėt nė emisionte televizive greke ku diskutohej rreth ēėshtjes sė Kosovės. Aristidh Kola pothuajse ēdo mbrėmje do tė ishte nė ekranin e ndonjė kanali televiziv grek ku diskutohej pėr problemin e nxehtė tė Kosovės. Pra duke parė kėto fakte historike tė atyre viteve mund tė mendojmė dhe tė hedhim hipotezėn se Aristidh Kolėn ka mundėsi ta kenė helmuar shėrbimet sekrete tė Serbisė.

Aristidhi kishte qenė nė Kosovė nė vitet 1980 dhe kishte lidhur miqėsi me shumė vėllezėr shqiptar tė atjeshėm. Ai kishte parė me sytė e tij realitetin e vėrtetė tė vuatjes qė kalonin shqiptarė nė Kosovė. Nė fillim tė viteve 1990 filloi tė shkruante nė shtypin grek pėr genocidin serb kundėr popullsisė shqiptare. Kur ishte nė pushtet Sllobodan Millosheviēi nė Greqi dhe nė veēanti nė Athinė jetonin shumė serb qė ishin tė lidhur ngushtė me djalin e tij Marko Millosheviēin. Nė fillim tė vitit 1999 njė deputete komuniste greke e quajtur Ana Kaneli e hodhi nė gjyq Aristidh Kolėn duke e akuzuar si agjend i CIA-s dhe i Shqipėrisė. Partia qė pėrfaqėsonte deputetja nė fjalė kishte lidhje tė forta me partinė e Millosheviēit. Ndoshta dora e gjatė serbe siē ka vrarė nė vendet Europiane shumė intelektualė shqiptarė mbrojtės tė ēėshtjes shqiptare mundet ta ketė helmuar edhe Aristidh Kolėn njeriun i cili nė atė kohė tė rrezikėshme pa ju dridhur qerpiku nė mes tė Athinės ngrinte zėrin e protestės kundra dhunės dhe genocidit serb qė ushtrohej mbi shqiptarėt e Kosovės.

Aristidh Kola u shua, kujtimi pėr tė gjithmonė do tė mbetet i gjallė nė mesin tonė. Mungesėn e mikut tim e ndjej ende edhe sot ashtu si atė ditė kur mėsova lajmin e hidhur. Sepse pėr mua Aristidhi ishte mėsuesi qė mė inkurajojė pėr tu marrė me studimet historike tė shqiptarėve tė Greqisė, Arvanitasve.  

Kthehu ne fillim

______________________________________

KUR SHQIPTARĖT KANDIDONIN PĖR DEPUTET NĖ PARLAMENTIN GREK

NĖ VITIN 1860

 “Njė fjalim parazgjedhor nė gjuhėn shqipe tė botuar nė gazetėn greke ”TO MEΛΛΟΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ“

nė vitin 1860”.

 

Shkruan:Prof.Arben LLALLA

_____________________________________

 Greqia u ēlirua nga pushtimi turk me armėt e shqiptarėve. Kėtė e thonė historianėt dhe studiuesit e huaj. Mbas shpalljes sė pavarėsisė mė 1821 Kuvendi popullor i Greqisė pėrbėhej nga deputetė shqiptar dhe grekė. Me kalimin e viteve nga fillimi i shekullit tė XX shqiptarėt u “bindėn”, se duhet tė braktisnin identitetin e tyre kombėtar shqiptar.

Disa herė Greqia ėshtė udhėhequr nga Kryetar shteti dhe Kryeministėr shqiptar deri edhe nė ditėt tona. Sot me interes na duken fjalimet parazgjedhore tė shekullit tė XIX kur shqiptarėt kandidonin pėr deputet nė Kuvendit e Greqisė.

Nė gazetėn greke ”TO MEΛΛΟΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ“ (E ARDHMJA E ATDHEUT) tė 29 dhjetori tė vitit 1860 ėshtė botuar njė fjalim parazgjedhor nė gjuhėn shqipe. Ku kandidati pėr deputet parashtron shkaqet pėrse shqiptarėt nė Greqi duhet tė votojnė pėr atė. Nė kėtė dokument, bėhet fjalė pėr njė fjalim parazgjedhor nė periudhėn e mbajtjes sė zgjedhjeve nė Greqi nga dhjetori i vitit 1860, deri nė mars tė vitit 1861. Nė atė periudhė, sipas dokumenteve historike, mbizotėronte njė klimė frikėsimi dhe burgimesh politike nė Greqi. Zgjedhjet e vitit 1861 nė Greqi i fitoi grupimi qeveritar pro mbretit, i kryesuar nga shqiptari Athanas Miauli, i cili u zgjodh Kryeministėr i Greqisė nė atė kohė.

Kryeminstri Athanas Miauli  1815-1867

______________________________

Athanas Miauli ka lindur nė ishullin e Hidrės, mė 1815 dhe ishte djali i njė shqiptari tė lavdishėm Andrea Miaulit. Ai, u rrit pranė babait nė det dhe mėsoi gjuhėn greke nga Filip Joanu. U bė adjutant i mbretit Oton dhe ministėr i Marinės nė vitin 1855. Kryeministėr u zgjodh disa herė qė nga viti 1857 e deri nė vitin 1862. Vdiq nė Paris tė Francės nė vitin 1867.

Fjalimi parazgjedhor i vitit 1860, ėshtė botuar pėr herė tė parė mė 29 dhjetor tė tė njėjtit vitit nė gjuhėn greke dhe gjuhėn shqipe, nė faqen e parė tė gazetės greke, ”TO MEΛΛΟΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ“ (E ARDHMJA E ATDHEUT). Numri i parė i kėsaj gazete politike dhe filologjike e Athinės u botua mė 4 nėntor tė vitit 1859 me titull ”TO MEΛΛΟΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ“, me kryeredaktor Odisea Jamelon dhe vijoi tė botohej me kėtė titull deri nga mesi i vitit 1861, dhe numri 161 u titullua “Μελλον της Ελλαδος” (E ardhmja e Greqisė) deri kur u mbyll nė vitin 1863.

Zbulimi i kėtij dokumenti historik, ka njė rėndėsi tė madhe meqenėse ėshtė njė nga dėshmitė e pakta tė shkrimeve nė gjuhėn shqipe me shkronja greke nė shekullin XIX qė ka shpėtuar deri mė sot, pasi kėrkuesit e shkrimit tė gjuhės shqipe, siē e kemi thėnė nė pėrgjithėsi, janė marrė kryesisht me mbledhjen e kėngėve dhe tė pėrrallave gojore tė folklorit arvanitas.

Nga teksti i fjalimit parazgjedhor, dalin qartė fakte historike se njė pjesė e madhe e popullatės qė jetonte nė Athinė dhe nė rrethinat e saj ishin arvanitas, nė shekullin XIX arvanitasit kishin ndikim tė madh nė zhvillimin e jetės politike nė Greqi. Nga teksti parazgjedhor, duket qartė se grupi i politikanėve kundėrshtarė tė oborrit tė mbretit Oton dhe qeveria kryengritėse e pėrkohshme, qė drejtonte Greqinė nė vitin 1860 bėnte pėrpjekje tė mėdha pėr tė marrė nė anėn e tyre arvanitasit e Atikisė dhe tė Beotisė, njerėz qė, nga ajo qė kemi mėsuar nga historia e asaj kohe, ishin konservatorė, tė qėndrueshėm nė bindjet e tyre besnikėrie ndaj mbretit tė atėhershėm, Oton. Pėrpjekjet pėr tė thithur nė anėt e tyre, palėt bėnin edhe publikimin e propagandės parazgjedhore dygjuhėshe, nė greqisht dhe nė gjuhėn shqipe, me synimin qė, nga njėra anė tė informohet mė mirė popullsia arvanitase dhe, nga ana tjetėr, ndoshta ta kenė mė tė lehtė edha ata kandidatė pėr deputetė qė nuk ishin arvanitas, por grekė.

Tekstin po e paraqes ashtu siē ėshtė botuar nė gazetėn “E ARDHMJA E ATDHEUT” nė gjuhėn shqipe, tė shkruar me shkronja greke dhe me disa kombinime pėr tė plotėsuar alfabetin e gjuhės shqipe. Gjatė transkriptimit vėrejta se shkruesi i fjalimit parazgjedhor tė vitit 1860, ka pėrdorur shumė fjalė greke. Po i njėjti fjalim ėshtė botuar nė gazetėn e kohės edhe nė gjuhėn greke.

Pėr qytetarėt tė katundeve tė Athinės

Vėllezėr!

Dheu ėshtė i lagėt akoma nga gjakrat tė tatėve edhe vėllezėrve tuaj; dėbuam tiranin, fituam lirinė. Ėshtė shumė e madhe, pra, vėllazėrimi ndaj kėtij gjaku tė mos jemi tė denjė pėr lirinė. Tė gjithė ata syt qė ranė nė luftė do tė na japin nam dhe mallkime. Ne qė kemi kushtetutė. Ē’do thotė kushtetutė?

Do thotė qė gjithė qytetarėt kanė tė drejtė tė pėrkujdesen vetėm, tė qeverisė mirė atdheu, tė mos ketė tė rėnda taksa, tė bėhen tė mira ligje, tė mos i bėjnė konak, tė mos bjerė xhandarin me kėrbaē edhe tė tjera. Meqenėse qė nuk mundin tė gjithė qytetarėt tė mblidhen, sepse janė larg njeri nga tjetri, caktojnė pėrfaqėsues edhe ata quhen deputetė. Ata bėjnė atė qė do tė bėnin qytetarėt nė mbledhje, edhe ēfarė do bėjnė ata ėshtė e mirė tė bėhet. Nėse kuptuat mirė qė po tė kujdeseni tė caktoni tė mirė njerėz ata qė do vėshtrojnė interesin tuaj, njerėz qė nuk mund t’i mashtrojė, mos t’i tėrheqė nga vetja e tij, do tė jeni tė lirė si ju do Kushtetuta. Nėse nuk kujdeseni tė mendoni mirė vetėm, edhe ndonjė tjetėr tė kėrcėnon ty me frikėsime e tė kėtilla, atėherė nuk do tė caktoni ashtu pėrfaqėsues atė qė doni, do tė bėhen deputetė ata qė nuk do kujdesen pėr tė mirėn tuaj, por pėr interesat e tyre, edhe pastaj nuk do tė jeni tė lirė si ju do Kushtetuta. Atėherė i biri i tė fortit nuk do tė vejė ushtar, por do tė pėrjashtohet pėr i parritur edhe sakat, edhe i biri i tė varfėrit do vejė vetėm? Atėherė do vijė patrulla edhe do t’u kėrkojė pula, pita edhe do t’u bjerė edhe zverkut; atėherė do tė vijė taksidari t’u shesė shtambėn edhe do t’u marrė nė burg, kurse i forti, le tė ketė nė borxh mijėra dhrahme* nuk do ta ngasėn, edhe tė tjera qė nuk i dini. Por, nėse caktoni njerėz tuaj qė i dinė vuajtjet tuaja edhe njė e rrahur e xhandarit, fjala vjen, edhe njė e vogėl shkelje do tė jetė njė e madhe fyerje pėr qytetarin, sepse qytetari atėherė do vejė nė tė vėrtetin pėrfaqėsues tė tij edhe nuk do t’i thotė “mos ki merak, do tė kujdesem ... ēfarė bėhet pėr njė tė rrahur ... ashtu ishte koha...”, por do tė vejė nė Kuvend tė thotė edhe deputetėt do tė thėrrasin ministrin tė pyesin ēfarė u bė do t’i kėrkojnė pakėnaqėsinė edhe do tė gjykohet ai qė ėshtė fajtor, nė mos gjykohet, atėherė prishet ministri me Kuvendin, edhe e dini ēfarė pėson ministri? Pushohet. Ashtu do tė ndreqen punėt edhe nuk do tė bėhen padrejtėsi.  

Qytetarė! Njė herė nė tre vjet u thėrret mėma juaj, atdhe, tė jepni mendimin tuaj edhe tė zgjidhni ata qė duan atdhenė, duan lavdinė e atdheut do tė zgjidhni ata qė do tė ruajnė tė mirat tuaja, nderin tuaj, nė ata do tė veni tė qani padrejtėsitė tuaja edhe tė kėqijat qė pėsoni nga pushteti, ata do tė mbrojnė tė drejtat tuaja. 

Doni tė shihni sa i madh ėshtė e drejta juaj? Vėshtroni sa tė mira premton qeveria qė do tė bėjė nė gjithė bashkitė; premton shkolla, premton gjyqe paqėsore, premton ura, ju premton tė gjitha tė mirat, arėn**, tė jepni votėn tuaj ministrit Simo edhe nė kryebashktiakut Skufo, edhe pastaj i harron tė gjitha, arėn, tė dalin deputetė njerėz qė nuk dinė nga mot edhe brengat qė vuan shpirti juaj nga kalimtarėt edhe konduktorėt. Ata nuk dinė me ē’punė edhe djersė nxirrni bukėn, ju ngarkojnė me tė tjera taksa!

Doni tė shihni sa vlen e drejta juaj? Vėshtroni qeverinė pėr tė arritur qėllimin pushon kryebakėtiakėt edhe emėron kryebashtjak tė tretė zėvendės, dhe ligji thotė qė duhet tė caktojė i pari zėvendės dėrgon tė prerin me gėrshėrė*** tė Bashkisė edhe tė Prefekturės pėr t’u mashtruar ose t’u frikėsojė.

Qytetarė! Kushtetuta thotė qė ėshtė shkelje ligjore tė ndėrhyjė me forcat e saj, zgjedhja ėshtė e drejta e popullit. E shihni fort mirė Qeveria pėr interesat e saj ndėrhyn, nuk duhet pra tė shtini votėn nė ata qė propozon, sepse do t’i keni tė njėjtat gjėra.

Vėshtroni mirė pra, pėr njė ėshtė yni Zot! Pėr vėllazėri! Pėr gjakun qė u derdh pėr lirinė! Mendimi juaj, vota juaj ėshtė liria juaj, ėshtė jeta, nderimi edhe pėrparimi juaj mos e shtini kur tė harrini pėrpara mendohuni mirė, sepse do tė shkojė tre vjet mirė i keqi, si do tė shtroni ashtu do tė fleni.

Dėgjoni edhe fjalėt e Krishtit qė thotė nė vangjel: “Kėrkoni edhe do tė ēoni, bini derės edhe do t’u hapet, pse kush kėrkon ēon edhe kush pyet i hapet” si t‘u thom.

Gazeta greke:”TO MEΛΛΟΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ“ (E ARDHMJA E ATDHEUT)

_______________________________________

Marrė nga libri i autorit Arben p. Lalla “GJURMĖ TĖ LETĖRSISĖ SĖ VJETĖR TĖ SHQIPTARĖVE TĖ

GREQI 1860-1889”, botuar maj 2006 nė Maqedoni.

__________________________

 

* Dhrahmia ka qenė monedha greke.

** Pėr Arėn duhet tė bėhet fjalė pėr mjetin e votimin.

*** Pėr tė prerin me gėrshėra bėhet fjalė pėr nėpunėsit e asaj kohe qė visheshin me kostum dhe kravatė. Njerėzit me kėtė lloj veshje tek arvanitasit bėnin pėrshtypje tė keqe.

Kthehu ne fillim

____________________________

“SHĖN BERISHA” SI SHĖN KOZMAI



Shkruan: Prof.Arben LLALLA

18 Janar 2007


Deklaratat e fundit tė kryeministrit shqiptar, Sali Berisha, pėr gazetėn “TO VIMA”, pėr ēėshtjen ēame si problem teknik ligjor dhe jo problem kombėtar, zgjidhjen e problemit ēam midis Greqisė dhe Shqipėrisė pa ndihmėn e Europės dhe SHBA-ve, si dhe emėrtimin i minoritetit grek si “vorioepiriot”, ka hutuar politikanėt shqiptarė dhe i ka dhėnė njė goditje tė rėndė ēėshtjes ēame. Me kėtė deklaratė, Berisha mund tė quhet njė Shėn Kozma Berisha. Por kush ėshtė Shėn Kozmai qė kryeministri Berisha po e imiton nė kohėn tonė?
Shėn Kozmai ėshtė pėr grekėt babai i pėrhapjes sė greqizimit nė Greqi pėr asimilimin e shqiptarėve (arvanitasve) dhe pėr asimilimin e shqiptarėve nė Shqipėri. Kėtė na e dėshmojnė shumė dokumente historike, njėri nė to ėshtė shkrimtari grek, Thoma Paskidhus, i cili nė vitin 1879 boton njė libėr pėr bullgarėt, vllahėt dhe shqiptarėt. Autori grek shkruan se “kėtė vepėr ia kushtoj veprės sė Shėn Kozmait”. Duke e quajtur “BABAI I GREQIZIMIT”. Studiuesi i nderuar, prof. Sherif Delvia, pak muaj mė parė botoi njė studim pėr figurėn antishqiptare tė Shėn Kozmait nė gazetėn “Shqip”. Shėn Kozmai pėrhapi gjuhėn greke nga Suli i Ēamėrisė e deri nė Krujėn e Skėnderbeut. Nė gazetėn “Shqip” 7 tetor 2006, prof. Delvina solli dokumente pėr Shėn Kozmanė, ku thuhej:
"Dėrgoni fėmijėt tuaj tė mėsojnė greqisht pėr arsye se kisha jonė ėshtė greke. Dhe ti, vėllai im, po nuk mėsove greqisht, nuk mund tė kuptosh ato qė thotė kisha jonė. Mė mirė, vėllai im, tė kesh shkollė greke nė vendin tėnd, se sa tė kesh burime dhe lumenj. Cilido i krishterė, burrė apo grua, qė mė premton se brenda nė shtėpi nuk do flasė shqip, le tė ngrihet nė kėmbė dhe tė ma thotė kėtu. Unė do t‘i marr atij tė gjitha mėkatet nė qafėn time, qė nga dita e lindjes sė tij deri sot, do t‘i porosis tė gjithė tė krishterėt qė t‘i flasin dhe do t‘i shlyej tė gjitha mėkatet. Ai nuk do ta gjente kėtė rast sikur tė jepte para me mijėra". (Predikimi 7 drejtuar shqiptarėve tė Epirit).
Njė dokument tjetėr pėr greqizimin e fshatrave shqiptare tė bėrė nga propaganda e Shėn Kozmait janė dhe fshatrat Frashtani dhe Lugari nė Dropull. Frashtani dhe Lugari banohet nga shqiptarė ortodoksė dhe kur kaloi andej Shėn Kozmai, deklaroi qė kėto fshatra duhen tė asimilohen dhe tė greqizohen.
Pėr greqizimin e fshatrave Frashtan dhe Lugar nė Dropull kemi edhe dokumentet historike tė kohės sė mbretit Ahmet Zogu, kur fshatarėt e Frashtanit edhe tė Lugarit i shkruanin mbretit tė shqiptarėve, Zogut:
Ahmet Zog, o madhėri. Kjo punė qish bėri vaki, tė mėsojmė grekēen nė skoli (shkolėl)? Frashtani dhe Lugari s’kanė punė me Greqinė se janė me Shqipėrinė. Duam gjuhėn qė flet ti dhe flamurin kuqezi, duam shkollė si nė Muzinė, si fshatrat qė kemi fqinjė, Labova me Lunxhėrinė. Dhe gjithė bregdeti ynė.
Ahmet Zogu, Mbreti i shqiptarėve, u pėrgjigjet fshatarėve tė Frashtanit dhe tė Lugarit: “Vllazėn tė gjakut dhe tė gjuhės! Duke pėrgėzuar pėr dėshirat tuaja tė zjarrta, ju uroj t’i gėzoni shkollat shqipe”.
Kėto janė vetėm disa vėshtrime historike pėr propagandėn e Shėn Kozmait pėr greqizmin e Jugut tė Shqipėrisė. Por sot, nė ditėn me diell, po na del njė Shėn Kozma Berisha i shekullit XXI, mė i rrezikshėm se Shėn Kozmai i shekullit XVIII.


Sali Berisha dhe grekėt



Kryeministri i Shqipėrisė, Sali Berisha, i njohur pėr ndjenjat e tij kombėtare nė vitet 1992-1999, ka filluar qė nė fillim tė vitit 2002 tė braktisė ēėshtjet madhore kombėtare dhe tė bėhet njė vasal i Greqisė. Nė qoftė se do t’i rikthehemi ngjarjeve nga vitit 2002-2007, Sali Berisha ka bėrė mjaft pėr ēėshtjen greke pėr aneksimin e Jugut tė Shqipėrisė, duke dėmtuar rėndė ēėshtjet kombėtare shqiptare.
Mbas triumfit tė Partisė Socialiste nė Athinė, nė mitingun e vitit 1997, ku pėr herė tė parė njė parti shqiptare organizonte miting parazgjedhor edhe Partia Demokratike mendoi tė themelonte degėt e saj tė partisė nė Greqi.
Kėshtu, nė vitin 2000, nė Athinė dhe Selanik u themeluan degėt e PD-sė e nė kėto degė tė PD-sė u anėtarėsuan shumė nacionalistė shqiptarė, me shpresėn se PD-ja pėrfaqėson tė djathtėn e vėrtetė shqiptare. Por koha po tregon se kryetari i PD-sė qenka bėrė vasal politik i grekėve. Mė kujtohet shumė mirė vizita e Sali Berishės mė 19 qershor tė vitin 2003, ku mori pjesė nė Kongresin e Partive Popullore Demokratike Europiane. Ishte vizita e parė zyrtare e Berishės nė Greqi dhe ai qėndroi nga 19-21 qershor (ose korrik) nė hotel “Sani Beach”, rreth 80 km larg nga Selaniku. Siē duket, aty, nė hotel “Sani Beach” Berisha ka mundėsi tė ketė bėrė marrėveshje politike pėr ngjitjen e tij nė pushtet me ndihmėn e grekėve dhe pėrhapjen e greqizimit nė Shqipėri nga ana e tij.
Nė gazetėn “Shekulli”, Diouardi do tė shprehej pėr takimin e Berishės me kryetarin e Lobit pėr Vorioepirin, Nikolas Geixh: “Berisha ka tradhtuar interesat e shqiptarėve tė Amerikės dhe ato tė Shqipėrisė qė ėshtė takuar me armikun e shqiptarėve, Nikolas Geixh”.
Pėr atė takim Berisha u kritikua nga tė gjithė personalitetet kombėtare shqiptare nė mbarė botėn. Ky ėshtė vetėm fillimi i historisė sė krushqisė politike tė Berishės me grekėt. Berisha, nė fillim tė vitit 2006 do tė hapte zyrtarisht shkollėn e parė greke shtetėrore nė Himarė. Atje ku historikisht nuk njihet si vendbanim i minoritetit grek.
Tė hapėsh sot njė shkollė private greke, turke, italiane, serbe etj., nuk ėshtė problem kombėtar. Por kur hapen nga shteti shqiptar shkolla greke aty ku nuk njihet si vend i minoritetit grek, kjo gjė ėshtė e rrezikshme pėr tė ardhmen.
Mė tej vazhdon me skandalin e varreve rė ushtarėve tė vdekur grekė nė Luftėn italo-greke nė Shqipėri. Pėr t’i shpėrblyer grekėt pėr ndihmėn qė i dhanė nė zgjedhjet e 2005-s deklaron se problemi ēam ėshtė njė problem ligjor dhe jo kombėtar.
Por le tė kthehemi edhe njė herė nė deklaratėn e Berishės pėr gazetėn greke “TO VIMA”, tė cilėn e botuan edhe nė mediat shqiptare, ku thuhet: “I pyetur pėr minoritetin grek nė Shqipėri, Berisha u pėrgjigj se "vorioepiriotėt" janė integruar nė shoqėrinė shqiptare, sikurse shumė shqiptarė i janė bashkuar shoqėrisė greke”.
Berisha duhet ta dijė se termi “vorioepiriot” nė gjuhė diplomatike midis dy vendeve ėshtė i ndaluar. Politikanėt grekė zyrtarisht asnjėherė nė Tiranė nuk e kanė pėrmendur fjalėn “vorioepiriot”, ndėrsa kryeministri ynė nė prag zgjedhjesh bėn gafėn mė tė madhe diplomatike, duke i quajtur minoritarėt grekė “vorioepiriotė”, ashtu siē i quajnė qarqet shoviniste greke. Sali Berisha bėn mirė tė kėrkojė falje publike pėr kėtė, sepse po nuk e bėri, historia do ta dėnojė si Shėn Kozma Berisha.
Zoti Kryeministėr! Unė nga mėma jam nga Gjirokastra, ndėrsa gjyshin e babait e kam me origjinė nga Suli i Janinės. A mund tė mė thoni: A ndihem grek? A jam unė “vorioepiriot”?!
Ish-kryetar i Forumit tė Emigrantėve Shqiptarė nė Greqi, dega Selanik


Kthehu ne fillim
____________________________

 

ĒĖSHTJA ĒAME NĖ KĖRKIM TĖ NJĖ ZGJIDHJEJE

Mė 21 dhjetor tė kėtij muaji nė ambientet e Hotel Ronger Europark nė Tiranė, Instituti i Studimeve Ēame nė bashkėpunim me Muzeun Historik Kombėtar mbajtėn njė Konferencė Shkencore me temė ”ĒĖSHTJA ĒAME NĖ KĖRKIM TĖ NJĖ ZGJIDHJEJE”. Nė kėtė Konferencė mbajtėn Kumtesat e tyre shumė akademik dhe profesorė tė njohur tė ardhur nga Australia, Europa, Shqipėria, Kosova dhe Maqedonia si prof.dr. Beqir Meta, prof.dr.Ferit Duka, prof.dr.Marenglen Vreli, prof.dr.Bashkim Kuēuku, prof.dr.Muharrem Dezhgiu, prof.dr.Afėrdita Onuzi, etj. Nga Maqedonia ligjėruan prof.dr. Agim Vinca me temėm: “Kosova dhe Ēamėria nė krijimtarinė e Bilal Xhaferrit”, dhe historiani Arben Llalla i cili ėshtė njė nga studiuesit e ēėshtjes shqiptare nė Greqi. Profesori i Historisė Arben Llalla mbajti kumtesėn me temė: “Marko Boēari dhe kontributi i tij nė Lėvizjen Ēlirimtare dhe nė shkencėn gjuhėsore”. Pėrndyshe kjo ėshtė Konferenca e dytė Shkencore qė mbahet brenda dy vjetėve pėr ēėshtjen Ēame tė organizuar nga Instituti i Studimeve Ēame.

____________________________________

HEROI I SHQETĖSIMEVE ATDHETARE E KULTURORE

(MARKO BOĒARI  NGA SULI I ĒAMĖRISĖ)

 

Shkruan:Prof.Arben LLALLA 

Historian

 

Ngrehu Marko trimėria

ngrehu tė thėrret Greqia

tė vijė Marko Shqipėria.(popullore)

Marko Boēari lindi nė Sul tė Janinės mė 1790, nė njė familje tė dėgjuar qė kishin dalė shumė burra trima si: Kiēo Boēari, Kosta, Dhimitri, Jorgji dhe kapedani i madh i Kryengritjes tė 1821, Noti Boēari i cili ka lindur nė Sul nė vitin 1759. Ai ėshtė ministri i parė i mbrojtjes i shtetit grek, dhe vdiq mė 1841. Babai i Markos, Kiēo Gj. Boēari u martua tri herė. Nga kėto tri martesa kishte 18 fėmijė, pesė prej tyre i vdiqėn tė vegjėl. Nga martesa e parė me Krisulla Papazotin Joti, kishte Janin, Lenėn, Marinė, Anastasinė dhe Markon. Kiēo Gj. Boēari u vra mė 1813 nė Artė nga Gjoko Bakola. Nė vitet e kryengritjes sė 1821, Marko Boēari i dha duart dhe u pėrqafua pėr tė mirėn e pėrbashkėt me Gjoko Bakola duke i falur gjakun e babait. Sipas tė dhėnave banorėt e parė qė u ngulėn nė Sul ishin ushtarėt e gardės tė Gjergj Kastrioti Skėnderbe.

Marko Boēari 1790-1823

Mbas vdekjes sė Gjergj Kastrioti Skėnderbeut, rreth 200 luftėtarė arvanitas me familjet e tyre, si fisi Boēari, Xhavellasit, Llalla, Dangėllinjė, Dragove etj., formuan fshatin e Sulit afėr qytetit tė Janinės dhe luftonin kundra turqve pėr lirinė e tyre.

Mė vonė Suli u zgjerua nga njė fshat nė krahinė dhe u popullua nga shqiptar ortodoksė ēamė. Ata, pėr t’i shpėtuar skllavėrisė osmane turke, u shpėrngulėn nga fshatrat e tyre tė Ēamėrisė rreth viteve 1500-1600 dhe u vendosėn nė Sul tė Janinės, dhe krijuan fshatra tė rinj me emra shqiptar. Qė njė pjesė e popullsisė sė suliotėve janė ēamėr kėtė na e deklaron anglezi V.M. Lik “Suljotėt janė njė farė e Ēamėrisė, njėra prej katėr degėve tė Shqipėrisė”. Ndėrsa studiuesi Ciapolini thotė - “Suljotėt nuk dinin fare greqisht, gjuha qė ata pėrdornin ėshtė, shqipja e dialektit tė Ēamėrisė”. Njė pjesė e popullatės sė Sulit pasi u nėnshtruan Ali Pash Tepelenės u dėrguan si dėnim nė ishullin e Korfuzit dhe ishujt e tjerė pėr rreth tij.

Ndėrsa mbas vdekjes sė Ali Pash Tepelenės shumica e popullatės sė krahinės sė Sulit pėr t“i shpėtuar vrasjeve nga turqit e Sulltanit, morėn drejtimin pėr nė malin e Shenjtė tė Tomorit duke u vendosur nė Leskovik dhe afėr qytetit tė sotėm tė Gramshit dhe formuan krahinėn e Sulovės me fshatrat: Shėn Mėri, Shėn Mitri, Dardhzezė, Sulki, Dushkė, Kushov, Janē, Tunjė etj. Nė krahinėn e sotme tė Sulit nė Gramshit ndeshim mbiemrat Llalla, Dragoi, Karaj qė i ndeshim sot edhe nė krahinėn e Sulit tė Janinės.

Sulioti Marko Boēari nuk ishte vetėm njė nga heronjtė arvanitas mė tė rėndėsishėm tė Kryengritjes greke tė 1821, i njohur pėr aftėsitė ushtarake dhe guximin e tij, por edhe pėr dėshirėn e madhe pėr shkrimin dhe edukimin.

Markoja bashkė me Odise Andruēon dhe Gjeorgjio Karaiskaqin u edukuan nė oborrin e Ali Pash Tepelenės nė artin ushtarak, politik dhe zgjuarsisė.

Ali Pash Tepelena

Ėndrra e Markos ishte qė tė edukonte suliotėt arvanitas qė tė dilnin nga gjendja e luftėtarit tė pamėsuar qė luftonte pandėrprerė, pa njė ardhme, tė jetojė paqėsisht nė njė shoqėri tė lirė e tė drejtė. Markoja ndėrkohė shqetėsohej se mos edukimi mėsimor ēon nė humbjen e disa tipareve tė njohura cilėsore qė e bėnin arvanitasin suliot njė figurė popullore tė veēantė, qė edhe brenda mos shkollimit, varfėrisė dhe kushteve mė tė vėshtira tė jetesės, ngjallte adhurim. 

“Dua tė arsimohesh, i shkruante nė letėr, djalit tė tij Dhimitrit, qė gjendej nė Ankona tė Italisė, por veē kėsaj dua tė brumosesh me traditat suliote, tė mbetesh pėrherė suliot siē ka mbetur tata i yt”. 

Nė atė periudhė tė ndryshimeve tė shėnuara nė Ballkan dhe nė Europė, dukej qartė se virtyti liridashės dhe shpata arvanitase nuk ishin tė mjaftueshme qė tė arrihej njė jetė mė e mirė, njė shoqėri mė e bukur. Nevojitej edukimi dhe arsimi i popullit dhe kjo nevojė kishte krijuar ankth tek arvanitasit e pas kryengritjes tė 1821, qė parapėlqenin tė shisnin ēdo lloj pasurie, me qėllim tė mėsojė fėmija i tyre.

Dhe sigurisht, nė atė periudhė kur thoshim “shkrim e kėndim” kuptonim “gjuhėn greke” qė flitej kryesisht nė qytetet e Greqisė sė sotme.

Por ėshtė fakt, se arvanitasit pėrbuznin mėnyrėn e jetesės tė shoqėrive tė tjera, plogėshtinė, pabesinė, fjalėt e shumta, frymėn e nėnshtrimit, paftyrsinė etj.

Karakteri i arvanitas ėshtė qė ai tė jetė kudo i pari, tė tregojė pėrpara tė gjithėve kryelartėsinė, trimėrinė dhe mosnėnshtrimin.

Arvanitasit e dėshironin edukimin arsimor, por pa rrezikun e tjetėrsimit dhe bjerrjes sė vlerave tradicionale vetjake e tė bashkėsisė. Kėsaj ia ka frikėn dhe kėtė i theksonte djalit tė vet Marko Boēari.

Kur gjendej i internuar nė Korfuz, Markoja mėsoi greqishten dhe bėri tė famshmin “Fjalorin dygjuhėsh i greqishtes dhe shqipes sė thjesht”(Λεξικον τις Ρομαικης και Αρβανιτικης απλησ), 1809, qė e shkroi Markoja vetė me ndihmėn e babait tė tij Kiēo Boēari (1754-1813), xhaxhait Noti Boēari (1759-1841) dhe vjehrrit tė tij Kristaq Kallogjeri nga Preveza.

Fjalori greqisht-shqip i Boēarit

Pėrfundimi i kėtij fjalori ishte i nxitjes sė konsullit francez Pukėvili, siē pretendonte francezi vet, pėrpjekje tė mėsojnė suliotėt arvanitas greqisht dhe tė merren vesh me grekėt.

Si do qė tė jetė puna, fakt ėshtė se kemi tė bėjmė me njė hero qė ka shqetėsime kulturore qė krijoi njė vepėr gjuhėsore dhe kulturore, si rrjedhim me tė drejtė Marko Boēari mundė tė quhet si realizuesi i fjalorit tė thjeshtė tė parė greko-shqip.

Fjalori Marko Boēarit lindi si pasojė dhe e ngjarjeve qė po kalonte Greqia, ku mbas dorėzimit tė armėve arvanitasit duhet ti pėrshtateshin jetės civile shoqėrore, qė pėr ta ishte e vėshtirė. 

Fjalori ka rėndėsi tė veēantė se shpreh shumė elementė tė gjuhės shqipe nė dialektin e ēamėrishtes, ky fjalor shėrbeu edhe si mjet politik pėr tė afruar shqiptarėt me grekėrit.

Njė tjetėr detyrim i lindjes sė fjalorit greko-shqip ishte se, tregtia nė zona tė gjera tė Ballkanit bėhej nė gjuhėn greke. Kėshtu qė lindi nevoja e njė fjalori dy gjuhėsh me qėllim qė arvanitasit, pra shqiptarėt nė njė farė mėnyre ju detyrua qė tė mėsonin greqisht qė po fitonte terren si gjuhė e tregtisė nė Ballkan.   

Pasi gjuha arvanitase si pasojė e ndjekjeve tė arbėrve nga pushtuesit e ndryshėm, u duhej qė tė jetonin tė fshehur me shekuj tė tėrė nė male dhe ishuj tė vetmuar larg takimeve me popujt e tjerė.

Kėshtu gjuha arvanitase ngeli njė gjuhė e pastėr kombėtare, qė flitej vetėm nga populli i saj duke ruajtur vjetėrsinė dhe pastėrtinė gjuhėsore, por qė nuk u zhvillua nė shkrim apo tė futeshin fjalė tė reja qė i pėrshtateshin zhvillimit shoqėror tė kohės apo tė njihej nga tė huajt e shumtė qė vizitonin Ballkanin nė atė kohė tė pushtimit osmano turk.

Dhe heroi Marko Boēari me njė vullnet dhe guxim, nė moshėn 19 vjeēare na solli fjalorin e parė greko-shqip me titull origjinal “Λεξικον τις Ρομαικης και Αρβανιτικης απλησ” (Fjalori dy gjuhėsh Greqisht dhe Shqipes sė thjeshtė; ky ėshtė pėrkthimi i saktė nė gjuhėn shqipe, A.Llalla). Fjalori dy gjuhėsh pėrbėhej nga 111 faqe, 1494 fjalė shqipe, dhe 1701 fjalė greke. Origjinali i kėtij fjalori gjendet sot nė muzeun Kombėtar tė Parisit me kodin Supplement Grec 251 numri 244 tė faqes, dhe u dhurua nė maj tė vitit 1819 nga konsulli Pukėvili.

Konsulli i Pėrgjithshėm francez nė Janinė Pukėvili duke studiuar fjalorin e Marko Boēarit, hartoi njė fjalor tė vogėl frėngjisht-shqip, me rreth 440 fjalė dhe origjinali i kėtij fjalori gjendet nė muzeun Kombėtar tė Parisit.

Pėrpara betejės sė madhe nė Mesollogji, Markoja mendoi tė dėrgonte familjen e tij nė Ankona tė Italisė. Tė gjithė suliotėt me lot nė sy u ndanė me gratė e tyre pa folur, Markoja nė ato ēaste prekėse i tha gruas -“Nė orėn e lirisė dua tė jemi bashkė, por nė orėn e betejės dua tė jem vetėm”. U ndanė me lot nė sy, ishte takimi i fundit.

Markoja ishte komandant i ushtrisė sė Greqisė perėndimore. Kur Qeveria i dėrgoi diplomėn e komandantit tė Pėrgjithshėm, lindėn smira e kapedanėve tė tjerė. Por Markoja kėtyre smirave i pėrgjigjej me fisnikėri dhe tolerancė duke u thėnė-“Kush ėshtė i zoti, merr nesėr diplomė nė betejė” Markoja ishte njeri i dashur dhe fjalė pakėt. 

Mė 9 gusht 1823, Marko Boēari u vra duke luftuar kundra ushtrisė sė Mustafa Bushatit, shqiptar edhe ky, Pasha i Shkodrės.

Vdekja  Marko Boēarit u bė e njohur nė tė gjithė Europėn, ai i kishte shkruajtur njė letėr Bajronit kur ky ishte rrugės pėr nė Mesollogji. Poeti i madh anglez Lordi Bajron erdhi kur Marko Boēari kishte vdekur, dhe mbajti njė fjalim mbi varrin e Markos i veshur me kostumin e njohur kombėtar shqiptar. Marko Boēari vdiq, por figura e tij u bė legjendė.

    

        Vrasja e Boēarit                        Lordi anglez Bajron

Nė vitin 1832, me urdhėr tė qeverisė sė atėhershme greke, Mamurasi i njohur pėr vrasjen e heroit arvanitas Odise Andruēos, dhe Papakosta bllokuan dhe dogjėn shtėpinė e Noti Gj. Boēari edhe tė gjitha dokumentat historike tė prejardhjes tė fisit tė Boēarėve. Kėshtu u zhdukė edhe njė arkiv e madhe historike qė vėrtetonte se arvanitasit, suliotėt ishin bijė tė Shqipėrisė.Shumė historianė grekė na e deklarojnė Marko Boēarin dhe shumė heronj tė tjerė arvanitas tė Kryengritjes tė 1821, si grekė dhe jo shqiptar, duke pasur parasysh qė Markoja dhe tė tjerė heronj tė 1821, i pėrkisnin fesė ortodokse. Ėshtė fatkeqėsi pėr atė komb, kur historianėt e atij kombi ngatėrrojnė fenė me racėn. Qė Marko Boēari ishte shqiptar dhe bir shqiptari, kėtė na e deklaron nė vitin 1994, nipi i tij me tė njėjtin emėr Marko Boēari profesor nė Universitetin e Kuinslendit nė Australi. Kur reagonte ashpėr ndaj deklaratės sė njė deputeti grek qė mohonte ndihmrsėn shqiptare nė kryengritjen e 1821 dhe, origjiniėn shqiptare tė Marko Boēari.

“Komentet e mia tė me poshtme kanė tė bėjnė me njė letėr tė publikuar tė njė ministri grek, qė ka deklaruar se nuk paska shqiptar nė Greqi. Duket qartė se ministri ose nuk ka dijeni ēfarė ndodh aktualisht nė vendin e tij, ose ka vendosur tė injorojė faktet. Ėshtė fakt se nė Greqi ka mė shumė se njė milion shqiptar ortodoks. Prindėrit e mi nuk kanė folur kurrė greqisht me mua, por vetėm shqip, se ata ishin krenarė pėr origjinėn e tyre dhe fisin e tyre shqiptar”.

Janė tė njohura vargjet:

Kjo gjuha arbėrishte

ėshtė gjuhė trimėrie

e fliti Admiral Miauli

Boēari dhe gjithė Suli

Ndėrsa poeti ynė i madhi Naim Frashėri do tė shkruante pėr shqiptarėt heronjė tė revolucionit grek tė 1821.

E kush e bėri Morenė,    ( Greqinė )

Gjith shqiptarė qenė,

S’ishin shqiptar Marko Suli?    ( Marko Boēari )

Xhavela e Miauli?

Shqiptar, bir shqiptari,

Me armėt e Shqipnis.

I u hodhėn themeli Greqis.

Nė pėrfundim pėr  emrin arvanitas duhet tė sqaroj se gjatė leximit tė teksteve dhe librave tė ndryshme nga autorė tė huaj dhe ata shqiptarė, kam vėrejtur se shqiptarėt e Greqisė i quajnė arvanitas ose arbėrorė. Mendimi im ėshtė se kėtu hasim nė kundėrshtim me fjalorėt greqisht-shqip dhe shqip-greqisht. Kur botohen shkrime dhe librat nė gjuhėn shqipe, fjala arvanit dhe gjuha arvanitase pėrkthehen nė gjuhėn standarde shqipe, shqiptar dhe gjuha shqipe.

Ndoshta dikujt do t’i duket kjo e gabueshme! Por, mendimi im ėshtė i bazuar nė fjalorėt shkencorė Greqisht-Shqip, dhe Shqip-Greqisht tė autorėve grekė. Kėshtu, ēdokush qė do tė lexojė fjalorėt nė fjalė do tė vėrejė qė fjala arvanitas pėrkthehet shqiptar. Nė fjalorin mė tė madh Greqisht-Shqip qė e ka bėrė profesori i gjuhės greke nė Universitetin e Tiranės Niko Gjini, fjalėn arvanitasi e pėrkthen nė gjuhėn shqipe shqiptar i vogėl, fjalėn arvanitika e pėrkthen nė shqip gjuha shqipe, dhe fjalėn arvaniti e pėrkthen shqiptar.

Ndėrsa, autori tjetėr grek Kostandinos Papafili, qė ka bėrė dy fjalorė Greqisht-Shqip dhe Shqip-Greqisht, fjalėn arvanitas e pėrkthen nė gjuhėn shqipe arbėresh. Kurse, nė fjalorin Shqip-Greqisht, fjalėn shqiptar e pėrkthen nė greqisht arvanitas.

Nė gjuhėn zyrtare tė shtetit italian, fjalėn arbėresh italianėt nuk e njohin, por arbėreshėt qė kanė emigruar nė Itali nga Greqia dhe Shqipėria rreth shekullit XV i quajnė me tė drejtė albanesi, qė do tė thotė nė gjuhėn shqipe shqiptar.

Pra, mendoj se gabimi trashanik qė ėshtė bėrė deri mė sot nga studiuesit dhe shkrimtarėt e ndryshėm, qė arvanitasit nė gjuhėn shqipe i thėrrasim arvanitasit ose arbėrorėt duhet tė ndreqet dhe tė zėvendėsohet me emrin qė u takon shqiptarėt dhe gjuha shqipe.

Edhe unė, nė kėtė ligjėratė, pėr qėllimin e mirė, po i emėrtoj shqiptarėt e Greqisė me emrin qė njihen nga grekėt arvanitas, por, siē u tha mė lart bėhet fjalė pėr njė degė tė popullsisė sė sotme shqiptare qė jeton ndėr shekuj nė Greqi dhe flet nė rrethin familjar gjuhėn shqipe.

 

Kthehu ne fillim

___________________________________________________

GJURMĖ TĖ LETĖRSISĖ SĖ VJETĖR TĖ SHQIPTARĖVE TĖ GREQISĖ
1860-1889

Autor: Arben P. LLALLA

HYRJE

Tė pakėt janė njerėzit tė cilėt e njohin historinė e vėrtetė tė
shqiptarėve  tė Greqisė, qė njihen me emrin arvanitas. Arvanitasit, janė
pjesė e kombit  shqiptar tė cilėt ndėr shekuj jetojnė nė Greqi. Emri
arvanitas rrjedh nga  fjala arbana, ndėrsa fjala arbana rrjedh nga fjala
ar+ban=arbanės, njeri qė  punon tokėn. Shqiptarėt e lashtė, nga njerėzit
qė u morėn me letėrsi, dituri  dhe fe, quheshin ilirė dhe mė vonė albanė.

Ilirėt dhe albanėt vetėquhen: arbėr, arbanė, arbėreshė, shqiptarė, kurse
atdheun e tyre e quajtėn Arbėri, Shqipėri, e kurrė nuk e quajtėn atdheun e
 tyre Iliri dhe Albani. Gjeografi i lashtė Klaud Ptolemeu (90-160), pėr
herė  tė parė pėrmendi popullin "alban" dhe kryeqytetin e tij Albanopolis,
tė  vendosur prapa Durrėsit. Ana Komnena (1083-1146), e bija e perandorit
bizantin, Aleksi I, e cila, nė historinė e saj tė njohur, shkruante se
popullsia, qė ndodhet pas Durrėsit, e quante veten "Arbanez".

Nė fillim tė shekullit XII, normanėt, nė kėngėn e Rolandit nė gjuhėn
frėnge,  e quanin krahinėn nga Durrėsi nė Vlorė ALBANA. Bota perėndimore
vazhdoi tė  pėrdorte emėrtimin ALBANIA, gjatė periudhės 150 vjeēare tė
kryqėzatave  1096-1208, ku Durrėsi u bė porti kryesor dhe rruga Egnatia u
bė shtegu  kryesor pėrmes Shqipėrisė Qendrore, qė tė nxirrte nė
Kostandinopojė dhe mė  tutje nė Lindje. Por, atėherė pse shqiptarėt e
Greqisė e quajnė veten e tyre  arbėreshė deri nė fund tė shekullit XIX dhe
fillim tė shekullit XX, edhe mė  tej njihen me emrin arvanitas?! Emri
shqiptar, nuk ėshtė mė i vjetėr se  rreth shekullit XV dhe kėshtu,
arbėreshėt e Greqisė, dhe Azisė sė Vogėl,  gjithmonė janė quajtur
"arvanitas" nga njerėzit qė shkruanin historinė dhe  letėrsinė me shkronja
qė njihen si tė helenėve. Ndėrsa arbėreshėt qė u  larguan pėr nė Itali nga
Greqia dhe Arbėria e quajnė veten e tyre deri mė  sot arbėresh, kurse
zyrtarisht nga shteti italian njihen me emrin albanesi.  Mbase, emėrtimi
arban, duhet tė jetė i vjetėr njėlloj me emėrtimin alban,  mirėpo, dallimi
qėndron se si na thėrrasin popujt e ndryshėm. Po tė shohim  qytetet e
vjetra pellazge dhe ilire, ato janė ndėrtuar pranė lumenjve, duke  qenė
afėr tokave pjellore, pra, afėr arave. Fjalė qė emėrton njerėzit tė  cilėt
punonin tokėn, arbėrės.

Ballina e librit

_______________________________

Nė gjuhėn greke, arbanėt, thirren arvanitas, sepse grekėt shkronjėn B tė
alfabetit latin e lexojnė V, pra, arvanitas dhe  atdheu i tyre Arvanitias
nė  gjuhėn greke. Turqit, arvanitasit i quajnė "arnaut" ose "arnavud",
kurse  arvanitasit ortodoks tė Kostandinopojės dhe tė Egjiptit i quajnė
"greci". Qė  arbėreshėt janė quajtur edhe me fjalėn "greci" kemi fakte tė
vėrteta si  p.sh. qyteza Hora e arbėreshėve nė Palermo na e dėshmon kėtė.
Kjo qytezė,  shumė vite mė parė, nėpėr librat zyrtarė tė shtetit italian
shėnohej "Piana  Dei Greci", por mė vonė u shėnua me tė drejtė "Piana
Degli Albanesi", dhe  njė qytezė tjetėr e banuar me arbėreshė nė Avello tė
Italisė njihet sot me  emrin Greci. Njė dėshmi tjetėr rreth kėtij emėrimi
na sjell gjeografi  Siēilian Thommaso Fazello (1498-1570), shkruan se:
"Shqiptarėt qė erdhėn nė  fillim nė Bisiri u quajtėn "greci". Mė tej kėta
shqiptarė tė quajtur "greci"  u vendosėn pėrgjithmonė nė Contessa Entella
rreth vitit 1450".


NGA HISTORIKU I SHQIPTARĖVE TĖ GREQISĖ

Studimet pėr shqiptarėt e Greqisė, qė njihen me emrin arvanitas, janė
shumė  tė pakta, pėr tė mos thėnė aspak. Sot, burimet historike,
kulturore,  gjuhėsore, letrare dhe muzikore janė shumė tė kufizuara ose
mungojnė  plotėsisht. Strukturat shtetėrore greke janė kujdesur qė burimet
historike,  kulturore dhe letrare arvanitase tė mos dalin nė dritė.
Kėshtu, na mungojnė  shumė dokumente me vlera tė mėdha historike pėr
kombin e arbėrit.  Arvanitasit e Greqisė nuk janė ardhės, nuk janė as
minoritet. Ata, ishin dhe  janė ende nė Greqi. Valė tė tjera tė mėdha tė
arbėrve nė drejtim tė Greqisė  ka pasur nė shekullin IV-VII dhe XIV, qė i
njohim nga disa historianė, nuk  janė veēse, shpėrngulje e disa
principatave tė arbėrve tė veriut nė drejtim  tė jugut pėr arsye tė
pushtimeve tė tokave tė tyre nė veri tė Arbėrisė nga  pushtuesit sllavė
dhe mė vonė nga pushtuesit turq. Disa historianė grekė,  evropianė dhe
shqiptarė shumė figura tė ndritura heroike, politike dhe  kulturore
arvanitase na i paraqesin si minoritarė grekė ose si u pėlqen  grekėve
"vorioepiriotė".

Termi grek nė shekullin XIX ka pasur domethėnie politike dhe jo atė
kombėtare dhe gjuhėsore siē e ka sot. Kėshtu, Kryengritjen e vitit 1821,
fuqitė e mėdha evropiane e shfrytėzuan duke i pagėzuar kryengritėsit me
emrin e pėrbashkėt grekė pėr tė realizuar Greqinė politike tė sotme. Pra,
tė  gjithė kryengritėsit e vitit 1821, arvanitasit, elenasit, vllehėt, dhe
 bullgarėt, nė mėnyrė tė barabartė, pas krijimit tė mbretėrisė dhe mė vonė
tė  shtetit grek, morėn emrin e pėrbashkėt politik-kombėtar grek. Vetė
elenasit,  nė shekullin XVIII dhe nė fillim tė shekullit XIX, parapėlqenin
tė quheshin  romei dhe gjuhėn e tyre romaikis. Kėshtu, Rigas Fereos
(1757-1798), ideologu  dhe frymėzuesi i Kryengritjes sė vitit 1821, nė
poemėn e tij "Kėngė  Kushtrimi" nė njė rresht tė saj shkruan nė gjuhėn
greke, grekėt e sotėm,  njiheshin romei, kurse shqiptarėt me emrin
arvanitis.

Ėshtė e vėrtetė, qė shumė herė arvanitasit ortodoksė u pėrplasėn me
arvanitasit myslimanė dhe luftuan kundėr njeri-tjetrit, pra, ishte njė
luftė  fetare. Arvanitasit ortodoksė i luftonin arvanitasit myslimanė
sikur tė  ishin turq dhe jo arvanitas, ndėrsa arvanitasit myslimanė, i
luftonin  arvanitasit ortodoksė sikur tė ishin grekė dhe jo arvanitas2.
Shumė dekada  mė parė, mbizotėronte pikėpamja se arvanitasit nė Greqi janė
njė racė e  ulėt. Kėtė gjė e besonin dhe vetė arvanitasit, pasi nuk e
njihnin historinė  e tė parėve tė tyre, qė kanė ndihmuar pėr krijimin e
shtetit grek. Pėr  mohimin e ndihmesės sė arvanitasve nė krijimin e
shtetit grek, fillimisht u  mohua raca, gjuha shqipe dhe ēdo dorėshkrim i
vjetėr shqip i shkruar me  shkronja greke u konservua, pėr tė mos dalė mė
kurrė dhe pėr t'i mbuluar  pėrgjithmonė pluhuri i harresės. U hodh baltė
mbi disa figura tė shquara  heroike tė Kryengritjes greke tė vitit 1821,
qė ishin arvanitas, pra,  shqiptarė, duke i quajtur tradhtarė, duke i
burgosur dhe shumė prej tyre u  vranė nė pabesi mbas themelimit tė
mbretėrisė greke. Kėshtu, ata politikanė  dhe historianė grekė, qė hodhėn
baltė mbi disa figura tė shquara arvanitase  tė 1821, kėrkonin qė t'i
prisnin rrėnjėt arvanitase nė Greqi. Por, nuk ia  arritėn kėtij qėllimi
dashakeq, sepse jeta historike, politike dhe kulturore  greke nuk ka
kuptim pa qenien e racės shqiptare nė Greqi.

Arvanitasit janė njė realitet nė shtetin Grek. Ata kanė luftuar nė
Kryengritjen e vitit 1821 bashkė me grekėt kundėr osmanėve turq, pėr
formimin e shtetit grek. Arvanitasit e quajnė veten e tyre zotėr tė
Greqisė.  Hartuesit e statusit tė shoqėrisė greke qenė tre arvanitas nga
fshati  Arvanitohori pranė Tirnovas, Bullgari. Ata ishin: Pano Joani,
Nikol  Kristianika, Janaq Adhami3. Ėshtė fakt, tashmė nuk mund tė
diskutohet edhe  pse deri tani pjesėrisht ishte fshehur qė 90 ndėr 100
heronjtė e
Kryengritjes sė vitit 1821-it, ishin arvanitė4. Qė arvanitasit mbajtėn
peshėn kryesore tė luftės Nacionalēlirimtare tė 1821-shit, pėrveē qė ishin
 pjesa dėrmuese e popullsisė nė Greqi nė periudhat e kryengritjes, mund tė
 shpjegohet edhe nga fakti qė arvanitasit ishin njė popull luftarak,
krenaria  e tė cilit nuk mund tė lejonte poshtėrimet e skllavėrisė.

Disa nga arvanitasit heronj tė Kryengritjes tė vitit 1821 ishin: Gjergj
Kundurioti, Kiēo Xhavella, Andoni Kryezi, Teodor Kollokotroni, Marko
Boēari,  Noti Boēari, Kiēo Boēari, Laskarina Bubulina, Anastas
Gjirokastriti,  Dhimitėr Vulgari, Kostandin Kanari, Gjeorgjio Karaiskaqi,
Odise Andruēo,  Andrea Miauli, Teodor Griva, Dhimitėr Plaputa, Nikolao
Kryezoti, Athanasio  Shkurtanioti, Hasan Bellushi, Tahir Abazi, Ago
Myhyrdani, Sulejman Meto,  Gjeko Bei, Myrto Ēali, Ago Vasiari, dhe shumė e
shumė shqiptarė tė tjerė.  Arvanitasit janė krijuesit e ēetave tė komitėve
nėn pushtimin turk, qė  ruajtėn jo vetėm tė vėrtetėn e mosnėnshtrimit dhe
liridashjes, por edhe tė  kulturės, tė zakoneve tė lashta, muzikės,
valleve dhe kėngėve popullore tė  tyre. Mė 1674, Konsulli anglez nė
Athinė, Zhan Zhiroj, thoshte se: "Kleftėt  e fushės si kėtu (nė Atikė)
ashtu edhe nė More, janė tė gjithė arvanitė"5.

Arvanitasit, kėta luftėtarė trima, heronjtė e Kryengritjes sė vitit 1821,
jo  vetėm me armėt e tyre luftuan pėr pavarėsinė e Greqisė, por ishin
kryetarėt  e parė tė shtetit grek tė posalindur, qė drejtuan Greqinė drejt
ndėrtimit tė  jetės evropiane. Nė vitin 18506, arvanitasi Andoni Kryeziu,
kur ishte  kryeministėr, shpalli Kishėn Autoqefale Greke, duke e shkėputur
pėrgjithmonė  nga varėsia e Fanarit tė Stambollit. Kur arvanitasi Dhimitėr
Vulgari, ishte  kryeministėr i Greqisė nga vitet 1855-1875, u bė i mundur
bashkimi i Shtatė  Ishujve me Greqinė. Kryeministri Dhimitėr Vulgari,
mbėshteti fuqishėm  kryengritjen e ishullit tė Kretės pėr t'u bashkuar me
tė. Gjenerali Teodoros  Pangallos, pasi u zgjodh Kryetar i shtetit grek
(1925-1926), u arritėn shumė  marrėveshje tė rėndėsishme nė fushėn e
politikės dhe kulturės me shtetin  shqiptar nė ato vite. Nga kryetarėt dhe
kryeministrat e Greqisė qė dolėn nga  fara arvanitase veēojmė: Joani
Kapodistria, Gjeorgji Kundurioti, Pavlo  Kundurioti, Andoni Kryeziu,
Athanas Miauli, Diomidh Qiriako, Emanuil Repili,  Petro Vulgari,
Aleksandėr Koriziu, Aleksandėr Diomidhi, Kiēo Xhavella, Jani  i Ri
Kollokotroni, Aleksandėr Zaimi, Jorgos Papadhopulos etj.

Pėr krijimin e shtetit grek, arvanitasit kanė ndihmuar nė tė gjitha
drejtimet pėr pėrparimin e Greqisė. Arvanitasit ishin profesorėt e parė qė
 themeluan Akademinė e Athinės ndėrsa investuesi i ndėrtesės sė Akademisė
sė  Athinės ishte shqiptari i pasur nga Voskopoja e Korēės Simon Sina, i
cili i  bėri njė dhuratė tė madh Greqisė, duke ndėrtuar godinėn e
Akademisė sė  Athinės e cila ėshtė edhe sot. Mė 1859 filluan punimet e
para, pėr ndėrtimin  e Akademisė mė 15 prill 1876, Simon Sina vdes, duke
lėnė trashėgimtare vetėm  dy vajza dhe, nė bazė tė testamentit tė tij, e
vazhdoi dhe e mbaroi veprėn  gruaja e tij, Ifigjenia Sina, mė 1885 [7].
Nga gjiri i familjeve arvanitase  dolėn shumė intelektualė tė shquar qė u
bėnė akademikė tė Akademisė sė  Athinės si: Dhimitėr Egjiniti, Angjelo
Gjini, Sotiri Shqipi, Spiridon Doda,  Vasil Egjiniti, Gjergj Sotiriu,
Kostandin Horemi, Aleksandėr Diomidhi,  Maksim Miēopulos, Vasil Malamo,
Dhimitri Kaburoglu, Teofil Vorea etj. Mėnyra  e jetesės dhe veshja
arvanitase ka tėrhequr vėmendjen e shumė studiuesve tė  huaj qė kanė
vizituar Ballkanin nė shekujt e mėparshėm. Piktorė tė huaj, tė  frymėzuar
nga lloj i mėnyrės sė jetesės dhe veshjes arvanitase, mbushėn  tablotė e
tyre me kėto tema.

Shumė tablo me portretin e luftėtarit arvanitas gjenden nėpėr muzetė e
mėdha  tė Evropės dhe kanė tėrhequr vėmendjen e vizitorėve tė shumtė por,
nuk ishin  vetėm piktorėt e huaj qė u frymėzuan nga mėnyra e jetesės,
veshja dhe figura  e luftėtarit arvanitas ose shqiptar. Nga fara
arvanitase, dolėn shumė  piktorė, disa prej tyre me famė botėrore. Temat
frymėzuese tė kėtyre  piktorėve tė mėdhenj arvanitas ishin betejat
fitimtare tė princit tė  Arbėrisė dhe Epirit, Gjergj Kastrioti-Skėnderbeu,
i njohur edhe nga papa Piu  II, mbret i Albanisė dhe i Maqedonisė mė 1458,
si dhe lufta shekullore e  kombit tė arbėrit pėr liri, shpėrnguljet me
dhunė nga trojet e tyre  shekullore etj. Disa nga kėta piktorė arvanitas
me famė janė: Polikron  Lebeshi, Eleni Bukura, Jani Altamura Bukura, Niko
Voko, Niko Engonopulos,  Alqi Gjini, Jani Kuēi, Taso Haxhi, Stamati
Lazeru, Thanasi Ēinko, Andrea  Kryeziu, Niko (Gjika) Haxhiqiriako, Buzani,
Gizi, Biskini etj. Tė gjithė  kėta piktorė tė mėdhenj me famė kanė
prejardhje shqiptare ngase kanė  deklaruar vetė qė janė nga zonat e
banuara me shumicė dėrrmuese arvanitase  si ishulli i Hidrės, Eubea,
Atikia8, etj, qė janė zemra e Greqisė sė lashtė,  dhe janė banuar dhe
banohen edhe sot nga arvanitasit.

Kėshtu, njė popull me shpirtin luftarak dhe artistik, qė nga gjiri i tij
kanė dalė heronj, politikanė, akademikė, piktorė etj, ėshtė e natyrshme tė
 shprehej edhe nė vargje poetike letrare. Nė shekujt e kaluar, gjuhės
shqipe,  i bėhej njė luftė e ashpėr pėr ta zhdukur nga kujtesa e popullit
tė saj.  Por, edhe ky qėllim dashakeqės nuk u arrit, sepse, populli
arvanitas diti ta  ruajė gjuhėn nė kujtesėn e vet. Mėnyra se si ėshtė
ruajtur gjuha shqipe  ėshtė interesante pėr faktin se nuk shkruhej nė
masėn e gjerė tė popullatės  arvanitase, nuk e lanė tė tjerėt qė gjuha
shqipe tė shkruhej! Kėshtu,  populli arvanitas zgjodhi rrugėn e tė
kėnduarit pėr tė ruajtur gjuhėn e tij.  Kėngėt arvanitase u pėrkasin
teksteve tė kėngėve dhe poezisė sė lirikave tė  vjetra arvanitase, kėngė
pėr lirinė, dashurinė dhe tė tipit kaēak, pra tė  njeriut tė lirė prej njė
shpirti tė pathyeshėm dhe tė ndjenjės popullore.  Njė dėshmi qė kemi nga
P. Joti qė shkroi "Historinė e Shtatė Ishujve" tė  vitit 1866, na vėrteton
se Suliotėt qė ishin nė Korfuz9, kur pastronin  armėt, kėndonin kėngėt
arvanitase pėr heronjtė e tyre. Nė kėngėt arvanitase  tė Suliotėve nuk
kishte asnjė fjalė greke. Dy kėngė qė kėndoheshin nga  arvanitasit Suliot,
gjenden nė librin me titull "Bleta Shqiptare" tė autorit  Thimi Mitko,
botuar nė vitin 1878 nė Aleksandri.

Nė vitin 1891, gjermani Arthur Milchkofer, nė veprėn e tij me titull
"Attika  und seine Heutigen" ndėr tė tjera shkruan: "Nga ē'di unė, kėngėt
popullore  greke, u janė pėrshtatur kėngėve tė vjetra arvanitase tė
dashurisė, lirisė  dhe atyre kaēake"10. Kėshtu u bė greqizmi gjuhėsor, ku
u flijua nė kėtė  mėnyrė kėnga e vjetėr epiko-lirike arvanitase, e cila
kaloi tek brezat e  rinj nė variantin grek dhe kėshtu u njoh duke humbur
identitetin e saj tė  vėrtetė shqiptar. Nė tetor tė vitit 2003, pas njė
pune 17 vjeēare kėrkimesh,  muzikologu dhe kėngėtari i njohur arvanitas
Thanasi Moraiti botoi  antologjinė e parė tė teksteve tė kėngėve
arvanitase tė Greqisė me titull  "Antologjia e kėngėve arvanitase tė
Greqisė", njė libėr shkencor, me vlera  tė mėdha historike dhe kulturore
pėr kombin e arbėrit. Kjo antologji, ėshtė  fryti i njė pune shumėvjeēare
tė mundimshme dhe tė lodhshme e cila pėrmban  nė vete jo vetėm njė njohje
tė thellė tė antologjisė sė gjuhės, por edhe tė  njohjes sė thellė
muzikore. Bėhet fjalė pėr njė vepėr e cila vjen tė mbushė  njė boshllėk tė
madh, mė nė fund kėnga dhe poezia muzikore popullore  arvanitase ėshtė e
regjistruar dhe kjo mė e pakta e asaj qė ekziston, por  mbi tė gjitha
ėshtė hedhur baza e saj. Dhe kjo ėshtė njė nga punėt me anė tė  sė cilės
duhet tė mbėrrijmė dhe tė zgjerojmė horizontet tona edhe mė tej  por,
pėrmbledhje tė letėrsisė arvanitase nė njė antologji letrare nuk ka tė
botuar e as nuk ėshtė zbuluar deri mė sot.

Nga kėrkimet e mia tetėvjeēare nėpėr arkivat historike greke dhe nėpėr
bibliotekat private tė disa intelektualėve arvanitas, gjeta disa tekste
poetike, kėrshėndella dhe vjersha satirike. Njėra nga kėto poema ėshtė
shkruar nė vitin 1571 nga poeti luftėtar, Manoli Blesi nė gjuhėn italiane,
 por me shumė greqizma. Disa strofa tė poemės, pėr herė tė parė i gjejmė
nė  librin e Kostandinos Biris "Arvanitasit Dorjenėt dhe Grekėt e rinj",
dhe nė  librin "Arvanitėt dhe prejardhja e grekėve" tė autorit Aristidh
Kola. Nė  vargjet e poemės, pėrmenden luftėtarėt arvanitas qė morėn pjesė
nė luftė  kundėr turqve nė Qipro. Poema e shkruar; nė italisht nga
arvanitasi Manol  Blesi mė 1571, ka mbi 41 strofa, por deri mė sot nuk e
kam gjetur tė tėrėn,  pėrveē strofave tė botuara nė librin e Kostandin
Birit dhe Aristidh Kolės.

O tė varfėr Luftėtarė...
si do t'ia bėjmė nga kėtu dhe mot
tė shkojmė me kėmbė gjer nė Qipro
tė luftojmė tok
O tė varfėr Luftėtarė

4
Ku ėshtė tani Kelmendi madhėshtor
Kapedan i Ushtrisė
dhe ai i Gėrbeshi burrėror
qė i bėri turqit me u dridhė
bashkė me Gjinin e Frasqisė
Mbushur shpirt e fshehtėsi...

5
Ku ėshtė Shtini dhe Kanaqi,
Meksi, Lopėsi dhe Barbati
me Andruēo mustaqelliun,
Petro Bua dhe Stamatė
qė sė bashku porsi Maēok
shkonin tė gjithė nė grackė;
O tė varfėr Luftėtarė...

41
Dhe hymė nė dimėr
do tė rikthehemi nė verė
me kėtė shoqėri kaq tė mirė
tė Kalorėsve dhe tė Qitėsve
trima dhe luftėtarė tė zotė
siē bėnin dhe me tė vjetrit tanė
O tė varfėr Luftėtarė.....


GJUHA SHQIPE NĖPĖR SHEKUJ

Elementi kryesor i cili dallon arvanitasit nga popujt e tjerė qė pėrbėjnė
shtetin e sotėm grek, ėshtė gjuha shqipe, qė ata flasim brenda nė rrethin
familjar. Deri nė shekujt e mėparshėm gjuha shqipe nuk shkruhej nga masa e
 gjerė e popullit tė saj, nuk pėrbėnte gjuhėn e shkollimit, kėtė gjuhė e
flisnin njerėzit e pashkolluar, ishte gjuhė e jetės sė pėrditshme, prandaj
 arriti tė pėrcillej nga brezi nė brez. Pra, gjuha shqipe ishte gjuhė
popullore dhe jo gjuhė letrare e fetare. Kėshtu, njerėzit e diturisė dhe
tė  letėrsisė e quanin gjuhėn shqipe gjuhė "barbare". Gjuha shqipe, duke
mos u  shkruar, mund tė rrezikonte tė humbiste gjatė shekujve, tė humbiste
 origjinalitetin e saj dhe emocionet shpirtėrore. Prandaj, stėrgjyshėrit
tanė  arbėr krijuan ninullat, kėngėt e kreshnikėve dhe vajet. Njė nga
mėnyrat e  rruajtjes sė gjuhės, pra, ėshtė kėnga. Kėshtu, shumė ngjarje tė
pėrditshme  dhe ngjarje historike u pėrcollėn brez pas brezi nėpėrmjet
kėngės popullore  si nė vargjet e mėposhtme:

          Meqė nuk dimė tė shkruajmė,
          mjaftohemi me tė folur,
          me kėngėt dhe me vajet
          kujtesa jonė kėshtu ruhet
          Askush nesh nuk dinte tė shkruante,
          por i bėmė kėngė dhe u ruajtėn
          goja-goja deri mė sot
          kujtesa jonė e gjallė mbet.

.... ..... ..... .....
Vepra mė e rėndėsishme nga pikėpamja gjuhėsore ėshtė fjalori
greqisht-shqip  i Kostandin Kristoforidhit. Nė kėtė fjalor pasqyrohen
vetėm idiomat  gjuhėsore nga Epiri deri nė Shqipėrinė e Veriut. Njė fjalor
i gjuhės shqipe,  nė kuptimin e mirėfilltė, domethėnė pasqyrimit tė gjuhės
shqipe qė flasin  arvanitasit, banorė qė jetojnė masovikisht nė Greqinė qė
nė kohėn antike,  mungon edhe sot e kėsaj dite. Nė shekullin XIX, njė
tjetėr shkencėtar,  Panajot Kupitori, veē veprės sė njohur "Studime
shqiptare" (1878)5, kishte  hartuar njė fjalor tė gjuhės shqipe, vepėr qė
pėr mė shumė se njė shekull  mbeti si dorėshkrim nė bodrumet e Akademisė
sė Shkencave tė Athinės dhe, pėr  shkaqe tė panjohura, ende nuk ėshtė
botuar. Panajot Kupitori, ishte  arvanitas nga ishulli i Hidrės. Ai mbaroi
studimet nė Universitetin e  Athinės. Pas studimeve punoi mėsues i
letėrsisė nė gjimnaz nė Athinė ku mė  vonė u bė drejtor i kėsaj shkolle.
Nė vitin 1860 Kupitori botoi "Abetare tė  gjuhės shqipe" dhe mė vonė
fjalorin greqisht-shqip tė cilin nė vitin 1882 e  bleu konsulli francez nė
Janinė Aug. Dozan6. Nė vitin 1926 fjalori  greqisht-shqip i Panajot
Kupitorit e ribleu Ndėrrmjarja Historike dhe  Etnologjike tė Greqis. Mė
tej fati i fjalorit tė Panajot Kupitorit nuk  dihet. Njė tjetėr fjalor i
tė folmes sė gjuhės shqipe tė Atikisė qė ishte  hartuar nga Taso Nerukos
(1826-1892), do tė mbetet i panjohur dhe i  pakapshėm. Pas vdekjes sė
Nerukos, vejusha e tij ia dha dorėshkrimin  gjuhėtarit tė madh gjerman,
G.Meyer dhe ai e botoi nė veprėn e vet  "Albanesich Studien V" faqe 67-94,
pjesėn nga A-ja deri tek L-ja, si  shqip-gjermanisht7.

Arvanitasi nga ishulli i Salaminės, Anastas Kullurioti (1822-1887), nė
vitet  1879-1880 themeloi gazetėn Zėri i Shqipėrisė. Ai botoi mė 1882 dy
libra nė  gjuhėn greke "Ankimet shqiptare" dhe "Klumėsht pėr foshnjat".
Veprimtaria e  kėtij arvanitasi tė shquar u ndėrpre mbasi qeveria greke e
arrestoi dhe e  burgosi nė Athinė. Nė vitin 1887 Anastas Kullurioti vdiq i
helmuar nė burgun  e Athinės. Libri mė i vjetėr ėshtė vepra e Gjon Buzukut
titulluar "Meshari".  Ai, u pėrfundua dhe u shtyp mė 1555. Kopja e vetme
ekzistuese u zbulua nė  vitin 1740 nga arqipeshkvi shqiptar i Shkupit Gjon
N. Kazazi. Mė vonė  "Meshari" shkoi nė Bibliotekėn e Vatikanit, ku u
rizbulua mė 1909 nga  arbėreshi Pal Skiroi. Libri ka pasur 220 faqe dhe
sot mungojnė 32 faqet e  para. Ky libėr, ishte shkruar me shkronja latine
ku ishin shtuar dhe pesė  shkronja tė tjera9. Dhe u botua mė 1968, nėn
pėrkujdesjen e gjuhėtarit tė  madh shqiptar, Eqrem Ēabej, nė gjuhėn e
sotme letrare shqipe.
....... ........ .....  ........... ........ .......

Nė Greqi, nė fund tė shekullit XIX, gjuha shqipe flitej nga pjesa mė e
madhe  e popullatės e deri brenda nė oborrin mbretėror. Bile nė flotėn
detare,  ushtarake dhe tregtare greke flitej shqip. Pėr tė shkruar poemėn
nė gjuhėn  shqipe ose arbėrishte, autori nė mungesė tė njė alfabeti tė
njėsuar tė  gjuhės shqipe, nė ato vite ka pėrdorur shkronja greke dhe
mendoj se mund tė  ketė pėrdorur alfabetin e mėposhtėm qė unė e kam
ndėrtuar nė bazė tė fjalėve  tė shprehura nė vargje. Pėr, plotėsimin e
alfabetit shqip me 36 shkronja,  poeti duhet tė ketė pėrdorur disa lidhje
midis 24 shkronjave tė alfabetit  grek. Shkronjat qė janė pėrdorur nė
poemė janė 38:

NDE PĖR TĖ PARĖN
EPARA VASILLOPUVA JONE PRINCIPESHĖN
TONĖ
LEKSANDRA       LEKSANDRA

Tė kėndonnė ndė arbėrishte,   Tė kėndojmė nė shqip,
Ē' ishtė gluhė trimmėrishte,   qė ėshtė gjuhė trimėrie,
Ē' eflit nafarhu Miauli,   qė e fliste admiral Miauli,
Bocari, dhe gjithė Suli.   Boēari, dhe gjithė Suli.

I
Duav diev ndė mal, Doli dielli nė mal,
si tė pa siprė ndė kal, si tė pa sipėr nė kalė,
ufsheh bėrdha ndė nė re, u fsheh brenda nė re,
tė ndritonjėsh ti ndė dhe. tė ndriēohesh ti nė dhe.
------
Kur ti vinje ka Tatojė, Kur ti vije nga Tatoi,*
Hėna dil ka Jmitojė, Hėna dilte nga Imitos,*
tuke shtif sit' e te pa, duke hedhur sytė e tė pa,
ndrito pėr mua ti tė tha. ndriēo pėr mua ty tė tha.
-----
Drita je ēė sperėndon, Drita je qė s'perėndon,
lulea e lulevet ēė mblon lulja e luleve qė mbulon,
vendetė ka merudhi, vendet nga kundėrmimi,
kado vete e kado rri. nga do vete e nga do rrish.
-----
Parnithi njė krino nxuar, Parnis* njė zambak nxori,
e ka marudhia e hovė, e nga aroma e hollė,
erdh njė Dhuk' e na emuar, erdhi njė duk dhe na e mori,
e ekev ndė Peterhovė. dhe e ēoi nė Petėrburg.
-----
Lulea e lulevet me fletė Lule e luleve me fletė
bėrdha ndė pallat jė vetė, brenda nė pallat je vetė,
kur hin bėrdha ndė njė gardh, kur hyn brenda nė njė gardh,
ka gjithė luletė ti sbardh. nga gjithė lulet ti zbardh.
-----
Drita luan ndė diamant, Drita luan nė diamant,
ēel e shqep ndė njė perlandė, ēel e shqep nė njė perlandė,
bėrdha ndė si tėnd ēė luan; brenda nė sy tėnd qė luan?
edi vetėm' aj ēė ruan, E di vetėm ai qė ruan,
tė sglidh mė tė mirėn' vajzė tė zgjedhė mė tė mirėn vajzė
pėr ti shkon ndė glisht' unazė. pėr ty shkon nė gisht unazė.
-----
Ketu e tri milė vjet, Kėtu e tremijė vjet,
vasillopuv nėk' uvjet, princeshė nuk u gjet,
tė mos ngjitej ati lart, tė mos ngjitej atje lart,
tė shih Lenėnė ndė Spart. tė shihnin Lenėn** nė Spartė.
-----
Lenėnė ēė njer pastaij Lenėn qė njeh pastaj
ka tė bukurit' e saij, nga tė bukurit e saj,
njė ēė dh' asajė i pėlqev njė qė asaj i pėlqeu
vasillopuv e rrėmbev. princi e rrėmbeu.
-----
Pastaij ka tri milė vjet, Pas tremijė vjetėsh,
na uleshe ti ē' i glet na uleshe ti qė i ngjan
Lenesė, ndė kurm ndė si, Lenės, nė trup, nė sy,
ndė t' ecurė ndė bukuri. nė tė ecur nė bukuri.

-----
Ndai menate del njė ifth, Ndaj me natė del njė yll,
ēė strros natėn' e embif, qė shtron natėn e mbyll,
pėr posh dheft' e sjell ditė, pėr poshtė dheut e sjell ditė,
pra ja thonė 'Afrėditė. pra ja thonė Afėrditė.
-----
Ti je aij ifthi ēė na sjell Ti je ai yll qė na sjell
ditėnė kur del si diell, ditėn kur del si diell,
ka pallati, e na rruse nga pallati, e na zbret
ndė nė horė, si njė nuse, nė qytet, si njė nuse,
me tė tėmė me tė tatė, me tė tėmė me tė tatė,
e tė mblonmė me uratė. e tė mbulojmė me uratė.
........ ...... ...... .......

Shkruajta ndė 26 E shkruajta nė Marsit 1889 ndė Pire. 26 Mars 1889 nė
Pire. (POEMA KA 430 RRESHTA, Kjo eshte e shkurtuar)


NJĖ FJALIM PARAZGJEDHOR I BOTUAR NĖ GJUHĖN SHQIPE NĖ GAZETĖN

 GREKE "TO ME"NĖ VITIN 1860


..... .... ......
Tekstin po e paraqes ashtu siē ėshtė botuar nė gazetėn "E ARDHMJA E
ATDHEUT"  nė gjuhėn shqipe, tė shkruar me shkronja greke dhe me disa
kombinime pėr tė  plotėsuar alfabetin e gjuhės shqipe. Gjatė
transkriptimit vėrejta se  shkruesi i fjalimit parazgjedhor tė vitit 1860,
ka pėrdorur shumė fjalė  greke. Po i njėjti fjalim ėshtė botuar nė gazetėn
e kohės edhe nė gjuhėn  greke. Pėr transkriptimin e fjalimit parazgjedhor
tė vitit 1860, kam  pėrdorur alfabetin e mėposhtėm me 38 shkronja. Aty ku
ka pikėpresje ka  kuptimin e pikėpyetjes.


Pr' polit tė katundevet t' 'Athinėsė

Vllezer!
Dheu ist i ljagėtė akoma ga gjakėratė tė tatrevet edhe vllezrevet
tuai˙  progjismė tiragnonė, apoktismė elleftherinė, ist sjum' e madhe
lipon  vllastimi ndė kai gjaku tė mos jemi ikano pr' ellefteri. Tuti ata
sitėtė ēė  ranė ndė ljuftė do tė na jjapėnė nemė edhe mallėkime. Na ēė
kemi sindagmė.  Ēė do thetė sindagmė; Do thetė ēė gjithė polit ka to
dhikioma tė frondisnjė  vetėmė tė dhiokisetė mirė patridha, tė mos ketė tė
rėndė foro, to bėnjė tė  mire nome, tė mos ibenjėnė konaqe, tė mos ibjerė
korofilaqi me vurdhulė ėdhe  tė tjeratė. Epedhi ēė nuk boresnjėnė tuti
politė tė mblidhenė, pse jjanė  alargu njeri ga njatri dhiorisnjėnė
antiprosopė ėdhė ata thujenė vuleftai.  Ata bėnjėnė atė ēė do tė bėinė
politė ndė mblidhesinė, ėdhe ēė do bėnjėnė  ata ist i mirė bėnė.

Donni tė sihnni ēė vėljen dhikiomai jjuai; vėzdonni kuvernisinė pr' tė
petiqjėnjė papsėn dhimarhotė ėdhe dhiorisėn dhimarho tė tretėn paredhro,
ėno  nomi thotė ēė preps tė dhiopisetė i pari paredhro tėrgon
psalidhoqerėtė e  dhimarqisė edhe Nomarqisė pr' tu pllanepsėnjėnė i tu
foverisėnjėnė. Polit!  Sindagmai thotė ēė istė paranomi Kuvernnisi t'
anakatosetė me dhinami tė  sajja edhe ėpirroi nd' ėklogi, nuk' istė pune e
sajja, eklogjia iste  dhikioma i lait. E sihnni fort mirė Kuvernisi pr'
simfero tė sajja  anakatosetė, nuk preps lipon tė stinni psifo ndė ata ēė
u protinėn, pse do  ti kenni tauljetė.

Pėr qytetarėt tė katundeve tė Athinės

Vėllezėr!
Dheu ėshtė i lagėt akoma nga gjakrat tė tatėve edhe vėllezėrve tuaj;
dėbuam  tiranin, fituam lirinė. Ėshtė shumė e madhe, pra, vėllazėrimi ndaj
kėtij  gjaku tė mos jemi tė denjė pėr lirinė. Tė gjithė ata syt qė ranė nė
luftė do  tė na japin nam dhe mallkime. Ne qė kemi kushtetutė. Ē'do thotė
kushtetutė?  Do thotė qė gjithė qytetarėt kanė tė drejtė tė pėrkujdesen
vetėm, tė  qeverisė mirė atdheu, tė mos ketė tė rėnda taksa, tė bėhen tė
mira ligje, tė  mos i bėjnė konak, tė mos bjerė xhandarin me kėrbaē edhe
tė tjera. Meqenėse  qė nuk mundin tė gjithė qytetarėt tė mblidhen, sepse
janė larg njeri nga  tjetri, caktojnė pėrfaqėsues edhe ata quhen deputetė.
Ata bėjnė atė qė do tė  bėnin qytetarėt nė mbledhje, edhe ēfarė do bėjnė
ata ėshtė e mirė tė bėhet.  Nėse kuptuat mirė qė po tė kujdeseni tė
caktoni tė mirė njerėz ata qė do  vėshtrojnė interesin tuaj, njerėz qė nuk
mund t'i mashtrojė, mos t'i tėrheqė  nga vetja e tij, do tė jeni tė lirė
si ju do Kushtetuta.  . Por, nėse  caktoni njerėz tuaj qė i dinė vuajtjet
tuaja edhe njė e rrahur e xhandarit,  fjala vjen, edhe njė e vogėl shkelje
do tė jetė njė e madhe fyerje pėr  qytetarin, sepse qytetari atėherė do
vejė nė tė vėrtetin pėrfaqėsues tė tij  edhe nuk do t'i thotė "mos ki
merak, do tė kujdesem ... ēfarė bėhet pėr njė  tė rrahur ... ashtu ishte
koha...", por do tė vejė nė Kuvend tė thotė edhe  deputetėt do tė
thėrrasin ministrin tė pyesin ēfarė u bė do t'i kėrkojnė  pakėnaqėsinė
edhe do tė gjykohet ai qė ėshtė fajtor, nė mos gjykohet,  atėherė prishet
ministri me Kuvendin, edhe e dini ēfarė pėson ministri?  Pushohet. Ashtu
do tė ndreqen punėt edhe nuk do tė bėhen padrejtėsi.

Doni tė shihni sa i madh ėshtė e drejta juaj? Vėshtroni sa tė mira premton
 qeveria qė do tė bėjė nė gjithė bashkitė; premton shkolla, premton gjyqe
paqėsore, premton ura, ju premton tė gjitha tė mirat, arėn**, tė jepni
votėn  tuaj ministrit Simo edhe nė kryebashktiakut Skufo, edhe pastaj i
harron tė  gjitha, arėn, tė dalin deputetė njerėz qė nuk dinė nga mot edhe
brengat qė  vuan shpirti juaj nga kalimtarėt edhe konduktorėt. Ata nuk
dinė me ē'punė  edhe djersė nxirrni bukėn, ju ngarkojnė me tė tjera taksa!
Doni tė shihni sa vlen e drejta juaj? Vėshtroni qeverinė pėr tė arritur
qėllimin pushon kryebakėtiakėt edhe emėron kryebashtjak tė tretė zėvendės,
 dhe ligji thotė qė duhet tė caktojė i pari zėvendės dėrgon tė prerin me
gėrshėrė*** tė Bashkisė edhe tė Prefekturės pėr t'u mashtruar ose t'u
frikėsojė.

(KY FJALIM PO JU DERGOHET I SHKURTUAR. AI ESHTE PREJ 3 FAQESH)

....... ..........

KĖRSHĖNDELLAT ARVANITASE

Kėrshėndellat janė kėngė gėzimi, qė u kėndohen ardhjes sė Vitit tė Ri dhe
shpėrndarjes sė dhuratave nga plaku i Vitit tė Vjetėr, ose siē njihet nė
fenė Ortodokse, Shėn Vasili. Kėto kėngė gėzimi, kėndohen nga grup fėmijėsh
 qė trokasin derė mė derė pėr tė treguar ardhjen e Vitit tė Ri. Mbas
kėndimit  tė kėngės fėmijėve u dhurohet nga tė zotėt e shtėpisė nga njė
lek ose  dhuratė tjetėr simbolike. Populli shqiptar, kishte dhe ka
kėrshėndellat e  veta, qė kėndohen nė prag tė ardhjes sė Vitit tė Ri. Edhe
pjesa e popullit  shqiptar qė jeton nė territorin e Greqisė ka
kėrshėndellat e veta tė cilat  nė masėn e gjerė tė tyre njihen me emrin
Kalanda. Me kalimin e viteve shumė  pak kėrshėndella mbetėn nė kujtesėn e
arvanitasve nė fund tė shekullit XX.  Tė moshuarit e fundshekullit XX,
kujtojnė qė kėndonin kėrshėndella kur vinin  Krishtlindjet ose Vitit i Ri,
por me kalimin e kohės kėto kėngė gėzimi kanė  filluar tė harrohen. Ata
kujtojnė qė kėrshėndellat i kėndonin nė gjuhėn  shqipe. Disa nga kėto
kėngė gėzimi arvanitase janė botuar nė revistėn  "BESA", organ i "Lidhjes
sė Arvanitasve tė Greqisė" nė vitet 1983-1995.  Kėshtu, njė pjesė e
kėrshėndellave qė kėndonte populli arvanitas me rastin e  Krishtlindjeve,
janė shpėtuar duke u shkruar nga mbledhės tė ndryshėm  arvanitas nė faqet
e revistės "BESA", qė tashmė nuk qarkullon.

Sipas kėrshėndellave, ndėrimi i viteve shoqėrohej me kėrkimin e fatit.
Pra,  Shėn Vasili ose plaku i Vitit tė Ri, thirret si pasues nė kėrkimin e
fatit,  i cili cilėsohet "njeri" qė vjen nga "toka e premtuar", me shumė
tė mira dhe  sjell mbarėsi. Ditėt e Krishtlindjeve janė ditė ndjeshmėrie,
pendese pėr  mėkatarėt, pėrzemėrsie e mirėsie. Nė kėrshėndellat e zonės sė
Menidhit  mbledhėsi Dhimitėr Jota shėnon: "Me rėndėsi nė kėrshėndellat e
Menidhit  ėshtė miti i njohur i lėshimit tė bisqeve tė reja nga druri i
thatė"1. Por,  kėtė mit e ndeshim edhe nė vise tė ndryshme tė Greqisė
jugore nga Rumelia e  deri nė More, qė njihen nė histori e deri mė sot si
zona tė banuara me  popullsi shumicė arvanitase. Nga arkivi i revistės
arvanitase "BESA", kam  shkėputur disa kėrshėndella qė kanė vlera tė larta
gjuhėsore, historike dhe  folklorike.

........ .......

PASQYRA E LĖNDĖS

PARATHĖNIE................................................................... 7
HYRJE.............................................................................11
NGA HISTORIKU I SHQIPTARĖVE TĖ GREQISĖ.................. 15
GJUHA SHQIPE NĖPĖR SHEKUJ......................................... 25
POEMĖ E VITIT 1889 NĖ GJUHĖN SHQIPE E
BOTUAR NĖ REVISTĖN GREKE ......................................... 37
NJĖ FJALIM PARAZGJEDHOR I BOTUAR NĖ
GJUHĖN SHQIPE NĖ GAZETĖN GREKE NĖ VITIN 1860........... 59
SATIRA ARVANITASE TĖ BOTUARA NĖ
GJUHĖN SHQIPE NĖ GAZETĖN GREKE NĖ VITIN 1860.......... 69
KĖRSHĖNDELLAT ARVANITASE................................. 73
FAKSIMILE......................................................... 83
BIBLIOGRAFIA.................................................................111



Autor: Arben P. Llalla
Shtėpia Botuese: Tringa Design, Tetovė, Prill 2006.

Kthehu ne fillim

_____________________________________________

 

GJENOCIDI GREK MBI POPULLSINĖ ĒAME NĖ ĒAMĖRI

 Ēėshtja ēame dhe pėrgjithėsisht ēėshtja e minoritetit shqiptar nė Greqi lindi me vendimin e Konferencės sė Londrės mė 1913, e cila e shkėputi kėtė trevė shqiptare dhe ia aneksoi atė Greqisė. Qė nga kjo kohė fillon njė presion i vazhdueshėm, njė politikė sistematike e shtetit grek dhe e forcave tė ndryshme ultranacionaliste pėr shkombėtarizimin e kėsaj treve. Pėr kėtė qėllim, u pėrdorėn tė gjitha mėnyrat, si tatimet e rėnda, grabitja e tokės, pėrjashtimi i popullsisė nga pjesėmarrja nė administratėn shtetėrore, ndalimi i dhunshėm i arsimit nė gjuhėn amtare, madje edhe nė shkollat  fillore, vrasjet, burgimet, dėnimi me dhunė deri nė masakrat e pėrgjakshme.

Nga S. XHARDO, Janinė


Mė 1913, u krye masakra nė pėrroin e Selamit (Paramithi) e 72 krerėve tė Ēamėrisė dhe e qindra tė tjerėve nga kapiteni famėkeq Deli Janaqi. Nė  pėrfundim tė Luftės sė Parė Botėrore, mė 1918, u pėrpilua plani i grabitjes sė tokave tė popullsisė ēame. Ligji i tė ashtuquajturės Reformė Agrare, i aplikuar vetėm nė Ēamėri, u rrėmbeu shqiptarėve tė cilėt u degdisėn nė Anadoll, me mijėra hektarė tokė buke, sipėrfaqe tė mėdha me vreshta, qindra mijė rrėnjėve ullinj, tė cilat u bėnė prona tė elementėve grekė.

Kėto masa u pasuan nga organizimi i ēetave terroriste nė territorin e Ēamėrisė, sanksionet ekonomike, lufta raciale, braktisja e popullsisė shqiptare nė injorancėn mė tė thellė, inkurajimi i kryqėzatave fetare. Pėrpjekjet e dhunshme tė vitit 1923 pėr ta shpėrngulur me forcė popullsinė ēame nė Turqi, shėnojnė njė kulm tė paparė nė politikėn e egėr shoviniste greke.

Bilanci ishte shumė tragjik pėr popullsinė shqiptare. Greqia qe ndėr shtetet e para nė Ballkan nė tė cilat triumfoi fashizmi nacionalist. Nė gusht tė vitit 1936, Joan Metaksai  vendosi diktaturėn fashiste. Viktima e parė ishte popullsia ēame. Fashistėt  e orės sė parė, tregtari Stavro Koēoni dhe oficeri i xhandarmėrisė Zambeta filluan goditjet sistematike nė Filat, Pituljete, Gumenicė pėr zhdukjen e popullsisė ēame. U shkua deri atje sa populli i Paramithisė u ndalua me violencė tė fliste nė gjuhėn shqipe.

Pėrēarja

Qeveria greke bėri ēmos qė tė pėrēante popullsinė shqiptare ēame, duke u pėrpjekur tė kundėrvejė tė krishterėt ndaj muslimanėve. Kjo politikė shtetėrore nuk kaloi pa lėnė gjurmė, pasi popullsia e kėsaj zone nė shumicėn dėrrmuese ishin e paarsimuar dhe nuk u arrit qė qarqet intelektuale tė  dominonin situatėn.

Popullsisė ēame iu ngarkuan taksa tė rėnda, tė cilat nuk  kishin vetėm natyrė fiskale, por synonin ta detyronin atė tė emigronte nė Shqipėri ose gjetiu. U ndryshuan emrat shqiptarė tė fshatrave Spatari, Galbaqi, Picari, Varfanj, Arpika me emra greke, respektivisht Trikoforo, Ella, Aetos, Parapotume, Perdhika duke i kolonizuar me grekė, me qėllim

ndryshimi tė raporteve tė popullsisė. Para se tė hynte nė Greqi, ushtria fashiste italiane, qeveria greke filloi njė fushatė tė re masakrash dhe krimesh nga mė monstruozėt kundėr  popullsisė shqiptare. Dy muaj para konfliktit italo‑grek, qeveria fashiste e  Metaksait kreu njė akt ndofta pa precedent nė historinė botėrore. Tė gjithė meshkujt nga 16‑70 vjeē, mbi 5000 burra, u burgosėn dhe u dėrguan nė ishujt e largėt tė Egjeut.

Ky veprim u krye nė bazė tė vendimit tė marrė mė parė nė  Gumecinė nga njė mbledhje e kryesuar nga Dhespoti i Janinės, Spiridoni, ku merrnin pjesė edhe zv/Prefekti i Gumenicės Jorgo Vasilako, komandanti i Korafilaqisė dhe pėrfaqėsues tė grekėrve tė Ēamėrisė. Nga ky kontigjent viktimash 350 veta u masakruan, 400 tė tjerė vdiqėn mė vonė gjatė internimit nga torturat dhe uria. "Nė kėtė mėnyrė ‑shkruan Jani Sharra ‑ qeveria e vendosi elementin shqiptar, mysliman, haptazi nė kampin e armikut" duke e paragjykuar popullsinė ēame.

Rekrutėt

Rekrutėt ēamė, si shtetas grekė tė mobilizuar nė vitet 1939 dhe 1940 qė nė atė kohė ndodheshin nė shėrbim ushtarak, me urdhėr tė Korparmatės sė Janinės, u vunė tė thyejnė gurė dhe tė ndreqin  rrugė nė formėn e punės sė detyrueshme. Nė takimin qė pati Komandanti i Divizionit VIII tė Epirit, gjenerali Kaēimitro, me 2000 djem ēamė, u kėrkonte mendime pėr rrezikun qė i kanosej vendit nga Italia fashiste. Ēamėt u treguan tė gatshėm pėr tė luftuar armikun e pėrbashkėt.

Por pėr ēudi, nė vend tė armėve u dhanė kazma dhe lopata pėr tė vepruar nė prapavija  pėr ndėrtim rrugėsh. Ishte njė qėndrim mosbesimi i autoriteteve greke ndaj ēamėve dhe njėherazi dhe njė fyerje e poshtėrim pėr ta, duke i trajtuar jo  si bashkėluftėtarė, por si robėr lufte. Nga ana tjetėr, Italia gjatė  pėrgatitjeve tė luftės me Greqinė nuk mund tė mos merrte nė konsideratė pėr interesat e saj gjendjen diskriminuese tė shqiptarėve tė Ēamėrisė.

Ēiano, ministėr i Jashtėm i Italisė, nė gusht tė vitit 1940, do t'i vinte nė dukje ambasadorit grek nė Romė se "Greqia ishte e vendosur me tė gjitha mjetet qė disponon tė vazhdojė njė program politik, ka diskriminuar nė mėnyrė tepėr tė rėndė shqiptarėt nė favor tė grekėrve. Dhe kėtė e ka bėrė nė tė gjitha  fushat e veprimtarisė, qė nga ajo e lirisė personale e nė atė ekonomike,  deri nė atė tė mėsimit tė gjuhės... i kanė larguar shqiptarėt nė rajone larg qendrave tė mėdha, duke i mbajtur nė kushte primitive".

Lufta

Shpėrthimi i Luftės Italo‑Greke mė 1940 thelloi tensionin politik nė  Ēamėri. Megjithė pėrpjekjet e pushtuesit pėr ta tėrhequr minoritetin shqiptar nė anėn e tij dhe pavarėsisht se popullsia ēame gjatė regjimit fashist tė Metaksait kishte vuajtur shumė, ajo pėrgjithėsisht mbajti njė qėndrim neutral ndaj palėve nė konflikt. "Edhe kur italianėt pushtuan Gumenicėn‑shkruan Jani Sharra‑rrallė ndonjė ēam u bashkua me ta". Gjithkush mund tė shtrojė pyetjen: pse u mbajt ky qėndrim i ashpėr ndaj minoritetit shqiptar?

A ishte kjo njė masė vetėmbrojtjeje nga ana e autoriteteve lokale dhe qendrore greke? A u shkaktua kjo vetėm nga frika e njė hakmarrjeje tė mundshme tė shqiptarėve pėr krimet qė ishin kryer ndaj tyre nga regjimi i Metaksait dhe bandat greke? Tė dhėnat provojnė se asnjėra prej kėtyre arsyeve nuk pėrbėnte shkakun e kėtij veprimi kriminal.

Synimi ka qenė akoma  mė i largėt dhe njėkohėsisht mė antishqiptar. Edhe nė situatat e vėshtira dhe tė komplikuara, kur Greqisė po i trokiste lufta nė derė, autoritetet greke me gjakftohtėsi u pėrpoqėn tė pėrfitonin ē'tė mundnin. Ata gjykuan se ishte krijuar njė moment i pėrshtatshėm nė marrėdhėniet ndėrkombėtare pėr spastrimin etnik pėrfundimtar tė Ēamėrisė.

Kėtė e provon edhe fakti se pas shpėrthimit tė luftės, pasi u bė e qartė se kapitullimi i Greqisė pėrballė  ushtrive italiane ishte i afėrt, autoritetet lokale greke tė Ēamėrisė pėrgatitėn listat dhe po pėrpiqeshin tė siguronin mjetet e nevojshme tė mbartjes pėr tė gjitha gratė dhe fėmijėt qė kishin mbetur nė Ēamėri me qėllim qė kur tė hynin ushtritė e huaja kėtu, tė mos gjenin kėmbė shqiptari.

Pas thyerjes sė ushtrive italiane dhe tėrheqjes sė tyre nga Greqia u intensifikua dhuna dhe terrori i qeverisė sė re greke mbi popullsinė shqiptare tė Ēamėrisė. Tė burgosurit dhe tė internuarit ēamė u liruan vetėm pas pushtimit tė Greqisė nga ushtritė gjermane nė njė gjendje tė rėndė  shėndetėsore dhe shpirtėrore. Pas pushtimit tė Greqisė nga gjermanėt, pritej  qė ēamėt e kthyer nga internimi tė hakmerreshin ndaj forcave shoviniste greke qė kishin qenė shkaktarė tė vuajtjeve.

Ndryshimi

Por ndodhi krejt ndryshe. Ata u ngritėn mbi pasionet shoviniste dhe zgjodhėn rrugėn e bashkėpunimit dhe tė bashkėjetesės pėr tė pėrballuar bashkėrisht gjendjen e rėndė qė u krijua nga pushtuesit e rinj gjermanė. Pėr kėtė qėllim u organizuan dy mbledhje tė  gjera nė Koskė dhe nė Spatar. Njerėz me ndikim nė krahinė si Musa Demi,  Shuaip Llajo, Isuf Izeti, Xhaferr Ēafuli, Jasin Sadiku dhe shumė tė tjerė punuan me pėrkushtim pėr tė krijuar atmosferėn e mirėkuptimit midis dy komuniteteve, grek dhe shqiptar.

Madje fshatarėt e Varfanjit, Salicės etj, dėrguan pėrfaqėsuesit e tyre nė fshtatrat e krishtera ku burrat ishin larguar nga frika e hakmarrjes, duke i siguruar qė tė ktheheshin se asgjė e keqe nuk do t'i gjente. Nė zonėn e Igumenicės dhe tė Filatit ishte bėrė  rregull qė asnjė grup i rezistencės greke nuk dilte nė zonat e lira pa qenė i shoqėruar nga njė shqiptar ēam. Pikėrisht pėr kėtė veprimtari e sakrificė,  jo pak ēamė dolėn para gjykatave tė pushtuesit dhe u burgosėn.

Duke pasur parasysh kėtė realitet tė mirėkuptimit dhe tė bashkėpunimit midis dy  komuniteteve (greke dhe ēame shqiptare) studiuesi Niko Zhangu shkruante: "Sikur shqiptarėt ēamė tė ishin kriminelė, do tė zhdukeshin tė gjithė fshatrat e krishterė tė Thesprotisė rreth fshatrave shqiptaro‑ēame". Pėr qarqet shoviniste greke nuk ishte i pranueshėm mirėkuptimi dhe  bashkėveprimi midis komuniteteve shqiptare dhe greke. Pėr tė nxitur pėrēarjen e tyre ata nxitėn vrasjen e ēamėve me influencė si Tefik Qemali, Jahja Kasemi, Jasin Sadiku etj. Me vrasjen e shqiptarėve tė tjerė nga ēeta e  Koēnikollės, punėt morėn njė drejtim tė rrezikshėm.

Tė revoltuar nga kėto akte, njė grup ēamėsh u drejtuan pėr tė djegur Rahulin, por u doli pėrpara popullsia e Karbunarit, njė fshat i madh i pėrbėrė prej shqiptarėsh dhe i ndaloi. Edhe pse Rahuli shpėtoi nga njė katastrofė e sigurtė, "mė pas bandat  e Zervės therėn edhe gratė dhe fėmijėt e atyre qė shpėtuan Rahulin", domethėnė banorėt e Karbunarit. Nė kėto rrethana, disa krerė tė Ēamėrisė u  pėrpoqėn tė formonin njė batalion pėr mbrojtjen e saj.

U formua njė battalion i cili kishte vetėm gjysmėn e efektivit tė njė batalioni tė zakonshėm, afro 300 veta. Pėr arsye se gjermanėt nuk donin tė prishin marrėdhėniet me qeverinė kuislinge tė Ralisit, ky batalion veproi brenda kufijve politikė tė  shtetit shqiptar. Populli u armatos, por nuk pranoi tė bashkėpunonte me  gjermanėt, nuk u fut nė kėtė batalion dhe nuk i pėrdori armėt kundėr  popullsisė greke, por pėrkundrazi u rezistoi nė mėnyrė demonstrative pėrpjekjeve tė gjermanėve pėr ta hedhur kundėr elementit grek. Qėllimi i  armatosjes sė popullsisė ēame ishte thjesht njė masė vetėmbrojtėse, pasi ata  kishin vuajtur shumė nga shovinizmi grek.

Por ajo qė i shqetėsoi mė shumė atėherė forcat shoviniste greke, ishte ngritja e kėshillave shqiptare nė tė gjithė Ēamėrinė. Nė mars tė vitit 1943, u formua ēeta e parė e pėrzjerė e cila bashkėpunonte me EAM‑in. Tashmė, edhe biografėt e Zervės, si Mihal Miridhaqi nuk e mohojnė kontributin dhe pjesėmarrjen e ēamėve muslimanė nė radhėt e rezistencės antifashiste greke nė formacionet e ELLAS‑it dhe EAM‑it.

Historiani i lartpėrmendur thekson se ēamėt nxorrėn mbi 1000 luftėtarė. Popullsia ēame filloi tė organizohej nė luftėn kundėr fashizmit nė dimrin e viteve 1942‑1943, madje qė nė verėn e vitit 1942 u krijua nė Filat grupi ilegal i rezistencės antifashiste i pėrbėrė nga Njazi e Kasem Demi, Mustafa Sulo (Kalbaqi), Dervish Dojaka, Muharrem Demi, Braho Karasani, Sami  Alushi, Tahir Demi, Vehip Huso e shumė tė tjerė. Ata punuan nė rrėzė tė kufirit tė Shkallės sė Zorjanit e mė thellė pėr organizimin e rezistencės, pėr krijimin e bazave tė luftės, pėr popullarizimin e ideve tė Kartės sė  Atlantikut, e cila u garantonte popujve e pakicave etnike liri, barazi dhe  tė drejtėn e vetėvendosjes pas fitores mbi fashizmin.

Betejat

Nė shkurt tė vitit 1943  u krijua ēeta "Ēamėria" dhe pak mė vonė batalioni "Ēamėria", i cili zhvilloi nė shtator 1943 betejėn e famshme tė Konsipolit kundėr gjermanėve, qė zgjati  55 ditė. Ajo betejė u shqua pėr pjesėmarrjen e gjerė tė popullsisė sė Ēamėrisė, tė Delvinės dhe tė minoritetit pa dallim kombėsie e shtresash shoqėrore. Nė mars tė kėtij viti u krijua formacioni i parė miks shqiptaro‑grek. Ai luftoi me trimėri kundėr gjermanėve dhe zervistėve nė Mallun, nė Revani, nė Theojefira, nė Pleshavicė, nė malin Kacidhjar e gjetkė.

Nė pranverė tė vitit 1944 nė Qeramicė u formua Batalioni IV "Ali  Demi" me mė shumė se 500 djem ēamė. Ky batalion hyri nė pėrbėrje tė Regjimentit XV tė Ushtrisė Nacionalēlirimtare Greke (EAM). Gjatė luftimeve tė tij nė rrugėn Janinė‑Gumenicė, Koskė, Smartė e Lopės si dhe nė Mallun  ranė trimėrisht dėshmorėt Muharrem Myrtezai, Ibrahim Halluni, Husa Vejseli, etj. Gjithashtu, shumė ēamė morėn pjesė nė Brigadėn VI, VII, IX dhe XI tė ushtrisė greke.

Edhe misioni britanik qė kreu hetime nė Ēamėri nuk e mohonte pjesėmarrjen e ēamėve nė radhėt e EAM‑it. Edhe gjermanėt u pėrpoqėn ta hedhin minoritetin shqiptar nė luftė kundėr EAM‑it dhe Frontit Nacionalēlirimtar Shqiptar. Kėto pėrpjekje regresive shoqėroheshin me njė  propagandė me ngjyra tė theksuara nacionaliste. Nė kuadrin e bashkėpunimit tė popullit shqiptar dhe atij grek, u bėnė pėrpjekje pėr tė vendosur ura lidhje nė linjėn e atyre forcave qė udhėhiqeshin nga Partitė Komuniste.

Minoriteti

Nė bisedimet midis pėrfaqėsuesve tė tė dy palėve ishte vendosur qė nė tetor tė  vitit 1943, tė harmonizohej puna nė minoritet. Pėr kėtė qėllim ishte pranuar qė tė vinin nė minoritetin grek nė Shqipėri anėtarė tė Partisė Komuniste Greke "qė tė bėjnė punė nė minoritete duke qenė nė lidhje gjithmonė me ne". Po kėshtu do tė procedohej edhe nė Ēamėri. Minoriteti grek nė Shqipėri u synua me lakmi nga reaksioni zervist grek pėr tė depėrtuar nė tė, me qėllime  tė hapura antishqiptare.

Tė dėrguarit e EAM‑it nė minoritet, si Aleks  Janari, me propagandėn e tyre shfrytėzuan marrėveshjen qė pėrmendėm mė sipėr, pėr tė ngjallur ndjenjat nacionaliste tė minoritetit, "pėr t'i bėrė masat e minoritetit t'i drejtojnė sytė nga Greqia".

Nė njė miting qė ishte bėrė nė Akrovjan ishte deklaruar hapur se "ne pranojmė tė jemi njė Greqi qoftė komunikste, qoftė djalliste, por vetėm Greqi tė jemi". Sipas tė  njėjtit burim del se grumbullimet dhe veprimtaria e reaksionit grek financohej me tė holla. Nga Dhrovjani dhe Leshnic ishin dėrguar pėr tek Zerva 23 veta "pasi ky paguante 1 stėrlinė pėr tre anėtarė tė familjes"

(minoritare). Ndjenjat nacionaliste po merrnin forcė nė minoritetin shqiptar  nė Greqi, domethėnė nė Ēamėrinė e pėrtejme, duke ndikuar nė ēoroditjen e popullsisė ēame ndaj situatės nė luftės dhe tė mbėshtetjes sė saj. Megjithatė, Kryesia e Kėshillit Antifashist Nacionalēlirimtar tė Shqipėrisė, duke pasur bindje nė vijėn e bashkėpunimit midis dy popujve, dėrgoi njė delegacion nė Konferencėn Panepirotike tė EAM‑it sipas ftesės sė bėrė nga Komiteti Panepirotik Nacionalēlirimtar i Greqisė mė 14 qershor 1944. Duhet shėnuar se ky bashkėpunim inspirohej nga qėllime fisnike tė bashkėjetesės midis fqinjėve me devizėn: luftė e ashpėr dhe e paprerė armikut nazist dhe gjithė reaksionit nė shėrbim tė tij.

Nacionalistėt

Peshė jo tė vogėl nė trajtimin e ēėshtjes ēame dhe tė pozitės sė  Ēamėrisė nė vitet e Luftės sė Dytė Botėrore do tė luante dhe qėndrimi i  nacionalistėve ēamė, i cili aspironte hapur me qėndrimin e vet bashkimin e  Ēamėrisė me Shqipėrinė. Kėtė lėvizje e drejtonte njė Kėshill krahinor me organizmat e tij nė nėnprefekturat dhe fshatrat.

Pjesėtarė tė kėshillit  krahinor tė Ēamėrisė ishin njerėz me influencė si vėllezėrit Dino, Adem  Muha, Hamza Rexhepi, Hizder Ahmeti, Mahmut Mala, Ramadan Sulo, Bido Taho, Haxhi Shehu etj. Kėshilli krahinor kryente nė njė farė mėnyre detyra tė qeverisjes siē ishin mbajtja e rrefullit dhe qetėsisė, zgjidhja e mosmarrėveshjeve, interesohej pėr hapje shkollash shqipe etj. Njė veprimtari e tillė ishte e papranueshme pėr qeveritarėt e Athinės.

Ndaj qeveria greke e Ralisit shtroi kėrkesėn kėmbėngulėse pranė tė Dėrguarit tė Posaēėm gjerman pėr Evropėn Juglindore Nojbaherit "pėr rivendosjen e prefektit tė  administratės greke nė Thesproti", "tė cilėt do tė kryenin funksionet e tyre zyrtare nė Ēamėri, duke u mbėshtetur nė Vermahtin gjerman".

Mirėpo  autoritetet gjermane mbanin njė qėndrim tė dyfishtė. Sipas kėtij qėndrimi, gjermanėt nuk njihnin zyrtarisht veprimtarinė e Kėshillit Krahinor ēam, ē'ka presupozonte njohjen e administratės shqiptare. Nga ana tjetėr, nuk i jepte pėrgjigje tė prerė as qeverisė sė Ralisit. Megjithatė, nė heshtje, autoritetet gjermane e pranonin punėn e Kėshillit, i cili siguronte mbajtjen  e qetėsisė nė krahinė, gjė qė u interesonte edhe gjermanėve. Nacionalistėt shqiptarė ēamė nuk pėrkrahnin pėrpjekjet e oficerit  anglez tė ndėrlidhjes pėr njė marrėveshje bashkėpunimi me grupin nacionalist tė Zervės. Eshtė e qartė se kėto pėrpjekje nuk dhanė ndonjė rezultat, sepse qėllimet e kėtyre grupimeve nacionaliste ishin diametralisht tė kundėrta.

Bashkimi

Nacionalistėt shqiptarė synonin bashkimin e Ēamėrisė me Shqipėrinė, ndėrsa pėrkrahėsit e Zervės e kundėrshtonin me ēdo mėnyrė njė gjė tė tillė. Madje zervistėt prisnin rastin e volitshėm pėr njė sulm vendimtar mbi Ēamėrinė,  pėr tė ushtruar mbi tė shfarosjen kombėtare. Pėr tė realizuar synimet e tyre, nacionalistėt ēamė bėnė pėrpjekje pėr t'u lidhur me Shtabin Aleat tė Mesdheut, pėr tė mėnjanuar rrezikun zervist pėr fatin e Ēamėrisė.

Njė qėndrim tė tillė e kishin konstatuar dhe autoritetet gjermane. Sipas  raporteve qė i kanė ardhur tė dėrguarit tė posaēėm tė Rajhut, Nojbaherit, vėrenin gjermanėt‑grupi nacionalist shqiptar po punon pėr t'ia aneksuar Ēamėrinė Shqipėrisė". Nė pėrgjigje tė kėtij telegrami pohohet me gojėn plot  se "Ky grup (nacionalistėt) ėshtė gati tė lidhet me kėdo, mjaft tė bashkojė  Ēamėrinė me Shqipėrinė".

Rreziku i njė raprezalje nga bandat shoviniste tė Zervės i bėn mė tė vetėdijshėm nacionalistėt ēamė qqė tė ngulnin kėmbė nė  pikėpamjen e tyre se rruga e bashkimit tė tyre ishte rruga e bashkimit tė forcave politike shqiptare. Edhe pse Marrėveshja e Mukjes (gusht 1943) ishte pėrflakur nga PKSH nė  mėnyrė tė njėanshme, nacionalistėt ēamė i referoheshin asaj si e vetmja  rrugė pėr tė zgjidhur ēėshtjen kombėtare shqiptare. Pėr kėtė ata bėnė disa  herė thirrje pėr tė shmangur luftėn vėllavrasėse dhe pėr bashkimin e tė gjitha forcave pėr mbrojtjen e ēėshtjes kombėtare, nė kėtė kuadėr dhe atė tė  Ēamėrisė.

Nė njė letėr qė Nuri Dino i dėrgonte mė 21 shkurt 1944 Shefqet Peēit, konstatonte se nė Greqi po bėheshin pėrpjekje pė bashkimin e dy forcave kryesore politike tė EAM‑it dhe EDES‑it me synimin qė "grekėrit tė  shkatėrrojnė Shqipėrinė edhe nėn maskėn komuniste...".

Dhe mė tej ai i kujton Sh. Peēit se "mjaft gjak shqiptari vaditi tokėn tonė, mjaft larg u dėgjua afshi i popullit tonė pėr liri dhe kjo mjafton pėr tė nesėrmen, por e nesėrmja duhet tė na gjejė tė bashkuar mė shumė se kurrė". Thelbin e kėsaj letre e pėrbėnte kėrkesa kėmbėngulėse pėr bashkim "pėr hir tė gjakut qė na bashkon dhe tė zakonit qė s'mund tė na ndajė". Ai kėrkonte mendimin pėr bazat e bashkimit, por me "kusht qė tė mos preken parimet tona dhe karakteri kombėtar".

Pėrballė bashkimit tė armiqve tė kombit shqiptar, njė qėndrim i tillė pėr bashkimin e forcave politike shqiptare ishte mė se i justifikuar. Por  njė gjė e tillė nuk ndodhi, sepse denoncimin e Mukjes e kishte sanksionuar  edhe Konferenca Nacionalēlirimtare e Labinotit (shtator 1943).

Shfarosjet

Nė anėn tjetėr, popullsia ēame gjendej pėrballė veprimtarisė sė ethshme antishqiptare tė EDES‑it tė Zervės, i cili e kėrcėnonte atė me raprezalje  dhe shfarosje. Zerva u pėrpoq ta pėrdorte popullsinė ēame si forcė kundėr  ELLAS‑it. Kjo manovėr djallėzore synonte sė pari ta fuste popullsinė shqiptare nė kurthin e luftės midis forcave politike nė Greqi, sė majtės ekstreme dhe sė djathtės ekstreme, me synimin qė cilido tė ishte rezultati i konfrontimit politik nė Greqi, tė krijohej preteksti dhe konjuktura e pėrshtatshme politike pėr shfarosjen dhe dėbimin e saj.

Sė dyti, tė shtonte forcat pėr tė goditur EAM‑in kundėrshtar, pra ta pėrdorte popullin shqiptar si mish pėr top. Nė bisedimet e zhvilluara nė fshatin mininė nė 3‑6 korrik 1944, tė dėrguarit e Zervės i parashtruan popullsisė ēame kėto kushte: 1‑ Ēarmatimin e plotė 2 ‑ Mobilizimin e pėrgjithshėm tė popullsisė ēame nė radhėt e EDES‑it si dhe tė pranonin pushtetin e EDES‑it nė Ēamėri.

Populli ēam u gjend nė pozita tė vėshtira. Ai nuk pranoi tė futet nė luftėn  midis forcave rivale nė Greqi dhe si ndėshkim Zerva filloi ndaj kėsaj popullsie sulmin e pėrgjithshėm tė 8 Korrikut 1944 qė ka patur ato konseguenca qė dihen. Ky fakt pohohet dhe nė letrėn e Kėshillit Antifashist tė Ēamėrisė dėrguar: Qeverisė greke tė Bashkimit Kombėtar, Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Mesdheut, Qeverive tė Fuqive tė Mėdha, Komitetit Qendror tė EAM‑it, Guvernatorit tė Epirit, Komitetit Panepirot tė EAM‑it.


Arkivat

Nė arkivat e Shqipėrisė ruhen shumė dėshmi tė emigrantėve ēamė lidhur me krimet e forcave zerviste. Pėrpara masakrės sė Korrikut, forcat e EDES‑it kishin kryer njė valė tjetėr masakrash nė qershor. Gjithashtu, pas verės pasoi njė fushatė tjetėr nė Tetor tė vitit 1944 e cila bėri tė plotė spastrimin etnik tė Ēamėrisė. Rezultatet e kėtij spastrimi kanė qenė me tė vėrtetė tragjike. Nga njė  popullsi prej 35000 vetėsh qė ishte para luftės mbetėn vetėm disa dhjetėra  familje.

Vetėm nė tragjedinė e Filatit dhe tė Paramithisė qė u zhvillua nė Qershor dhe Tetor tė vitit 1944, rezultati ishte: 2000 tė vrarė, gra, fėmijė, pleq dhe burra tė paarmatosur, tė masakruar nė mėnyrėn mė ēnjerėzore nga bandat zerviste. Nė fshatrat e Paramithisė, Gardhitės, Dhrahumit, Karbunarit, Veliat, Filatit, Galbaqit dhe Spatarit u grabitėn 4949000 okė drithė, 2217500 okė tėrshėrė dhe elb, 361500 okė djathtė, 457700 okė vaj ulliri, 12850 okė gjalpė, 27020 krerė bagėti tė imta, 18500 okė duhan, 26800 okė oriz, 37000 okė bajame, 2500‑3000 shtėpi tė djegura dhe dėme tė tjera tė  pronės qė arrinin nė 84700 frs.

Njė pjesė e mirė e historiografisė greke tė pasluftės di dhe diplomacia  greke gjatė periudhės sė luftės sė ftohtė, por edhe sot, kanė mbrojtur tezėn  absurde se populli ēam (an blok) ishte bashkėpunėtor i nazistėve dhe fashistėve dhe u largua me ta pėr nė Shqipėri nė fund tė luftės.

Memorandumi qė Komiteti Antifashist i Emigrantėve ēamė, u drejtoi ndėrkombėtarėve nė 1947-ėn

Komisionit hetimor tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė rreth trajtimit dhe

masakrave tė minoritetit ēam nė Greqi.

Ne Komiteti Antifashist i Emigrantėve Ēamė nė Shqipėri, me besim nė parimet demokratike dhe humanitare tė OKB-sė, nė emėr tė emigrantėve ēamė nė Shqipėri, parashtrojmė para komisionit tė drejtat tona tė humbura, shtypjet, persekutimet dhe masakrat qė kryen fashistėt grekė pėr tė shfarosur minoritetin shqiptar nė Greqi. Nė vazhdim tė protestave dhe kėrkesave tona drejtuar aleatėve dhe Kombeve tė Bashkuara, ne kėrkojmė drejtėsi pėr sa parashtrojmė:

 Klika shoviniste dhe reaksionare greke prej 32 vjetėve me radhė, duke shkelur brutalisht ēdo parim njerėzor dhe duke mos pėrfillur aspak traktet ndėrkombėtare, kanė pėrdorur kundėr minoritetit Shqiptar nė Greqi njė politikė shfarosje. Qysh me pushtimin grek nė Ēamėri mė 23 shkurt 1913, banda e Deli Janaqit e shtyrė dhe e pėrkrahur nga autoritetet e vėndit masakroi pa mė tė voglėn arsye 72 burra tė krahinės sė Paramithisė nė pėrroin e Selamit. Kėto masakra qenė fillimi i shfarosjes sė minoritetit shqiptar dhe

zbulojnė orientimin qė mori politika greke kundrejt popullatės sonė. Ndjekjet, persekutimet, burgimet, internimet, torturat, plaēkitjet dhe grabitjet nė pretekstin e ēarmatimit gjatė vjetėve 1914‑1921, veprimtaria terroriste e komitaxhinjve, provakacioni mė 1921 i Gjeneral Bairas, tė gjitha kėto e tregojnė realitetin e mjerrimeve nė tė cilat u vu popullata e jonė nė kohėn e pushtimit grek. Koska, Lopsi, Varfanji, Karbunari, Kardhiqi, Paramithia, Margėllėēi, Arpica, Grykohori, etj, janė njė pjesė e fshatrave

qė kanė paguar mė shtrejtė kėtė terror. Mė 1922‑1923, qeveritarėt e Greqisė vendosėn tė zbatonin shpėrnguljen e elementit mysluman tė Ēamėrisė (duke i gjykuar si turq) nė shkėmbim me grekėrit e Azisė sė Vogėl (duke i gjykuar sipas fesė). Ky akt i turpshėm i qeveritarėve te Athinės u has nė rezistencėn tonė dhe nė ndėrhyrjen e Lidhjes sė Kombeve, e cila duke njohur kombėsinė shqiptare tė popullatės sonė hodhi poshtė vendimin e qeverisė greke.

Politika

Por megjithė ndėrhyrjen e Lidhjes sė Kombeve dhe tė angazhimeve solemne tė marra nga qeveria greke nė Lozanė mė 16 janar 1923, prapė njerėzit e Athinės vazhduan politikėn e tyre tė shfarosjes. Ata pėrdorėn ēdo mjet pėr tė vėshtirėsuar qėndrimin nė Ēamėri tė elementit shqiptar, shpronėsuan qindra familje nė 6000 ha tokė pa mė tė voglin shpėrblim si nė Dushk, Gumenicė, Kardhiq, Karbunar, etj. Qeveria e Athinės vendosi emigrantėt e Azisė sė Vogėl nė Ēamėri me qėllim qė ta popullojė me grekėr dhe tė krijojė mundėsin

e emigrimit tė popullatės autoktone Shqiptare. Familje tė tėra detyroheshin tė braktisin vatanin pėr nė Turqi, Shqipėri, Amerikė e gjetkė dhe fshatra si Petrovci, Shėndėllinja u braktisėn krejt nga banorėt shqiptarė. Nė kėto rrethana ne nuk gėzuam asnjė tė drejtė nacionale dhe na pengoheshin akoma edhe gjuha amtare; nė vend tė zhvillimit tė kulturės kombėtare dhe tė pėrparimit, pėrkrahet fanatizmi dhe injoranca, nė vėnd tė shkollave hapeshin

dhe ndihmoheshin klubet fetare nė gjuhėn arabe, ndėrkohė qė 95 % tė popullatės sonė qėndrojnė akoma analfabet. Krahina e Ēamėrisė, njė vend i pasur dhe i begatshėm, kishte mbetur mbrapa pa zhvillim ekonomik, pa komunikacion dhe nė duart e fajdexhinjve. Nė luftėn kundėr fashizmit dhe tamam nė pėrfundim tė saj forcat reaksionare

Monarko‑Fashiste tė Llakės sė Sulit tė krijuara nga reaksioni dhe nė shėrbim tė pushtuesit, nėn Komandėn e Gjeneral Napoleon Zervės, sulmuan dhe masakruan pabesisht banorėt shqiptarė myslymanė tė Ēamėrisė. Nė kėtė kohė kur trupat e ELAS‑it dhe tonat ishin nė luftime kundėr gjermanėve, komanda e EOEA-s nė kompromis me gjermanėt operonte pėr tė fituar pozita pėr luftėn vėlla- vrasėse; dhe kur forcat tonat besnike tė frymės dhe tė vendimeve tė

marrėveshjes sė Kasertės (Sarafis‑Zerva) Gusht 1924, zbatonin urdhėrat e Komandės sė pėrbashkėt nė ndjekje tė Gjermanėve, Gjeneral Napoleon Zerva, komandant i forcave tė rezistencės ne Epir (ELAS ‑ EOEA), urdhėronte njėkohėsisht operacionet dhe masakrat nė kurriz tė popullatės tė pafajshme tė Ēamėrisė.

Shkeljet

Masakrat nė Ēamėri janė njė shkelje flagrante e parimeve njerėzore dhe njė mospėrfillje e turpėshme e parimeve dhe e karakterit tė luftės antifashiste. Masakrat nė Ēamėri u kryen nė sajė tė bashkpunimit dhe marrėveshjeve me gjermanėt, tė cilėt nė tėrheqje u lanė vendin forcave zerviste. Ja njė fakt konkret i bashkėpunimit ndėrmjet forcave zerviste dhe tė atyre gjermane: Komandanti Zervist Theodhor Vito, i forcave tė krahinės sė Filatit, nje ditė

para hyrjes sė forcave Zerviste nė Filat dhe pikėrisht mė 22 shtator 1944 nė katundin Fanaromen, 3 km larg Filiatit, u takua me Komandantin e forcave gjermane nė tėrheqje. Mbas kėtij takimi shohim qė ende pa u larguar mirė forcat gjermane nga Filati, forcat e Theodhor Vitos hynė nė Filat. Kėshtu njė bashkėpunim i tillė u siguroj forcave Zerviste krahėt duke u dhėnė mundėsi pėr tė filluar terrorin dhe masakrat nė njė stil tė gjėrė nė tė gjitha krahinat e Ēamėrisė. Forcat e divizionit X te EOEA nėn komandėn e Kolonel Vasil Kamarės dhe pikėrisht ato tė regjimentit XIV tė kėtij

Divizioni tė udhėhequr nga Kranja, me ndihmėsa Lefter Strugarit, avokat Stavropullosit, Ballumit, Zotos, kriminelėt me damkė Pantazejt, etj, mė 27 qershor 1944 hynė nė qytetin e Paramithisė. Nė kundėrshtim me premtimet e dhėna dhe marrėveshjes sė bėrė midis Myftiut Hasan Abdullaj nga njė anė dhe Shapera me Dhespotin e Paramithisė nga ana tjetėr si agjentė tė Zervės, filluan masakrat mė tė poshtra. Burra, gra dhe fėmijė tė pa mbrojtur qenė

objektivi i Monarko‑Fashistėve Grekė. Numri i tė masakruarve nė qytetin e Paramithisė dhe rrethe arritėn nė 600 veta. Mė 28 korik 1944 forcat e regjimentit 40 nėn Komandėn e Agores hynė nė Parg ku masakruan 52 burra, gra dhe fėmijė.

Masakra

Forcat e EOEA nėn komandėn e Theodhor Vitos, Ilia Kaēos, Hristo Mavrudhit, Hristo Kaēos, Hari Dhiamantit ,etj., mbasi rrethuan qytetin e Filiatit mė 23 Shtator 1944, ditėn e Shtunė nė mėngjes, hynė nė qytet. Po nė kėtė ditė hynė edhe nė Spatar, plaēkitėn dhe grabitėn tė gjitha familjet dhe gjithė ē'ka gjetėn. Nė mbrėmjen e natės 23 duke u gdhirė 24 Shtator 1944, hynė dhe forcat e komanduara nga Kranjaj, Strugari e tė tjerė; me arritjen e kėtyre

forcave filluan menjėherė masakrat. 47 burra, gra dhe fėmijė u masakruan nė Filat dhe 157 numėrohen tė masakruarit tė vrarėt dhe tė humburit nė Spatar, ku njė pjesė e mirė e tyre ishin grumbulluar nga katundet tė tjera. Tė gjitha gratė e reja dhe vajzat u keqpėrdorėn dhe u ēnderuan prej kriminelėve tė Zervės. Pak ditė mė vonė monarko‑fashistat grumbulluan tė gjithė burrat qė kishin mbetur dhe me vendimin e Gjyqit fallco, Koqinja Kryetar,

Stavropullos Prokuror dhe katėr anėtarė, 47 shqiptarė tė pafajshėm u masakruan. Nė Granicė tė Filiatit janė mbuluar kufomat e 46 vetave dhe tė therrura me thika dhe 45 tė tjerė nė fushė tė Filatit tek ara e Xhelo Metos. Familje tė tėra janė zhdukur me prindėr, fėmijė dhe foshnjė nė djep. Gratė dhe vajzat u ēnderuan. Me qindra deklarata tė atyre qė shpėtuan pėrshkruajnė vrasjet dhe vuajtjet e pasosura nga ata del qarte kriminaliteti dhe qėllimi i veprimeve tė monarkofashistėve nė Ēamėri. Ja disa shembuj: Sanije Bollati

nė Paramithi ėshtė djegur me benzinė mbasi iu prenė sisėt dhe iu nxorrėn sytė. Ymer Muratin e vranė dhe e bėnė copa‑copa nė Paramithi. Nė shtėpinė e Sulo Tarit ishin grumbulluar mė se 40 gra dhe Ēili Popova nga Popova i veshur ushtarak me njė grup ushtarėsh hyri brenda, muarrėn gratė dhe vajzat mė tė bukura dhe filluan t'i ēnderonin nė njė dhomė tjetėr. Ulėrima e vajzave dhe grave arrrinin kulmin. Kjo poshtėrsi vazhdoi gjithė natėn. Seri Fejzo, Fizret Sulo Tare, etj. ishin objekt i kėtyre poshtėrsive. Hilmi Beqirin nga Filati mbasi e plagosėn para familjes sė tij, e lanė dhe ikėn.

Familja pėr ta siguruar e strehon tek dentisti Mavrudhiu, ai e mban pėr disa orė, por mė vonė lajmėron ta marrin dhe e ēojnė tek Stavro Muhaxhiri, kurse vetė largohet pėr tek Shuaip Metja ku ishin mbledhur shumė familje. Andartėt informohen, e marin, mė parė nxjerrin dhėmbėt e floririt me darė dhe mė pas e vranė. Malo Muhon plak 80 vjeēar i sėmurė prej katėr vjetėsh vritet me sopatė para

sė shoqes. Trutė i kėrcyen nė prehėr tė sė shoqes e cila pasi ia mblodhi e mbuloi me jorgan dhe iku. Nė Spatar Abdul Nurēe merret e ēohet nė Filat zbathur, zvarriset nėpėr rrugė tė qytetit dhe mė nė fund vritet para shtėpisė sė Nidh Tafeēit. Familja e Lile Rustemit nga Shulashi e pėrbėrė prej 16 vetash nė shumicė fėmijė, zhduken krejtėsisht pa shpėtuar as edhe njė. Xhelal Minit nga Paramithia ia prenė kokėn me bajoneta mbi trupin e Myfti Hasan Abdullaut.

Sali Muhdinit, Abedin Bakos, Muhamet Pronjės dhe Malo Sejdiut iu prenė gishtrat, hundėt, gjuhėn dhe kėmbėt dhe kur kėta ulėrinin nga dhembjet e mėdha, andartėt Zervist kėndonin kėngėt e komandantit tė tyre dhe gėzoheshin kur shikonin kėto tmerre.

Mė nė fund i vranė nė ēengelat e kasapėve. Nė emėr tė popullatės sonė ne protestojmė edhe njė herė pėr tė gjithė kėto ne i parashtrojmė Komisionit Hetimor tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė, tragjedinė e luajtur nė Ēamėri dhe heqim vėrejtjen pėr njė akt barbar tė kryer me qėllim shfarosje tė popullatės sonė. Ne theksojmė nevojėn e pėrfundimit tė shpejt tė problemit ēam dhe kemi bindje se do tė gjejnė zgjidhje kėrkesat tona qė janė:

1. Marrja e masave i imediate pėr pengimin e vendosjes sė elementeve tė hua nė vatrat tona.

2. Riatdhesimi i tė gjithė ēamėve.

3. Kthimin e pasurise, shpėrblimin e dėmeve tona shkaktuar nė pasuri tė luajtshme dhe tė palujtshme.

4. Ndihmė pėr rindėrtimin e vatrave dhe vendosjen tonė.

5. Sigurimin dhe garancin qė rrjedhin prej traktateve dhe mandateve ndėrkombėtare, si sigurimi i tė drejtave civile, politike, kulturale dhe sigurimi personal.

6. Gjykimi dhe dėnimi i tė gjithė pėrgjegjėsave tė krimeve tė kryera.

Duke ju shprehur konsideratat tona mė tė shquara

Komiteti Antifashist i Emigrantėve Ēamė

Taho Sejho, Kasem Demi, Rexhep Ēami, Tahir Demi, Vehip Demi, Dervish Dojaka, Hilmi Seiti, Tiranė 1947.

 Botuar nė gazetėn”Koha jonė”, Tiranė,- mė 09, 11 e 11 dhjetor 2006

Kthehuni ne fillim

___________________________________

Arvanitėt

 ARVANITĖT DHE VLERAT E TYRE KOMBĖTARE NĖ GREQ

Me fjalėn Arvanitas kuptojmė Shqiptarė para krijimit tė shteteve Ballkanike. Shkrimtarėt Bizantik shqiptarėt e sotėm i quanin Arvanitė, shkrimtarėt Latinė shqiptarėt e sotėm i quanin Albanė, kurse shkrimtarėt osmanė dhe arabė shqiptarėt i quanin Arnaut. Pra arvanit, alban dhe arnaut ėshtė emėrtimi i kombit tė sotėm shqiptar. Nė Fjalorin e gjuhės greke fjala arvanit shpjegohet me origjin albanian.

Arben LLALLA

_______________________

Aristidh Kolia :“Nė Greqi pak njerėz nuk e kanė gjyshen apo gjyshin arvanitas’’.

 

Gjuha jonė vetėm thuhet
nuk e lanė qė tė shkruhet
Bėmė kėngė kėshillat e urta
qė tė mos harrohet gjuha

Popullsia shqiptare qė jeton sot nė shtetin e ri Grek, ndahet nė dy grupe, ata qė quhen arvanitas, dhe ata qė quhen shqipėtar, qė grekėt i quajnė allvani dhe kanė ardhur nė Greqi pas pushtimit osmano turk.
Tė pakėt janė njerėzit tė cilėt dinė historinė e vėrtetė tė arvanitėve dhe zonat nė Greqi, qė banohej dhe banohet nga popullata qė flasin gjuhėn arbėrore ose shqipe.
Nė kėtė studim do tė pėrmendim disa nga figurat mė tė shquara tė revolucionit grek tė 1821 qė ishin shqiptar, disa kryeministra tė Greqisė qė kishin gjak shqiptari dhe shumė figura tė njohura tė kulturės greke qė ishin arvanitas.

Parlamenti grek i pėrbėrė nga shumica e deputetėve arvanitas-arbėrorė

_____________________________


Janė zbuluar se nė Greqi gjėnden mbi 600 katunde qė flasin nė vatėr gjuhėn shqipe ose arvanitika, ku ndahen nė dy grupe. Ata qė quhen arvanitas dhe janė vendas qė njihen qė nė kohėn antik edhe janė rreth 450 katunde, dhe shqiptarėt qė grekėt i thėrrasin allvani qė kanė ardhur nė Greqi mbas pushtimit osmano-turk, dhe janė mbi 150 fshatra.
Kryesisht katundet qė janė banuar dhe banohen nga elementi qė flet nė vatėr gjuhėn shqipe ndodhen nė zonėn e Epirit, nė Thrakė, nė ishujt Korfuzi, Speca, Hidra, Psaron, Andron, Poleponezi(Morea) etj.
Studiues qė janė marrė me zbulimine katundeve qė flitet gjuha shqipe janė arvanitas Aristidh Kola, arbėreshi urat Antonio Bellushi, Jorgo Miha, Jorgo Maruga, Athanasio Cigo etj.
Po nė Greqi kur erdhen arvanitėt siē i quajnė elenasit?

Kush ėshtė vendi amė?

Kėto janė pyetje qė torturon zemrėn dhe mėndjen e ēdo arvanitasi tė Greqisė.
Arvanitasit e Greqis sipas disa studimeve tė huaja dhe shqiptare janė njohur nė Greqi rreth shekullit 4-7. Por tė kėtij mendimi nuk janė dhe shumė historianė apo studiues tė ndryshėm. Tė cilėt mendojnė se rrėnjėt shqiptare nė Greqi janė mė tė herėshme, qė nė kohėn antike.
Pėr kėtė vėrtetim ekzistojnė shumė dokumenta historike, kėngėt, emrat e perėndive tė Olimbit, emrat e qyteteve tė lashta tė Greqis, qė shpjegohen vetėm nė gjuhėn shqipe ose arvanitase.
Emri arvanitas rrjedh nga fjala Arbana, dhe fjala Arbana rrjedh nga fjala ar+ban=arbėrės, njeri qė punon tokėn.
Shqiptarėt parahistorik quheshin nga njerėzit e letėrsisė dhe diturisė Ilir dhe mė vonė Alban.
Kurse kėta Ilirė, dhe Alban, vetquhen pellazgjė, arvanitas, dhe shqiptarė dhe atdheun e tyre Pellazgjia, Arbana, Shqipni, dhe kurrė nuk e kanė quajtur atdheun e tyre Iliri dhe Albani. Pėr herė tė parė u quajtėn Albani nga gjeografi i lashtė Klaud Ptolemeu 90-160 pas krishtit, territori midis Durrėsit dhe Dibrės, dhe kjo popullsi u quajt albanian.
Bota perėndimore vazhdoi tė pėrdorte emėrtimin ALBANIA, gjatė perjudhės 150 vjeēare tė kryqėzatave(1096-1208), ku Durrėsi u bė porti kryesor dhe rruga Egnatia, u bė shtegu kryesor pėrmes Shqipnis Qendrore, qė tė nxirrte nė Kostandinopojė(Stamboll) dhe mė tutje nė Lindje.
Nė fillim tė shekullit 12, normanėt, nė kėngėn e Rolandit nė gjuhėn frėnge, e quanin krahinėn nga Durrėsi nė Vlorė ALBANA.
Por atėhere pse arvanitasit nuk e quajnė veten e tyre shqiptar ose alban, por vetquhen arvanitas...!?
Emri shqipėtar njihet rreth vitit 1400 pas krishtit, dhe kėshtu arvanitasit e Greqis, dhe Azisė sė Vogėl, gjithmon janė quajtur arvanitas, dhe arnaut. Dhe tė gjithė ata arbėreshė qė u larguan mbas vdekjes sė Skėnderbeut, e quajnė veten shqiptar.
Ndoshta emėrtimi arvanitas duhet tė jetė mė i vjetėr se emri Ilir, dhe ėshtė vėrtetuar se ėshtė mė i vjetėr se emri Alban. Sepse po tė shohim qytetet e vjetra pellazgjike ato janė ndėrtuar pranė lumenjėve, duke qenė afėr tokave pjellore, pra arbėrės. Tė gjithė qytetet e Shqipėrisė vėrejmė qė janė tė ndertuara pranė lumenjėve.
Nė gjuhėn greke arbanėt quhen arvanitas, sepse grekėr B e lexojnė V, pra njeri i atdheut Arbana. Turqit arvanitasit e Azisė sė Vogėl i quajnė arnaut qė rrjedh nga fjala arnavut dhe fjala arnavut rrjedh nga fjala arvanit. Kurse arvanitasit kristian otodoks tė Stambollit(Kostandinopojės) dhe tė Egjyptit i quajnė ‘’romei’’ ose ‘’greēi’’.
Megjithėse ndryshimet ndėrmjet arvanitasve tė Greqis, arbėreshėve tė Italis, Zarės, Ukrainės, Korsikės dhe arbėrve tė Prishtinės, Tiranės, Ulqinit, Tetovės, nė mėnyrėn e tė menduarit, tė shprehurit dhe tė ndjenjave, ne jemi vllezėr tė njė gjaku, tė njė gjuhe, tė kombit tė sotėm shqiptar. Qė kemi rruajtur tė gjalla pas kaq shumė shekuj lufte dhe vėshtirėsish, traditat tona tė vjetra shqiptare. Duke mbajtur tė gjalla lidhjet shpirtėrore ndėrmjet njėri-tjetrit dhe zemrės Arbėri.
Studime nė drejtim tė arvanitasve tė Greqis janė shumė tė pakta, pėrveē disa studiuesėve seriozė tė Prishtinės dhe pak tė Tiranės, pėr tė mos thėnė aspak. Akademikėt shqiptar nuk janė marrė shumė me arvanitėt, kėshtu sot na mungojnė shumė materjale me vlera tė mėdha historike pėr kombin shqiptar.
Arvanitėt e Greqis nuk janė ardhės, nuk janė as minoritet. Ata ishin dhe janė akoma nė Greqi. Valė tė tjera tė mėdha tė arbanėve nė drejtim tė Greqis ka patur nė shekullin e 4-7 dhe 14, qė njohim ne nga disa historian, nuk janė veē tjetėr, shpėrnguljen e disa principatave arbanėve tė veriut nė drejtim tė jugut pėr arsyje tė pushtimeve tė tokave tė tyre nė veri tė Arbanisė nga pushtuesit sllavė dhe mė vonė nga osmanėt turq.
Arbanėt ose arvanitasit qė lanė tokat e tyre nė veri tė Arbėris si nė, Slloveni, Kroaci e deri nė fushė Kosovė. Kur zbritėn nė drejtimtė Greqis sė sotme, nuk u pritėn me luftė nga popullsia e atjeshme. Gjė qė tregon se ata zbritėn nga veriu nė jug tek vėllezėrit e tyre tė atjeshėm arbanit(arvanit), qė jetonin nė trojet e tyre mijravjeēarė.
Me emėrtimin arvanitas kuptojmė, vendas nė Greqi, qė janė pjesė e trungut tė gjakut tė shprishė shqiptar.

Histori tė vėrtetė tė studiuar nėpėr arkivat dhe librat tė autorėve grek

Arvanitėt janė njė realitet nė shtetin e ri Grek. Ata kanė luftuar nė revolucionin e 1821 bashkė me grekėt kundra osmanėve turq, pėr formimin e shtetit tė ri grek, arvanitėt e quajnė veten e tyre zotėr tė Greqisė. Hartuesit e shoqėrisė greke qenė tre shqiptarė nga fshati Arvanitohori,- Pano Joani, Nikol Kristianika, Janaq Adhami.
Dhjetra vjeēarė mė parė mbizotronte pikpamja se arvanitasit nė Greqi janė njė racė e ulėt. Kėtė gjė e besonin dhe vetė arvanitėt, pasi nuk njihnin historinė e tė parėve tė tyre qė kanė kontribuar pėr krijimin e shtetit tė ri Grek.
Pėr mohimin e kontributit arvanitas nė krijimin e shtetit tė ri Grek, fillimisht u mohua raca, gjuha shqipe dhe u hodhė baltė mbi disa figura tė shquara heroike tė Re
volucionit Grek tė 1821, qė ishin arvanitas pra shqiptar, duke i quajtuar tradhėtar, burgosur dhe shumė prej tyre u vranė nė pabesi.
Kėshtu ata politikanė dhe historianė grekė qė hodhėn baltė mbi disa figura tė shquara arvanitase tė 1821, kėrkonin qė tė pritnin rrėnjėt arvanitase tė ekzistencės nė Greqi. Por nuk ia arritėn kėtij qėllimi dashakeqės, sepse jeta historike, politike dhe kulturore greke nuk ka kuptim pa ekzistencėn e racės arvanitase nė Greqi
.


Arvanitasit heronjė tė kryengritjes greke tė vitit

1821 dhe kryeministra tė Greqisė sė Re

Ėshtė fakt qė tashmė nuk mund tė diskutohet edhe pse deri tani pjesėrisht ishte fshehur qė 90 ndėr 100 heroit e Revolucionit tė 1821, ishin arvanitė ose shqiptar.
Qė arvanitasit mbajtėn peshėn kryesore tė luftės Nacionalēlirimtare tė 1821, pėrveē qė ishin pjesa dėrrmuese e popullit grek nė perjudhat e kryengritjes, mund tė shpjegohet edhe nga fakti qė arvanitėt ishin njė popull luftarak, krenaria e tė cilit nuk mund tė toleronte poshtrimet e skllavėrisė.Revolucioni i 1821, ishte kryesisht nė themel vepėr e arvanitasve tė Epirit, Rumelisė, Moresė dhe e arvanitasve tė ishujve tė Hidrės, Specas dhe Psaron.
Populli arban ose shqipėtar nė ēdo vend tė Ballkanit qė u ndodh, gjithnjė luftoi pėr tė dėbuar ēdo pushtues dhe pėrdhosės i tokės sė tij tė shenjtė. Arbanėt janė krijuesit e ēetave tė komitėve nėn pushtimin turk, qė rruajtėn jo vetėm vėrtetin e mosnėnshtrimit dhe liridashjes, por edhe traditat dhe konceptet e lashta, muzikėn, vallet dhe kėngėn popullore tė tyre.
Mė 1647, konsulli i Francės nė Athinė, Zhan Kird, vėrtetoi se ‘’Komitat e periferisė tė Athinės, Atiki aq edhe nė More, janė tė gjithė arvanitė’’. Arbani ose shqiptari kudo ku luftoi nė Ballkan u nderua pėr heroizmin e tij nė Revolucionin e Aleksandėr Ipsilantit nė Moldavo-Vllahi. Arbanėt luftuan tre shekuj mė parė pėr lirinė e Qipros me nė krye arvanitin poet Manoli Blesi, qė ky poet pėrmendė nė poezitė e tij tė gjithė arvanitėt e tjerė qė luftuan nė rrethimin e Lefkosisė.
Arbanėt kudo qė u ndodhėn, largė zemrės sė atdheut amė Shqipni, nuk e harruan atė.
Mė 1854 e Teodor Griva me njė bashkim tė madh arvanitas dhe djalin e tij Dhimitrin marshuan nė drejtim pėr ēlirimin e Shqipnis, por qė ky marshim dėshtoi me ndėrhyrjen dashakeqe tė fuqive perėndimore dhe nė veēanti tė Francės.
Mė 1901-1907, gjeneral Riccioti Garibaldi, djali i heroit kombėtar tė Italisė, Xhuzepe Garibaldi. Me rreth 1000 arbėreshė, dėshironte tė zbarkonte nė brigjet e Shqipnis pėr ēlirimin e saj nga pushtuesit turq, por kėto pėrpjekje dėshtuan si pasojė e ndėrhyrjes sė shteteve perėndimore

 

Kjo gjuha arbėrishte
ėshtė gjuhė trimėrie
e fliti Admiral Miauli
Boēari dhe gjith Suli

Disa nga shqiptarėt ose arvanitė heronjė tė revolucionit tė 1821 ishin, Gjeorgjio Kundurioti, Kiēo Xhavella, Andoni Kryezi, Teodor (Bythgura)Kollokotroni, Marko Boēari, Noti Boēari, Kiēo Boēari, Laskarina Bubulina, Anastas Gjirokastriti, Dhimitėr Vulgari, Kostandin Kanari, Gjeorgjio (Llalla)Karaiskaqi, Odise Andruēo, Andrea Miauli, Teodor Griva, Dhimitėr Plaputa, Nikolao Kryezoti, Athanasio Shkurtanioti, Hasan Bellushi, Tahir Abazi, Ago Myhyrdani, Sulejman Meto, Gjeko Bei, Myrto Ēali, Ago Vasiari, shumė e shumė shqiptarė tė tjerė.

________________________________

ANDREA MIAULI (1769-1835)

Admirali i madh i 1821 lindi nė Hidra mė 20-5-1769. Ishte bir i Dhimitėr Bokut me preardhje nga Eubeja. Nuk dihet me saktėsi pėrse mori llagapin Miauli. Gjithėsesi ėshtė faktė qė nė rini ishte pirat. Njė herė njė anije pirate malteze i mbytėn anijen, babai i tij nė vėnd fjalėve ngushėlluese, e vuri pėrpara: “Mbaru qė kėndej, kjo ėshtė kasandi jot! Tjetėr herė tė mė dėgjosh!”. Natyrisht qė flisnin nė gjuhėn amtare arbėrore si shumė heronjė tė Revolucionit tė 1821. Ishte tmerrsishtė serdeli, “kokė shqiptari” klasike, dhe pėrveē bėmave nė beteja detare, i kushtoheshin njė numėr i madh historish me interes. Mė 1827 drejtuesit e Revolucionit tė 1821 do t’ua hiqnin Miaulit komandėn e flotės detare dhe do t’ia jepnin aventurierit anglez Kohran, gjė qė Miauli e pranoi dhe ėshtė ruajtur njė letėr e nėnshkruar prej tij; (por ka dyshime qė atė letėr tė mos ta ketė nėnshkruar kurrė Miauli). Kryekomandėn e ushtrisė toksore e hoqėn nga duart e Karaiskaqit dhe ia dhanė aventurierit tjetėr Xhorxh, dhe kėshtu me mėnjanimin e dy arbėrorėve tė shquar, Miauli dhe Karaiskaqi, Revolucioni shkonte drejtė shuarjes. Gjerėsa tė kėrkohej si e domozdoshme pjesmarrja e fuqive tė mėdha europjane dhe nėnshtrimi i Greqis prej tyre qysh atėhere e deri mė sot. Miauli vdiq mė 21, 7, 1835. Zemra e tij ėshtė ruajtur nė njė kuti argjendi nė Ministrin Detare Greke

TEODOR KOLLOKOTRONI (1770-1843)

“Plaku i Moresė” u lind mė 3 prill 1770 poshtė njė peme nė Mesininė e vjetėr. Gjithė jeta e Kollokotronit rrjedh midis arbėrorėve, qofshi mysliman apo tė krishterė. Kollokotroni ishte bėrė vėlla me tė krishterin, Marko Boēarin, dhe me njė mysliman, Ali Farmaqin. Ushtarėt e Kolokotronit ishin arbėror ose nga Morea, ose nga Ēamėria. Epiteti Kolokotron ėshtė pėrkthimi i saktė i shprehjes arbėrore “-Guri” dhe iu dha sė pari gjyshit tė tij, Janit. Mbiemri i vjetėr ėshtė Ēergjini, qė edhe kjo ėshtė fjalė arbėrore e pėrbėrė nga fjala Ēer = i zgjuar,djall me forcė mendje dhe nga emri i pėrhapur arbėror Gjin. Ēer + gjin = Ēergjin. Nė shtator tė 1833 Kollokotronine burgosin nė Fregatėn detare greke dhe kėrkonin dėnimin e tij me vdekje. Nė kujtimet e tij Kollokotroni, me tė drejtė do tė thotė: “Mė vunė 9 muaj burg, pa parė askėnd, pėrveē gardianėve. Kaq muaj nuk e dija ē’ndodhte jashtė, kush vdes, kė tjetėr kanė burgosur. Nuk e dija pėrse mė kishin burgosur. Kurrė nuk besoja se do tė arrinjnė nė kėtė shkallė tė sajojnė dėshmitarė tė rremė...”. Avokati mbrojtės Klonari - tha nė fjalėn e tij. “Deri kur zotėrinjė gjykatės, do tė vazhdoni kėtė sulmim barbar? Deri kur pėrndjekja e pamėshirshėm kundėr atyre qė ēliruan, i ngritėn lavdinė dhe vazhdojnė t’i japin shkėlqim Greqisė..?” Kollokotroni pas daljes nga burgu u vra nė pabesi si shumė heronj arbėrorė tė kryengritjes sė 1821. 

LASKARINA BUBULINA (1771-1825)

Bubulina ėshtė njė nga figurat e grave mė heroike tė luftės sė 1821. Prindėrit e saj ishin nga Hidra, por ajo pas martesės sė parė u vendos nė Specė. Pas vdekjes edhe tė burrit tė dytė, Dhimitėr Bubuli, mė 1811. Bubulina iu kushtua ēėshtjes sė ēlirimit tė kombit, duke dhėnė pėrveē kontributin e saj heroik, edhe pasurinė shumė tė madhe qė trashėgoi nga tė dyja martesat. Fama pėr burrėrinė e saj ishte kaq e madhe sa arrin deri nė legjendė. Myslimanėt arbėror tė Greqisė sė veriut e parafytyronin, veē trime, edhe tė bukur. Kur, u vra nė Arahona myslimani trim arbėror Mustabej Dangli Qafėzi, detarėt e Specas e lajmėruan kėshtu;

Sihariq moj Bubulin

tė suallmė Mustabejn Danglinė

Po t’ma kishit prur tė gjallė,un burr tim doja ta marrė. Populli grek, i ndarė pėrpara Revolucionit tė 1821 nė tė krishterė dhe mysliman, besonte nė bashkimin kombėtar, qė mendonte se kalonte pėrmes martesės sė myslimanit mė trim me trimen e krishter. Ishte maj i 1825, djali i saj, Jorgoja rrėmben pėr nuse Evgjeninė, vajzė nga fisi i Kuēiotėve. Qė mė pas nga debatet midis Bubulimės dhe Kuēiotėve njė dorė e zezė do tė shkrepi armėn kundra Bubulimės, e cila mbeti e vdekur nėvend.

MARKO BOĒARI (1790-1823)

Mė i lavdishmi i farės suliote tė Boēarėve, pėrtej bėmave tė tij trimėrore dhe pėr burrėrinė por edhe pėr bukurinė na la trashėgim edhe njė vepėr, ėshtė fjala pėr tė famshin ``Fjalor dy gjuhėsh’’(greko-shqip) qė orgjinali ruhet nė biblotekėn e Parisit. Ndihmoi Ali Pashėn nė rrethimin e Janinės prej turqėve dhe mandej, pas rėnies sė Aliut, vazhdoi betejat e tij nė Rumeli me qėndėr Mesologjin. Mė 9 gusht 1823 Marko Boēari u vra duke luftuar e duke mundur ushtrinė e Mustafa Beut, pashai i Shkodrės, (qė ishte arbėror mysliman) nė Karpeni. Vite pas daljes heroike nga Mesologji, turkoegjyptjanėt u pėrpoqėn tė poshtrojnė varrin e Markos, por arbėrorėt mysliman do t’ju mėsyjnė dhe do ti pengojnė. Morėn trupin e Markos dhe e varrosėn me nderim heroik, njė cermoni e thjeshtė ku Mustafa bej do tė thoshte! E, more Marko tė jesha trim si ti, por tė mos kisha fenė tėnde!,, E dashuronin tė gjithė arbėrorėt mysliman dhe tė krishter, dhe e adhuronin pėr burrėrin dhe pėr bukurin e tij. Ali Pash Tepelena e quante “shqiponja samunivas” dhe arbėrori musliman Arshi Hasani e krahasonte me profetin e muslimanėve Ahmet Ali. Jehona e zisė pėr vdekjen e tij arriti deri nė ditėt tona. Tė tjerė Boēarė tė shquar janė; Plaku Noti Boēari, Kosta, Kiēoja, Dhimitri, Jorgji.

KIĒO XHAVELLA (1801-1855)

Kiēo Xhavella, nė s’ėshtė mė i rėndėsishmi i fisit tė madh Suljot tė Xhavellave, ėshtė gjithė se si, mė i rėndėsishmi i Xhavellave qė morrėn pjesė nė Revolucionin e 1821. Xhavella mė i rėndėsishėm cilėsohet Fotoja, pėr tė cilin (Kollokotroni) thoshte: “Marko Boēari nuk kapej, por Fotoja ishte pėrsosmėria”. Kiēo Xhavella u rrit nė Kofuz, ku ishin shpėrngulur suljotėt pas pushtimit tė Sulit nga Ali Pasha. Mė 1820 rikthehet nė Sul pas tratativave tė suljotėve me Aliun dhe shpallet kapedan nė moshėn 19 vjeē. Shkonte nė Itali me detyrė tė siguronte municione, por kur u kthye, Ali Pasha ishte vrarė dhe suljotėt, u shkulėn pėrse dyti nga Suli prej turqėve tė Sulltanit. Xhavella shkon nė Etolakanani dhe merr pjesė nė tė gjitha betejat e rrethinės, qoftė nėn komandėn e Marko Boēarit qoftė dhe vetėm. Kur Karaiskaqi u bė kryegjeneral i Rumelisė, Kiēo Xhavella me suljotėt e ndoqėn pas, panvarsisht nga kundėrshtimet fillestare. Mė 1835 mbreti Othon e bėri nėngjeneral dhe Mbikqyrės i Pėrgjithshėm i Ushtrisė dhe adjutant tė vet. Xhavella shėrbeu si prekuror, kryegjeneral pas vdekjes sė Karaiskaqit, ministėr i mbrotjes mė 1844. Mė 1847-1848 ishte kryeministėr. Vdiq mė 1855 nė Mesologgji. Luftėtarė tė shquar nga fara e Xhavellave ishte i famėshi, Marko, Jorgji, Llamroja, Kosta, Ziguri etj.

 ALEKSANDĖR DIOMID QIRIAKO 1875-1950

Aleksandro Diomidi ėshtė nga familje e madhe e pasur arvanitase, qė zbriti nga Epiri dhe u vendos nė ishullin Speca. Familja Diomidi ushtruan detarinė, dhe bėnin tregti nė Mesdhe. Mbiemri fillestar ishte Qiriako dhe e ndryshuan qė tė ruhen emrat klasikė grekė.
Nė kryengritjen e 1821 dhanė tė gjithė pasurinė. Ėshtė fjala pėr njė familje tė ndritura..
Aleksandėr Diomidi lindi mė 1875. Vazhdoi Fakultetin Juridik nė Universitetin e Athinės dhe, nė vazhdim, nė Francė dhe Gjermani.
U bė ministėr i Ekonomisė mė 1913, ministėr i Drejtėsisė mė 1918, ministėr i Jashtėm mė 1922, drejtor i Bankės Kombėtare, Kryetar i Kėshillit tė lartė ekonomik etj.
Mė 1945 u bė antar i Akademisė sė Athinės. Vdiq mė 1950.

_______________________

Me tė drejtė poeti ynė kombėtar Naim Frashėri do tu kėndonte shqiptarve heronjė tė revolucionit grek tė 1821.

E kush e bėri Morenė, ( Greqinė )
Gjith shqiptarė qenė,
S’ishin shqiptar Marko Suli? ( Marko Boēari )
Xhavela e Mjauli?
Shiptar, bir shqiptari,
Me armėt e Shqipnis.
I u hodhėn themeli Greqis.

Shqiptarve u takoi nderi mė i lartė qė t“i sjellin kurorėn e Greqisė mbretit tė saj Othon, sepse tė tre antarėt e komisjonit qė u dėrguan ishin shqiptar, Andrea Miauli, Marko Boēari dhe Dhimitėr Plaputa.
Revolucioni grek i 1821 ėshtė vepėr nė tė vėrtetė e arvanitėve. Bile shteti qė u krijua mbas vitit 1821 podhuajse shumica e banorve flisnin nė Greqi gjuhėn shqipe.
Ka qenė fama shqiptare qė i ka detyruar grekėt e sotėm tė pranojnė fustanellėn shqiptare si kostumin e tyre kombėtar. Pėr nder tė trimėris tė heronjėve shqiptarė, grekėrit morrėn kostumin kombėtar shqiptar qė vishej nga Kosova e deri nė Poleponezi dhe e bėnė tė tyrin.
Mirėpo, grekėrit e deformuan kėtė veshje tė bukur qė vishej nga kombi i Arbėrit duke shtuar palėt e fustanit nga 60 nė 200 palė. Nė xhaketė, nė mengėt e lira, shqiptarėt nuk i fusin krahėt, ndėrsa grekėt i fusin ato. Fustanella shqiptare ėshtė e gjatė deri 10 cm poshtė gjurit, ndėrsa grekėrit e shkurtojnė sa mė shumė, sa mbulon vetėm prapanicėn.
Arvanitėt, kėta luftėtar trima, heronjė tė Revolucionit tė 1821, jo vetėm me armėt e tyre luftuan pėr panvarėsinė e Greqisė, por ishin kryetarėt e parė tė shtetit tė ri grek, qė drejtuan Greqinė drejtė ndėrtimit tė jetės europjane.
Nė vitin 1850, arvanitasi Andoni Kryeziu kur ishte kryeministėr, shpalli Kishėn Autoqefale Greke, duke e shkėputur pėrgjithmon nga vartėsia e Fanarit tė Stambollit.
Kur arvaniti Dhimitėr Vulgari ishte kryeministėr i Greqisė, u bė e mundur bashkimi i Shtatė ishujve me Greqinė. Kryeministri Dhimitėr Vulgari mbėshteti fuqishėm kryengritjen e ishullit tė Kretės pėr tu bashkuar me Greqin.
Gjenerali Teodor Pangallo kur ishte president i Greqis (1925-1926) u arritėn shumė marrveshje tė rėndėsishme nė fushėn e politikės dhe kulturės me Shqipėrinė.

    

 A.Kryeziu  1796-1865   D.Vulgari  1801-1877  T. Pangalo 1878-1952

   _______________________________                  


Mė 1926 arvaniti Teodor Pangallo gjyshi i ish-ministrit tė jashtėm dhe i kulturės greke mė 1997-2000, me tė njėjtin emėr Teodor Pangallos. Kur ishte president i Greqisė mė 1925-1926, bėri njė deklaratė zyrtare para Lidhjes sė Kombeve nė Gjenevė se: ‘’Republika Greke njihte minoritetin shqiptarė qė jetonte nė Greqi, dhe nuk i konsideronte mė shqiptarėt muhamedanė popullsi turke. Dhe se teza qė ortodoksit shqiptarė janė grekė, qė ėshtė pėrkrahur deri mė sot nga ne, ėshtė e gabuar dhe ėshtė hedhur poshtė nga tė gjithė ne. Pasi ajo mori tė tatėpjetėn dhe arriti pikėn qė s“mbante mė, morra masat e duhura dhe shpėrndava tė gjitha shoqėritė ‘’vorioepiriote,, qė mėshironin skaje me ekstreme tė kėtij mentaliteti tė sėmurė’’.
Kjo pjesė e deklaratės sė ish-presidentit grek me gjak shqiptari 1925-1926 Teodor Pangallo nė Lidhjen e Kombeve, ėshtė botuar nė periudhėn e provokimeve tė gushtit 1949, nė gazetėn ‘’Akropolis’’ dhe ėshtė ribotuar nė vitin 1974, nė librin ‘’Pėrmbledhje e Teodor Pagallo’’ vėllimi i dytė 1925-1952, faqe 111-115.
Kur ishte president Teodor Pangallos marrėdhėniet midis dy shteteve 1925-1926, ishin mė tė mirat e deri tanishme. U hoq kufiri midis dy fqinjėve, shumė djemė shqiptarė studiuan falas nė shkollat e Athinės, bashkėpunimi tregėtar ishte i suksesshėm etj.
Arvanitas tė tjerė qė u bėnė kryeministra tė Greqisė kemi; Gjeorgjio Kundurioti, Andoni Kryeziu, Athanasio Miauli, Dhimitėr Qiriako, Emanuil Repili, Pavlo Kundurioti, Aleksandėr Koriziu, Petro Vulgari, Aleksandėr Diomidi, Kiēo Xhavella etj.

         

                Gj.Kundurioti 1772-1858  A.Miauli  1815-1867  Dh.Qiriako 1811-1869  P.Vulgari 1884-1957

         

                    E.Repili 1863-19224   P.Kunurioti 1855-1935   A.Koriziu 1885-1941     Dh.Egjiniti (?)

__________________________________________

Arvanitasit ndėrtuesit dhe themeluesit e Akademisė sė Athinės

Cilėt janė akademikėt grekė me origjinė shqiptare

Pėr krijimin e shtetit tė ri grek, shqiptarėt ose arvanitėt kanė kontribuar nė tė gjitha drejtimet pėr ecurinė pėrpara tė Greqisė. Arvanitėt ishin profesorėt e parė qė themeluan Akademinė e Athinės. Dhe investuesi i ndėrtesės sė Akademisė sė Athinės ishte shqiptar.
Qė nė vitet e para tė Revolucionit tė 1821, luftėtarėt e lirisė kishin dėshirė tė themelonin Akademinė, sepse besonin se arma mė e fuqishme ndėr tė gjitha ishte ndriēimi i trurit, pra Universiteti, Akademia, me pak fjalė arsimimi.
U bėnė shumė pėrpjekje pėr tė hapur Akademinė, por dėshtuan. Vetėm nė vitin 1926 ministri i atėhershėm i arsimit Dhimitėr Egjiniti, arvanitas nga Egjina, raportoi dhe u botuan Urdhėresat Kryesore mė 18 mars 1925 dhe bėhej realitet Akademia e Athinės me pamjen e brendėshme dhe misionin e sotėm.
Ndėrtesa ku strehohet Akademia ka njė histori interesante sepse ndėrtesa u financua nga njė shqiptar prej Voskopoje.
Mė 1856 tregėtari tepėr i pasur nga Voskopoja e Korēės nė Vjenė tė Austrisė, Simon Sina, dėshironte t“i bėnte njė dhuratė tė madh Greqis, brenda nė Athinė. Simon Sina ishte djali i Gjergj Sinės ish-Konsull i Pėrgjithshėm nė vitin 1834 i qeverisė greke nė Austri. Familja Sina ishin me origjinė nga Bithkuqi (sot Vithkuq) i Korēės, por qė andej ishin ngulur nė Voskopojė dhe mė vonė u vendosėn nė Vjenė. Sinajt u morrėn nė fillim me zhvillimin e tregėtisė midis Austrisė dhe Perandorisė Otomane. Mė vonė themeluan fabrika tė penjėve dhe tė stofave tė pambukta. Themeluan Bankėn Kombėtare tė Austrisė. Familja Sina bėnė shumė dhurata bamirėse, midis sė cilave urėn e varur tė Budapestit e cila kushtoi atėhere 500 mijė stėrlina angleze nė atė kohė. Gjergj Sina ishte nėnpresident i Bankės Austriake, president i shoqėrisė sė hekurudhave nė Austri, pronar tokash nė Austri, Bohem, Moldavi, Rumani, Serbi etj. Sinajt janė dekoruar nga qeveritė Ruse, Turke, Greke pėr bamirėsitė e tyre nė kėto vende. Gjergj Sina vdiq mė 18 maj 1856. Kėshtu qė djali tij Simon Sina ndoqi gjurmėt e tė atit duke bėrė edhe ky dhurata tė mėdha bamirėse. Sinajt nuk harruan kurrė atdheun e tyre Shqipėrinė. Ata dėrguan shumė bijė shqiptarėsh me bursa nė Universitetet e Europės.
Mė 1859 filluan punimet e para, mė 15 prill 1876, Simon Sina vdes duke lėnė trashėgimtar vetėm dy vajza dhe, nė bazė tė testamentit tė tij, e vazhdoi dhe e mbaroi veprėn gruaja e tij Ifigjenia Sina mė 1885.
Kėshtu hapja e Akademisė sė Athinės u dedikohet, pra, dy arvanitasve tė vėrtetė, Teodor Pangallo, qė ishte atėhere nė brendėsi tė punimeve, dhe arvaniti tjetėr Dhimitri Egjiniti, qė ishte atėherė ministėr i Arsimit.
Disa nga akademikėt qė ishin arvanitas janė; Dhimitėr Egjiniti, Angjelo Gjini, Sotiri Shqipi, Spiridon Doda, Vasil Egjiniti, Gjergj Sotiriu, Kostandin Horemi, Aleksandėr Diomidhi, Maksim Miēopulos, Vasil Malamo, Dhimitri Kaburoglu, Teofil Vorea etj.

Kontributi i arvanitasve nė kulturėn artistike greke


Mėnyra e jetesės dhe veshja arvanitase ka tėrhequr vėmėndjen e shumė studiuesve tė huaj qė kanė vizituar ballkanin nė shekujt e mė parėshėm.
Shumė piktorė tė huaj tė frymėzuar nga lloj i mėnyrės sė jetesės dhe veshjes arvanitase ose shqipėtare mbushėn tablotė e tyre me kėto tema.
Shumė tablo me portretin e luftėtarit arvanit gjenden nėpėr muzetė e mėdha tė Europės dhe kanė tėrhequr vėmėndjes e vizitorve tė shumtė.
Por nuk ishin vetėm piktorėt e huaj qė u frymėzuan nga mėnyra e jetesės, veshja dhe figura e luftėtarit arvanitas ose shqiptar.
Nga fara arvanitase dolėn shumė piktorė qė disa prej tyre u bėnė me famė botėrore. Temat frymėzuese tė kėtyre piktorėve tė mėdhenjė arvanitas ishin betejat fitimtare tė princit tė Arbėrisė dhe Epirit Skėnderbeut, dhe i njohur nga papa Piu i 2-tė, mbret i Albanisė dhe Maqedonisė mė 1458. lufta shekullore e kombit tė Arbėrit pėr liri, shpėrnguljet me dhunė nga trojet tona shekullore etj. Disa nga kėta piktorė me famė botėrore janė, Polikron Lebeshi, Eleni Bukura, Jani Altamura Bukura, Niko Voko, Niko Engonopulos, Alqi Gjini, Jani Kuēi, Taso Haxhi, Stamati Lazeru, Thanasi Ēinko, Andrea Kryezi, Niko (Gjika)Haxhiqiriako, Buzani, Gizi, Biskini etj. Tė gjithė kėta piktorė tė mėdhenjė me fama botėrore janė me preardhje shqiptare ku kanė deklaruar vetė qė janė arvanitas nga zonat e banuara me shumicė dėrrmuese me arvanit si ishulli i Hidrės, Eubea, Atikia, etj qė janė zemra e Greqisė sė lashtė, dhe janė banuar dhe banohen edhe sotė nga kjo racė.
Arvanitasit kanė ndėrtuar dhe teatrin e parė prej guri tė Greqisė. Mbas revolucionit tė 1821, arvanitasi Jani Bukura ndėrtoi teatrin e parė prej guri tė Greqisė sė Re nė Athinė. Jani Bukura ishte njė detar, luftėtar i zoti, por mbi tė gjitha ai kishte njė shpirt tė pasur prej artisti.
Jani Bukura ėshtė babai i piktores sė madhe greke Eleni Bukura-Altamura dhe djali i kryeplakut tė fundit tė ishullit tė Specas Gjergj Bukura.
Detari Jani Bukura, njė luftėtar i guximshėm, kishte edhe njė dashuri tė veēantė pėr artin, pėr arsimin. Vdiq mė 1861, nė krahėt e vajzės sė tij Eleni Bukura, piktores sė parė femėr nė Greqi e cila krijoi parakushtet pėr emancipimin e gruas.

Zhdukja e gjuhės, kulturės dhe elementit arvanitas nė Greqi


Me kalimin e dhjetravjeēarve arvanitasit u ‘’bindėn’’ ose u detyruan tė binden se duhet tė braktisin gjuhėn e tyre nėse dėshiroheshin tė bėheshin qytetarė tė denjė tė shtetit tė ri grek.
Numri i saktė i arvanitasve ose shqiptarėve nė Greqi nuk dihet, por nga kuvendi i fundit qė kam pasur me studiuesin, historianin dhe shkrimtarin e njohur arvanitas Aristidh Kolia, qė vdiq nė vitin 2000, dhe qė ky kuvend ėshtė botuar nė revistėn EKSKLUZIVE, thotė se ‘’Nė Greqi pak njerės nuk e kanė gjyshen apo gjyshin arvanitas’’.
Sot burimet historike, gjuhėsore, muzikore janė shumė tė kufizuara ose mungojnė plotėsisht nė drejtim tė arvanitasve tė Greqis.

Libri i Aristidh Kolės

______________


Nė vitin 1983 arvanitasi Jorgo Maruga do formonte ‘’Lidhja e Arvanitasve tė Greqis’’. Por nė kėtė vit, Jorgo Maruga vdes, duke u zgjedhur studiuesi i njohur Aristidh Kola kryetar, qė me punėn e tij madhore, mund tė quhet me tė drejtė, De Rada i arvanitasve tė Greqis.
"Lidhja e Arvanitasve tė Greqis" me nė krye Aristidhin dhe pasuesin e tij Jorgo Miha dhe Jorgo Gjeru do tė ngrinte nė njė farė mėnyre lartė figurėn e arvanitit qė luftoi dhe krijoi shtetin e ri Grek.
Lidhja do tė botonte revistėn "Besa" dhe broshura tė ndryshme pėr historinė shqiptare, nė vitin 1986, do tė bėhej koncerti i parė me kėngė dhe valle arvanitase.
Kėnga arvanitase ka tėrhequr vėmėndjen e shumė studiuesve dhe muzikologėve grekė dhe tė huajve tė tjerė.
Kėngėt arvanite i pėrkasin teksteve tė kėngėve dhe poezisė tė lirikave tė vjetra arvanitase. Kėngė pėr lirinė, dashurinė dhe tė tipit kaēak, pra tė njeriut tė lirė prej njė shpirti tė pathyeshėm dhe tė ndjenjės popullore. Kėngėt arbėrore janė ruajtur me fanatizėm nga populli arvanit deri mė sot dhe kėndohen shpesh nėpėr dasma.
Mėnyra se si ėshtė ruajtur kėnga arvanitase ėshtė interesante pėr faktin se gjuha arvanitase ose shqipe nuk shkruhej mė parė, nuk e lanė tė tjerėt qė tė shkruhej!
Kėshtu populli arvanit zgjodhi rrugėn e tė kėnduarit pėr tė ruajtur gjuhėn e tij arvanitase. Mėnyrė tjetėr nuk kishte, kur osmanėt turq tė pritnin kokėn po tė flisje shqip, ndėrsa injorantėt priftėrinjė tė helmonin edhe me bukė po tė dėgjonin tė kuvendoje nė gjuhėn e mėmės shqipe.
Njė dėshmi qė kemi nga P.Joti qė shkruajti"Historinė e Shtatė Ishujve" tė vitit 1866, na vėrteton se Suljotėt qė ishin nė Korfuz. Kur pastronin armėt e tyre, ata kėndonin kėngėt arvanitase tė heronjėve tė tyre.
Nė kėngėt arvanitase tė Suljotėve nuk kishte asnjė fjalė greke.
Dy kėngė qė kėndoheshin nga arvanitėt Suljot, gjenden nė librin me titull "Bleta Shqipni" me autor Thimo Mitku botuar nė vitin 1878 nė Aleksandri.
Nė vitin 1891, gjermani Arthur Milchkofer nė veprėn e tij me titull "Attika und seine Heutigen" ndėr tė tjera shkruan.
"Nga ē’di unė, kėngėt popullore greke, i janė pėrshtatur kėngėve tė vjetra arvanite tė dashurisė, lirisė dhe kaēake".
Shumė kėngė arvanite janė shkruajtur nė gjuhėn greke, kėshtu kanė humbur indentitetin e tyre tė vėrtet shqiptar.
Kėto 15 vjetėt e fundit falė vullnetit dhe ambisjes tė studiuesit arvanitas Aristidh Kolia, Dhimitri Leka dhe kėngėtarit Thanasi Moraiti, u bė e mundur qė tė prodhohen dy CD me kėngėt arvanitase me titull "Kėngėt Arvanitase" dhe "Trėndafilat e Shkėmbit" qė kanė pėrmbledhjen e disa kėngėve arbėreshe tė Italis sė jugut dhe tė arvanitasve tė Greqis. Kėto dy CD janė tė vetmit qė janė prodhuar nė historinė mbarė shqiptare nė gjuhėn tonė arbėreshe.
Orkestra qė shoqėron Thanasi Moraitin mbėshtetet tek instrumentet e traditės sė lashtė arbėreshe, qė krijon njė botė interesante dhe tė kėndeshme muzikale. Veglat kryesore qė pėrdorin muzikantėt arvanitas janė, pipėza, daullja, fyelli, zilja, lahuta, mandolina etj.
Vitet kalojnė, gjuha shqipe qė flasin arvanitasit e Greqis, traditat, zakonet dhe doket e bukura shqiptare po harrohen dhe humbasin.
Ndoshta, brezi i fundit qė flet gjuhėn dhe ruan karakteristikat e arvanitasve sa vjen e zhduket. Ėshtė, pra, pėrgjegjėsi e madhe qė institucionet kulturore mbarė shqiptare, tė ruajnė dhe tė regjistrojnė tė dhėnat kulturore tė arbėreshėve kudo qė ndodhen ata sot larg zemrės tė mėmės Shqipni.
Nė mėnyrė qė brezat qė vijnė tė njohin qytetrimin e gjerė dhe kontributin e racės shqiptare pėr formimin dhe zhvillimin e shteteve tė popujve tė tjerė ku raca shqiptare jetonte dhe jeton bashkė me ta.
Tė gjithė, dashamirė dhe dashakėqinjė, duhet ta kuptojnė se asnjė e keqe nuk vjen ndokujt nga vetėnjohja dhe krenaria e ligjėshme pėr ruajtjen e vlerave tradicionale tė kulturės dhe gjuhės shqipe tė arvanitėve.
Shteti grek duhet tė kujdeset mė shumė pėr ruajtjen e gjuhės dhe kulturės tė arvanitėve nė Greqi, sepse pa ruajtjen e elementit arvanitas, Greqia nuk mundė tė ketė histori tė re. Arvanitasit nė Greqi janė njė bazė e fortė dhe e patundėme qė tregon pėr lidhjen e ngushtė qė ka ekzistuar, ekziston dhe duhet tė ekzistojė midis Greqisė dhe Shqipėrisė. Ata janė njė tregues i vlerave tė larta dhe tė pastėrta qė ka shqiptari tė ruajtur me fanatizėm ndėrshekuj.
Shqipėtarėt dhe grekėt i lidhin shumė gjėra tė pėrbashkėta, traditat dhe zakonet, i ndėrlidhin ngushtė dy popujt mė tė lashtė tė europės, prandaj sot nuk duhet tė mendojmė se si mundė tė ngremė pengesa dhe kurthe njeri-tjetrit, por se si mund tė ndihmojmė njeri-tjetrin pėr kapėrcimin e vėshtirėsive qė sjellin vitet.

Pėr kėtė studim janė shfrytėzuar revista "Besa" dhe arkivi i shoqatės "Lidhja e Arvanitasve te Greqis". Revista "Arvanon" dhe librat "Arvanitasit dhe preardhja e grekėve", "Gjuha e Zotit" tė autorit Aristidh Kolia. Librat "Fjalori dy gjuhėsh i Marko Boēarit" dhe "Arvaniti dhe arvanitica e ishullit tė Andros" tė autorit Tito Johala.
Libri "Enigma" i autorit francez Robert D’Angly. Libri "Shqiptarė" tė autorit Edwin E. Jacquen. Libri "Arvanitėt" i autorit Irakli Koēollari. Libri "Revolucioni grek 1821 dhe kontributi shqiptar" i autorit Koli Xoxi. Biblioteka dhe revista greko-italiane-shqiptare "Lidhja" e uratit arbėresh Antonio Bellushi. "Problemi i ndėrgjegjies se arvanatisve" i Tolkė Xhillari.

Njė pėrmbledhje e shkurtėr mbi historinė dhe kontributin shqiptar nė krijimin dhe ecurinė e shtetit tė ri Grek.

Kthehu ne fillim

_______________________________________________________

 

Ēėshtja ēame

 

NE, SHQIPTARĖT E ĒAMĖRISĖ, AKUZOJMĖ



Ne, shqiptarėt e Ēamėrisė, akuzojmė:

Shtetin grek. Megali idhenė, kryeministrat qė nga :
-Metaksai dhe deri tek Simitis,

-Napoleon Zervėn,

-gjeneral Kacimitro,

-dhespotin e Paramithisė,

-Papa Qesarin,

-dhespotin e Janinės, Spiridhonin,

-kriminelėt Vasil Ballemi,

-major Kranjai,

-Strugarėt,

-Kamarat,

-Pitulenjėt,

-Vitot

si dhe gjithė kriminelėt e tjerė grekė qė kanė bėrė masakra kundėr
njerėzimit nė Ēamėri, qė nga viti 1913 dhe deri sot.


Ju akuzojmė!

Nė emėr tė tė gjallėve, nė emėr tė tė vdekurve nga torturat
ē’njerėzore, tė ushtruar mbi ta.

Nė emėr tė grave shtatzėna
qė u therėn:

-nė Paramithi,

-Pargė,

-Filat,

-Gumenicė,

-Margėlliē..., duke ju nxjerrė foshnjat nga barku.

-Nė emėr tė grave tė pėrdhunuara shtazėrisht,

-nė emėr tė vajzave qė u pėrdhunuan duke ju hequr veē

vdekjes dhe dinjitetin njerėzor.

-Nė emėr tė nėnave qė panė me sy therjen e
fėmijėve tė tyre,

-nė emėr tė baballarėve qė hapėn pėrpara
gropat e fėmijėve tė tyre, pastaj tė tyret.

Nė emėr tė atyre qė vdiqėn pėr bukė dhe tė uritur,

-nė emėr tė atyre qė vdiqėn nga tė ftohtėt nėpėr rrugėt e emigrimit,

nė emėr tė atyre qė vdiqėn nga sėmundjet pa i ndihmuar asnjė.

 

Ju akuzojmė!

Nė emėr tė atyre qė i vdiqėt nga torturat, tė pangrėnėt,
sėmundjet, vrasjet dhe poshtėrimet gjatė internimeve nė
ishujt e Egjeut nė vitet 1940-1941.

Ju akuzojmė!

Pėr lėniet e familjeve pa meshkuj qė nga 14 deri nė 90 vjeē,
gjate internimeve masive tė Ēamėrisė.

                                            
Ju akuzojmė!

Pėr ata qė i latė pa varre, pėr ata qė vdiqėn larg vatrave
tė tyre, pėr ata qė jetuan kalvarin e dhimbjes fizike dhe
tė pėrbuzjes.



Ju akuzojmė!

Se na luftuat tė na hiqnit krenarinė, fisnikėrinė tė
trashėguar brez pas brezi, se na vodhėt nderin, pasurinė,
ujin, tokėn, detin dhe ajrin.


Ju akuzojmė!

Se pėrdorėt nė sistem shtetėror shfarosjen e njė kombi, se
mbollėt farėn e urrejtjes ndėrmjet tė njėjtit komb, se
pėrdorėt fetė pėr tė na vrarė dhe zhdukur pėr tė njėjtėn
gjini shqiptare.


Ju akuzojmė!

Se na copėtuat si komb, duke na lėnė nėn terrorin e qenies
antinjeri, tė krijuar nga ju.

 

Ju akuzojmė!

Nė emėr tė tokės sė pėrgjakur qė ju e tjetėrsuat, nė emėr
tė lumenjve qė ende rrjedhin gjak, nė emėr tė shtėpive tė
rrėnuara qė kanė mbetur pa zot, nė emėr tė ullinjve dhe tė
pemėve qė i kanė mbuluar ferrat, nė emėr tė ajrit qė e
helmatisėt, pėr pėrdhosjen e 9700 km2, tokė qė e
shpėrfytyruat.

Ju akuzojmė!

Nė emėr tė atyre shqiptarėve tė Ēamėrisė qė dhanė jetėn pėr
pavarėsinė e Greqisė, tė cilėt ju i tjetėrsuat nė grekė.

Ju akuzojmė!

Pėr bizantinizmin e paskrupull tuajin gjatė kėtyre njėqind
viteve, pėr famėkeqen “Megali idhenė”, e cila ka sjellė
veēse gjak dhe luftėra gjatė gjithė periudhės famėkeqe tė
saj, pėr pabesitė tuaja ndaj nesh dhe ndaj njerėzimit, pėr
shpifjet, trillimet, ligjet, vendimet dhe ēdo veprim tuajin
ndaj nesh.

 

Ju akuzojmė!

Si shtet terrorist, shtet uzurpues tė atdheut tonė,
Ēamėrisė.

Ju akuzojmė!

Se na kthyet nė shėrbėtorė nė pronat tona, se na ndaloni tė
gėzojmė pronėn tonė, Atdheun tonė, detin tonė dhe baltėn
tonė.

    Ju akuzojmė!

Pėr kalvarin e luftės se klasave 50-vjeēare nga regjimi i
njėjtė se ai i juaji qė veproi mbi ne, nė emėr tė atyre
mijėrave ēamė qė vdiqėn burgjeve, kampeve tė pėrqėndrimit
nė kėnetat e Maliqit, Spaēit etj., vetėm se kėrkonin tė
drejtat e mohuara nga diktatura komuniste nė bashkėpunim me
ju, pėr tė marrė pronat tona, pėr luftėn qe e vazhdoni tė
bėni akoma ndaj nesh, si brenda shtetit tuaj ashtu edhe nė
arenėn ndėrkombėtare, pėr veprat kriminale dhe antihumane
qė frymėzoni tė shkruajnė kalemxhinjtė tuaj kriminelė ndaj
nesh, pėr shtrembėrimet e fakteve, shpifjeve dhe historisė
qė bėni ju.

Ju akuzojmė!

Pėr pushtimin e Ēamėrisė qė keni bėrė, nėn terrorin,
vrasjet, therjet dhe spastrimin e plotė etnik, nė emėr tė
tė gjallėve dhe tė tė vdekurve nga torturat tuaja ose qė
kanė vdekur larg Atdheut tė tyre tė zhuritur nga malli dhe
brenga.

                        
Ju akuzojmė!

Pėr shkombėtarizimin qė luftoni tė bėni ndaj shqiptarėve
ortodoksė tė Ēamėrisė si dhe tė tre milionė arvanitasve,
pėr vrasjet, burgosjet, torturat, poshtėrimet qė ju bėni
djemve tanė, qė halli i bukės i ka sjellė nė dyert tuaja!

Ju akuzojmė!

Zotėrinj shtetarė grekė, Metaksatė, Papandretė, Simitisat,
paraardhės dhe ju o pushtetarė tė sotėm, si kriminelė
kundėr njerėzimit. Por dijeni, ju e shkatėrruart Trojėn, ju
qė shkatėrruat dhe doni tė shkatėrroni mė shumė kombin
shqiptar, shqiptarėt janė RRĖNJĖS dhe kur duket se ka
vdekur ka lėnė rrėnjėt. Era gjatė shekullit 20 fryu nė
favorin e “megaliidhesė” tuaj, duke pushtuar aq sa nuk ju
kishte shkuar nė mend, kurrizin tonė.

Por, shekulli 21 do ta ēojė hakun tek i zoti. Tanimė, Amerika,
Anglia,Gjermania, Turqia, NATO, OKB, po ju njohin ashtu siē jeni,
lakuriq. Ju o ardhacakė nga shkretėtirat e Azisė qė jeni
vendosur nė kėto troje, tė cilat nuk janė dhe as kanė qenė
tuajat, duhet tė gjeni vend ku tė futeni. Mjaft mė, koha do
tė punojė edhe pėr kombin shqiptar, mbasi me vete kemi veē
tė drejtėn dhe e drejta do tė fitojė. Kjo e drejtė na jep
forcė, guxim dhe vullnet qė historisė t’i marrin ato qė na
i mori pa tė drejtė.

Erdhėt kryeministra, ministra, presidentė, deputetė, gjatė
kėtyre dhjetė vjetėve nė Shqipėri, ne prisnim dhe presim se
ata do tė vinin nė vend padrejtėsitė e bėra ndaj nesh, por
ata nė vend qė tė kėrkonin falje dhe tė zgjidhnin ato
poshtėrsi qė kishin bėrė ndaj Ēamėrisė, duke vėnė nė
njėfarė mase nderin e pėrdhosur tė Greqisė, ata nuk qenkan
ngopur me gjakun e shqiptarėve, ata po kėrkojnė akoma mė
shumė tė na rrudhosin. Kjo qenka Greqia e Bashkimit
Europian !

Ne prisnim zgjidhje nėpėrmjet dialogut dhe mirėkuptimit,
por ju qenkeni po ata andartė qė ishit nė vitet 1913!
Pėr ju nuk ka fisnikėri, por dinakėri. Fisnikėri ka pėr kombin
gjerman, qė ju kėrkoi falje herbrejve! Ju jeni bastardė tė
ardhur nga shkretėtirat e Azisė, tek ju nuk mund tė ketė
fisnikėri! Ju keni uzurpuar pa tė drejtė historinė e
komshive tanė, grekėrve tė vėrtetė.

Se fundi, ju akuzojmė!

Pėr presionet, poshtėrsitė, dhrahmitė dhe ēfarėdo forme qė
pėrdorni ndaj disa pushtetarėve tė vegjėl shqiptarė, qė nuk
ngrihen dot nė kėmbė dhe tė kuvendojnė si shqiptarė tė
vėrtetė, nė mbrojtje tė dinjitetit tė kombit shqiptar nė
pėrgjithėsi dhe tė Ēamėrisė nė veēanti. Ju tregoni fytyrėn
tuaj tė vėrtetė, si grekė bastardė.

Por, dijeni zotėrinj tė megalidhesė, se ju nuk mund t’i
pushtoni pafundėsisht pronat tona, vendit tonė, Atdheut
tonė. Dijeni se tani koha punon pėr ne dhe ne do tė
rikthehemi me hir ose me pahir. Doni apo nuk doni ju. Kemi
60 vjet qė ju presim.

Po ju kujtojmė se shoqėria :"P.A.Ēamėria" ka dhjetė vjet qė
lufton me tė gjitha mjetet demokratike pėr zgjidhjen e
problemit. Problemin tonė e kemi bėrė prezent nė tė gjitha
forumet ndėrkombėtare. Forumet e rėndėsishme si OSBE, KE,
OKB, Kongresi Amerikan, kanceleritė gjermane, angleze,
turke, kanė mbajtur shėnime dhe na informojnė mbėshtetjen e
tyre.

Zotėrinjtė Simitėsa, ju deklaroni dhe keni dėshirė
maksimale qė tė ishin zhdukur ēamėt qė nė vitin 1913, ku
famėkeqja Konferenca e Ambasadorėve nė Londėr la nėn
kthetrat tuaja, por NĖNA ĒAME ėshtė burimi i pashtershėm
njerėzor.

Ēdo brez qė vjen po del mė i fortė, mė guximtarė,
mė i ditur dhe mė i bukur. Ju duhet ta dini se Ēamėria
ėshtė pjellore, po ashtu dhe gjithė trualli shqiptar tek ne
zotėrojnė moshat e reja qė nuk ju dhimbset jeta pėr
Atdheun.

-Nė Shqipėri po bėhemi treqindmijė ēamė,

-nė Turqi njė milionė,

-nė Greqi janė tre milionė arvanitas dhe
pesėqindmijė shqiptarė.

Ju nuk na zhdukni dot as me armė dhe as me para.

Ata qė ju shėrbejnė juve kėtu, janė firot legale tė njė kombi.

Ju bėjmė thirrje, zgjidheni sipas tė gjitha konventave
ndėrkombėtare problemin ĒAM dhe mos kėrkoni qė flaka nė
Ballkan tė mos shuhet. Kemi 60 vjet qė po ju presim. A nuk
ju duken ca si shumė?

Mos na detyroni tė presim mė gjatė. Nuk kėrkojmė hakmarrje,
nuk kėrkojmė luftė, kėrkojmė vetėm tė drejtėn tonė tė zotit
- ATDHEUN TONĖ!

Se fundi deshėm tė Ju kujtojmė se Ju dolėt kundėr rrymės nė
luftėn e KOSOVĖS, bota mbajti shėnimet pėr ju. Ju mbėshtetet
agresorin, mbasi i tillė gjak rrjedh nė dejet tuaj, ju nuk
jeni veēse Millosheviē tė vegjėl. Deri tani keni luajtur nė
fushėn e kundėrshtarit, por topi ėshtė drejtuar pėr nė
zonėn tuaj!

Hilmi Saqe, Tiranė 08.04.2001

Kthehu ne fillim

_______________________________________________________

Ēėshtja ēame

SHITJA E PASURISĖ ĒAME, AKT ANTISHQIPTARĖ I SHTETIT GREK !

    

 Shkruan: Sheradin BERISHA

  Mė 9 shkurt 2006, me vendimin 5/2006-Gjykata e Lartė e Greqisė i ka dhėnė tė drejtė shtetit t“i shesė tė ashtuquajturat “pasuritė e armiqve grek, qė banojnė nė Shqipėri ose qė kanė prejardhje shqiptare”. Propozimi pėr shitjen e tokave tė konfiskuara ėshtė bėrė nė tetor tė vitit tė kaluar (2005) nga kryeprokurori grek para Gjykatės sė Lartė, kėshtu ka bėrė tė ditur agjencia e lajmeve greke ANA.

  Nė vendim theksohet se shteti grek ka tė drejtėn e zotėsisė tė pėrvetėsojė pronat, sipas ligjit 26/361940, ndaj atyre qė nė tė kaluarėn janė quajtur persona qė kanė luftuar ose kanė qenė kundėrshtarė tė shtetit grek, apo ndėrmjetės tė pasurive tė kėtyre kundėrshtarėve. Pas kėtij pėrvetėsimi,  shteti grek ka tė drejtėn edhe tė shesė kėto prona. Pra, ky urdhėr u heq sekuestrot dhe i nxjerr nė ankand tė gjitha pasuritė e shqiptarėve qė kanė nė Greqi.

  Ky lajm ka ngjallur reagime tė shumta nė opinionin shqiptarė e veēanėrisht te popullata ēame, e cila jeton nė Shqipėri, pas shpėrnguljeve me dhunė(1913-1945) nga vatrat e tyre stėrgjyshore, Pėr kėtė qėllim nė shkurt e qershor tė kėtij viti ēamėt nė Shqipėri organizuan protesta, ndėrkohė qė  njė  delegacion i Partisė pėr Drejtėsi dhe Integrim, nė Parlamentin evropian ka  dorėzuar njė dokumentacion  pėrkatės lidhur me ēėshtjen ēame.

            

 

Pozita gjeografike e  Ēamėrisė

   Ēamėria ėshtė njė krahinė, qė pėrbėnė pjesėn mė jugore tė trevave shqiptare. Shtrihet gjatė bregdetit Jon dhe zgjerohet nė Lindje deri nė vargun e maleve qė e ndajnė prej pellgut tė Janinės. Nga Veriu ka kufi lumin Pavel, kurse nė Jug Gjirin e Prevezės. Qendrat e banuara kryesore tė Ēamėrisė janė:Filati, Gumenica, Paramithia, Margėllėēi dhe Parga, tė cilat me vendim tė Konferencės sė Ambasadorėve tė vitit 1913 qė u mbajt nė Londėr, iu aneksuan Greqisė, ndėrkaq vetėm rripi i saj Verior(me shtatė fshatra) me qendėr Konispolin, u pėrfshi brenda kufijve tė Shqipėrisė londineze.

Sipas dokumenteve, deri nė dhjetor tė vitit 1912 nė Ēamėri jetonin 90 mijė banorė, 50 mijė myslimanė dhe 45 mijė tė krishterė, prej tyre 18 mijė frymė flasin gjuhėn greke, ndėrsa 72 mijė tė tjerė flasin gjuhėn shqipe. Kėshtu, Shqipėria megjithėse doli si njė shtet i pavarur, u copėtua pėr afėr dy tė tretat e territorit kombėtar, dhe gjysma e popullsisė shqiptare u bė “pakicė kombėtare” nė shtetet fqinjė, si nė:Greqi, Bullgari, Serbi e Mal tė Zi.

Gjenocidi dhe spastrimi etnik i Ēamėrisė, sipas

programit grek “Megalo Idea”

   Qė nga viti 1913 e kėndej, Greqia me mbėshtetjen e fuqive tė mėdha:Anglisė, Francės dhe Rusisė, nis spastrimin etnik tė Ēamėrisė, sipas programit nacionalist “Megalo Idea”, i ngjashėm me programin serb “Naēertanija” tė Ilija Grashaninit. Pėr realizimin e kėtij synimi, qeveria greke nxori dekrete tė veēanta me tė cilat ēamėt u ndaluan tė blejnė, tė shesin, ose tė transferojnė pasuri tė patundshme qė u takonte atyre, ndėrsa pas pėrfundimit tė Luftės sė Parė Botėrore(1918), hartoi njė ligj pėr Reformė Agrare, e cila u aplikua vetėm nė Ēamėri, dhe kjo “reformė” shqiptarėve (tė cilėt shpėrnguleshin me dhunė pėr nė Turqi) ua grabiti tėrė pasurinė e tundshme dhe tė patundshme. Nė gusht tė vitit 1936 nė Greqi u instalua regjimi fashist nė krye me Joan Metaksain dhe viktimat e para tė kėsaj diktature ishin ēamėt. Shpėrthimi i Luftės Italo-Greke (nė vitin 1940) thelloi edhe mė shumė vuajtjet dhe persekutimet e ēamėve. Nė kėto rrethana lufte, qeveria Metaksai, shfrytėzoi momentin, pėr vazhdimin e spastrimit etnik tė Ēamėrisė nga popullsia autoktone ēame. Pėr realizimin e kėtij qėllimi, fillimisht u burgosėn rreth 5 mijė meshkuj ēamė (nga mosha 16-70 vjeē)tė cilėt u internuan nė ishujt e Egjeut: Chios, Medelin, Korynth, Lefkada.

   Gjatė Luftės sė Dytė Botėrore pėrgjegjėsi kryesor i gjenocidit ndaj ēamėve, padyshim ishte gjenerali grek Napolon Zervas, (kryetar i partisė sė djathtė greke EDES). Nė periudhėn qershor 1944-mars 1945, forcat e Zervas, kanė vrarė e masakruar rreth 3 mijė civilė tė pambrojtur ēamė. Sipas tė dhėnave qė dalin nga raporti i Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave, rezulton se shifra e ēamėve tė larguar me forcė nga Greqia pėr nė Shqipėri gjatė dhe pas Luftės sė Dytė Botėrore ėshtė rreth 35 mijė vetė. Gjatė kėsaj periudhe tė spastrimit etnik, u dogjėn dhe plaēkitėn 86 fshatra me rreth 5800 shtėpi. Nė humbjet e tjera materiale llogariten 110 mijė krerė bagėti tė imta, 2400 gjedhė, 80 mijė kuintalė vaj ulliri, 21 mijė kuintalė grurė pa llogaritur kėtu edhe dramėn e madhe tė shkombėtarizimit tė kėtyre trojeve. Tė theksojmė, se ēamėt deri nė vitin 1940 pėrveē shtėpive kishin pyje me sipėrfaqe 65 mijė hektarė, 108 mijė ha kullota dhe 30 mijė ha tokė bujqėsore me njė vlerė prej 1 miliardė USD. Ndėrsa sipas tė dhėnave tė Shoqatės “Ēamėria” vlera totale e pronave ēame nė fund tė Luftės sė Dytė Botėrore ishte 340 milionė USD dhe qė me vlerėn e sotme tė kėmbimit vlerėsohet 2, 5 miliard dollarė.

Pas LDB, shteti grek miratoi ligje diskriminuese, me tė cilat konfiskonte pasurinė e shqiptarėve ēamė, pasi i akuzonte ata se kishin bashkėpunuar me nazifashistėt italianė e gjermanė.

Detyrimet e Shqipėrisė - ndaj ēėshtjes shqiptare,

jashtė kufijve shtetėror

   Vendimi i fundit i Gjykatės sė Lartė Greke pėr shitjen e pasurisė sė ēamėve, ėshtė njė vendim politik, i cili mohon katėrēipėrisht tė drejtėn e zotimit tė pronave nga pronarėt e ligjshėm ēamėt. Sakaq, dihet se shteti grek ka njė proces tė hapur nė Strasburg, pikėrisht pėr ēėshtjen e pronave tė ēamėve dhe mos vallė ky proces do tė prolongohet, deri sa tė shiten kėto prona?!

   Nga kjo situatė e krijuar, padiskutueshėm kėrkohet edhe mė shumė ndėrhyrja e Tiranės zyrtare, e cila asnjėherė mė herėt nuk e ka trajtuar kėtė problem seriozisht. Pėr mė tepėr, shpeshherė Shqipėria zyrtare ėshtė treguar tolerante karshi veprimeve ksenofobe tė shtetit grek, tė cilėt gjithmonė kanė shprehur pretendime territoriale, nėpėrmjet elementit grek nė jug tė Shqipėrisė. Tek e fundit shtetin shqiptar e obligon edhe Kushtetuta e vendit pėr mbrojtjen e interesave tė bashkėkombėsve tė saj jashtė kufijve shtetėrorė. Sė kėndejmi, Greqia si anėtare e BE-sė, duhet tė korrigjojė politikėn e saj diskriminuese ndaj ēamėve, tė ndėrtuar gjatė dhe pas LDB-sė, dhe tė respektojė tė drejtėn e patjetėrsueshme tė ēamėve, pėr t“u rikthyer nė pronat e tyre tė konfiskuara padrejtėsisht (me vendime e ligje antishqiptare) si dhe t“i kompensojė tė gjitha pronat qė ua ka shitur apo dhėnė falas popullsisė greke.

 




_________________________________

Oferta e Grupit tė Unitetit


ZEMĖRGJERĖSIA E GRUPIT NEGOCIATOR KOSOVARĖ NĖ FORMIMIN

E KOMUNAVE TĖ REJA ETNIKE SERBE

Shkruan:Sheradin BERISHA

                  Mė 25.02.2007                      
__________________________

Plani i Serbisė pėr ndarjen e Kosovės nė dy etnitete (shqiptare dhe atė serbe) nuk ėshtė risi. Ky plan i projektuar nga akademiku shovinist  Dobrica Qosiē, ndonėse gjatė periudhave tė caktuara  ėshtė pėrdorur si njė planė rezervė pėr realizimin e synimeve serbe, po tė lexosh me vėmendje pakon e Ahtisaarit do tė spikasėsh me lehtėsi shumė elemente tė kamufluara apo thėnė mė qartė tė modifikuara, tė cilat reflektojnė qartė kėtė ndarje. Substrati i ndarjes sė Kosovės ngjashėm me Bosnjen, dihet mirėfilli se ėshtė hedhur pėrmes krijimit tė enklavave serbe, dhe shkėputjes sė  plotė tė pjesės verore tė Kosovės (Leposaviēit, Zubin  Potokut dhe Zveēanit) duke pėrfshirė kėtu edhe Mitrovicėn verore deri nė urė tė lumit Ibėr, nga tėrėsia e ushtrimit tė pushtetit prej institucioneve ( tė 1244-shit) tė Kosovės.

Dhe, kjo ndarje e vijėzuar tashmė nė  pakon e Ahtisaarit, po legalizohet edhe me miratimin dhe zemėrgjerėsinė e Grupit negociatorė gjegjėsisht Grupit tė Unitetit,  si rezultat i bisedimeve ndėrmjet Prishtinės dhe Beogradit qė u zhvilluan gjatė vitit 2006 e qė po vazhdojnė edhe kėtė vit, (nga 21 shkurti) si raund konsultimesh ne mes tė dya palėve nė Vjenė.

  Njėpjesė e grupit negociator tėKosovės

_______________________________________________

Tė martėn mė 27 shkurt, negociatorėt shqiptarė dhe ata serbė do tė rikthenen nė Vjenė pėr tė vazhduar bisedimet sipas agjendės sė pėrcaktuar nga Ahtisaari, rreth ēėshtjes sė decentralizimit, “trashėgimisė kulturore dhe fetare serbe” si dhe pėr shumė ēėshtje tė tjera qė kanė tė bėjnė kryesisht me minoritetin serbė nė Kosovė.

Dihet mirėfilli se takimet negocuese shqiptaro-serbe rreth decentralizimit dhe ēėshtjes sė “Trashėgimisė kulturore dhe fetare serbe”, qė u zhvilluan gjatė vitit 2006 kanė rezultuar me ofertėn e Grupit negociatorė = Grupit tė Unitetit pėr themelimin e disa komunave tė reja etnike serbe si dhe pėr krijimin e dhjetra zonave tė mbrojtura me status tė veēantė pėr manastiret dhe kishat ortodokse, tė cilat krejt padrejtėsisht po quhen serbe. Po quhen padrejtėsisht serbe, pėr faktin historik se kėto “kisha e manastire serbe” u ndėrtuan mbi rrėnojat e kishave paleokristiane dhe kishave e manastireve ortodokse mesjetare arbėrore, nė tė cilat stėrgjyshėrit tanė shekuj me radhė i janė lutur Zotit.

Meqė “negociatorėt e unitetit kosovarė” janė bashkautorė tė skicimit tė krijimit tė komunave tė reja serbe dhe tė bėrjes me status tė veēantė tė “kishave dhe manastireve serbe”, tė mitizuara gjatė historisė nga car  llazarėt, nemanjiqėt, dushanėt e deri tė “cari” Millosheviē, atėherė misionari i OKB-sė Marti Ahtisaari pėrmes pakos sė tij i ka shndėrruar ato nė ligje tė panegociushme nė tė ardhmen.

Pėr ta konkretizuar kėtė ēėshtje, plotėsisht tė papranueshme pėr shqiptarėt, po i referohem Aneksit III dhe aneksit V tė Pakos sė Ahtisaarit dhe disa hartave (qė i ka bėrė publike edhe Lėvizja “Vetėvendosje”), nė tė cilat pėrmes decentralizimit dhe eksteritorialitetit pėr “kishat e manastiret serbe”, shpėrfaqet qartė kompaktėsia teritoriale e enklavave serbe, statusi i veēantė mbrojtės pėr “kishat e manastiret” dhe bashkėpunimin funksional i tyre me Republikėn e Serbisė.

BASHKĖPUNIMI I KOMUNAVE ETNIKE SERBE ME INSTITUCIONET E

REPUBLIKĖS SĖ SERBISĖ

Neni 10 i aneksit III pėr Decentralizimin mban titullin:“Bashkėpunimi me institucionet e Republikės sė Serbisė”.

Nė pasusin 10.1 tė kėtij aneksi thuhet:”Komunat do tė kenė tė drejtė tė bashkėpunojnė, brenda kompetencave tė tyre, me komunat dhe institucionet, pėrfshirė agjencitė qeveritare, tė Republikės sė Serbisė. Bashkėpunimi i tillė do tė merr formėn e ofrimit tė asistencės financiare dhe teknike nga ana e institucioneve tė Serbisė nė implementimin e kompetencave komunale.” Kėtė fushė tė “asistencės financiare” e definon edhe mė qartė neni 11 i kėtij aneksi (III).

Nė pasusin 11.1 tė nenit 11:”Financimi i aktiviteteve komunale nga Republika e Serbisė” thuhet:”Komunat do tė kenė tė drejtė tė pranojnė donacione financiare nga Republika e Serbisė ...” dhe edhe pse kėto “donacione financiare nga Republika e Serbisė” sipas pasusit 11.1.2 tė kėtij neni pranohen duke qarkulluar nėpėrmjet “bankave komerciale tė certifikuara nga Autoriteti Qendror Bankar i Kosovės”, ato nuk do tė jenė objekt i taksave, tarifave...tė shqiptuara nga autoritetet qėndrore, dmth nga institucionet e Kosovės. Konkretisht kėtė ēėshtje e rregullon  pasusi 11.1.4 i nenit 11, tė aneksit III pėr decentralizimin nė tė cilin thuhet:

”Donacionet financiare nga Republika e Serbisė pėr komunat e Kosovės nuk do tė kompensojė ndarjen e granteve dhe burimeve tė tjera qė u ofrohen komunave nė pajtim me nenet 8.3 dhe 8.4 tė kėsaj Marrėveshje dhe nuk do tė jetė objekt i taksave, tarifave dhe ngarkesave shtesė tė shqiptuara nga ndonjė autoritet qendror.”

Kjo besoi nuk do ndonjė koment tjetėr!!!

Sa i pėrketė themelimit tė komunave tė reja, pėr tė cilat ėshtė pajtuar edhe Grupi i Unitetit, kėtė ēėshtje e rregullon neni 12 i aneksit III pėr Decentralizimin. Nė pasusin 12.1 tė nenit 12tė kėtij aneksi thuhet:

”Komunat e reja do tė themelohen, kufijtė e tė cilave janė caktuar si nė shtojcėn e kėtij Aneksi dhe do tė pėrcaktohen me ligjin e ri pėr kufijtė komunal.”


Pėr tė argumentuar kėtė ēėshtje skajshmėrisht tė papranueshme, po i referohemi “Shtojcės sė Aneksit III pėr pėrcaktimin e kufijve tė komunave tė reja” sipas pakos sė Ahtisarrit


SHTOJCĖ E ANEKSIT III
PĖRCAKTIMI I KUFIJVE TĖ KOMUNAVE TĖ REJA

Zonat kadastrale (ZK) qė do tė formojnė komunat e caktuara janė tė pėrcaktuara nė vijim:

Graēanicė (16)
ZK Badoc
ZK Batushė
ZK Ēagllavicė (sipas pėrkufizimit nė hartėn III A)
ZK Dobratin
ZK Graēanicė
ZK Gushtericė e Ulėt
ZK Gushtericė e Epėrme
ZK Llapllasellė
ZK Lepi
ZK Livagjė
ZK Preoc
ZK Skullan
ZK Sushicė
ZK Suhadoll
ZK Radevė
ZK Uglar

Novobėrdė (24)
ZK Bostan
ZK Bolec
ZK Bushincė
ZK Carevc
ZK Dragancė
ZK Izvor
ZK Jasenovik
ZK Kollubar
ZK Koretishtė
ZK Kufcė e Epėrme
ZK Llabjan
ZK Makresh i Ulėt
ZK Makresh i Epėrm                
ZK Manishincė
ZK Miganoc
ZK Mozgovė
ZK Novobėrdė
ZK Parallovė
ZK Prekoc
ZK Stanishor
ZK Strazhė
ZK Tėrniqec
ZK Tirincė
ZK Zebincė

Ranillug (13)
ZK Bozhec
ZK Domoroc
ZK Drenoc
ZK Gllogoc
ZK Hodec
ZK Kormnjan i Epėrm
ZK Kormnjan i Ulėt
ZK Panēellė
ZK Rajanoc
ZK Ranillug
ZK Ropotovė e Madhe
ZK Ropotovė e Vogėl
ZK Tomanc

Partesh (3)
ZK Butrikė e Poshtme
ZK Pasjan
ZK Partesh

Kllokol/Vėrboc (8)
ZK Gėrnēar
ZK Kllokot
ZK Letnica
ZK Mogillė
ZK Shashar
ZK Vėrboc
ZK Vėrnakollė
ZK Vėrnez

&


Pėr t“i parė mė konkretisht ofertat, gjegjėsisht kompromisin apo zemėrgjerėsinė e ofruar tė Grupit Negociator = Grupit tė Unitetit nė themelimin e kėtyre komunave etnike serbe, shihni hartat nė vijim:

Kėto harta tregojnė shumė qartė vijat e kompaktėsisė territoriale tė komunave serbe qė u formėsuan me miratimin e plotė tė  negociatorėve shqiptarė.

 

ZONAT E MBROJTURA NĖ ROLIN E MINISHTETEVE SERBE

Ēėshtja e dytė qė ėshtė e papranueshme pėr njė shtet vėrtet funksional  ėshtė edhe ēėshtja “Trashėgimisė kulturore dhe fetare serbe”.

Kjo trajtohet nė aneksin V tė pakos sė  Ahtisaarit nėn titullin:”TRASHĖGIMIA KULTURORE DHE FETARE”

Vini re se ēfarė definon ky aneks.

Nė pasusin 1.1 tė nenit 1 tė aneksit V, thuhet:”Kisha ortodokse serbe (KOS) e Kosovės do tė gėzojė mbrojtje dhe gėzim tė tė drejtave tė veta, privilegje dhe imunitete, ashtu siē parashikohet me kėtė Aneks.” Ndėrsa nė pasusin 1.5 tė kėtij neni, thuhet:”Kisha ortodokse serbe nė Kosovė do tė ketė diskrecion (liri tė plotė veprimi) tė plotė nė menaxhimin e pasurisė sė vet dhe qasjes nė objektet e veta. Autoritetet e Kosovės do tė kenė qasje nė objektet tė cilat janė pasuri e Kishės ortodokse serbe tė Republikės sė Serbisė, vetėm me pėlqimin e dhėnė nga Kisha, nė rastet e urdhrit gjyqėsor tė lėshuar nė lidhje me aktivitetet ilegale, ose nė rast tė rrezikut tė drejtpėrdrejtė pėr jetėn dhe shėndetin.” Ndėrkaq nė pasusin 4.1 tė nenit 4 tė kėtij aneksi(V) qė pėrcakton “zonat e mbrojtura” thuhet:”Njė numėr i zgjedhur i manastireve tė Kishės ortodokse serbe, si dhe kishave, dhe objekteve tjera fetare, si dhe objektet historike dhe kulturore tė rėndėsisė tė veēantė pėr komunitetin serb tė Kosovės, do tė gėzojnė mbrojtje tė veēantė pėrmes pėrcaktimit tė “Zonave tė mbrojtura”. Objektivat e zonave mbrojtėse janė: tė sigurohet njė ekzistim dhe funksionim paqėsor i objekteve qė duhet mbrojtur; tė ruhet mjedisi historik, kulturor dhe natyral, duke pėrfshirė mėnyrėn e jetės tė manastirit dhe klerit;...”

Duke u bazuar nė kėto citate tė shkėputura nga pakoja e Ahtisaarit, natyrshėm shkrohet pyetja: Pėr ēfarė shteti bėhet fjalė kėtu, nėse  institucionet e Kosovės nuk guxojnė  tė kenė qasje nė kėto objekte kishtare tė cilat do tė gėzojnė mbrojtje tė veēantė duke u definuar si “Zona tė mbrojtura”?! Nga kjo duket shumė qartė, se Kishat dhe autoritetet kishtare serbe do tė luajn rolin e “minishteteve serbe” nė Kosovė dhe si tė tilla do ta degradojnė skajshmėrisht integritetin politik e institucional tė shtetit tė Kosovės.

Kėto kisha dhe manastire qė janė pėrcaktuar si zona me status tė veēantė mbrojtės, historikisht kanė qenė tė mbrojtura nga vetė shqiptarėt.

Shih fotografitė nė vijim:

_________________________________

Cilat janė zonat e mbrojtura,  kėto “minishtetet serbe”, tė skicuara

nė pakon e  Ahtisaarit

Nė pasusin 4.1.4 tė nenit 4 tė aneksit V tė pakos sė Ahtisaarit, si Zona tė mbrojtura janė pėrcaktuar kėto lokacione – kisha e manastire serbe:

Manastiri i Deēanit, Deēan
Patrikana e Pejės
Manastiri i Graēanicės
Kisha e Virgjėreshės, Lipjan
Manastiri i Deviēit, Skenderaj
Manastiri i Gorioēit, Istog
Manastiri i Budisavcit, Klinė
Manastiri i Sokolicės, Zveēan
Manastiri i Draganacit, Gjilan
Manastiri i Arkangjelit tė Shenjtė, Prizren
Manastiri i Banjskės, Zveēan
Manastiri i Zoēishtės, Zoqishtė, Rahovec
Fshati Hoqė e Madhe, Rahovec
Manastiri Duboki Poto, Zubin Potok
Kisha e Shėn Gjergjit, Gornjasellė, Prizren
Manastiri i Soēanicės, Leposaviq
Kisha e vetmisė, Uljaricė, Klinė
Monumenti memorial i Gazimestanit, Obiliq
Kėshtjella mesjetare e Zveēanit
Qyteti mesjetar i Novobėrdės
Ura mesjetare e Vojnoviqėve, Vushtrri
Vetmia e Petrit tė Shenjtė nė Korishė, Prizren

Ndėrsa sipas pasusit 4.1.5 tė nenit 4 si Zona tė mbrojtur me pėrkufizim 100 metra hapėsirė

rreth perimetrit tė tyre, janė evidentuar kėto manastire:

Manastiri i Petkut tė Shenjtė, Leposaviq
Manastiri i Shėruesve tė Shenjtė, Leposaviq
Manastiri i Virgjėreshės sė Shenjtė tė Hvosnos, Skenderaj
Manastiri i Markut tė Shenjtė, Korishė, Prizren
Manastiri i Treshit tė Shenjtė, Mushtisht, Suharekė
Kisha e Virgjėreshės sė Shenjtė, Sredskė, Prizren
Manastiri i Uroshit tė Shenjtė, Nerodime, Ferizaj
Manastiri i Binaēit, Buzovik, Viti


Ndėrkaq me pasusin 4.1.6 tė nenit 4 Zona tė mbrojtura me pėrkufizim 50 metra rreth
perimetrit tė tyre,janė pėrcaktuar:

Manastiri i Dollacit, Klinė
Kisha e Shėn Nikollės, Gjurakoc, Istog
Kisha e Virgjėreshės sė Shenjtė nė Hodegetri, Mushtitsht, Suharekė
Kisha e Nikollės sė Shenjtė, Shtėrpcė
Kisha e Teodorit tė Shenjtė, Biti e Poshtme, Shtėrpcė
Kisha e Nikollės sė Shenjtė, Gotovushė, Shtėrpcė
Kisha e Virgjėreshės sė Shenjtė, Gotovushė, Shtėrpcė
Kisha e Shėn Gjergjit, Biti e Epėrme, Shtėrpcė
Kisha e Nikollės sė Shentjė, Mushnikovė, Prizren
Kisha e Nikollės sė Shentjė, Drajēiq, Prizren
Kisha e Nikollės sė Shentjė, Sredskė, Prizren
Kisha e Apostujve tė Shenjtė (ose Petkut tė Shenjtė), Mushnikovė, Prizren
Kisha e Shėn Gjergjit, Serdskė, Prizren


&

Shih disa  “zona tė mbrojtura” me kufij minishtetesh -  brenda Kosovės,

tė skicuara nė harta

















 

   

 BIOGRAFIA E MR.UKSHIN HOTIT

Freedom for Ukshin Hoti

-------------------------------------------------------------------------

 Nė pėrkujtim tė kolosit tė madh tė lėvizjes sonė kombėtare Mr.Ukshin Hotit

 KU ĖSHTĖ UKSHIN HOTI? - AI NUK I PĖRKET HARRESĖS! 

Nė kėtė pėrvjetor 100% mbretėroi heshtja! Heshti UNMIK-u! Heshti KFOR-i! Heshti policia! Heshti gjyqėsia! Heshtėn lidershipi politik e institucional i Kosovės: Fatmir Sejdiu, Agim Ēeku, Kolė Berisha, Hashim Thaēi, Veton Surroi...!

Shkruan: Sheradin BERISHA

(www.pashtriku.org - 19.05.2007)

 “Kur mungon tigri, majmuni bėhet mbret”. Proverb kineze

***

Mė 16 maj 2007 u mbushėn plot tetė vjet qė kur nuk dihej asgjė pėr fatin e Mr. Ukshin Hotit, tė kėtij burri tė madh tė mendimit politikė shqiptar. Nė kėtė datė tė vitit 1999, Mr. Ukshin Hoti, sipas vendimit nr. 24 – 2241– 05 tė nėnshkruar nga drejtori i burgut tė Dubravės, Aleksandar Rakoēeviq, lėshohet me kusht (nė origjinal theksohet me shkronja ēirilicė “UCLOBNI OTPUST” (shih mė poshtė dokumentin *), pas mbajtjes sė dėnimit prej pesė vjetėsh, qė ia kishte shqiptuar gjykata serbe nė Prizren.

Burgu i Dubravės (Maj 1999)

Pas pėrfundimit tė luftės, disa tė burgosur qė ishin ndarė pėr herė tė fundit me Mr. Ukshin Hotin, kanė thėnė se ishte ditė e diele (njė ditė e pazakonshme pėr lirim nga burgu) kur baca Ukė (kėshtu e thėrrisnin ata) ndėrmjet orės 10 – 11 tė paradites, i shoqėruar nga tre punėtorė tė sigurimit serb, ėshtė nxjerrė nga ambientet e brendshme tė burgut tė Dubravės. Dhe pas kėtij momenti, sot e atė ditė, nuk dihet asgjė pėr vendndodhjen e kėtij intelektuali, politologu e atdhetari tė shquar.

***

“Ku ėshtė Ukshin Hoti?" - ėshtė thirrur qindra herė nėpėr protesta tė organizuara pas pėrfundimit tė luftės.

 “A ėshtė gjallė apo i vrarė Ukshin Hoti?” - ishte njėra nga pyetjet mė tė shpeshta qė ėshtė bėrė nė kėto tetė vite tė pasluftės nė Kosovė.

Por, pėr fat tė keq, deri mė tani askush s’ka dhėnė pėrgjigje tė plotė nė kėto pyetje.

Ku ėshtė Ukshin Hoti?

***

Dihet mirėfilli se gjatė luftės nė Kosovė (1998-1999), forcat militare dhe paramilitare serbe kanė vrarė, ekzekutuar apo masakruar nė forma mė mizore, mbi 15 mijė shqiptarė, ku 90% prej tyre qenė civilė tė pa armatosur. Nė kėtė periudhė kohore mėsohet se janė rrėmbyer me dhunė mbi 3 mijė shqiptarė, ndėrsa janė pėrdhunuar afėr 20 mijė femra shqiptare. Pėr tetė vjet rresht, mijėra familje shqiptare kanė pritur dhe po presin akoma nė ankth njė lajm tė mirė pėr bijtė e tyre tė zhdukur (tė pagjetur), a tė marrė pengė nga forcat militare e paramilitare serbe. Dhe pėr fat tė keq, sot e kėsaj dite shumica e tė zhdukurve gjatė luftės, janė gjetur nėpėr varrezat masive nė Batajnicė e nė vende tjera tė Serbisė, ndėrsa akoma nuk dihet pėr fatin 2087 shqiptarėve tė tjerė.

Mr.Ukshin Hoti nė mesin e popullit

Pėrkundėr kėsaj gjėme kombėtare, kėto ditė nė Kosovė ka nisur njė iniciativė me moton: “Fillesa shqiptare pėr pajtim me popullin serb”, dhe ēuditėrisht kjo iniciativė ėshtė bėrė publike mė 16 maj 2007, pikėrisht atė ditė kur u mbushėn plot tetė vjet nga”zhdukja pa gjurmė e Mr.Ukshin Hotit”. Konsideroj se nismėtarėt e kėsaj “fillese pėr pajtim” (me ata qė nuk kėrkuan kurrė falje pėr krimet e kryera nė Kosovė) pikėrisht mė 16 maj, ėshtė njė veprim i keq dhe si i tillė skajshmėrisht i papėrgjegjshėm. Dora e zgjatur e z.Ibrahim Kelmendi (qė ka vu firmėn mbi kėtė nismė) dhe tė gjitha duartė e atyre qė qėndrojnė prapa tij jam i bindur se, do mbeten pezull nė ajėr, sepse dora e pėrgjakur e palės tjetėr, edhe pse kanė vrarė e prerė fqinjėt shqiptarė, nuk do tė afrohet pėr kėtė ”pajtim historik”!!!

***

Nė qershor tė vitit 1999 intelektuali dhe studiuesi i njohur Moikom Zeqos, nėpėrmjet njė apeli pėr opinionin publik shqiptarė, si dhe atė ndėrkombėtar “pėr kancelaritė diplomatike tė botės”, kėrkoi zbardhjen e fatit tė Mr. Ukshin Hotit, qė - siē thotė ai: “tė mos e pėsojė dhe tė mos zhduket pa nam e nishan.”

M. Zeqo nė kėtė apel, ndėr tė tjera ka shkruar (po citoj): “Politikisht shqiptarėt e Kosovės merren shpesh nė mėnyrė tė paprinciptė me njėri-tjetrin, grinden, shahen dhe pėrēahen, nė njė kohė qė duhet vetėm tė bashkohen. Kėta politikanė shėtisin nėpėr botė, japin intervista dhe i japin shumė rėndėsi kultit tė vetvetes dhe protagonizmit vetjak. Ēuditėrisht, kėta politikanė nuk flasin, ose harrojnė tė flasin, pėr Ukshin Hotin. Po Ukshin Hoti nuk i pėrket harresės. Ai ėshtė nė vetė thelbin e kujtesės sė kombit. Ukshin Hoti nuk mund tė vdesė dhe nė tė vėrtetė nuk ka pėr tė vdekur kurrė. Qenia e tij intelektuale ėshtė e pashlyeshme dhe ėshtė prezent kudo. Kosova dhe kombi shqiptar kanė nevojė urgjente pėr mendimin e Ukshin Hotit... Ukshin Hoti sakrifikoi gjithēka dhe askush nuk ka tė drejtė tė jetė mosmirėnjohės, tė mos ketė respekt apo tė mos pėrkulet me nderim pėrpara figurės sė tij.”

Motra Myrvete dhe vėllau Afrim Hoti

Qė nga qershori 1999, kur z. Zeqo e bėri kėtė apel, politikanėt e Kosovės nuk kanė ndryshuar asgjė nė mendėsinė e tyre politike. Ēuditėrisht, edhe pas tetė vjetėve, kjo kast politikanėsh skajshmėrisht tė papėrgjegjshėm nuk folėn (jo se harruan tė flasin) pėr Ukshin Hotin.

Kjo heshtje e tarafit politik e institucional tė Kosovės ėshtė mė shumė se indiferentizėm. Moikom Zeqo nė apelin e tij pėr Ukshin Hotin, zėshėm thotė (po citoj):”Indiferenca ėshtė kriminale. Indiferenca nuk ėshtė gjė tjetėr veēse pajtim me torturuesit dhe ndoshta me vrasėsit e tij”.

***

Pas pėrfundimit tė luftės, familja e Mr. Ukshin Hotit, veēanėrisht motra e tij Myrvetja - ka trokitur nė tė gjitha dyert e institucioneve ndėrkombėtare dhe ato tė Kosovės, ku ka kėrkuar me ngulm ndriēimin e fatit tė Mr. Ukshin Hotit. Dhe nga tė gjitha takimet qė ka pasur znj. Myrvete ka marrė premtime se kjo ēėshtje do tė zgjidhet sė shpejti, mirėpo, pėr fat tė keq, deri mė sot pėrveē fjalėve tė ėmbla dhe premtimeve boshe nga unmikasit dhe politikanėt tanė tė tredhur politikisht,  asgjė nuk ėshtė bėrė nė kėtė drejtim. Dhe, kėshtu pėr vendndodhjen e Mr. Ukshin Hotit ende nuk dihet asgjė, ndonėse ka shumė spekulime pėr fatin e tij!

***

Edhe kėtė 16 maj (si ēdo vit tjetėr) nuk u mbajt asnjė tubim pėrkujtimor pėr Mr. Ukshin Hotin – pėr kėtė simbol tė sakrificės shqiptare. Askush, asnjė fjalė tė vetme nuk e tha se ku ėshtė Baca Ukė!

Nė kėtė pėrvjetor 100% mbretėroj heshtja!

Heshti UNMIK-u! Heshti KFOR-i! Heshti policia! Heshti gjyqėsia! Heshtėn lidershipi politik e institucional i Kosovės: Fatmir Sejdiu, Agim Ēeku, Kolė Berisha, Hashim Thaēi, Veton Surroi...!

Pra, pėr Ukshin Hotin e madh, heshtėn tė gjithė! Kjo ėshtė e ēuditshme, vėrtet shumė e ēuditshme !!!

sheradini63@hotmail.com


* Vendimi i drejtorit tė burgut tė Dubravės Aleksandar Rakoēeviq

Kthehu ne fillim

----------------------------------------- 

 Nė pėrkujtim tė figurės madhore tė Mr.Ukshin Hotit

 Mr.Ukshin Hoti - kolosi i mendimit politik...

 UKSHIN HOTI: “DJEMA, MBAHUNI TĖ FORTĖ, SHUMĖ SHPEJT DO TĖ SHIHEMI...!”

 Shkruan: Ismet MAHMUTI

(pashtriku.org:16.05.2007)

--------------------- 

,,Bashkimi kombėtar duhet bėrė, ky bashkim imponohet si domosdoshmėri pėr zhvillimin normal, stabilizues dhe tė sigurisė qė i takon kombit. Mirėpo,  pėr ta bėrė kėtė, shqiptarėt duhet kuptuar se Piemont i idesė sė bashkimit duhet tė jetė Tirana. Ēdo pėrpjekje qė bėhet pa u kuptuar kjo, ėshtė vetėm nė funksion tė asaj qė ideja tė ekzistojė…!’’ Mr.Ukshin Hoti

  * Fjala e fundit pėr bashkėvuajtėsit pėr liri, mė 16 maj 1999, kur po e nxirrnin nga pavijoni pėr ta humbur pa nishan: ,,Djema, mbahuni tė fortė, shumė shpejt do tė shihemi…!’’ - ishte mesazh qė dilte nga mendimi politik i tij, i kultivuar nė Burgun e Dubravės, nė pjesėn e dytė tė viteve tė 90-ta.

***

          Kish kohė qė nė burgjet serbe kishte depėrtuar informata se mr. Ukshin Hoti ėshtė ridėnuar nė Gjykatėn e Qarkut tė Prizrenit dhe tė burgosurit politikė nė Burgun e Dubravės e prisnin transferimin e tij nė mesin e tyre.  Nė pritje tė tij akėcili i burgosur politik nė imagjinatėn e vet kishte konceptuar njė model njeriu qė do t’i ngjante Ukshin Hotit. Ishte viti 1995, kur nga Burgu i Prizrenit e sollėn nė atė tė Dubravės, idėnuar me 5 vjet burg. Ishte dėnuar me Akuzėn se kishte cenuar tėrėsinė territoriale tė shtetit jugosllav, duke dashur ta bėnte “Shqipėrinė e Madhe”!?! Gjithashtu, i vihej nė barrė edhe akuza se kishte ndihmuar dhe kishte bashkėpunuar me Lėvizjen Popullore tė Kosovės (LPK). Akuzohej edhe pėr ,,faje’’ tė tjera politike, por siē thoshte edhe vetė Ukshini, kėto dyja ishin ,,fajet’’ mė tė rėnda.

Kopja e tekstit tė Aktakuzės sė ngritur nė vitin 1994 nga gjykata serbe - kundėr Mr.Ukshin Hotit

          Viti 1995 ishte njėri ndėr vitet e deklarimeve tė shumta verbale pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė lirisė sė Kosovės me dialog me Serbinė. Kėto deklarime nė fund tė fundit s’ishin gjė tjetėr veē njė dėshirė, e cila kishte marrė kah krejtėsisht tjetėr ndaj qėllimit. Shėrbimi sekret i Serbisė dhe policia e okupatorit, nė kėto rrethana, ishin fokusuar nė ndjekjen e atyre qė tregonin gatishmėri pėr veprim politik e ushtarak kundėr Serbisė.

          Pushtuesi serb nė veēanti donte tė eliminonte ndikimin e atyre, tė cilėt nė njė moment tė caktuar do tė mund tė bėheshin udhėheqės politikė pėr tė gjitha shtresat. Serbia nuhaste kohė dhe rrethana tė tjera, andaj nuk dėshironte qė asgjė t’ia linte rastit.

          Arrestimet e mėhershme, e nė veēanti arrestimi i Ukshin Hotit, ishin nė funksion tė asaj qė, edhe po tė ndodhnin rrethana, tė mbetej rast i humbur pėr shqiptarėt. Sido qė tė jetė, koha tregoi se llogaritė e Serbisė pėr rastet e humbura ishin dėshtim pėr tė, por edhe me pasoja shumė tė mėdha pėr shqiptarėt.

          Shkakun e arrestimeve serbe tė veprimtarėve politikė shqiptarė e dinte profesor Ukshin Hoti mė mirė se askush tjetėr. Madje, ai i dinte dhe i sqaronte faktet historike se okupatorėt me sė lehti arrijnė tė ushtrojnė okupimin mbi popuj nė rastet kur atyre u vihen nė ballė udhėheqės tė pakontrollueshėm si produkt i rrethanave tė caktuara politike. Profesor Ukshin Hoti nė qelitė e burgut, ose nė kolektiv, ishte njė mėsues politik me ndikim tė madh. Nuk hezitonte tė saktėsonte: ,,Okupatorėt provojnė qė pėrmes individit tė kontrollojnė masat e gjera...”

          Thellėsia e mendimit politik qė kishte Ukshin Hoti vihet nė spikamė edhe nė njė rast tjetėr nė Burgun e Dubravės. Ndodhi qė pėr shkak tė deklarimit tė tij nė Gjykatė se arrestimi i tij ishte mirėpritur apo stimuluar nga disa qarqe tė alternativės politike shqiptare nė Kosovės, bėri qė disa nga tė burgosurit ta shikonin pak si ijas. Mirėpo, pas kontakteve dhe bisedave me Ukshinin, nė qeli ose nė ambiente tė hapura ata do tė kuptojnė se janė viktimė e karakterit tė tyre qė ua keqpėrdorte dikush tjetėr.

          Nė ato kontakte e biseda me tė burgosur Ukshin Hoti pėrpiqej qė bashkėbisedave t’ua sqarojė faktin se pėr ta nuk duhet tė ekzistojė motivi i rrejshėm pėr t’u pėrballur me sfidat nė burg, por motivi real duhej tė ishte fakti se tek ata tė ekzistojė dėshira reale pėr bėrjen e shtetit dhe gatishmėria e tė vepruarit konkret.

          Bindja politike e shumė tė burgosurve se pėr bėrjen e shtetit mjafton tė vuajnė atė qė vuanin dhe besimi nė atė se, sa mė e madhe tė jetė akuza, aq mė e madhe do tė jetė fama, ishte njė vetėmashtrim pėr akėcilin tė burgosur. Nė kėtė drejtim profesor Ukshin Hoti mbronte tezėn se ushtria dhe shteti lindin nė luftė, se ushtria dhe shteti nuk janė pjellė e pacifizmit.

Burgu i Dubravės, prej ku doli pėr herė tė fundit Mr.Ukshin Hoti

          Mėsimet politike tė Ukshin Hotit gradualisht, pėr rrugėt qė mund tė sillnin nė liri, do tė pėrvetėsohen edhe nga ithtarėt e alternativės pacifiste. Sipas Ukshinit, vrapimi pas famės mund tė shpjerė nė donkishotizėm, kurse veprimet politike kanė kuptim nė vete, vetėm atėherė kur njė njeri apo shumė sish me veprimet e tyre bėjnė qė fama t’u vijė pas.

          Mendimi politik i Ukshin Hotit nė pėrgjithėsi ėshtė i njohur pėr opinionin shkencor dhe politik. Nė burg ato ishin vlerė mė vete. Mund tė themi se shumė nga mendimet e tij edhe sot funksionojnė si mesazh i qartė pėr zgjidhjen e problemeve mė madhore qė kemi si popull dhe si komb. Tė vė kėtu nė spikamė mendimin e Profesor Ukshinit pėrreth idesė sė bashkimit kombėtar shqiptar: ,,Bashkimi kombėtar duhet bėrė, ky bashkim imponohet si domosdoshmėri pėr zhvillimin normal, stabilizues dhe tė sigurisė qė i takon kombit. Mirėpo,  pėr ta bėrė kėtė, shqiptarėt duhet kuptuar se Piemont i idesė sė bashkimit duhet tė jetė Tirana. Ēdo pėrpjekje qė bėhet pa u kuptuar kjo, ėshtė vetėm nė funksion tė asaj qė ideja tė ekzistojė…!’’

          S’do mend se mendimi politik i Ukshin HotitBurgun e Dubravės nuk ishte nė harmoni me mendimet e atyre qė kishin botėkuptim poetik e letrar pėr bėrjen e shtetit e tė bashkimit kombėtar. Dhe, pėr faktin se Ukshini aktualisht konsiderohet i zhdukur, nuk ėshtė aspak e dobishme, e mbi tė gjitha nuk ėshtė e njerėzishme, qė mendimi i tij politik tė pėrshtatet me mendimet devijante tė akėcilit sot.  Shembull tipik pėr kėtė tendencė ėshtė, Naser Hysaj, me “Dubrava - Rruga drejt vdekjes” (!?!).

          Duke e analizuar nė rrethana tė lirisė mendimin e Ukshin Hotit, tė cilin arrinte t’ua shfaqte bashkėvuajtėsve shqiptarė nė rrethana burgimi tė njė okupatori mė ēnjerėzor, mund tė pėrfundosh esėll: Ai ishte kolos i mendimit politik i pashfrytėzuar nga shoqėria shqiptare nė periudhėn pėrgatitore pėr Luftėn Ēlirimtare tė Kosovės. Ishte fat, edhe nė burg, tė ishe pranė Ukshin Hotit. Fjala e fundit pėr bashkėvuajtėsit pėr liri, mė 16 maj 1999, kur po e nxirrnin nga pavijoni pėr ta humbur pa nishan: ,,Djema, mbahuni tė fortė, shumė shpejt do tė shihemi…!’’ - ishte mesazh qė dilte nga mendimi politik i tij, i kultivuar nė Burgun e Dubravės, nė pjesėn e dytė tė viteve tė 90-ta.

 Kthehu ne fillim

--------------------------------------------- 

 KU ĖSHTĖ UKSHIN HOTI: SUPOZIMET DHE HAMENDJET

 

 Shkruan: Bislim ELSHANI 1

Oberwil, mė 29.05.1999

 --------------------

Sipas njė burimi tė paautorizuar serb, thuhet se intelektuali shqiptar, Ukshin Hoti, tashmė ėshtė liruar nga burgu.Thuhet se ai ka dalė nga porta e burgut tė Dubravės (afėr Istogut) nė datėn 16 maj tė kėtij viti(1999), nė ora 11:00. Nė dyshimin e njė avokati se pėrse ky lirim tė jetė bėrė tė dielėn, gjė qė ėshtė nė kundėrshtim me rregullat dhe me praktikėn e administratės serbe, dhe pėr mė tepėr, ėshtė njė ditė para afatit, ky burim nuk pati koment.

E vėrteta ėshtė se Ukshin Hoti ėshtė arrestuar mė 14 maj tė vitit 1994, mirėpo sipas ligjeve serbe, koha e kalimit nė hetimet policore, tė cilat mund tė zgjasin deri nė tri ditė, nuk i llogaritet nė afatin e dėnimit.  Sidoqoftė, lirimi njė ditė para kohe i Ukshin Hotit duket tė jetė bėrė sipas ndonjė taktike policore, qė ska tė bėjė me rregulla e ligje, ashtu si dhe vetė arrestimi i tij para 5 vitesh. Taktika mund tė jetė bazuar nė parashikimin e ndonjė ndėrhyrjeje tė mundshme tė ndonjė subjekti politik apo humanitar, apo edhe qoftė tė ndonjėrit nga familjarėt e tij, pėr ta marrė z.Hoti nė dorėzim ditėn zyrtare tė lirimit tė tij, dmth. tė nesėrmen, mė 17 maj. Pra lirimi njė ditė para kohe mund tė jetė bėrė pėr tė shmangur njė situatė tė tillė, dhe pėr mė tepėr, pėr tė zhvilluar skenarin vetjak serb tė trajtimit tė mėtejshėm tė Ukshin Hotit.

Dhe njė skenar i tillė ėshtė po aq i paparashikueshėm sa dhe gjithė politika serbe e 10 viteve tė fundit, mirėpo njė gjė megjithatė mund tė merret me mend: duke qenė se Ukshin Hoti nuk do tė ketė pranuar skemėn serbe tė zgjidhjes sė problemit tė Kosovės, ashtu siē do tė ketė pranuar psh. z.Rugova, dhe duke qenė se ai ka mjaft autoritet sa pėr tė lėnė nė hije tė gjitha forcat politike shqiptare nė tė cilat shpreson Serbia, shtabi i Millosheviqit do tė ketė ardhur nė pėrfundim qė megjithatė ėshtė mė mirė qė ai tė mbahet nė izolim edhe pėr ca kohė, derisa tė pėrfundojė mė nė fund kjo ēėshtje, tė cilės gjendja e tij e lirė mund t“ia ndryshonte rrjedhėn.

Sidoqoftė, nėse Ukshin Hoti vėrtet ėshtė liruar, atėherė ku ėshtė ai? Rrugėt e fatit tė tij qė nga lirimi do tė ishin tė panumėrta. Heshtja qė po mbahet rreth tij nga shqiptarėt ėshtė e pakuptueshme. Kjo heshtje mund tė justifikohet vetėm nė rast se ėshtė vėrtetuar tashmė dalja e tij nga burgu dhe gjendja shėndosh e mirė nė ndonjė vend tė sigurt. Nė tė kundėrtėn, apelit tė hedhur nga Moikom Zeqo, dhe shqetėsimeve tė dy akademive lidhur me fatin e Ushin Hotit, duhet t“i bashkohen tė gjitha forcat politike e intelektuale shqiptare.

P.S – Kėtė informatė e mora dje ( mė 28.05.1999) nė mėngjes nga njė avokat, tė cilit, me kėrkesėn e tij, nuk guxojmė t“ia pėrmendim emrin (pėr shkak tė rrethanave nė tė cilat gjendet). Emri i burimit serb ėshtė gjithashtu i njohur, si nga avokati, ashtu dhe nga unė, por edhe ai ka kėrkuar qė tė mos i pėrmendet emri.

&

1Bislim Elshani, ka dhėnė njė kontribut tė jashtėzakonshėm pėr ndriēimin e fatit tė Mr. Ukshin Hotit. Pėr kėtė qėllim B.Elshani  pėr revistėn e ilustruar „Ekskluzive“(Nr.5 Maj – Qershor 2000)  shkroi dhe mblodhi njė material tė bollshėm tė pėrmbledhur si:“ Dosja UH). z.Elshani nė vitin 1995 ka pėrgatitur pėr botim edhe librin e Ukshin Hotit:“Filozofia politike e ēėshtjes shqiptare“...

Kthehu ne fillim

--------------------------

   Intervistė me Mr. Ukshin Hotin *

 REPUBLIKĖN E KOSOVĖS E KONSIDEROJ TĖ FORMUAR, POR DUHET AKOMA SHUMĖ PĖR TĖ BĖRĖ,

 QĖ TĖ JETĖ I PRANUAR NGA TĖ TJERĖT

 

Bisedoi: Sheradin BERISHA

Krushė e Madhe, Maj 1992

 ----------------------

Ukshin Hoti u lind nė vitin 1943 nė Krushė tė Madhe. Shkollėn fillore e kreu nė vendlindje, ndėrsa atė tė mesmen nė Prizren dhe nė Prishtinė. Fakultetin e Shkencave Politike e mbaroi nė Zagreb, ndėrkaq studimet posdiplomike – drejtimi i marrėdhėnieve ndėrkombėtare politike dhe ekonomike nė Beograd. Specializoi nė Universitetin e Ēikagos, Harvardit, Bostonit, Uashingtonit dhe tė Kembrixhit. Disa vite ka kryer detyrėn e sekretarit nė Sekretariatin pėr marrėdhėnie ndėrkombėtare nė KE tė KSA tė Kosovės si dhe ishte ligjėrues nė Fakultetin Juridik tė UP-sė. Mė 21.XI.1981 (pas njė aktiviteti politik legal e ilegal) nė Gjyqin e Qarkut nė Prishtinė dėnohet me 9 (nėntė) vjet burgim nė grupin e intelektualėve. Aktualisht punon nė Fakultetin Filozofik nė Prishtinė.

***

GURRA: Nga historia e largėt dhe e afėrt, mėsojmė se lindja e shteteve tė reja kalon nėpėr sprova tė rėnda. Duke pas parasysh rivalitetet nė politikėn ndėrkombėtare, ku gjindet Kosova drejt synimit pėr shtetėsi?

 HOTI: Ndodhemi atje, ku pata thėnė edhe nė tryezėn e organizuar nė Billushė (nė shtator tė vitit 1991). Atėherė sa mė kujtohet, u shfaq mendimi i tillė qė tė formohet Qeveria, tė formohet policia, ushtria, mbrojtja territoriale, tė legalizohet lėvizja…dhe gjėra tė ngjashme. Qeveria ėshtė formuar, por akoma vepron nė ilegalitet e do tė duhej tė vepronte legalisht, qė tė njiheshim me autorėt e saj dhe ata tė qėndrojnė nė ballė tė proceseve, por nė vend, jo jashtė Kosovės. Me fjalė tė tjera, Republikėn e Kosovės e konsideroj tė formuar, por qė duhet akoma shumė punė pėr tė bėrė, qė tė shihet realisht nėse ėshtė e pranuar edhe prej tė tjerėve. Kjo punė do tė mund tė rezymohej si rezistencė aktive e jo pasive. Mendoi se faktori i jashtėm nuk ka ndonjė arsye reale, tė refuzojė obsekimin e Republikės dhe se faktori i brendshėm duhet tė tregojė po aq gatishmėri pėr rrezikimin e stabilitetit sa edhe kundėrshtari. Kėtė gatishmėri nuk ėshtė duke e treguar, por pritet ta tregojė.

GURRA: Ndonėse jetojmė nė kohė tė modernizimit…, nė Evropė e gjetiu luhen akoma lojėra tė vjetra dhe ne shqiptarėt mund tė pėsojmė pėrsėri si nė tė kaluarėn historike. Ēka mendoni, a ekziston rreziku pėr marrjen e vendimeve tė gabuar nga BE-ja…dhe ē“duhet bėrė ne pėr t“u evituar kjo gjė?

 HOTI: Shtetet nuk vendosin nė mbėshtetje tė emocioneve, por tė interesave. Interesi primar i momentit pėr Evropėn ėshtė vėnia e themeleve tė reja dhe pėr kėtė shkak ajo nuk ėshtė duke i luajtur lojėrat e vjetra. Pėrkundrazi po pėrpiqet t“i evitoj konfliktet. Interesi ynė ėshtė pikėrisht i njėjtė - evitimi i konflikteve tė vjetra, por jo nė dėm tė kombit.

Faksimili  i revistės „Gurra“ ku flet Mr.Ukshin Hoti.(faqja 8 e kėsaj reviste)

----------------------------------------------

GURRA: z. Hoti, dihet mirėfilli se Kėshilli Koordinues i Partive Politike tė Kosovės ka hartuar tri opsione pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės dhe kėtė projekt e kanė paraqitur nė Hagė. A janė formuluar drejtė kėto opsione, dhe cili ėshtė mendimi juaj pėr kėtė ēėshtje?

HOTI: Nuk janė formuluar nė mėnyrė tė drejtė, pėr shkak se detyrė e forcave politike ka qenė tė pėrcaktuarit preciz tė opsioneve tė mundshme, e jo kalkulime me to. Megjithatė, tani mbeten vetėm dy opsione: ai i Republikės dhe i Bashkimit Kombėtar. Dhe, pėrsėri faktori i brendshėm do tė duhej tė vlerėsonte, se cili opsion ėshtė i mundshėm pėr momentin. Nė situatėn e krijuar rreth problemit tė ish-Jugosllavisė, na duket prioritare dhe i pashtyeshėm konstituimi i menjėhershėm i Republikės sė Kosovės dhe pastaj ajo le tė merret me ēėshtjet tjera.

GURRA: Tashmė LDK-ja ka paralajmėruar se deri nė fund tė majit do tė organizohen zgjedhjet e lira nė Kosovė. A do tė jenė tė suksesshme kėto zgjedhje?

HOTI: Varet nga pėrmbajtja e tyre, rezultati dhe nga ajo se ēka dėshirohet tė arrihet me to. Nė qoftė se synohet rregullimi i ēėshtjeve tė brendshme ende tė parregulluara nė favor tė Republikės, nė mėnyrė tė sinqertė, atėherė mund tė kenė sukses. Por, nėse synohet avancimi i interesave partikulare tė grupeve brenda partive apo partive nė llogari tė partive tjera, atėherė s“do tė arrihet asgjė.

GURRA: Nė revistėn“Zėri“ Jonathan Eyal deklaroi, se:“…atė qė duhet evituar populli shqiptar ėshtė situata e kurdėve“. A ekziston njė rrezik i tillė?

HOTI: Ndryshimi me kurdėt ėshtė, se ne ndodhemi nė Evropė dhe nuk mendoj se z.. J. Eyal i merr parasysh konsekuencat, qė do tė dilnin nga njė imponim i tillė i situatės sė kurdėve.

GURRA: Pas fitores sė Partisė Demokratike nė Shqipėri, fitohet pėrshtypja sikur mė parė (nė tė kaluarėn) nė Shqipėri ėshtė ndjekur njė kurs i gabuar politik, qė pėr pasojė pati varfėrinė e theksuar dhe eksodin e shqiptarėve jashtė vendit. A ka mundur udhėheqja e atėhershme tė ndryshojė gjendjen e krijuar?

HOTI: S“ka dashur, pėr hir tė interesit tė ndryshimeve tė brendshme nė favor tė demokracisė.

GURRA: Pse BE-ja heziton ta pranojė Maqedoninė si shtet tė pavarur?

HOTI: Kjo lidhet me faktorin e jashtėm dhe me reagimin eventual tė Serbisė ndaj njė akti tė tillė. Hezitohet nga komplikimi i mėtejmė i situatės nė Ballkan. Megjithatė kjo do tė tejkalohet. E shqiptarėt doemos do tė jenė nė nivelin e situatės, pėrndryshe nuk shoh se ka ndonjė rrugė tjetėr.

GURRA: z. Hoti, janė hedhur hapat pėr mbajtjen e Kuvendit pėr Pajtim dhe Bashkim Kombėtar. Pėr kėtė qėllim janė organizuar edhe disa takime tė intelektualėve shqiptarė, nė tė cilat keni marrė pjesė edhe ju. Ta zėmė ēfarė pikėpamjesh keni paraqitur nė simpoziumin e mbajtur nė Shkup?

HOTI: Nė fund tė vitit tė kaluar (1991) nė Shkup u mbajt njė simpozium mbi shqiptarėt nė Maqedoni, dhe nė punimin tim „Republika dhe lufta“, kam thėnė se janė krijuar kushtet pėr krijimin e njė filozofie politike, e cila do tė punonte nė shėrbim tė pajtimit dhe bashkimit kombėtar. Mendoj se kuvendi i tillė, do tė duhej tė ishte ndėr instrumentet e qenėsishme pėr realizimin e kėtij qėllimi, po nuk mund tė paraqitet (ky kuvend) nė ndonjė funksion, kompetencat e sė cilės – pastaj (pėr shkak tė kėsaj paraqitjeje) do tė tejkaloheshin. Ēėshtjet e kėtilla janė ēėshtje tė shtetit, dhe, prandaj kuvendet e tilla janė instrument i shtetit, por jo vet shteti.

GURRA: Cili ėshtė shpjegimi juaj lidhur me dorėheqjen tuaj nga LDK-ja?

HOTI: Do tė doja qė LDK-ja tė jap shpjegime tė duhura e jo unė. Meqenėse ata po e konsiderojnė tė arsyeshme qė tė mos jepen shpjegime, edhe unė do tė heshti deri nė momentin, kur do tė jetė e domosdoshme t“i sqarojmė gjėrat.

GURRA: Nė zgjedhjet e fundit nė Shqipėri fitoi PD-ja, a besoni se kjo parti ėshtė e aftė ta nxjerrė vendin nga kriza e pėrgjithshme?

HOTI: Stabiliteti i Shqipėrisė ėshtė i lidhur me stabilitetin e raporteve nė Ballkan, e ato raporte nuk mund tė stabilizohen pa Republikėn e Kosovės. Andaj, edhe suksesi i demokracisė nė Shqipėri varet nga shkalla e konsensusit tė arritur rreth zgjidhjes sė problemit shqiptarė. PD-sė mund t“i urojmė sukses nė pėrpjekjet e duhura.

GURRA: Si e shikoni tė ardhmen e Evropės sė Bashkuar?

HOTI: Evropėn e Bashkuar nuk e shoh si mbėshtetje tė diktatit tė njė apo dy fuqive, por nė mbėshtetje tė popujve tė saj. Evropa do tė duhej tė ishte nė funksion tė vetvetes, e jo nė funksion tė dominimit tė jashtėm.

GURRA: Si ekspert i politikės, ēfarė do t“i kėshillonit politikanėt e rinj?

HOTI: Tė jenė tė vetėdijshėm pėr interaksionin, ose lidhjen midis faktorit tė brendshėm dhe tė jashtėm. Dhe kur kėtė ta kenė tė qartė, atėherė nuk do tė ketė frikė pėr interesat e Kosovės dhe tė shqiptarėve…

GURRA: Po ēfarė do t“i kėshillonit drejtuesit e revistės ”Gurra”?

HOTI: Bashkimin e tė gjitha revistave lokale, pėr tė nxjerrė njė revistė tė nivelit republikan, pėrndryshe do e feudalizoni Kosovėn (qeshet) dhe feudalizimi i Kosovės gjithmonė ka qenė rrezik dhe pengesė reale pėr evropianizimin e saj. Puna ėshtė qė tė luftohet feudalizimi e jo tė avancohet.

Poenta e evropizimit ėshtė qė Kosova tė ngritet nė nivelin e Evropės, e nuk mund tė jetė e tillė shpėrngulja prej saj e as imitmi i Evropės. Kosova ka resurse tė mjaftueshme dhe rini tė mrekullueshme, e cila do tė duhej tė martohej me Kosovėn nė Evropė, e jo me Evropėn nė Kosovė.

GURRA: Ju faleminderit pėr kėtė bisedė!

...

E botuar nė: Revistėn “GURRA” - e pėrmuajshme kulturore - letrare dhe informative pėr regjionin e Vėrrinit / Nr. 2 viti I, Maj 1992, faqe 7 - 9.

 *Intevista me Mr.Ukshin Hoti ėshtė zhvilluar nė Krushė tė Madhe, nė shtėpinė e tij tashmė tė djegur e tė shkrumuar nga njėsitė barbare serbe (nė fund tė marsit 1999).

 

Kthehu ne fillim

------------------------------------------

   Apel pėr Ukshin Hotin

UKSHIN HOTI NUK I PĖRKET HARRESĖS. KOSOVA DHE KOMBI SHQIPTAR KANĖ

NEVOJĖ URGJENTE PĖR MENDIMIN E UKSHIN HOTIT

 Shkruan: Moikom ZEQO

---------------------------------------

Politikisht shqiptarėt e Kosovės merren shpesh nė mėnyrė tė paprinciptė me njėri-tjetrin, grinden, shahen dhe pėrēahen, nė njė kohė qė duhet vetėm tė bashkohen. Kėta politikanė shėtisin nėpėr botė, japin intervista dhe i japin shumė rėndėsi kultit tė vetėvetes dhe protagonizmit vetiak. Ēuditėrisht, kėta politikanė nuk flasin, ose harrojnė tė flasin, pėr Ukshin Hotin. Po Ukshin Hoti nuk i pėrket harresės. Ai ėshtė nė vetė thelbin e kujtesės sė kombit. Ukshin Hoti nuk mund tė vdesė dhe nė tė vėrtetė nuk ka pėr tė vdekur kurrė. Qenia e tij intelektuale ėshtė e pashlyeshme dhe ėshtė prezente kudo.

-Kosova dhe kombi shqiptar kanė nevojė urgjente pėr mendimin e Ukshin Hotit. Ukshin Hoti plotėson mangėsitė e politikanėve tjerė. Ukshin Hoti ėshtė mė i emancipuar, mė trim dhe mė i vendosur se shumė nga elita intelektuale e Kosovės.

-Ukshin Hoti sakrifikoi gjithēka dhe askush nuk ka tė drejtė tė jetė mosmirėnjohės, tė mos ketė respekt apo tė mos pėrkulet me nderim pėrpara figurės sė tij.

-Ukshin Hoti e bėri sakrificėn jo pėr individėt, jo pėr emrat e lakuar tė politikės, po pėr vetė Kosovėn, pėr vetė kombin shqiptar.

-Ukshin Hoti ėshtė emblemė pėrfaqėsuese e Kosovės, njė hero i Kosovės.

E bėj kėtė apel publik jo i shtyrė nga miqėsia ime vetiake me Ukshin Hotin. Miqėsia vetiake nė kėtė rast nuk ka asnjė kuptim. E bėj kėtė apel publik i shtyrė nga vlera e qėndrueshme qytetare, morale dhe mbarėkombėtare e Ukshin Hotit.

-Ukshin Hoti duhet tė jetojė. I duhet ndalur dora policisė dhe gestapos serbe qė Ukshin Hoti tė mos e pėsojė dhe tė mos zhduket pa nam e nishan.

Apeli pėr Ukshin Hotin duhet tė jetė njė nga motivet mė tė thekshme dhe tė pėrditshme tė diplomacisė shqiptare, tė shtetarėve tė Kosovės dhe tė Shqipėrisė, tė tėrė kancelarive diplomatike tė botės.

Rasti i Ukshin Hotit u duhet sugjeruar tėrė organizmave ndėrkombėtarė. Tė gjithė duhet tė bėjmė diēka pėr ta shpėtuar, nė mėnyrė qė tė mbijetojė Ukshin Hoti.

Indiferenca ėshtė kriminale. Indiferenca nuk ėshtė gjė tjetėr veēse pajtim me torturuesit dhe ndoshta me vrasėsit e tij.

Jeta e Ukshin Hotit ėshtė e shenjtė. Atė nuk mund ta pėrdhosė dhe as ta shkatėrrojė askush.

Ukshin Hoti ėshtė njė nga bijtė mė tė mėdhenj tė Kosovės dhe tė kombit shqiptar.   

 Qershor 1999

Kthehu ne fillim

-----------------------------------

MENDIMI POLITIK I UKSHIN HOTIT ĖSHTĖ NJĖ MENDIM SUI GENERIS NĖ KOSOVĖ,

 POR EDHE NĖ TROJET ETNIKE SHQIPTARE...

Arsim BAJRAMI

Ukshin Hoti ėshtė njė pėrfaqėsues tipik i filozofisė realiste politike

Ukshin Hoti ėshtė njė figurė e ndritur e kombit tonė i cili tėrė potencialin e vet shkencor ia kushtoi ēėshtjes sonė madhore, lirisė dhe pavarėsisė sė Kosovės. Ai ėshtė martir i vėrtetė kombit i cili u vetėflijua pėr idealet e mėdha kombėtare. Mendimi politik i Ukshin Hotit ėshtė njė medim sui generis nė Kosovė, por edhe nė trojet etnike shqiptare, meqenėse shquhet me tri atribute qė atė e bėjnė tė posaēėm.

Librat e Mr.Ukshin Hotit

-Atributi i parė ėshtė fakti se mendimi i tij ėshtė mendim profesional dhe shkencor. Ai me njė kompetencė tė veēantė profesionale dhe shkencore i qaset problemit tė Kosovės si dhe problemeve qė janė tė lidhura me Kosovėn.

-Atributi i dytė ėshtė realizmi. Ukshin Hoti ėshtė njė pėrfaqėsues tipik i filozofisė realiste politike. Ai fenomenet dhe dukuritė politike i trajton ashtu siē i sheh, pa zbukurime, i jep mendimet e veta si dhe porositė e qarta.

-Atributi i tretė qė e shquan mendimin politik tė Ukshin Hotit ėshtė pragmatizmi. Si politikan, si arkitekt i mendimit politik, ai nuk i jep vetėm vlerėsimet reale, por njėkohėsisht i jep edhe qasjet e tij pragmatike pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė Kosovės. Natyrisht se njė qasje tė tillė tė thelluar atij ia kanė mundėsuar njohja e shkėlqyeshme e doktrinave politike si atyre tė Perėndimit, ashtu dhe tė atyre tė Lindjes.

(Shkėputur nga Dokumentari televiziv pėr U. Hotin, RTSH - qershor 98, autor Qani Mehmedi)

Kthehu ne fillim

___________________

UKSHIN HOTI, ĖSHTĖ NJĖ HERO I GJALLĖ I KOMBIT SHQIPTAR, PRANDAJ NUK HABITEM PSE SERBĖT

 MBAJNĖ NĖ BURG ATĖ DHE JO NDONJĖ PERSONALITET TJETĖR TĖ KOSOVĖS

 Shkrimtari: Bedri DEDJA

_____________________________________

Ukshin Hoti, personalitet – flamur

Pėr mua, Ukshin Hoti ėshtė njė hero i gjallė i kombit shqiptar. Unė madje nuk habitem pse serbėt mbajnė nė burg Ukshin Hotin dhe jo ndonjė personalitet tjetėr madhor tė Kosovės. Vepra e tij «Filozofia politike e ēėshtjes shqiptare» tė kujton veprat e mėdha, si «Shqipėria ē'ka qenė, ē'ėshtė e ē'do tė bėhet» e Sami Frashėrit, «Ēėshtja shqiptare» e Rexhep Qoses etj.

Vepra tė tilla shekulli shqiptar prodhon pak. Unė jam shumė i brengosur qė atė po e torturojnė shpirtėrisht edhe si prind. Kėto tortura kanė synim mė tė largėt. Ato duan tė errėsojnė horizontin e tij kombėtar dhe politik. Por kam shumė besim se nuk do t'ia arrijnė. Ukshin Hoti do tė dalė nga burgu si feniksi. Shkėputur nga njė intervistė dhėnė Zi-ut nė dhjetor 1997

Kthehu ne fillim

_____________________________

UKSHIN HOTI INTELEKTUAL ME KONCEPTE TĖ QARTA E PĖRKUSHTIM

 TĖ LARTĖ NDAJ KOMBIT, SHTETIT, POLITIKĖS E DEMOKRACISĖ

Prof.Agim VINCA

_______________________

 Njeriu me «Unė» tė fortė Me njeriun qė na ka tubuar sonte kėtu (sikurse edhe mbrėmė dhe nė netėt qė do tė vijnė), Mr. Ukshin Hotin, nuk kam pasur raporte tė afėrta miqėsore, por kam pasur respekt - e kam ēmuar gjithmonė - pėr qėndrimin e tij dinjitoz e konsekuent nė jetė dhe nė krijimtari. Them edhe nė krijimtari, sepse Ukshini ėshtė publicist, eseist, politolog...

Ėshtė hera e tretė qė Ukshin Hoti bie nė burg (herėn e parė pas vitit 1981), kurse «ndeshjet» e tij me policinė serbe kanė qenė edhe mė tė shpeshta. Pėrse? Pėr shkak se policia serbe dhe pushteti tė cilit i shėrben ajo e dinė fare mirė se cilėt janė kundėrshtarėt e tyre tė vėrtetė nė mesin e shqiptarėve. Miku dhe kolegu ynė, Ukshin Hoti, tash sa muaj ndodhet nė burg. Sė shpejti pritet gjykimi dhe ndoshta (me siguri) edhe denimi i tij dhe jemi mbledhur tė protestojmė kundėr kėtij gjykimi absurd e tė kėrkojmė lirimin e tij.

Po prej kujt?

Prej gjyqit serb, qė ėshtė instrument nė duart e okupatorit. Kėshtu e kemi ne. Ndodh qė tė kujtohemi pėr njerėzit tanė kur ikin, kur bien nė burg, kur largohen (jo rrallė as nė raste tė tilla!), ndėrsa kur i kemi pranė i fyejmė, i rrethojmė me heshtje, i injorojmė, i nėnēmojmė, i linēojmė... Edhe pse nuk kam pasur kontakte tė shpeshta me tė, Ukshini mė ėshtė dukur viteve tė fundit disi i vetmuar, i izoluar, i braktisur, i harruar dhe ngapak i frustruar.

Mr.Ukshin Hoti prapa grilave

_______________________________

Ukshin Hoti ėshtė nga ata njerėz qė i stolisin karakteri, krenaria, kryelartėsia. Ai ėshtė njeri qė ka «Unin» e vet me «U» tė madhe. E kjo nuk ėshtė pak. E vlen tė jesh i tillė nė jetė, edhe pse kushton shtrenjtė. Intelektual me koncepte tė qarta e pėrkushtim tė lartė ndaj kombit, shtetit, politikės, demokracisė, nė shkrimet dhe paraqitjet e tij, veēmas nė revistėn «DeA», ai u angazhua me tė drejtė, siē e thoshte edhe titulli i saj, pėr njė demokraci autentike; pėr njė demokraci nė kushtet shqiptare, ashtu siē u angazhua edhe pėr njė politikė unike e me strategji tė qartė kombėtare.

Pėr intelektualėt dhe veprimtarėt si Ukshini ekziston patria (dmth. Atdheu) pastaj partia; ekziston kombi pastaj demokracia. Sepse, demokracia pa kombin ėshtė si lulja nė trupin e tė vdekurit, ka thėnė njė poet.

Fjalim i mbajtur nė njė mbrėmje proteste pėr lirimin e Mr.Ukshin Hoti

Prishtinė, 24. 09. 1994

Kthehu ne fillim

__________________________

UKSHIN HOTI ĖSHTĖ JO THJESHT NJĖ PATRIOT LIBRASH, POR NJĖ PATRIOT I

MADH QĖ I VĖ SUPET SHQIPĖRISĖ

 Shkrimtari Dritėro AGOLLI 

Unė vė re njė gjė, qė pėr daljen e Ukshin Hotit nga burgu nuk ėshtė bėrė shumė nė

Shqipėri, as nė Shqipėrinė kėtej Drinit, ku jemi ne, dhe as nė Shqipėrinė pėrtej Drinit,

ku janė vėllezėrit tanė.

 Ukshin Hoti ėshtė njė nga politologėt mė tė shquar tė popullit tonė. Ai vetėm me kėtė libėr (Filozofia politike e ēėshtjes shqiptare” - vėrejtja ime Sh.B) e ka treguar qė ėshtė njė filozof i vėrtetė nė problemet e politikės, por jo tė njė politike vulgare. Ai e shikon politikėn nė prizmin e filozofisė, dhe nxjerr konkluzione nė bazė tė fakteve konkrete dhe tė historisė sė popullit tonė. Ai nuk i trajton problemet historike dhe kombėtare thjesht nė mėnyrė deskriptive. Duke lexuar librin e Ukshin Hotit ti ndjen njė thellėsi tė madhe tė mendimit tė tij, por njėkohėsisht ndjen edhe njė krenari qė ka njerėz tė tillė tė shquar vendi ynė nė tė gjitha fushat e jetės. Por kėtu, nė kėtė fushė, dmth. tė filozofisė politike, unė nuk kam lexuar ndonjė tė dytė qė tė jetė mė i zoti se Ukshin Hoti.

Problemin e ēėshtjes kombėtare ai e vėshtron nė prizmin filozofik, nė prizmin historik dhe nė prizmin politik. Nuk thotė vetėm se si ėshtė Shqipėria, si ėshtė kjo ēėshtja jonė kombėtare, por edhe se si mund tė zgjidhet. Dhe kjo ėshtė nga meritat mė tė mėdha, sepse nė shumė shkrime pėr problemet tona kombėtare tregohet vetėm se si ka qenė, sa i vjetėr ėshtė populli ynė, me kė ka patur tė bėjė, me pėrplasjet me fqinjėt, me Evropėn etj., por nuk jepen koordinata tė sakta se ē'mund tė bėhet qė populli ynė tė bėhet njė popull i bashkuar, njė komb jo i ndarė, jo i prerė me shpatė siē ėshtė sot Shqipėria. Dhe kėtu qėndron merita mė e madhe e Ukshin Hotit, pra nė faktin qė jep perspektivėn se si duhet bėrė... me njė fjalė, ky libėr ėshtė njė program, nuk ėshtė thjesht njė libėr pėr filozofinė politike, por ėshtė si njė program pėr shqiptarėt, se si duhet tė bėhet Shqipėria njė vend me tė vėrtetė i evropeizuar. Ne flasim e themi se do tė hyjmė nė Evropė, do tė evropeizojmė Shqipėrinė, etj. Tė gjitha kėto janė fantazira, janė gjysmake. Shqipėria evropeizohet kur tė jetė njė, e plotė, dhe jo kėshtu dy copėsh, se kėshtu nuk evropeizohet kurrė. Kė do tė evropeizosh ti, tre milionė banorė do tė evropeizosh? Po tre milionė tė tjerė? Dmth. problemi ėshtė tepėr i ngatėrruar pėr sa i pėrket evropeizimit tė Shqipėrisė, civilizimit tė saj etj. Civilizim do tė thotė kur tė jesh njė. Po s'qe njė nuk je i civilizuar plotėsisht. Dhe Ukshini e trajton kėtė problem.

Pastaj dhe njė tjetėr gjė: unė mendoj qė  njeriu mund tė nxjerr konkluzione jo vetėm nga libri qė kemi kėtu pėrpara, po dhe nga gjithė aktiviteti i Ukshin Hotit, se ai nuk ėshtė vetėm njė filozof, politikan i kabineteve, i zyrave e i arkivave, por ai ėshtė njė njeri i aksionit, njė njeri i luftės pėr njė ideal tė madh. Se ka lloj lloj filozofėsh, politikanėsh, historianėsh, edhe ata kanė tė drejtėn e ekzistencės dhe nuk mund tė them se nuk janė tė shquar, por tek Ukshin Hoti bashkohen dituria, zgjuarsia filozofike me aksionin, me njeriun aktiv, me patriotin e vėrtetė, jo thjesht njė patriot librash, po njė patriot i madh, qė i vė supet Shqipėrisė. Dhe fakti qė gjėndet nė burg, dhe ka kohė qė vuan burgimin e nuk del dot nga burgu, tregon se sa patriot dhe se sa njeri i lavdishėm ėshtė ai. Po ne shqiptarėt fatkeqėsisht njerėzit e shquar i kemi pak mėri, nuk i kemi aq shumė nė pėrkrahje, ndonjėherė duam dhe t'i spostojmė nga politika ose nga aktiviteti, siē ėshtė puna me Ukshin Hotin. Unė nuk munt tė flas me kompetencė tė madhe lidhur me mėnjanimin e tij, por unė vė re njė gjė, qė pėr daljen e tij nga burgu nuk ėshtė bėrė shumė nė Shqipėri, as nė Shqipėrinė kėtej Drinit, ku jemi ne, dhe as nė Shqipėrinė pėrtej Drinit, ku janė vėllezėrit tanė.

Shkėputur nga njė intervistė nė RTSH, mars 1998

Kthehu ne fillim

_________________________________________

UKSHIN HOTI, NJOHĖS I MIRĖ I SISTEMEVE POLITIKE DHE MARRĖDHĖNIEVE NDĖRKOMBĖTARE

 

Akademik: Esat STAVILECI

 ____________________________________

Kemi tė bėjmė me njė emėr tė intelektualit qė sugjeron guximin politik, njė emėr tė njė eseisti politik qė sjell shprehjen kompetente profesionale, qė nxit fuqinė e tė menduarit, ndėrsa kur flasim pėr veprėn e tij, kemi tė bėjmė me njė vepėr tė njė njohėsi tė mirė tė sistemeve politike e tė marrėdhėnieve ndėrkombėtare dhe pėr njė vepėr tė historianit tė ēėshtjes shqiptare.

Me kėtė rast do tė thksoj angazhimin e Ukshin Hotit pėr t'i dalė zot kauzės kombėtare, me gjerėsinė e shtruarjes sė ēėshtjes sė Kosovės dhe tė ēėshtjes shqiptare nė pėrgjithėsi.  Pastaj mė duhet tė theksoj argumentimin e tij tė bollshėm e profesional me themelėsi politike, pse Kosova ėshtė dhe duhet tė jetė republikė. Theksoj mbrojtjen e tij brilante, nė mėnyrė tė veēantė, qė i bėri para gjyqit qėnies sė Kosovės republikė mbi parimin e sė drejtės sė vetėvendosjes. Theksoj premisat e filozofisė politike nė veprėn e tij, dhe mė nė fund theksoj mendimin e tij tė mėvetėsishėm, autentik, nė rrahjen e ēėshtjes kombėtare shqiptare qė emrin dhe figurėn e tij e bėjnė sui generis, dmth. tė njė lloji tė veēantė. Prandaj ėshtė fjala pėr njė emėr dhe njė vepėr tė cilėn duhet ta pėrkujtojmė.

Shkėputur nga dokumentari pėr Ukshin Hotin - RTSH, qershor 98

Kthehu ne fillim

___________________________________

UKSHIN HOTI, PO BĖHET AJO QĖ ISHTE DHE ĖSHTĖ  ADEM DEMAĒI SOT: SIMBOL I MARTIRIZIMIT PĖR

LIRINĖ E KOSOVĖS, SIMBOL I QĖNDERSĖS SHQIPTARE - thotė aklademik Rexhep QOSJA

Akademik Rexhep QOSJA

Ukshin Hoti po bėhet ajo qė ishte dhe ėshtė Adem Demaēi sot: simbol i martirizimit pėr lirinė e Kosovės, e kjo domethėnė, simbol i qėndresės shqiptare. Kur ėshtė burgosur Ukshin Hoti, para disa vjetėsh, gazetat tona e kanė botuar lajmin me disa ditė vonesė. Mbasi qė ėshtė burgosur Ukshin Hoti, edhe pse kuadėr universitar, Universiteti ynė nuk e ka ngritur zėrin kundėr mbajtjes sė tij nė burg. Sot kanė ndryshuar punėt. Sot Ukshin Hoti pėrmendet shpesh nė shtypin tonė. Nė Rektoratin e Universitetit tė Prishtinės ėshtė mbajtur promovimi i librit tė tij. Pėr tė shkruhet gjithnjė e mė shpesh. Diēka ka ndryshuar nė shtypin tonė dhe nė Universitetin tonė. Diēka po ndryshon nė jetėn tonė, nė politikėn tonė. Kemi filluar tė vijmė nė vete dhe kėtė e dėshmon edhe qėndrimi ndaj Ukshin Hotit.

Ne po jetojmė "tė lirė" nėn pushtimin e Serbisė e Ukshin Hoti po vuan burg! Ne po bėjmė "tė lirė" politikė, nėn pushtimin e Serbisė e Ukshin Hoti po vuan burg! Ne po stolisemi me stoli pushtetore -"president", "deputet', kryetar partie, e tė tjera, nėn pushtimin serb, e Ukshin Hoti po bėn burg Serbie! Ne pėr lirinė e Kosovės po "luftojmė", duke marrė rroga, duke u vozitur me vetura luksoze, duke pritur e pėrcjellė mysafirė me dreka e darka zyrtare - si parardhėsit tanė politikė komunistė, e Ukshin Hoti po dėnohet me burgje, pėr shkak tė pėrpjekjeve pėr lirinė e Kosovės! Me mbajtjen nė burg tė Ukshin Hotit dhe tė te burgosurve tė tjerė politikė, regjimi serb dėshiron ta arrijė sot, atė qė synonte ta arrinte me mbajtjen nė burg tė Adem Demaēit dhe tė tė burgosurve tjerė politikė!

Mbajtja e Ukshin Hotit dhe e bashkėmendimtarėve tė tjerė nė burgjet e Serbisė e rėndon shumė ndėrgjegjen e njeriut tonė politik sot, dhe i qet hije tė rėndė politikės qė bėjnė bashkimet tona politike. Deshėm s'deshėm ta pranojmė, Ukshin Hoti - ky sot ėshtė simbol i vetėdijes historike, i ndėrgjegjes dhe i qėndresės sė pamposhtur shqiptare. Nuk ėshtė e ēuditshme pse ky ėshtė emri mė i kuptimshėm, mė domethėnės, mė frymėzues nė jetėn tonė politike sot. Dhe kjo tregon se populli ynė e ēmon ashtu siē duhet njeriun e gatshėm pėr sakrifica.

Dua tė besoj se Ukshin Hoti do tė dijė ta mbajė si duhet domethėnien gjithėkombėtare qė e rrezaton sot emri i tij.

Shkėputur nga  njė intervistė , zhvilluar me z.Qosja - 1998

Kthehu ne fillim

_____________________________________

UKSHIN HOTI ĖSHTĖ SHNDĖRRUAR TASHMĖ NĖ HISTORI

Shkruan: Moikon ZEQO

_______________________________

Nė vend tė parathėnies

 Kam ndjerė njė tronditje tė madhe, tė pazakontė, tėrėsisht njerėzore, kur mė sollėn dorėshkrimin e kompjuterizuar tė librit "Filozofia politike e ēėshtjes shqiptare" tė Ukshin Hotit.

   Kam ndjerė krenari tė vėrtetė duke e lexuar kėtė libėr.

   Kam pėrjetuar nė largėsi njė ndėrlidhje tė shumėfishtė, njė shqisim dhe pėrfytyrim universal dhe tė pashpėrbėrshėm me autorin, i cili ishte konvertuar fuqishėm dhe thellėsisht nė ēdo ind tė librit, nė kėtė pasaportė emblematike dhe tipike pėrfaqėsuese tė vetvetes dhe tė kombit qė e pėrfaqėson denjėsisht.

   Dhe kam besuar akoma mė shumė tek idetė e pavdekshme.

   Kam shpresuar te forca e pamposhtur e njeriut shqiptar.

   Kam parandjerė se historia nuk humb, nuk e asgjėson kurrė vetveten, nuk ėshtė vetėm njė vorbull e marrėzishme apo cikėl i pėrjetshėm humbjesh absurde, nuk ėshtė aspak njė "perpetuum mobile" ekzistencial i njė jete tė rreme, i njė kronologjie tė rreme, i njė statu kuoje fatale.

Mr.Ukshin Hoti

   Kam rigjallėruar vetėdijėn time.

   Kam luftuar dhe kam fituar mbi vetminė, mbi dėshpėrimin, mbi degradimin e neveritshėm, mbi kultet dhe mbi tabutė, mbi pėrēarjen e pėrbindshme, mbi mungesėn e stimuluar tė perspektivės, mbi vdekjen e programuar dinakėrisht dhe kafshėrisht tė kombit.

   Kam besuar jo vetėm tek idetė e pavdekshme, po akoma mė tepėr, tek interesat dhe tek tė drejtat e pavdekshme dhe tė patjetėrsueshme tė kombit.

   Kam kuptuar se humbjet janė tė pėrkohshme. Se disfatat potencialisht mund tė kthehen nė fitore.

   Kam analizuar edhe njė herė rrethanat antishqiptare pėr tė mėsuar se si mund tė kthehen nė shanse shqiptare.

   Se filozofia politike e ēėshtjes shqiptare buron nga filozofia e historisė shqiptare, e pashkėputur nga filozofia e historisė botėrore.

   Se kėnga funebre e mjellmės nuk mund tė jetė edhe kėnga e fluturimit tė lirė tė shqiponjės.

   Se vonesat historike mund tė jenė deri diku vonesa kalendarike po aspak edhe vonesa shpirtėrore e sidomos mendore.

   Se nė fundin e mijėvjeēarit tė dytė ne shqiptarėt nuk do tė kemi asnjė apokalips.

   Se mijėvjeēari i tretė ėshtė Shpresa e Madhe, me substancėn e shenjtė dhe ndjellandritėse tė realitetit.

   Libri i menēur dhe kurajoz i Ukshin Hotit ėshtė libri i njė tribuni popullor dhe kombėtar.

   Ukshin Hoti, intelektual dhe politolog i klasit tė parė, njeri i kompletuar fuqishėm pėr nga dijet, pėr mė tepėr njė trim i pafrikshėm, ka shpalosur nė kėtė libėr kryetemėn vigane tė ēėshtjes shqiptare.

   Hoti nuk qėndis ornamente fjalėsh. Nuk bėn stolira tė kota retorikash luksoze e krejt tė padobishme.

   Pėr Hotin ēėshtja shqiptare nuk ėshtė njė mit i rrugės. Po as edhe njė fantazi e kabinetit intelektual.

   Duke e lexuar kėtė libėr m'u kujtuan fjalėt e mrekullueshme tė dijetarit tė madh shqiptar Frang Bardhit, i cili qysh me 1636 shkruante: "Pėrkrahni lirinė e natyrshme tė njerėzve dhe diturinė e tyre me liberalitetin mė tė madh. Sepse vetėm kėshtu, -shton ai, -do ta paraqesin para syve tė tu tė vėrtetėn lakuriqe dhe tė panjollosur, sepse e vėrteta nuk ka nevojė tė lyhet dhe tė stoliset me fjalė tė bukura."

   350 vjet pas Frang Bardhit, Ukshin Hoti ecėn nė tė njėjtėn hulli tė filozofisė politike tė historisė.

   Ukshin Hoti e konsideron politikėn si njė modus operandi  tė pashkėputur nga moraliteti historik dhe i perspektivės. Sipas Aristotelit, vėrtetė njeriu ėshtė "kafshė politike" po nė ato kushte dhe rrethana qė e realizojnė historinė, jo si njė zoologji instinktive, po si njė politikė mbikafshore dhe tėrėsisht njerėzore, pra tė kthimit tė kafshės nė njeri dhe jo tė njeriut nė kafshė, rrjedhimisht, tė politikės nė histori dhe jo tė historisė nė thjesht politikė.

   Politika si teori e njė pozitivizmi shkencor, si art, si funksionalitet, si tėrėsi kategorishė institucionale, ėshtė njė gjė jashtėzakonisht serioze dhe e rėndėsishme. Politika si operacionalizim i teorisė ėshtė e suksesshme nė raport tė drejtė me vėrtetėsinė racionale dhe vizionare tė vetė teorisė, nė pėrputhjen adekuate tė teorisė me realitetin. Sociologjia politike ka karakter progresiv, e kushtėzuar nga kėndshikimi, nga premisat dhe thelbi i socialitetit e i zhvillimit tė saj. Bota si politikė e njė hierarkie bizantine tė elitės nuk mund tė jetė edhe botė e njeriut kolektiv si popull, sepse homo politikus-i nuk mund t'i kundėrvihet e ta asgjėsojė homo homonis-in qė e parakupton edhe homo etnikus-in.

   Nocionet politike qė shpesh janė shumė relative dhe aspak tabu tė primitivitetit tė sė kaluarės, nuk mund tė jenė gjithmonė dhe in infinitus  shtrat i Prokrustit.

   Nocionet politike burojnė nga historia e vėrtetė dhe jo nga historia e falsifikuar. Ato janė instrumente tė njeriut qė merret me politikė, pėr ta "asgjėsuar" njė ditė vetė politikėn, dmth., pėr ta bėrė atė tė panevojshme, mbasi kėshtu njeriu do ta realizojė vetveten si qenie e plotė njerėzore, pa qenė nevoja qė tė jetė vetėm qenie politike. Ky kuptim filozofik i politikės ėshtė i pėrjetshėm dhe i pakundėrshtueshėm.

   Ukshin Hoti e di mirė thelbin e politikės, duke e refuzuar politikanizmin e stilit barok, dogmatik, apo tė llojit folklorik e tė vulgarizuar.

   Ukshin Hoti nė analizat e tij tė guximshme dhe aspak konformiste i shikon realitetet politike nė optikėn shqiptare, por edhe nė atė globale-botėrore. Pėr tė bota evro-amerikane nuk duhet t'i kundėrvihet ēėshtjes shqiptare, pavarėsisht nga pengu tragjik i sė kaluarės, pavarėsisht nga luhatjet dhe marrėzitė e sotme tė politikave tė liderėve tė pėrkohshėm shqiptarė.

   Ukshin Hoti e shtjellon tezėn e njė demokracie autentike, si tezėn e njė integrimi universal, ku nuk zhduket dhe nuk humbet identiteti i kombit shqiptar, po afirmohet nė bazė tė njė tė drejte ndėrkombėtare tė pėrbashkėt pėr tė gjitha subjektet etnike tė botės, ashtu siē ka njė barazi funksionale pėr elementet e gjuhės tė garantuara pėrjetėsisht nga njė gramatikė e brendshme e padeformueshme. Demokracia autentike ėshtė njė gramatikė e lirisė dhe e dinjitetit, e kulturės, por edhe e kulturave, e sė veēantės, por edhe e sė tėrės. Nė njė Evropė, apo nė njė botė dialogjike, kombi shqiptar nuk ka pse tė jetė shurdhmemec, njė komb handikapat, ose njė manekin i skenės.

Ballina e librit

   Historia politike e fundit tė shekullit XX me bipolarizimin, me prishjen e Murit tė Berlinit, me projektin e Evropės sė Bashkuar etj., ėshtė nė fakt njė materie e gjallė pėrplot kontradikta. Naiviteti nė tė kuptuarit e kėtyre kontradiktave ėshtė i pafalshėm. Kėto kontradikta duhet tė na e mprehin vetėdijen akoma mė shumė ne shqiptarėve. Nuk mund tė jetė dhe nuk ka liri themelore tė njeriut pa lirinė e tij etnike. Tė drejtat civile nuk i mohojnė tė drejtat qė e strukturojnė kėtė liri etnike. Nė kėtė kuptim, demokracia e nėnkupton atdhetarizmin dhe atdhetarizmi ėshtė shprehje e demokracisė, nė atė masė qė lejon tė realizohet liria e lirive tė njeriut dhe tė kolektiviteteve etnike tė secilit njeri nė botė.

   Kombi shqiptar ėshtė i pjesėtuar padrejtėsisht nė struktura shtetėrore tė huaja dhe tė ndryshme, duke qenė de facto  njė subjekt etnik i papjesėtueshėm dot.

   Ky komb po e pėrjeton nė imagjinatė atė qė kombet tjera e kanė realizuar prej kohėsh. Po duke qenė njė komb si tė gjitha kombet tjera, shqiptarėt nuk kanė pse tė pėrjetojnė gjithēka vetėm nė imagjinatė.

   Lufta e kombit shqiptar pėr liri nuk ka pse tė instrumentalizohet si njė luftė me terma fetarė midis kristianizmit ortodoks serb dhe muslimanizmit fundamentalist shqiptar. Kjo gjė ėshtė njė absurditet.

   Te shqiptarėt, ku ekziston njė pluralitet feshė, nuk ka ekzistuar ndonjėherė njė fetarizėm i lidhur me qenien etnike. Fundamentalizmi fetar pėr shqiptarėt ėshtė njė shpikje idiote dhe e kotė. Nga ana tjetėr, teoria e njė protektorati ndėrkombėtar mbi Kosovėn ėshtė e papranueshme nga Karta e OKB-sė, ku tė paktėn juridikisht nuk njihet asnjė formė e kolonializmit, sepse nuk pėrputhet me parimet universale tė tė drejtave tė njerėzve dhe tė kombeve.

   Njė Serbi qė e mban tė pushtuar Kosovėn nuk ėshtė as vetė e lirė. Liria e vėrtetė e Kosovės ėshtė njė premisė themelore edhe pėr lirinė e vėrtetė tė Serbisė. Kosova pėr Serbinė ėshtė kulti i robėrisė sė vetvetes, nėse nuk bėhet shans i lirisė dhe i evropeizimit tė saj tė ardhshėm.

   Politika shqiptare e njė rezistence pasive ėshtė njė degradim dhe falsifikim i vetė gandizmit, i cili ēoi nė pavarėsinė e Indisė. Rezistenca si afirmim ėshtė e ndryshme nga rezistenca nė heshtje e humbjes sė personalitetit.

   Pėr Ukshin Hotin kompleksi i inferioritetit tė kombit shqiptar ėshtė njė fatalitet qė duhet kapėrcyer. Nuk mund tė ketė histori tė shqiptarėve tė bėrė nga tė tjerėt, po ka histori tė shqiptarėve tė njohur mė nė fund nga tė tjerėt.

   Nga kompleksi i inferioritetit kombi shqiptar ka pėsuar disa herė disfata gjatė historisė dhe e ka viktimizuar vetveten.

   Nga kompleksi i inferioritetit humbet perspektiva dhe tabuizohet statukuoja.

   Nga kompleksi i inferioriteit nuk do tė ketė asnjėherė kapėrcim tė Rubikonit nė historinė tonė, qė ėshtė njė kapėrcim nga ferri nė purgatorin e njė tė ardhme mė shpresėndjellėse.

   Prandaj ky libėr me plot argumente ėshtė kundėr kompleksit tė inferioritetit.

   Prandaj ky libėr ėshtė njė pasqyrė morali pėr secilin nga ne, njė monument sigurie dhe vetėdieje.

   Ukshin Hotin kam pasur rastin ta njoh mė 23 nėntor tė vitit 1992 nė Tetovė gjatė njė tubimi mbarėkombėtar pėr ēėshtjen shqiptare. Ai ishte me trupin plot plagė nga tė rrahurat e policisė serbe. Po erdhi nė tubim, sepse nė tė shihte njė shprehje tė ideve tė tij politike dhe tė jetės.

   Sot Ukshin Hoti ėshtė i burgosur. Por qė nga burgu, ai na i dėrgon akoma mė i plotfuqishėm dhe madhėshtor mesazhet e tij tė urta dhe afatgjata.

   Ai ėshtė njė intelektual i martirizuar dhe kjo ka njė kuptim tė vėrtetė dhe tė madh. Ėshtė vetė kombi shqiptar njė komb i martirizuar. Pėr ēdo intelektual shqiptar, tė veshur me kėmishat ceremoniale tė konferencave tė shtypit, tė masmedias, tė mjediseve moderne tė aeroporteve dhe tė hoteleve luksoze, imazhi i kėtij tė burgosuri ėshtė njė thirrje pėr ballafaqim moral dhe shpirtėror.

   Vetėdija e tyre duhet tė bashkohet me vetėdijen e tij pėr tė mos u tjetėrsuar.

   Historia nuk e pranon asnjė lloj alibie, qoftė e formuluar mjeshtėrisht, si truket e prestidigjitatorėve tė paarritshėm. Historia ėshtė mbi individėt, dhe individėt bėhen tė saj nė atė kuptim kur ata shndėrrohen nė histori.

   Ukshin Hoti ėshtė shndėrruar tashmė nė histori.

Moikom Zeqo, Durrės, 12 qershor 1995

Kthehu ne fillim

__________________________________________

JU LUTEM TA GJENI E TA LIRONI UKSHIN HOTIN 

Dibėr, 3 shkurt 2000 (Kosovapress)

Haki Torte, plak 97- vjeēar nga Dibra, i ka dėrguar letėr tė hapur Bil Klintonit, OKB-sė, Kofi Ananit, Tony Blerit, Kėshillit Evropian, Kryqit tė Kuq Ndėrkombėtar, Forumeve Ndėrkombėtare pėr tė Drejtat dhe Liritė e Njeriut dhe tė gjithė atyre qė mund tė ndihmojnė nė gjetjen dhe lirimin e mr.Ukshin Hotit dhe tė burgosurve tė tjerė.

Shkruan:  Haki TORTE

Tė nderuar Zotėrinj,

Jam plaku mė i vjetėr i Dibrės, i njė qyteze nė kufi me Shqipėrinė dhe Maqedoninė. Prandaj, kur dal ndonjėherė nė qytet, nuk takoj asnjėrin nga shokėt e brezit tim. E vėshtirė ėshtė tė jotosh gjatė kur je i robėruar, sepse vazhdimisht do tė shohėsh vetėm vuajtjet e popullit tėnd.

Gjatė gjithė jetės sime kam parė vetėm vuajtjet e popullit tim, qė iu shkaktuan nga pushtuesi serb.

Me gjithė peshėn e moshės, tėrė ditėn qėndroja para televizorit pėr ta ndjekur luftėn e fundit nė Kosovė, qė e imponuan serbėt, dhe gjenocidin qė ushtrohej ndaj vėllezėrve tanė nė Kosovė. Se kėtė e keni ditur mirė edhe Ju, e dėshmuat me angazhimin dhe ndihmėn Tuaj, qė mė nė fund Kosova tė ēlirohet nga bisha e tėrbuar serbe, tė cilėn unė pata fatin e keq ta njoh qysh nė moshėn time tė re, kur nė vitin 1912 u detyruam t'i lėmė vatrat tona nė Dibėr e tė shpėrngulemi, pėr gjashtė vjet, nė Tiranė, pėr tė shpėtuar nga hanxharėt dhe pushkėt serbe, qė edhe atėherė, si sot, nuk kursyen as fėmijė, as gra, as pleq. Dogjėn e vranė sa mundėn. Kur u kthyem pas 6 vjetėsh, qytetin e gjetėm shkrumb e hi. Nga 26 mijė banorėt qė kishte qyteti mbetėn vetėm 6 mijė. Ēka nuk na panė sytė atyre viteve. Tėrė qyteti ishte nė tym e flakė dhe plot viktima, kasaphanė e vėrtetė. Edhe gratė luftonin bashkė me burrat, pėr tė shpėtuar nderin dhe Dibrėn e tyre, pėr t'ua ndalur turrin serbėve grabitqarė, qė synonin ta pushtonin Durrėsin dhe detin, qė u pėlqenin aq shumė krajlėve serbė dhe carėve rusė.   

Tė njėjtat metoda barbare serbe u pėrdorėn edhe nė luftėn e fundit nė Kosovė vitin qė shkoi. Masakrat, djegiet dhe dėbimet me dhunė tė shqiptarėve nga vatrat e tyre shekullore. U mbush kupa, prandaj NATO-ja e mposhti kuēedrėn e Ballkanit, duke e detyruar tė shporret nga Kosova, sepse aty nuk e ka pasur vendin kurrė. Serbosllavėt, qė kur kanė ardhur nė Ballkan e nė Kosovė, kanė ardhur dhe janė zgjeruar duke vrarė e djegur breza tė tėrė tė popullit shqiptar. Ja, po ua tregoj edhe njė faksimil tė njė harte tė Enciklopedisė Ruse, qė tregon kufijtė e Serbisė nė vitin 1817, kur Serbi ka qenė vetėm Pashallėku i Beogradit. Kėtė hartė, rastėsisht, e ka gjetur biri im, gazetar. Kaq ka qenė, por ėshtė zgjeruar si kanceri nėpėr tokat e huaja, sidomos ato shqiptare.

Unė, asnjėherė nė jetėn time nuk i jam lutur askujt, pėrveē Zotit. Sot po ju lutem Ju, qė ta gjeni e ta lironi mr.Ukshin Hotit e tė tjerėt qė po mbahen pa tė drejtė nėpėr kazamatet serbe.

Mr.Ukshin Hotin e kam njohur personalisht. Ishte shok me djalin tim Rexhepin, gazetar. Gjatė viteve shtatėdhjetė erdhi disa herė te ne nė Dibėr si mysafir. Ukshini ishte shumė i menēur, por shumė modest, gojėmbėl dhe gjithnjė i qeshur. Lexonte shumė. Sa e kam njohur dhe kam ndenjur me Ukshinin, asnjėherė nuk kam vėrejtur se ai mund ta urrejė dikė, pėrkundrazi, nė bisedat me tė, shikoja njė njeri bujar, zemėrbardh, tė urtė dhe me njė brengė tė madhe nė zemėr pėr popullin e tij. Mr.Ukshin Hoti ishte shumė i afėrt me njerėzit. Kur e shihje tė krijohej pėrshtypja se e ke njohur prej kohėsh. Mė hyri nė zemėr ky djalė fisnik dhe e desha si fėmijėt e mi. Gėzohesha pa masė kur vinte te ne nė Dibėr.

Ukshin Hoti ishte i urtė e i dashur nė familje, i zellshėm dhe student shembullor nė Fakultetin e Shkencave Politike nė Zagreb, i pėrpikėt dhe shumė aktiv nė tė gjitha vendet ku punoi. Mbeti vetėm me titullin e magjistraturės, siē mė thoshte edhe vetė ai, sepse e pengonin edhe profesorėt e Universitetit tė Zagrebit dhe ata tė Beogradit, duke mos ia pranuar temat e doktoraturės, pasi Ukshini propozonte tema qė kishin tė bėnin edhe me pozitėn e popullit shqiptar.

Mė vonė, dėgjova se ėshtė burgosur dy herė nga regjimi serb. Unė dhe tėrė familja ime u pikėlluam shumė, kur nė maj tė vitit 1994, pamė Ukshinin nė emisionin e lajmeve nė televizor tė rrahur e tė pėrgjakur nga policia serbe. Netė tė tėra nuk mė mori gjumi nga shqetėsimi pėr fatin e Ukshinit. E ndoqa edhe gjykimin qesharak qė ia bėri regjimi serb, duke e dėnuar me 5 vjet burg. U gėzova shumė kur mora vesh se mė 17 maj tė vitit 1999 ishte liruar nga burgu, por pastaj nuk u dėgjua asgjė pėr Ukshinin. Ai nuk u pa askund. Tani flitet se e kanė liruar nga burgu dhe pėrsėri e kanė arrestuar. Dreq o punė, ta mbash nė burg e ta keqtrajtosh Ukshinin, ėshtė njėlloj sikur ta burgosėsh e ta keqtrajtosh njė engjėll, sepse Ukshini askujt nuk i ka bėrė as tė keqen mė tė vogėl. Ai ka dashur lirinė e popullit shqiptar tė Kosovės dhe tė gjithė shqiptarėve nė trojet e veta shekullore.

Ky djalosh nuk e ka merituar tė burgoset dhe tė vuajė sepse, shpirti i tij veē humanizmit nuk njeh gjė tjetėr. Vendlindjen e tij, Krushėn e Madhe, serbėt e dogjėn. Ukshinit ia vranė babanė nė oborrin e shtėpisė, ia vranė edhe vėllanė Ragipin, por kėtė nė fushėbetejė, si luftėtar tė UĒK-sė. Tani kanė mbetur vetėm nėna e Ukshinit, dy motrat, Mirvetja e Resmija, dhe vėllai i vogėl Afrimi. U shkrua dhe u fol se mr. Ukshin Hotin e liruan mė 17 maj nga burgu, njė ditė mė herėt se ē'pritej. Ekzistojnė tė gjitha mundėsitė qė ta kenė liruar dhe pėrsėri ta kenė arrestuar kriminelėt serbė.

Unė, si mė i moshuari i Dibrės, duke ndjekur angazhimet dhe pėrpjekjet qė po bėhen nė Kosovė, Shqipėri dhe nė vende tė ndryshme tė botės pėr gjetjen dhe lirimin e mr. Ukshin Hotit, i lutem z.Klinton, OKB-sė, z. Anan, z.Bler, Kryqit tė Kuq Ndėrkombėtar, Forumeve Ndėrkombėtare pėr tė Drejtat dhe Liritė e Njeriut dhe gjithė atyre qė mund tė kontribuojnė nė kėtė drejtim, kėtė mijėvjeēar tė ri ta fillojmė me njė hov dhe angazhim tė ri e tė gjithanshėm dhe tė bėni ēmos pėr gjetjen dhe lirimin e mr. Ukshin Hotit dhe tė burgosurve tė tjerė shqiptarė, qė mbahen nėpėr burgjet famėkeqe serbe, sepse me kėtė do tė nderoni edhe mė shumė tė drejtėn dhe botėn demokratike, drejt sė cilės synojmė krahėhapur edhe ne shqiptarėt, sepse vetėm aty e shohim ardhmėrinė tonė tė lumtur, sepse me kėtė do tė shėronit sadopak plagėt e thella tė familjes sė mr. Ukshin Hotit, tė familjeve tė tjera dhe tė tėrė popullit shqiptar. Duke vepruar kėshtu do tė ma shėronit edhe mua, plakut 97- vjeēar, dhembjen e thellė pėr Ukshin Hotin dhe pėr mijėra shqiptarė tė tjerė tė rrėmbyer dhe tė burgosur pafajsisht nga regjimi i egėr serb. Le ta fillojmė vitin 2000 me suksese konkrete nė kėtė drejtim, suksese qė mund t'i arrini vetėm Ju me pozitėn dhe autoritetin Tuaj.

Paēi shėndet dhe suksese nė punėn Tuaj Humane!

&

PLEASE FIND AND RELEASE UKSHIN HOTIN

Dibėr, February 7 shkurt (Kosovapress)

Haki TORTE

-Haki Torte, a 97 years man from Dibra town, has sent an open letter to Bill Clinton, United Nations Organization, Un Secretary General Kofi Annan, Tony Blear, European Council, International Red Cross Committee, International Forums of Human Right's and Freedoms, and to all of those who can eventually help in the finding and the release of Ukshin Hotit and other Albanian missing persons and prisoners who are still kept in the Serb jails.

Honored Misters,

I am the oldest alive person of Dibra, a town that stretches between Albanian and Macedonia. Sometimes when walk through the center of the town it does not happen to meet any people of my generation. It was very hard for me to live such a long time and to see all the sufferings through which my people went through. Since the time I was grown enough to understand who were my parents, to recognize them, I was the witnesses of all the suffer and pain of my people, through years and decades, caused by the Serb conqueror. In spite of the hard weight of the years, which I'm holding in my shoulders, during the last war in Kosova I stand all the day along in front of television, the war that was imposed by Serbs who did genocide towards the innocent civil Albanian population in Kosova, towards our brothers and sisters. By starting the NATO's bombardment, You, misters have been those, who knew exactly what was going on, you were those who wanted to help this people who were in desperate need for you. Thanks to your engagement, the people of Kosova survived. You forced the enemy to leave Kosova, that enemy whom I know very well from the time I was very young. At that time, it was the year 1912, the Serb criminals forced us to leave our homes located in Dibra town, and to do to Tirana. We lived there for six years, to escape from the Serb paramilitaries hands who could not differ the grown people from the babies. It was enough to be an Albanian, so that you could get killed immediately by them. After six years we returned back to our homes. The hole town has been burned. I can remember very well only the ashtrays of everything what we used to have before. From 26 thousands of Albanian residents, remained only six. So, you could see only smoke and blasé and thousands of victims killed by Serbs. In that war the Albanian women have fought, too. All fought together, because the Serbs wanted to go on occupying the territories, to go and get the sea of Durrwsi( city in Albania) because that was the wish of the Russian cars. The same barbaric methods have been used in the last war in Kosova. Atrocities, massacres, burnings, the violated deportation, the same expelling of Albanians from their homed in which they have lived for centuries. This was more than enough for the countries of Europe and the world to understand, a hundred years later what was going on. And NATO, made the Serb beasts go out from Kosova. Since their first coming in Balkan, the Slavic- Serbs killed Albanians and expanded "their" territories by occupying other lands from Albanian people who were here from the beginning of the human's history. I have here a copy of a map, which my son who is journalist have found in Russian encyclopedias. This map shows the borders of Serbia in 1987, it was only Belgrade with it's district which was represented in that map of Serbia. In my entire life I have never prayed, begged anybody for anything, except to God. But, today I am begging you to find and release Ukshin Hoti and other Albanians who are kept in the horrifying prisons of Serbia. I used to know Mr. Ukshin Hoti, as far as he was my son's friend, Rexhepi, who is journalist by profession. During 1970, he has been several times our guest, the honored guest of Dibra Town. From what I've understood during the time I stayed with him I found out that he is very smart, very modest and always with the smile on his face. Even as a guest, he spent the time reading. Everybody could realize that that person could not hate anybody, on the contrary during the conversations we shared together, at him, I saw a very opened man always worried with a big concern about the issue of Albanian people. He used to be very closed person to everybody. Even you see him for the first time, someone creates the impression that he or she has known him for a long time. He was right here in my heart and I loved him as he was one of my children. The wise man Ukshin Hoti was close to everybody. He was an excellent student while he graduated from the Political Sciences faculty of Zagreb. He told me that he could not finish the doctor's studies because the professors of Zagreb and Belgrade created an un-passing obstacle for him. Later on, in 1994, I have heared that he was arrested by the Serb police. My family and me were very worried when we saw him beaten in the Serbian television. In that time I could not sleep for nights and days. I was very disturbed for his destiny. I followed his fanny trial from he was sentenced to 5 years in prison. Yes…, they imprisoned the angle anly because he wanted freedom for all. He fought for the values of humanism. During the war, Krusha e Madhe, his hometown has been burned to ashes. The Serb militaries and paramilitaries has killed Ukshin's father in front of his house. They killed his brother Ragip, too, but in other circumstances-in the honor field, as a KLA fighter, struggling for freedom. Now Ukshin's family members who remained alive such as his mother, two of his sisters Mirvete and Resmie, and his youngest brother are very concerned about the destiny of him. It was written and it was spoken that Mr. Ukshin Hotin was released on May 17 1999, one day before he finished the serving and suffering sentence in prison. Since the day of his release nobody knows anything about him. So, I, as the oldest person in this area, following the attempts of the people that are undertaking in Kosova, as well as in Albania, I take the courage to write to Mr. Clinton, to Mr. Anan, to Mr. Blair, to the Red Cross Committee and to other Human right's forums, appealing to them to do everything they can for the release of Ukshin Hoti and other Albanian Political prisoners that are still being kept in the Serb jails through out Serbia. Taking such steps ahead, and the contribution for the release of all of those who are kept as war hostages in the Serb prisons is the same as to heal a little bit the opened wounds of the family of Mr. Ukshin Hoti and other families who are very worried about the lovers, who are being held under the permanent tortured while some others are being brought home in coffins. Please, in the name of Humanity, in the name of democracy, please help me die in peace, make me having fulfilled my last desire for this life. I know that you can do miracles. With what you did recently for Kosova's people, you told the world that You can make people survive. In the end of this century, You stopped the ethnic cleansing. The Albanian people will never forget you for what you did for them. You are those who can help us release the prisoners again. Please put an end to the suffer of more than 7000 families who have their lovers in the Serb jails. Use our authority and help us. I wish you good health and success in your human work!

Dibėr, February 7, 2000. Haki Torte-Dibėr

Kthehu ne fillim

___________________________________

SI JAM TAKUAR NĖ BURG ME UKSHIN HOTIN

Shkruan: T. R. QARRl 

Nė fillim tė qershorit tė vitit 1984, dikund natėn vonė u hap dera. Brenda hyri njė burrė i gjatė dhe i zeshkėt. Pasi u prezantua, e kuptuam se cili ishte. Ishte ky mr. Ukshin Hoti, intelektuali i njohur i cili e kishte guximin qė mė 1981 hapur tė mbronte kėrkesat e Rinisė Heroike tė Kosovės pėr Kosovėn Republikė nė fushatėn e shfrenuar tė diferencimit qė po zhvillohej atėherė nė kuadėr tė Universitetit tė Prishtinės, nga LKJ-ja. Ishte kjo njė befasi e kėndshme pėr mua. Tani u bėmė tre tė burgosur politikė nė dhomėn nr. 27.

Baca Ukė na tregoi pėr tė gjitha ato qė kishte pėrjetuar nė burg. Edhe pėr kushtet nė burgun e Lubjanės, prej nga kishte ardhur nė rigjykim, nė burgun e Prishtinės. Ai tashmė kishte stazhin e tė burgosurit dyvjeēar. Ato ditė, prej se erdhi baca Ukė, disi m'u bėnė mė tė lehta ditėt. Kohėn e kalonim duke lexuar por edhe duke biseduar rreth problemeve politiko-shoqėrore nė Kosovė, Jugosllavi dhe nė botė. Baca Ukė fare pak flinte dhe tėrė kohėn pinte duhan. Ishte njohės i thellė i problemeve dhe marrėdhėnieve shoqėrore, politike e ekonomike   pėrgjithėsisht. Shpesh e ngacmonim me qėllim unė dhe Beqir Gjonbalaj, duke i thėnė se e kemi vėshtirė tė realizojmė qėllimin pėr ēka jemi nė burg. Ai na e kthente si prej topit, duke thėnė: "Sikur tė isha i bindur se Kosova s'do ta fitonte statusin e Republikės tash do ta varja veten". Por thoshte se Liria e Kosovės s'do tė vijė as shpejt dhe as lehtė, sė pari duhet tė krijohen rrethanat pėr kėtė. E rrethanat do tė krijohen vetėm atėherė kur pushteti serb ta suspendojė edhe kėtė gjysmė autonominė qė e kemi. Autonomia e Kosovės, thoshte, ėshtė si bari i pranverės, edhe era mė e lehtė e rrėzon pėr tokė. Dhe tė jeni tė bindur se as pesė vite s'do tė kalojnė, dhe Serbia do t'i suspendojė tė gjitha organet e Kosovės. Dhe mirė do tė bėjė. Se vetėm nė kėtė mėnyrė, njė pjese tė shqiptarėve do t'u hiqet mjegulla nga koka e perdja nga sytė (e kishte fjalėn pėr strukturat e atėhershme tė pushtetit komunist). Vetėm kur tė biem ne shqiptarėt nė "zero", do tė shohim se ku jemi dhe nga duhet tė shkojmė.

Vėrtet, kishte tė drejtė baca Ukė. Nė kėtė mėnyrė do tė krijoheshin kushtet pėr bashkimin e shqiptarėve. E vetėm bashkimi rreth njė ideali na garantonte sukses, ndėrsa ky ideal ishte Republika e Kosovės.

Mr.Ukshin Hoti prapa grilave

Baca Ukė para se tė vinte nė burgun e Prishtinės ishte operuar nė organet gjenitale. Plagėn e kishte tė freskėt dhe duhej rregullisht pėr ta pastruar. Kur i tregova se jam punėtor shėndetėsor, e meqė mjete pėr pastrim kishte sjellė me vete nga Lubjana, kėrkoi qė unė t'ia pastroja plagėn. Nuk e lejoj atė ēetnikun tė ma pastrojė.

Por sigurimit dhe organeve tė burgut nuk u kishte ardhur mirė pėr kėtė. Njė javė pa dalė nė gjyq mė ftuan nė bisedė nė drejtorinė e burgut. Ishte aty drejtori Smajl Arifaj, sekretari Zeqiri, komandanti Veliu dhe njė punėtor i sigurimit qė s'u prezentua. Duke mė parė mua tė mėrzitur kishin menduar tė mė bėjnė pėr vete. Drejtori Smajl Arifaj mė tha troē: "tė kemi thirrur qė tė themi se do tė kishte qenė mirė qė tė na informosh se ēfarė po flet Ukshin Hoti, se ai ėshtė i pamarrun vesh". U preka dhe u shqetėsova tej mase. Unė ta spiunoja shokun e dhomės? E si ta bėja njė gjė tė tillė? E refuzova kėtė me pėrbuzje. Edhe kafen e parė qė e shihja mbas gjashtė muajsh nuk e piva. U thashė se mua mė interesojnė vetėm problemet e mia dhe punėt e mia. Kur mė urdhėruan tė dalė, drejtori edhe njėherė mė tha me ton kėrcėnues: "Tė mendosh mirė pėr kėtė!". Mė kthyen nė dhomė, shqetėsimi  mė  dukej qartė nė fytyrė. Baca Ukė dhe Beqiri mė panė qė s'jam mirė. Mė pyetėn se pėrse mė kishin thirrur. Ju tregova drejt. Baca Ukė u prek shumė dhe nga tendosja psikike gati u xhindos. E humbi kontrollin e filloi t'i bjerė derės me sa fuqi qė kishte. Po tė mos ishin hekurat e trashė qė e mbanin, me siguri se do ta rrėzonte. Gardianėt arritėn menjėherė. Posa u hap dera, baca Ukė i bėrtiti gardianit (kujdestar ishte njė boshnjak, quhej Avdo): "Tė ma thėrrasėsh menjėherė drejtorin kėtu!" Drejtori erdhi shpejt. Baca Ukė ashtu i mllefosur dhe trupmadh siē ishte, ia shtiu frikėn drejtorit duke i bėrtitur me tėrė fuqinė se "Ukshin Hoti s'i frikėsohet askujt, dhe s'keni nevojė qė tė bėni presion mbi shokėt e mi, qė tė bashkėpunojnė me ju, sepse unė ju them haptas se ēka mendoj, juve dhe sigurimit. Drejtori aq shtrembėr mė shikonte sa mendoja se do tė mė gėlltiste. Prej asaj dite s'erdhi kurrė mė nė dhomėn tonė. Mendova se pas kėsaj do tė ha dajak tė mirė, por kurrė s'mė kanė thirrė mė pėr gjėra tė tilla. As sot s'e kam tė qartė se si shpėtova.

Aty e kam parė se mr. Ukshin Hoti ishte guximtar dhe trim i madh, veti kjo e rrallė e intelektualėve. Unė kam pasur fat qė i kam kaluar tridhjetė ditė me tė nė njė dhomė, sepse kam mėsuar shumė prej tij.

Mė 23 shkurt 1999 (Gazeta Shqiptare)

Kthehu ne fillim

_______________________________________

KĖRKESA PĖR REPUBLIKĖ ĖSHTĖ KĖRKESĖ PĖR ZHVILLIM  MĖ TĖ SHPEJTUAR

           Nga teksti i diskutimit nė OB tė LK nė Fakultetin Filozofik, Dega -Filozofi-Sociologji, Prishtinė 1981, 

shkėputur prej autorit nga letra e tij drejtuar KQ tė LKJ mė 25 qershor 1987

      

Shkruan: Mr.Ukshin HOTI

Prishtinė, 19 nėntor 1981

______________________________________________

   Tė pranishmit  e dinin se unė kisha specializuar nė Marrėdhėniet Politike Ndėrkombėtare, se kėtė lėndė e kisha ligjėruar pėr njė kohė tė gjatė nė Fakultetin Juridik dhe nė Shkollėn Politike tė Qendrės Krahinore pėr Arsimimin Marksist "Eduard Kardel" nė Prishtinė dhe qė pikėrisht nga aspekti i kėsaj shkence do tė flisja edhe mbi ngjarjet qė ishin zhvilluar tek ne. Marrja me kėtė shkencė e parakuptonte  nėnkuptimin e njohurive mbi politikėn aktuale ndėrkombėtare por edhe mbi rrethanat qė i kushtėzojnė dukuritė bashkėkohore. Nė kėtė kuptim, njė kohė tė gjatė isha marrė  me hulumtimin e ngritjes dhe tė rėnies sė imperatorive koloniale dhe tė paraqitjes sė atyre neokoloniale. Gjatė kėtyre studimeve kisha vėnė re gjėra shumė interesante. Kisha vėnė re p.sh. se Imperatoria Britanike, gjatė kohės sė rritės dhe tė ekspanzionit tė vet, nuk kishte pasur probleme tė theksuara ndėrnacionale as me Uellsin dhe as me Skocinė. Ėshtė vėrtetuar se p.sh., me 1945, Partia Nacionale, nuk e di se si quhej saktėsisht, por e cila nė programin e vet angazhohej pėr pavarėsimin e Skocisė nga anglezėt, pati fituar gjithsejt rreth 28% tė votave. Pas fitimit tė pavarėsisė sė Indisė, nė vitin 1947, numri i votave nė favor tė kėsaj partie u rrit nė rreth 37% nė mėnyrė qė sot (dmth. kah fundi i viteve '70) paralelisht me hapjen e bisedimeve mbi shkurorėzimin eventual tė Kanadasė me Mbretėrinė Britanike, ky numėr u rrit nė rreth 40% nė favor tė partisė sė pėrmendur. Rėnia ose rritja e kėrkesave nacionale tė popullsisė joangleze ėshtė vėrtetuar se ka qenė  e lidhur dhe nė korrelacion me rritjen, me ekspanzionin ose me rėnien dhe me zhdukjen e kėsaj imperatorie. Sociologė tė ndryshėm kanė vėrtetuar se pozita e jashtme e Imperatorisė ėshtė reflektuar nė plan tė brendshėm si kėrkesė pėr sigurimin e sė ardhmes, tė vendeve tė punės, tė statusit tė ngjashėm, tė kuadrove tė profileve tė ndryshme tė pėrkatėsive nacionale joangleze. Ndėrkaq poashtu ėshtė vėnė re  edhe njė luftė mė e ashpėr e kuadrove tė pėrkatėsisė nacionale angleze pėr ruajtjen e statusit tė tyre, tė pozitave dhe tė privilegjeve tė fituara. Kjo gjė midis kėtyre dy grupeve krijonte tendosje tė vazhdueshme. Kėshtu, nė shembullin e Imperatorisė Britanike vėmė re se si mund tė ilustrohet ndikimi i njė dukurie tė jashtme nė raportet e brendshme tė njė vendi.

   Ėshtė interesant se njė gjė e ngjashme mund tė vėrehet edhe nė raportet midis kanadezėve anglo-amerikanė dhe francezėve tė Kuebekut. Nė fillim tė viteve 70 atje ėshtė aprovuar njė kushtetutė mjaft demokratike me tė cilėn francezėve tė Kuebekut u forcohej autonomia dhe e drejta pėr njė lloj tė statusit autonom, nėse jo edhe special, nė marrėdhėniet me Francėn. Nė qershor tė vitit 1975 Rėne Lėveku, atėherė Kryetar i qeverisė sė Kuebekut tė Kanadasė, nė revistėn "Lė mond Diplomatique" e pati shkruar njė artikull mjaft tė rėndėsishėm me tė cilin e arsyetonte zhvillimin e raporteve specifike me Francėn nė tė mirė tė francizimit tė sėrishėm tė francezėve tė Kuebekut. Sė bashku me tė tjerėt nė kėtė provincė kanadeze, ai pati ardhur gjer nė pėrfundimin se  anglishtja, pėrmes zhvillimit mė superior tė teknologjisė anglo-amerikane, automatizimit dhe tė informatikės, gjithnjė e mė tepėr po e ngushtonte pėrdorimin e gjuhės franceze. Zhvillimi i raporteve me Francėn francezėve tė Kuebekut do t'u ndihmonte nė ruajtjen e gjuhės sė tyre dhe nė begatimin e kulturės franceze nė Kanada.

   Jugosllavia, natyrisht, nuk ėshtė imperatori britanike, e as qė ka ambicie tė tilla. Kosova nuk ėshtė Skoci, Uells apo Kuebek.

   Mirėpo poashtu ėshtė interesant se kėrkesat pėr njė autonomi mė tė madhe nė vendet perėndimore ngushtėsisht janė tė lidhura me gjendjen e marrėdhėnieve ndėrkombėtare ekonomike dhe me pozitėn e secilit vend individualisht nė kėto raporte. Kjo na solli gjer ke pėrfundimi i dytė se procesi i forcimit tė kėrkesave autonomiste, t'i quajmė kėshtu me njė emėrues tė pėrbashkėt tė gjitha ato tendenca konvulsive nė botė qė i njohim me emra tė ndryshėm, ėshtė gjithashtu ngushtėsisht i lidhur me krizėn e botės sė kapitalit.

   Marksistėt qėmoti i vunė re lidhjet e dukurive tė tilla tė pranishme nė definicionin e Marksit mbi politikėn si shprehje tė koncentruar tė ekonomisė. Pėr kėtė shkak kjo qė ngjau, dhe kėrkesat qė u shtruan nė atė mėnyrė, esencialisht ndodhėn brenda kėsaj ligjshmėrie dhe nuk mund tė shpjegohen jashtė saj. Me fjalė tė tjera, kėrkesa pėr Republikė nė esencė nuk ėshtė asgjė tjetėr veēse kėrkesė pėr zhvillim tė shpejtuar dhe tė gjithanshėm ekonomik. Si e tillė figuron nė tė gjitha dokumentat e LKJ-sė dhe tė shtetit tė RSFJ-sė, por ngjarjet e zhvilluara e theksojnė momentin;  e shprehin pakėnaqėsinė me tempon e realizimit tė asaj qė u definua si qėllim politik i politikės sonė;  e vėnė kėrkesėn pėr instrumentin autokton qė do tė mund tė pėrdorej nė dobi tė tempos sė zhvillimit tė shpejtuar.

   Akademik Hajredin Hoxha tha se ne  e kemi zgjidhur ēėshtjen nacionale mė sė miri nė botė. Pėr ta argumentuar kėtė pohim ai betohet se ėshtė ashtu. Unė nuk dėshiroj tė merrem me kontestimin e pohimit tė tij, por do t'ia tėrhiqja vėrejtjen akademikut se betimi nuk ėshtė argument shkencor. Nga ana tjetėr, pėrveē asaj qė e theksova lidhur me skocezėt dhe lidhur me francezėt e Kuebekut, do ta plotėsoja diskutimin tim edhe me ca shembuj tė tjerė. Mė duket se kushtetuta belge poashtu u aprovua nė fillim tė viteve '70, apo mė sakt, mė 1972. Kjo kushtetutė i vė nė pozitė tė barabartė valonėt dhe flamanėt nė Belgjikė, bile flamanėve u jep tė drejtėn e raporteve specifike me Holandėn. Mendoj se flamanėt industrialisht janė mė tė zhvilluar se valonėt, por megjithatė, siē tregojnė ngjarjet e fundit atje, njė pjesė e mirė e tyre i akuzojnė valonėt se e mbajnė "lidhjen franceze" nė planin ekonomik dhe atė kadrovik, d.m.th.  mendojnė se ndodhen nė pozitė tė pabarabartė dhe se ekonomikisht janė tė eksploatuar nga valonėt, pa marrė parasysh kushtetutėn demokratike tė Belgjikės. Suedezėt nė Finlandė poashtu e kanė universitetin nė gjuhėn e tyre dhe mbajnė lidhje tė gjalla me Suedinė. Tė gjitha kėto vende kanė kushtetuta demokratike dhe ky ėshtė realiteti i tyre. Zezakėt nė SHBA pjesėn mė tė madhe tė tė drejtave tė tyre e realizuan kah fundi i viteve '60 dhe fillimi i viteve '70. Edhe atje u aprovuan amandamentet nė kushtetutėn e tyre, por tani amerikanėt janė tė preokupuar me tė ashtuquajturin integrim tė tėrėsishėm tė zezakėve, gjė qė do tė thotė se kjo ēėshtje e ka burimin te raportet klasore e jo tek ato nacionale e racore. Me fjalė tė tjera, me integrimin e zezakėve tė pasur nė jetėn publike dhe politike tė vendit, amerikanėt mendonin se e kishin zgjidhur problemin e raporteve midis racave. Praktika megjithatė i demantoi. Tani ndodhen para pyetjes se ē'duhet bėrė me shumicėn e varfėr dhe tė pakėnaqur tė zezakėve. Ata pozitėn e vet inferiore nė planin ekonomik gjithmonė e veshin me teshat e raporteve raciale. Problemi i integrimit tė tyre, d.m.th., problemi i zhvillimit tė pėrgjithshėm tė tyre, reflektohet si kėrkesė pėr pozitė tė barabartė tė racės zezake. E tillė ėshtė logjika e ligjshmėrive shoqėrore. Reflekton disi nė mėnyrė indirekte, shtrembėr e jo nė mėnyrė tė drejtpėrdrejtė e si nė pasqyrė. Te amerikanėt ėshtė interesante edhe njė dukuri nga mesi i viteve '70 e njohur si dukuri e gjurmimit tė pėrkatėsisė etnike (ethnicity). Nga ajo nuk bėnė kurrfarė problemi. Edhe kjo dukuri disi paraqitet paralelisht me fillimin e krizės ekonomike tė botės sė kapitalit (v. 1973, pėrkatėsisht 1975).

   Kushtetutėn e fundit ne e aprovuam me 1974. Ajo ishte rezultat i demokratizimit tė mėtejshėm tė jetės politike dhe shoqėrore tek ne. Gjithsesi nuk mund tė thuhet se kjo ishte e lidhur me ndryshimet dhe me aprovimet e kushtetutave demokratike tė vendeve tė tjera, por askush nuk mund ta mohojė bindshėm se proceset e demokratizimit shoqėror dhe politik te ne nuk janė pjesė e proceseve tė demokratizimit e tė civilizimit tė Evropės, dhe pjesė e ecjes sė pėrgjithshme progresive tė njerėzimit. Ēdo kushtetutė i reflekton raportet dhe qėllimet e forcave politike tė vendit tė vet. Pėr kėtė shkak, kur themi se ne kemi arritur rezultate tė mėdha, por jo mė tė mira nė botė, nė zgjidhjen e ēėshtjes nacionale, atėherė njė gjė tė tillė duhet argumentuar dhe shpjeguar me sistemin e pėrgjithshėm tė raporteve demokratike tė vetėqeverisjes socialiste. Zgjidhja e ēėshtjes nacionale, kėtė do tė duhej ta shpjegonte akademik Hoxha, ėshtė nė mėnyrė tė pandashme e lidhur me tempon dhe shkallėn e demokratizimit tė pėrgjithshėm tė shoqėrisė, me natyrėn dhe me karakterin e vetėqeverisjes socialiste nė Jugosllavi. Pėr aq sa ky sistem ėshtė mė demokratik, mė human, mė i mirė, mė integral, mund tė thuhet se pėr aq edhe ēėshtja nacionale ėshtė zgjidhur nė mėnyrė mė demokratike, mė humane, mė mirė dhe mė integrale. Ēėshtja qėndron nė faktin qė tė shihet se sa kemi arritur ne qė sistemin e vetėqeverisjes socialiste tė normativizuar nė dokumentet partiake, nė kushtetutė dhe nė ligje, ta realizojmė nė praktikė, sepse pozita e vėrtetė dhe reale e kombeve dhe kombėsive tė Jugosllavisė ėshtė e lidhur pikėrisht me kėtė. Pėr kėtė shkak, mendoj se ngjarjet janė edhe protestė kundėr deformimeve nė zhvillimin e vetėqeverisjes dhe kundėr deformimeve nė praktikėn politike, dhe njėkohėsisht, ato janė kėrkesė pėr zvogėlimin e jazit midis asaj qė ėshtė normative dhe realitetit; midis fjalėve dhe veprave. Nė instancėn e fundit, kjo ėshtė njė kėrkesė pėr zhvillimin e shpejtuar tė Kosovės.

   Nga ana tjetėr, akademik Hajredin Hoxha tha se nė botė ekzistojnė dy lloje tė socializmit: socializmi dogmatik i Shqipėrisė dhe socializmi vetėqeverisės i yni. Mua nuk mė ėshtė e qartė se cilit lloj tė socializmit i takojnė p.sh., BRSS, Kuba, Koreja Veriore, Kina, Vietnami, dhe tani Angola e Etiopia, si dhe njė numėr i tėrė vendesh qė veten e konsiderojnė socialiste? Ai thotė se ashtu shkruan nė Programin e LKJ. Por programi i LKJ ėshtė aprovuar nė vitin 1958 dhe ai nuk mund tė kuptohet nė mėnyrė dogmatike. Atėherė LKJ nuk do tė mbante marrėdhėnie me asnjė parti komuniste nė pushtet, as qė do tė mbante raporte diplomatike dhe politike me kėto vende. Sa mė pėrket mua, plotėsisht mė ėshtė e qartė se cila nga kėto parti e monopolizon tė drejtėn qė vetėm ajo tė ketė tė drejtė dhe e pranon vetėm socializmin e vet. Sovjetikėt e pranojnė socializmin real tė Traktatit tė Varshavės; unė e pranoj linjėn e LKJ-sė mbi rrugėt e veēanta tė zhvillimit tė socializmit nė ēdo vend tė veēantė, por meqenėse akoma nuk i njoh tė gjithė parametrat me anė tė tė cilėve nė mėnyrė tė pagabueshme do ta matja socializmin, nuk kam mundur vetes t'i ofroj pėrgjigje kategorike se sa lloje tė socializmit ekzistojnė nė botė. Si anėtar i LKJ-sė i pėrmbahem linjės sė saj. Ua kam lėnė popujve tė vendeve socialiste qė tė gjykojnė mbi socializmin e tyre. Nuk e konsideroj si oportune tė merrem me vlerėsimin e socializmit nė Shqipėri sepse ndodhem nė njė mbledhje partiake dhe jo nė njė simpozium shkencor. Sa i pėrket marrėdhėnieve me Shqipėrinė nė pėrgjithėsi, dhe raporteve midis Universitetit nė Prishtinė dhe tė atij nė Tiranė nė veēanti, tashmė jam deklaruar nė mbledhjen e Komisionit Ndėrkombėtar tė KK tė LK tė Kosovės. Unė jam kundėr suspendimit tė kėtyre marrėdhėnieve. Nuk e besoj se na kanė indoktrinuar. Kam qenė njėri nga bartėsit kryesorė tė kėtyre marrėdhėnieve. Kam besuar dhe besoj se ato kanė qenė nė interes tė tė dyja palėve dhe nė interes tė zhvillimit tė tėrėsishėm tė kombėsisė shqiptare nė Jugosllavi. Puna ime nė zhvillimin e kėtyre raporteve ka qenė nė pajtim tė plotė me parimet e politikės sė LKJ. Pėr kėtė e kemi pasur pėrkrahjen e tė gjitha forcave progresive tė krahinės, andaj edhe tė Universitetit tonė. Akademik Syrja Pupovci ka qenė njėri nga ata qė e pėrkrahte kėtė bashkėpunim gjatė tėrė kohės sė udhėheqjes sime nė Sekretariatin pėr Marrėdhėnie me Botėn e Jashtme. As atėherė dhe as sot nuk kam konsideruar se kemi qenė tė mashtruar. Nuk ishim fėmijė. Tani nuk jam i dėshpėruar me rezultatet e punės sime nė kėtė drejtim, por pėrkundrazi, krenohem. Por do tė dėshiroja qė akademik Pupovcit t'i drejtohem me pyetjen direkte se a ėshtė akoma ai i djehit, qė na pėrkrahte nė zhvillimin e kėtyre raporteve, apo ai i sotit, i cili angazhohet me tė madhe pėr ndėrprerjen dhe pėr suspendimin e tyre. Nuk do tė dėshiroja qė njė ditė tė vijmė nė pozitėn prej nga do tė angazhoheshim pėr rishqiptarizimin e gjuhės shqipe, ose pėr rishqiptarizimin e shqiptarėve.

   Njė kohė tė gjatė kam punuar nė politikė. Kurrnjėherė nuk kam dėshiruar, dhe as qė dėshiroj, qė forcat reaksionare jashtė dhe brenda Kosovės tė manipulojnė me tė. Shokėt qė tani janė nė pozitė, kėtė nuk duhet ta lejojnė.

Prishtinė, 19 nėntor 1981

Kthehu ne fillim

 

Nė korrik tė vitit 1982 Mr.Ukshion Hoti  u denua me 9 vjet burgim tė tėndė

GJYKATĖSIT ISAK NISHEVCI+ISMET EMRA+++, E DENUAN GRUPIN E INTELEKTUALEVE NĖ PRISHTINĖ


 Gkykata e Qarkut nė Prishtinė, me kolegjin e pėrbėrė nga gjyqtari ISAK NISHEVCI….ISMET EMRA…,mbi bazė tė aktakuzės sė Prokurorisė Publike tė Qarkut nė Prishtinė PP.nr.281/81,tė ngritur mė datė 31 maj 1982…,nė procesin gjyqėsor tė mbajtur mė 21 korrik 1982 „nė emėr tė popullit“ u denuan kėta intelektualė:

1.HALIL HALIDEMAJ (1936)-nga pozhorani,Mr. i historisė.........11 vjet burgim tė rėndė

2.UKSHIN HOTI (1944)-nga Krusha e Madhe, Mr.i shk.politike 9 vjet burgim tė rėndė

3.EKREM KRYEZIU(1943)-nga Peja, regjisor……..............…. 8 vjet burgim tė rėndė

4.MENTOR KAĒI (1952)-nga Gjakova, montazher TVP…….. 7 vjet burgim tė rėndė

5.HILMI RATKOCERI(1955) nga Llugaxhiu, apsolvent.......... 3 vjet burgim tė rėndė

6.ALI KRYEZIU (1950)-nga Peja, jurist ................................. 5 vjet burgim tė rėndė

7.NEZIR HALITI (1948)-nga Firaj, profesor............................. 2 vjet burgim tė rėndė

8.SHEMSI REĒICA (1952)-nga Gllavica, profesor.................. 7 vjet burgim tė rėndė

9.MUHARREM FETIU(1945)-nga Peēani (Therandė) Mr.i his.. 6 muaj burgim tė rėndė

(...)
Nė vitet e 80-ta si nė ēdo aktakuzė dhe aktgjykim tjetėr tė shpallur pėr atdhetarėt e devotshėm...edhe nė kėto dokumente tė kėtij gjykimi u pėrdorė sllogani identik se tė “akuzuarit” kanė vepruar “...me qėllim tė kryerjes sė veprės penale tė drejtuara nė rrėzimin e pushtetit tė klasės punėtore dhe tė punonjėsve, thyerjen e vėllazėrim-bashkimit, prishjen e barazisė sė kombeve e tė kombėsive dhe ndryshimin antikushtetues tė rregullimit federativ tė RSFJ-sė...”!!!

Mr.Ukshin Hoti - Gjykimi me “Grupin e Intelektualėve” mė 21 korrik 1982
(...)

Kthehu ne fillim

_____________________________________

KONTAKTI IM I FUNDIT ME UKSHIN HOTIN

       

Shkruan: Dr. Hysni BYTYĒI

Kam qenė njėri nga mbrojtėsit e Ukshin Hotit nė Gjyqin e Qarkut tė Prizrenit, nė tetor tė 1994 kur u dėnua ai pėr herė tė  dytė, kėsaj radhe me 5 vjet burg.

Edhe pasi ka pėrfunduar tėrė procedura nė Gjykatėn Supreme tė Serbisė, atė e kam vizituar rregullisht njė herė nė muaj, sipas rregullave ligjore, si nė burgun e Dubravės, tė Nishit ashtu dhe nė burgun e Mitrovicės sė Sremit. Mė 12 mars 1999 ishte ditė e premte (e premtja e dytė e marsit), kur e vizitova pėr herė tė fundit Ukshin Hotin.

Sipas   rregullores sė burgut tė Mitrovicės sė Sremit, vizitat familjare pėr tė burgosurit politik bėheshin tė premten e parė tė ēdo muaji, ndėrsa vizitat e avokatėve bėheshin tė premten e dytė me rradhė. Pra, Ukshinin e vizitova vetėm 12 ditė para se tė fillonin bombardimet e NATO-s.  Ishte kohė e  vėshtirė dhe askush nuk e dinte se ēka do tė ndodhė, do tė bombardohet Jugosllavija e atėhershme  apo jo, si do tė zhvillohet situata nėse bombardohet ajo etj etj? Me Ukshinin u morėm veshė qė kur tė lirohet nga burgu, kurrsesi tė mos niset vet pėr nė Kosovė. I thash se nėse ndodhė qė tė mos vijė pėr vizitė mė 12 prill dhe 14 maj 1999, (kėto ishin datat e rezervuara pėr vizitat e ardhshme), atėherė me ēdo kusht do tė jam mė 17 maj (data e lirimit)  nė ora 08:00 tė mėngjesit para dyerve tė burgut.  Gjithashtu i thash, nė rast se lirohesh para 17 majit, (sepse sipas akteve ligjore nė raste tė veēanta 1/10 e denimit mund t“i falej tė burgosurit, por kjo mundėsi asesi nuk mund tė ndodhte edhe me Ukshinin) mos ta luaj kėmbėn mėtutje, tė qėndroi para portės sė burgut dhe tė mė thėrras nė telefon, nė mėnyrė qė sė bashku tė nisemi pėr nė Kosovė, apo sipas situatės dikund tjetėr.

Meqenėse bombardimet filluan me 24 mars, vizitėn e radhės me 12 prill nuk arrita dot me realizue, sepse u detyrova edhe vetė tė shpėrngulem nga banesa e pėrhershme nė Beograd, pėr t’u  vendos pėrkohėsisht nė njė lagje tjetėr (17 kilometra largė), ku nuk mė njihte askush, dhe fare nuk lėvizja nga banesa. Mė 17 prill, ndonėse  ishte data kur pėrmbusheshin normat e rregullores pėr lirim tė parakohshėm, e kontaktova me telefon drejtorinė e burgut dhe ja u pėrmenda kėtė mundėsi lirimi pėr Ukshin Hotin. Ju thash, nėse vendosni pėr lirimin e Ukshinit para datės 17 maj, paraprakisht tė njoftohem edhe unė.  Pėr t’ua lehtėsuar punėn organeve tė burgut, ata i sigurova se nė ēdo dy ditė do t“i thėrras nė telefon, pėr t“u informuar rreth lirimit tė Ukshinit nga burgu.

Mr.Ukshin Hoti

____________________________

Kryeshefi me tė cilin bisedova nė telefon, mė tha se njė muaj para kohe nuk do ta lirojnė, por disa ditė mė herėt po, dhe se nuk ka nevojė tė lajmėrohet nė telefon para festave tė majit, sepse nuk mund tė ndodh lirimi i tij mė pėrpara. Mė tha, qė tė lajmėrohem pas fetsave tė majit. Kjo bisedė mė gėzoi shumė dhe thash nė vete se kjo punė ka gjasa tė pėrfundojė si ėshtė mė sė miri.

Ndėrkohė e kontaktova dajėn e nėnės sė Ukshinit, i cili kishte dy furra tė bukės njė nė Temerinė dhe tjetrėn nė Novi Sad tė Vojvodinės. U morėm vesh qė nė ditėn kur do tė lirohet Ukshini, tė shkojmė sė bashku nė Mitrovicė tė Sremit pėr ta pritur atė dhe pastaj tė kthehemi sėrish nė Temerinė, ku Ukshini mendonim tė qėndronte aty derisa tė stabilizohet situata.

Mė 3 maj 1999, ishte dita e parė e punės pas festave tė majit, dhe nė mėngjesin e asaj dite, (rreth orės 08:00) e thirra nė telefon drejtorinė e burgut nė Mitrovicė tė Sremit. Pėr fat tė keq mėsova se  Ukshini nuk ishte mė nė atė burg. Mė thanė se ėshtė transferuar pėr nė burg tė Nishit. Pa humbur kohė e thirra burgun e Nishit dhe mėsova se Ukshini dhe disa tė burgosur tjerė shqiptar ishin transferuar nė burgun e Dubravės sė Pejės. Nė ato momente mė kaploi njė frikė e madhe, sepse transferimi  i Ukshinit dhe tė tjerėve nga Serbia pėr nė Kosovė, i kishte rreziqet e veta tė mėdha. Duhesh tė ndėrmerrja diēka. Vendosa dhe ia adresova njė shkresė Ministrisė sė Drejtėsisė tė Serbisė dhe kėrkova qė Ukshin Hoti tė mos lirohet nga burgu i Dubravės, por ta transferojnė nė ndonjė burg tjetėr tė Serbisė, ku do ta merrja unė nė dorėzim.

Ju propozova qė tė gjitha shpenzimet e kėtij transferimi tė mė fakturohen nė llogari time. Njė letėr ia dėrgova edhe Ministrisė sė Drejtėsisė tė Republikės Federale tė Jugosllavisė, dhe kėrkova qė ta pėrdorin autoritetin e tyre edhe pse kjo nuk ishte nė kompetencat e saj. Kėrkova nė emėr tė humanitetit tė ndėrmirret diēka, se ky njeri(Ukshin Hoti) mund ta humb kryet po atė ditė qė e “shijon lirinė”.

Nė mbrėmje (mė 3 maj) nga Tetova mu lajmrua Myrveti (motra e Ukshinit) ku ishte si refugjate. I tregova pėr aktivitetet e mia lidhur me Ukshinin dhe i propozova qė njė shkresė tė ngjajshme (nė emėr tė saj si anėtare e familjes Hoti) ta adresoi edhe nė Kabinetin e Kryetarit tė Sėrbisė Millan Millutinoviq.  Letrėn nė kabinet do ta dėrgoi mė 05 maj 1999.

Gjatė bisedės, Myrveti mė tha se ka biseduar me avokatin Zhivojin Jokanoviq nė Prishtinė, i cili i paska premtuar se do tė tenton qė Ukshinin, para se ta lirojnė nga Dubrava, ta sjellin nė Prishtinė  ku do ta merrte Zhika dhe do ta mbante nė shtėpi tė tij deri sa tė qetėsohet situata. Ishte kohė e vėshtirė. Asnjėri prej shqiptarėve nuk guxonte ta merrte rrugėn pėr nė burg tė Dubravės, pėr shkak tė frikės nga forcat policore, ushtarake dhe paramilitare serbe. Edhe serbėt gjithashtu nuk guxonin tė udhėtonin, sepse kishin frikė prej UCK–sė. Dhe krejt kjo frikė ishte e kuptushme, sepse rreziku kudo ishte evident. Myrvetit i thash se nėse Ukshinin e sjellin pėr t’u liruar nga burgu i Prishtinės, nuk do tė ketė rrezik pėr te sepse ai mund tė gjejė strehim te shumė njerėz, por mund tė ndodh qė tė gjitha pėrpjekjet tona tė mos rezultojnė fare. Myrvetit i propozova (edhe pse ishte rrezik pėr te) qė tė shkojė deri nė Prishtinė, pėr tė hulumtuar ndonjė mundėsi, tė gjej ndoshta ndonjė njeri pėr njė shumė markash gjermane, qė do tė udhėtonte mė 17 maj deri nė Dubravė.  

Ato ditė nuk funksiononte asnjė lidhje telefonike me  Dubravėn dhe Pejėn. Nuk mė kojtohet data e saktė, por medoi se ka qenė data 10 apo 11 maj kur kontaktova nė telefon me Jovica Jovanoviq, ish–zavendės i Prokurorit tė Qarkut nė Prishtinė, tani i punėsuar nė Sektorin e Drejtėsisė nė Ministrinė e Drejtėsisė sė Serbisė pėr Kosovė. Ky ishte njeriu mė pėrgjegjės i kėsaj ministrie nė Kosovė. Pėrpara ishim kundeshtar tė mėdhej, sepse kemi qenė nė pozita tė kundėrta, unė si mbrojtės i shqiptarėve, ndėrsa ai nė anėn e kundėrt. Njė fjalė popullore thotė: ”Zori tė ēonė edhe nė derė tė hasmit”. Pra, ishte koha qė duhej tė ndėrmarrja diēka, pėr tė mirėn e klientit tim Ukshin Hoti, sepse  po tė mos e bėja njė gjė tė tillė do tė mė kritikonte vetėvetja.

Jovicėn e luta qė tė ndėrmarrė gjithēka ėshtė e  mundur pėr ta sjellė Ukshinin diku nė burgjet e Serbisė (para se tė lirohet), ose tė paktėn ta transferojnė nga Dubrava nė burgun e Prishtinės. 

Pėr ēudi, ai mė priti shumė mirė me fjalė. Mė tha se situata ėshtė shumė e vėshtirė nė teren, sidomos nė rrethinėn e Pejės, dhe lidhjet telefonike nuk funksionojnė (nė asnje mėnyė) me Pejėn dhe Dubravėn. Mė tha se posta zyrtare (edhepse rrallė) bartet me makina dhe se kur tė vijė herėn tjetėr makina nga Dubrava, ai do ta pėrcjellė kėrkesėn time dhe do tė tenton qė ashtu edhe tė bėhet. Deri me 17 maj e kam telefonuar pėr ēdo ditė, ndėrsa pėrgjigjja ishte e njejtė.

Mė datėn 21 apo 22 maj Jovica mė ka thėnė se makina ka ardhur nga Dubrava dhe ėshtė informuar zyrtarisht se Ukshin Hoti ėshtė liruar ditėn e diele, mė 16 maj 1999, pak para orės 11:00 tė paradites.

Pas 12 qershorit 1999, tė burgosurit shqiptarė janė transferuar sėrish nėpėr burgjet e Serbisė, dhe gjatė vizitave qė ua kam bėrė atyre kam mėsuar se “Ukshin Hotin nė ditėn e lirimit (mė 16 maj) e kishin vra njė apo dy kilometra largė portės sė burgut tė Dubravės, nė drejtim tė Istogut.” Mė kanė thanė se kėtė ua paska komunikuar njė gardian malazezė (po atė ditė), atyre qė kanė qenė nė njė dhomė me Ukshinin. Prej momentit tė transferimit tė tė burgosurve nga Kosova pėr nė Serbi e deri nė vjeshtė (1999) kam qenė e vetmja lidhje ndėrmjet tė burgosurve dhe familjarėve tė tyre nė Kosovė. Ēdo tė shtune, tuboheshin me qindra familjarė nė oborrin tim nė fshatin Semetisht tė Suharekės. Njė tė shtune nė mbrėmje erdhi gazetari Zenun Ēela  nga Prishtina sė bashku me korespodentin e Zėrit tė Amerikės pėr ta zhvilluar njė intervistė me mua pėr kėtė Radiostacion. Dhe njėra nga pyetjet e korrespodentit tė Zėrit tė Amerikės ishte: ku gjindet Ukshin Hoti? Pra, mė shtynė nė njė rrugė shumė tė vėshtirė, me thėnė atė ēka kisha dėgjuar pėr fatin e Ukshinit, ndėrsa mė vinte shumė zorė prej motrės sė Ukshint, Myrvetės. Kisha dėgjuar se ajo kurrsesi nuk pranon tė flitej pėr humbjen e vėllait. Meqė dėshiroja qė ajo (Myrveti) tė mos e dėgjojė kėtė lajm pėrmes radios, por tė gjej rastin kur tė shkojė vet nė familje dhe duke biseduar t’ia komunikojė diqysh mė lehtė kėtė gjė, gazetarit ju pėrgjigja se “Ukshini ėshtė dalė nga burgu me 16 maj, por frikohem se jeta e tij nė liri ka zgjatė shumė pak.” Pas disa ditėsh, sė bashku me disa shokė tė mi dhe tė Ukshinit shkova nė Prishtinė te Myrveti, por nuk e gjetėm nė shtėpi. Nuk munda tė kontaktoj me tė.  Pas asaj kohe nuk kam tentuar ta kontaktojė mė Myrvetin, sepse tė gjithė shokėt qė mė njihnin mua dhe atė mė kėshilluan qė tė mos ia pėmrendi humbjen e vllaut, pasi qė ajo kurrsesi nuk pranon se Ukshini ėshtė i vdekur.

Diku pas gjysmės sė gushtit 1999, njė tė shtune, tek unė nė fshat ka ardhur Skender Hoti, njė veprimtar i devotshėm, dhe mė tha se Ukshini 100 % ėshtė gjallė. Mė tha se kanė kontaktuar me disa njerėz, tė cilėt i kėrkojnė 100.000 DM qė ta vizitoi Myrveti atė diku nė Mal tė Zi. Nuk munda ta bindi se kjo nuk ėshtė e vėrtet. Ai ishte i bindur se kjo vizitė do tė realizohet. Skenderi mė tha se kanė kėrkuar nga ata njerėz qė do ta dėrgojnė Myrvetin deri te Ukshini, qė ta sjellin njė familje tė tyre nė Pejė, e cila do tė qėndronte aty deri sa tė kthehet ajo (nga Mali i Zi). Pas dy jave, Skenderi mė tha se ky propozim ishte refuzuar! Pėr fat tė keq ky ėshtė realiteti, kemi edhe kėso gjallesash me fytyra tė njeriut, tė cilėt tentojnė tė pasurohen duke shfrytėzuar fatkeqėsinė e tjetrit. Vallė ēfarė  janė kėto figura  njerėzish?

01.12.2006

Kthehu ne fillim

----------------------------------------------- 

HARRESA PĖR NJERIUN E MADH UKSHIN HOTI

 

Shkruan:Besnik KRYEZIU

Kaq vite nga pėrfundimi i luftės nė Kosovė, dhe ende nuk dihet pėr fatin e Ukshin Hotit. Kėto ditė e lexova librin "IDHULLI I MALLKUR" tė autorit Sefer Pasha, libėr qė bėnė fjalė pėr jetėn e Ukshin Hotit. Ende nuk mė ka ndodhur qė njė libėr tė mė bėjė tė mendoj aq shumė si ky i Sefer Pashės. Ende nuk e kam ndjerė veten mė keq se sa duke e lexuar kėtė libėr. Autori Pasha pėrmes kėtij libri shpalos me mjeshtri tė rrallė tragjedinė kosovare nėpėrmes kryepersonazhit tė saj Ukshin Hoti.

Mė ka bėrė tė mendoj se ku ndodhet nė tė vėrtetė Ukshin Hoti. ėshtė i gjallė apo i vdekur. Mė ka bėrė tė mendoj se, pse shteti serb po vazhdon ta mbajė peng Ukshin Hotin. Qė nga koha kur shteti serb e zhduki Ukshin Hotin kanė qarkulluar variante tė ndryshme. Ka nga ata qė thonė se, ditėn kur ėshtė liruar ėshtė marrė nga ushtarakė serbė ,dhe me tė dalė nga burgu ėshtė ekzekutuar. Dikush tjetėr thotė se Ukshin Hoti ėshtė gjallė, dhe se shteti serbė po e mbanė diku nė Serbi. Si do qė tė jetė i gjallė apo i vdekur, Ukshin Hotin shteti serbė po e mban peng, duke mos e thėnė tė vėrtetėn pėr fatin e tij.

Zhdukja e Ukshin Hotit ėshtė disi mė specifike se zhdukjet tjera gjatė luftės nė Kosovė, sepse Ukshin Hoti ishte arrestuar nga forcat policore serbe tė Milloshoviqit para luftės, dhe se nė Prizren njė gjykatė e instaluar serbe e kishte dėnuar me pesė vjet burgim, burg tė cilin edhe e mbajti deri nė fund Ukshin Hoti. Pra me kėtė dua tė them se shteti serbė nuk mund t'i ik nė asnjė menyrė pėrgjegjėsisė pėr fatin e Ukshin Hotit se gjoja ai ėshtė liruar nga burgu, por ėshtė zhdukur nė rrethana lufte. Zhdukjen e ka bėrė njė shtet me hierarki tė qartė shtetėrore, dhe ky shtet qė sot po mundohet tė paraqitet demokratik, dhe po synon integrimin nė familjen Evropiane duhet ta zbardh enigmėn pėr fatin e Ukshin Hotit.

Zbardhja e enigmės mbi fatin e Ukshin Hotit nuk ėshtė vetėm njė zbardhje pėr njė qytetar tė Kosovės, tė cilin e ka zhdukur shteti serb, por parasėgjithash ėshtė zbardhja e historisė mė tė re tė Kosovės, sepse Ukshin Hoti tani mė ėshtė bėrė histori. E kam ndjerė veten keq pėr atė qė ne si shoqėri dhe si komb nuk bėmė aq sa Ukshin Hoti bėri pėr ne. Deri sa heshtja e shtetit serb ėshtė e kuptueshme, si tė kuptohet heshtja jonė ndaj Ukshin Hotit. Institucionent e Kosovės nuk gjetėn kurr kohė pėr tė bėrė diqka pėr Ukshin Hotin. Nė muajt e fundit nė Kosovė u pėrkujtuan ngjarjet e pranverės se 81-shės, bile u bė edhe njė dokumentar pėr kėto ngjarje.

Folėn tė gjithė, bile edhe ata qė nė atė kohė ishin udhėheqės tė lartė komunistė si: Vllasi dhe Bakalli, por as edhe njė fjalė pėr Ukshin Hotin kur dihet roli i tij nė pėrkrahje tė studentėve. Pse vallė sillemi kėshtu me njeriun qė, pėr mendimin tim ėshtė mė meritori pėr shtetin e Kosovės, sepse u bė kurban nė themelet e ketij shteti, duke mos u pėrkulur pėr asnjė ēast. Ku ėshtė elita jonė intelektuale? Ku ėshtė Akademia jonė qė as edhe njė fjalė nuk e tha pėr Ukshin Hotin. A jemi ne populli qė nuk e kemi merituar Ukshin Hotin siē do tė thoshte njė folėse nė njė tribun pėr Ukshin Hotin, se pėr ndryshe do ta kishim nė mesin tonė. Nuk e di, por deri sa po i shkruaj kėta rreshta se q“mu kujtua njė letėr tė cilėn Ukshin Hoti ia kishte dėrguar gruas sė tij nė vitin 1984 nga burgu ku shkruante:

"UNĖ JAM PENG POLITIK KĖTU, DHE E NDIEJ DERI NĖ ASHT SE ĒFARĖ DO TĖ THOTĖ TĖ JESH I TILLĖ".

Pra, kjo na jep tė kuptojmė se, Ukshin Hoti qė nė momentin kur u vu nė mbrojtje tė kėrkesės sė studentėve pėr shtetin e Kosovės ishte peng politik. Harresa jonė pėr Ukshin Hotin ėshtė e pajustifikueshme. Ka patur plotėsisht tė drejtė Kadare, kur e ka thėnė atė thėnjen kineze ,,se kur mungon tigri majmuni bėhet mbret", dhe fatkeqėsisht Kosova ka shumė majmunė nė skenėn e saj politike. Kėtė shkrim po e pėrfundoj me njė thėnie tė Ukshin Hotit

"EDHE, NĖSE KY QE FATI IM, UNĖ DO TĖ PAJTOHEM ME TĖ, PAVARĖSISHT NGA ĒMIMI QĖ MUND TA PAGUAJ, SEPSE FĖMIJĖT E MI DHE JO UNĖ VETĖ, JANĖ KUPTIMI I JETĖS SIME. ATDHEU E FITON KUPTIMIN ME TA DHE JO PA TA, PASI QĖ PĖR ATDHEUN MUND TĖ LUFTOHET VETĖM NĖ EMĖR Tė NJERĖZORES DHE KURRSESI NDRYSHE".

 Kthehu ne fillim

__________________________________________________________

  Mr.Ukshin Hoti

NĖ BURG ME UKSHIN HOTIN

           

  Shkruan: Bajrush XHEMAILI

    _____________

Intelektual me njohuri e thellėsi tė rrallė gjykimi 

   Kisha dėgjuar e lexuar aq shumė pėr profesorin e nderuar Ukshin Hoti, por qė asnjėherė nuk mė kishte rėnė ta takoja. Pėr herė tė parė e takova nė burgun "Dubrava" tė Burimit (Istogut). Fillimisht shiheshim prej sė largu nga shetitoret e pavijoneve. Unė isha nė Pavionin C1 e ai nė pavionin pranues. Edhe prej kėsaj distance nuk e kishim vėshtirė (ne qė ishim kėtej), ta dallonim: shtatėlartė, shpatullgjerė, pak i kėrrusur dhe pothuajse gjithėherė me njė mjegull tymi pėrreth, nga tė pirėt e shumtė tė duhanit. Fati deshi qė kur e sollėn nė pavionin tonė tė gjendemi nė njė dhomė, derisa tė lirohej ndonjė krevat nė dhomat e mbushura pėrplot.

Mr. Ukshin Hoti

   Ky intelektual me diapazon tė gjerė njohurishė pėr fusha tė ndryshme e me thellėsi tė rrallė gjykimi, nė tė parė, e linte pėrshtypjen e njė njeriu tė ngrysur e tė tėrhequr nė vete dhe jokomunikues. Por, nė tė vėrtetė, nė diskutimet e polemikat e gjata qė i bėnim nė burg, ishte fort aktiv, i rreptė dhe i pakompromis. Karakteristikė tjetėr qė dallohej lehtė ishte se e brente shumė gjendja familjare e ngarkuar me probleme tė shumta, nė veēanti dėshpėrohej pėr pėsimin e tre fėmijėve, pėr shkak tė ndarjes me dy gratė qė i kishte pasur. Pėrmasat e kėsaj dhembjeje zmadhoheshin edhe mė shumė me rastin e vizitės qė i bėnte djali i tij Andini. Kur kthehej nė pavion, pas ēdo vizite, e komentonte gjendjen shpirtėrore dhe fizike tė Andinit. I dukej i padisponuar, se ngadalė po rritej dhe se ēdo ditė e mė shumė po bėhej mė i hajthėm. Merakosej jashtėzakonisht shumė pėr tė. Por mbi tė gjitha tė tėrhiqte vėmendjen shpirti i tij kryengritės. Karakteri i tij nuk lejonte njė soditje indiferente tė tė gjitha atyre padrejtėsive qė u bėheshin tė burgosurve. Ishte karakteristikė e theksuar e tij se reagonte dhe protestonte njėsoj fuqishėm si pėr padrejtėsitė qė u bėheshin tė burgosurve politikė, ashtu edhe atyre ordinerė, madje ai nuk do tė hezitojė qė tė bėjė edhe grevė urie pėr ta. Puna erdhi deri aty sa eprorėt e burgut nuk mund ta duronin mė kėtė kryengritės tė papėrmirėsueshėm. Prandaj edhe do ta transferojnė nė burgun e Nishit. Atje, pastaj, do tė vazhdojė pėrsėri tė mbajė burgun nė mėnyrėn e tij, qė s'ishte e rėndomtė shikuar nga kėndi i atyre qė bėjnė plane djallėzore. Letrat e shkruara nga ai, dėrguar motrės sė tij Myrvetes (tanimė tė botuara dhe tė njohura pėr publikun e gjerė), dhe qėndrimi i tij dinjitoz para tyre, i trazoi shpirtėrat e eprorėve tė burgut. Dhe, padyshim, edhe pėrgjegjėsit e burgjeve nė nivelet mė tė larta tė shtetit serb. Pėr kėtė arsye edhe do ta transferojnė nė burgun e Mitrovicės sė Sremit.

Ukshin  Hoti 50 ditė nėn tortura e vetmi

   Nė burgun e Mitrovicės sė Sremit, e priste njė ndėr drejtorėt mė mizorė qė hasen nėpėr burgje, kudo qofshin ato. Pėr torturat qė u kishte bėrė tė burgosurve politikė kroatė, thuhej se akuzohej edhe nga Gjyqi Ndėrkombėtar i Hagės. Tė njėjtat tortura shtazarake organizonte edhe pėr ne shqiptarėt tė cilėve na patėn transferuar qysh mė 30 prill tė vitit 1998 dhe atyre qė patėn ardhur mė vonė. Sidomos grupin nė krye me Nait Hasanin, e ka torturuar nė mėnyrė tė veēantė. Po atyre torturave do t'iu nėnshtrohet edhe profesor Ukshini pėr rreth pesėdhjetė ditė me radhė, sa edhe do ta mbajnė nė vetmi. Ai mė vonė, kur do tė takohemi nė njė dhomė tė pėrbashkėt, do tė na rrėfejė pėr mizorinė qė ėshtė bėrė mbi tė: "Nga tė rėnat e fuqishme e pa kontroll, fillimisht mu duk se mė shkoi njėri krah, pastaj krahu tjetėr, mė vonė shpina, kėmbėt… Thjesht kisha ndjenjėn, dhe isha bindur, se e kishin vendosur tė mė mbysnin duke mė torturuar". Dhe pas gjithė kėsaj, atė nuk do ta sjellin mė nė dhomė tė pėrbashkėt me ne tė burgosurit politikė shqiptarė, por do ta vendosin nė njė vend me tė burgosur tė tjerė pėr vepra tė ndryshme ordinere me pėrkatėsi tė ndryshme kombėtare. Nė tė vėrtetė, edhe pse ne ishim nė njė izolim tė plotė, ai do ta kishte mė lehtė nė shoqėri me ne se sa me ata tė burgosur ku dominonin kriminelėt serbė, por qė kishin njė tretman ku ishin mė tė lirė.

Lajmin mbi sulmet e NATO-s, na e dha profesor Ukshini

  Ne ishim sė bashku (gjithsej 44 tė burgosur politikė shqiptarė) edhe dy ditė pas fillimit tė bombardimeve tė paktit NATO mbi caqet serbe, kur e sollėn edhe profesor Ukshin nė dhomėn tonė, me ē'rast na e dha lajmin e gėzuar tė atij sulmi aq tė pritur nga shqiptarėt. Aty do tė na mbajnė deri mė 26 prill 1999, kur na transferojnė pėr nė burgun e Nishit, po aq famėkeq sa edhe i Mitrovicės sė Sremit. Nė Nish do tė na presė "shpaliri" i pėrbėrė pothuajse nga i gjithė potenciali i gardianėve tė atij burgu."Shpaliri" ėshtė ajo metodė torturimi ku gardianėt janė tė radhitur nė dy radhė dhe i burgosuri duhet tė kalojė pėrmes kėtyre dy radhėve. Policėt qėllojnė ku, si dhe sa tė duan, derisa tė ngopen. Ishte njė rrahje tamam shtazarake ku, pėrpos shqelmave dhe shufrave tė gomės qė janė tė rėndomta gjatė tė rrahurit, u pėrdorėn edhe drunj tė thjeshtė, shkopa bejsbolli dhe shufra hekuri. Rrodhi shumė gjak e u thyen eshtra. Mjer ai qė rrėzohej! Duhej qė ndonjė i burgosur tė rrezikojė veten edhe mė shumė pėr ta nxjerrė nga situata e tillė ngaqė tė rėnat nuk pushonin. Shumė tė burgosurve u binte tė fikėt. Radha i erdhi edhe profesor Ukshinit. Nė atė rrėmujė, fillimisht nuk e vėrejtėn ata tė cilėt sillnin sa mundnin. Por kur njėri e dalloi se ishte profesori, i gėzuar bėrtiti: "Shiko, shiko! Qenka kthyer profesori!". Dhe yrysh nė tė edhe mė me forcė se gjer atėherė. Profesori kur dėgjoi atė tė thėnė ironike, ashtu siē ishte i kėrrusur nė njė pozicion mbrojtės, u drejtua dhe krenar e stoik eci pėrpara, duke i pėrballuar tė gjithė ato tė rėna! Atė natė do tė na rrahin edhe disa herė me radhė dhe do tė na ndajnė nė dy dhoma tė mėdha.

   Profesorin e vendosėn nė dhomėn tjetėr. Pastaj do tė na torturojnė edhe nga disa herė pėrgjatė dy ditėve e dy netėve tė tjera, deri nė mėngjesin e 29 prillit, kur edhe do tė na urdhėrojnė tė bėheshim gati pėr transfer tė ri. I burgosuri kurrė nuk e di se kur e ku do tė transferohet. Vazhdimisht e bren kurreshtja qė shoqėrohet me frikė se do ta ketė mė keq se deri atėherė. Kjo enigmė, se ē'do tė bėhet me ne nė ato rrethana tejet dramatike, kur Serbia po bėnte pėrpėlitjet e fundit kishte njė peshė tepėr tė madhe nė kokat tona. Aq mė tepėr na brente fakti se nuk kishte mė shumė se tri netė qė na kishin sjellur nė Nish. Pėr ku,vallė, na ēojnė?! Ashtu si nė Mitrovicė tė Sremit, edhe kėtu, na lidhėn me duar prapa secilin veē e veē dhe pastaj tė gjithėve na lidhėn me njė zingjir tė gjatė tė cilin njėherit e pėrforconin pėr karriga tė autobusit. Transferimin nuk e bėnė vetėm pėr ne qė patėm ardhur nga Mitrovica e Sremit, por pėr tė gjithė ata tė burgosur politikė tė cilėt kishin qenė nė burgun famėkeq tė Nishit. U mbushėn tre autobusė me tė burgosur. Profesor Ukshini ishte njė karrigė para meje, por nuk arrijtėm ta ndėrrojmė qoftė edhe njė fjalė gjatė rrugės, ngase jo vetėm qė s'lejohej tė flisnim, por duhej qė edhe kokėn ta mbanim aq ulur sa tė mos mund tė shihnim asgjė, pėrndryshe do tė pasonin rrahjet mizore. Pas dite u zgjodh enigma: arritėm nė burgun "Dubrava", tamam njė ditė pa u mbushur njė vit qė kur na kishin hequr nga ky burg.

E dinim tė gjithė: aty na kishin sjellur pėr tė keqentonė

   Kthimi nė Dubravė tė gjithėve na befasoi. Tė gjithė jipnim ndonjė version tė mundshėm se pėrse na kishin kthyer aty. Njė e dinim tė gjithė: aty na kishin sjellur pėr tė keqen tonė. Para njė viti, prej kėtu na kishin shpėrndarė nė burgje tė ndryshme nėpėr Serbi, me arsyetim se nė Dubravė nuk kishte siguri pėr ne, e tani na kthyen e na grumbulluan aty, nė pasigurinė mė tė madhe tė mundshme, nė kohėn kur UĒK-ja ishte shumė mė e fortė se njė vit mė parė, NATO-ja sulmonte pandėrprerė nga ajri dhe mu atėherė kur ushtria serbe po bėnte krimet mė tė mėdha nė popullsinė shqiptare. Nė fakt ne e dinim se pas transferimit tonė nga Dubrava, nė vend tė tė burgosurve i patėn sjellur paramilitarėt serbė dhe konkretisht "Tigrat" e Arkanit. Ndėrsa, para se tė ktheheshim ne, ata i kishin hequr. Dhe, nė kėtė drejtim gjakatarėt serbė llogaritė i kishin bėrė me pėrpikmėri. Duke parė se edhe bazės ushtarake serbe, mė tė fortės nė Rrafshin e Dukagjinit me qendėr nė drejtorinė e burgut tė Dubravės, i kishte ardhur koha tė bombardohej, na kishin sjellur neve qė, nė rast tė bombardimit, tė mos e pėsonin paramilitarėt, por tė burgosurit. Kėtė rrezik e ndjenim ne, por s`kishim se ē'tė bėnim, pėrpos tė prisnim se ē'do tė ngjajė me ne.

   Nė kėto rrethana, padyshim qė ishim tė tensionuar edhe pse gjendeshim nė Kosovė. Profesor Ukshini kishte edhe njė arsye mė shumė tė ndjehej keq shpirtėrisht, sepse kishte njė enigmė mė shumė: si tė arrinte qė pas lirimit tė kthehej te familja, apo nė njė vend tė sigurt, ose thjesht ku do tė mund tė vazhdonte jetėn pas burgut? Ai, si edhe ne tė tjerėt, nuk kishte mundėsi tė dinte asgjė pėr familjen dhe tė afėrmit e tij. Edhe nga ato pak informata qė arrija t'i merrja nga njė i burgosur ordiner i cili punonte nė kuzhinė nuk arrinim tė formonim ndonjė pasqyrė sado sipėrfaqėsore pėr gjendjen e krijuar. Nga ato letra tė vogla, me aq rrezik qarkullimi deri tek unė, mund tė kuptonim se bėhej njė luftė e rreptė, nga ajri e nga toka dhe se shumė shqiptarė ishin shpėrngulur e shumė ishin tė vrarė e masakruar. I tregoja profesorit dhe atyre qė u besoja, po mu kėto lajme e shqetėsonin dhe e bėnin edhe mė nervoz profesorin.

"Kam vendosur definitivisht pėr njė punė: do tė shkoj drejt e nė Krushėn time,

dhe pikė!

Mr.Ukshin Hoti me vajzėn e tij

_________________

   Nga dita qė u kthyem, i kishin mbetur vetėm edhe 18 ditė pėr t'u liruar dhe ēdo ditė qė afrohej ishte mė i shqetėsuar. Si, dhe ku tė shkonte?! Mė nė fund na tha: "Kam vendosur definitivisht pėr njė punė: do tė shkoj drejt e nė Krushėn time, dhe pikė!". Momenti i daljes i erdhi papritmas. Ora e saktė nuk dihet nė burg, ngaqė orė nuk lejohet tė mbahet, por gjithsesi duhet tė ketė qenė ndėrmjet orės 10 dhe 11 nė paraditen e ditės sė dielė (!!!), tė datės sė 16 majit 1999, do tė thotė njė ditė para afatit. Fakti se lirohej ditėn e dielė ishte pėr t'u habitur. Me asnjė normė nuk lejohet dhe as qė ka ndodhur ndonjėherė qė tė lirohet ndokush tė dielave. Nėse dikujt i bie data e lirimit ditėn e dielė, atėherė ai i burgosur lirohet njė ditė mė parė. Njė gjė e tillė mė ka ndodhur edhe mua kur jam liruar herėn e parė nga burgu i Pozharevcit, ku nė vend se tė lirohem tė dielėn mė 14 tetor 1990, jam liruar tė shtunden, mė 13 tetor.

  Dikush hyri nė dhomėn tonė dhe lajmėroi se baca Ukė po shkon nė shtėpi dhe pėr ta nxjerrur nga burgu paska ardhur mbikėqyrėsi ("nadzorniku") i pavionit tonė, Branku, me mbikėqyrėsin e Pavionit C1. Kjo do tė thoshte njė pėrcjellje e njė niveli tė lartė dhe jo e zakonshme. Nė tė vėrtetė, gjykuar sipas fjalėve tė njė gardiani, i cili pothuajse i vetmi ende sillej korrekt me disa qė kishim ndejtur me vite nė Dubravė, nė lidhje me datėn e mėnyrėn e lirimit tė profesorit ėshtė mbajtur mbledhje e veēantė dhe ėshtė debatuar gjatė se ē'tė bėhet me tė. Ndryshe nuk ka se si tė shpjegohet e thėna e tij, kur 3-4 ditė para se t'i vie dita e daljes nga burgu thotė: "E, profesor, e kemi vendosur tė tė lirojmė, le tė dalė ku tė dalė".

«Dua t'ju pėrshėndes vetėm me njė: Mirupafshim!»

  Sapo mora lajmin se po e lironin nga burgu, me tė shpejtė vendosa tė shkoj pėr t'u pėrshėndetur me tė, ngaqė kur arrijnė gardianėt pėr ta marrė tė burgosurin nuk lejojnė qė me tė tė pėrshėndetesh ashtu siē ta do zemra. E dija edhe atė se gjatė tė pėrshėndeturit do tė bėhet kallaballėk. Dhomat i kishim njė mur ndėrmjet. E ftova edhe Nait Hasanin dhe hymė nė dhomėn e tij. Kishte qenė nė dhomė duke ecur dhe duke i dėgjuar komentimet e "cimerave" tė tij. Edhe unė, sapo hyra nė dhomė, mė shumė pėr t'i dhėnė kurajo, nė ato momente tė rėnda, i thashė se si duket ėshtė shenjė e mirė qė kanė ardhur tė dielėn tė ju lirojnė, pasi ky duhet tė jetė insistim i Kryqit tė Kuq Ndėrkombėtar dhe me ta, me siguri, ka ardhur edhe motra juaj Myrvetja. Nė tė vėrtetė unė i thashė diēka ēka kishim dėshirė tė bėhej e qė edhe mė parė e kishim thėnė. Sido qė tė ishte, kjo ndikoi pozitivisht nė disponimin e tij nė ato momente ankthi, pėr tė gjithė ne. Dhe, menjėherė u pėrshėndetėm. Sapo deshi edhe dikush tė pėrshėndetet me tė tha: "Jo ,nuk dua tė pėrshėndetem mė me askend, sepse nuk dua kėtė ta marrė si ndarje, nga qė sė shpejti do tė vini edhe tė gjithė ju, prandaj dua t'ju pėrshėndes vetėm me njė mirupafshim". Kėtė e kuptuam si pėrpjekje tė tij pėr tė na dhėnė kurajo. Ne, pastaj, dolėm nga dhoma dhe deri nė nisje ishte vetėm me "cimerat" e dhomės sė tij.

  Pas pak minutash, profesori i respektuar Ukshin Hoti, i pėrcjellur nga dy mbikėqyrės, do tė niset drejt dyerve tė daljes sė burgut. Dhe ne nuk e kemi parė mė. Nė tė vėrtetė tė burgosurit ordinerė qė punonin jashtė do tė na tregojnė edhe se profesorin e kanė parė edhe kur ka kaluar jashtė mureve tė brendshme tė burgut. Asgjė mė shumė. Pas pak ditėsh u pėrhap fjala se gjoja Kryqi i Kuq Ndėrkombėtar e paska pėrcjellur gjer nė Itali dhe tė gjithė u gėzuam pa masė se mė nė fund paska shpėtuar nga kthetrrat e regjimit kriminal, njeriu qė aq shumė i nevoitet Kosovės. Madje aq shumė e besuam kėtė tė pavėrtetė sa qė kur mė 19 maj NATO bombardoi burgun, ēuditeshim se si profesori nuk paska arritur t'i informojė qarqet e caktuara ndėrkombėtare se nė burg tani jemi ne tė burgosurit shqiptarė, e jo paramilitarėt serbė. Ne nuk mund ta dinim se me tė kaluar muret e burgut profesorit do t'i humbė ēdo gjurmė dhe nuk do tė dijė kush ndonjė gjė pėr tė, aq sa tė kuptohet se ėshtė gjallė.

Dhe, vėrtet -  ku mund tė jetė Ukshin Hoti?

Kur na transferuan nė burgun e Lipjanit (pas masakrės nė Dubravė), njė i burgosur ordiner shqiptar, i cili pastronte korridorin dhe WC-tė e pavionit tonė, njė ditė, diku kah 5 qershori 1999 vjen dhe mė thotė nė fshehtėsi prej tė tjerėve: "Kam dėgjuar dy gardianė duke i thėnė njėri-tjetrit: Ku ėshtė ai profesori? Dhe ai tjetri i pėrgjigjet: Ou, atė e ka vrarė ushtria, sapo ka dalur 300 metra larg burgut." Pastaj, ai shton se gardianėt nuk e kanė vėrejtur ku ky i ka pėrgjuar. Andaj nuk mund tė merret si provokim ndaj tij.

Videokaseta - pėrgjasimet dhe hamendjet

  Pikėrisht rreth 300 metra larg burgut, aty kah muaji shtator 1999 ėshtė gjetur njė kufomė. Kjo edhe mund tė jetė koincidencė. Por, vėllai dhe dhėndrri i Ukshinit, kėtė kufomė e kishin incizuar (filmuar) me kamerė. Ata erdhėn te unė, nė shtėpinė time, qė gjatė shikimit tė videokasetės, t'iu thoja diēka se mos mbaja mend ndonjė rrobė qė ka pasur tė veshur profesori. Dhe, pėr ēudi, shumėēka pėrputhej me atė veshmbathje qė kishte Ukshin Hoti nė burg. Pėrsėri mund tė jetė koincidencė, por kėpucėt qė kam parė nė videokasetė ishin tė ngjashme, pėr tė mos thėnė tė njėjta, me tė Ukshin Hotit. Gjithashtu farmerkat kanė mundur tė jenė tė njėjtat. Ato mė kujtonin rastin, qė e dija fare mirė, kur njė i burgosur ia pat dhuruar profesorit njė palė, pak ditė para se tė dilte nga burgu. Kufoma  qė e shihja nė videokasetė e kishte njė xhemper karakteristik, ashtu siē e kishte dhe siē e mbante veshur edhe profesori. E vetmja rrobė e cila nuk mė kujtohet se u ngjante rrobave tė tij ishte njė sako e lėkurės. Edhe gjatėsia e kufomės ishte e pėrafėrt nė mos edhe e njėjtė me tė profesorit.

I vėllai i Ukshin Hotit, Afrimi, mė tha se e ka shqetėsuar edhe njė ēėshtje nė lidhje me kufomėn: kufoma e tė vėllait tjetėr Ragipit qė tashmė e kishin gjetur mė parė, e kishte kokėn e maskruar. Kjo koincidencė e kufomės poashtu pa kokė tė gjetur e tė filmuar 300 metra larg burgut, e shqetėsonte pa masė. Vallė mos ishte ky njė sinjal i veēantė!!!

Megjithkėto supozime, hamendje e koincidenca, qė mbyllin shtigjet pėr tė shpresuar, ka edhe zėra nė mediumet tona informative qė na japin zemėr se njė ditė profesori do tė kthehet nė Kosovėn qė aq shumė e deshi dhe aq shumė bėri pėr tė. Uroj qė kėto, tė cilat thuhen e shkruhen nėpėr mediume tė ndryshme informative nė favor tė kthimit tė tij, tė bėhen realitet sa mė shpejt. Kosovės i duhet Ukshin Hoti. Padyshim, i duhet shumė.

Prishtinė, mė 12 maj 2000

 

 


_________________________________________________________________________________________

 

USHTRIA ĒLIRIMTARE E KOSOVĖS DHE DĖSHMORĖT

JANĖ KRENARIA E POPULLIT SHQIPTAR

  Ushtria Ēlirimtare e Kosovės ishte dhe ėshtė determinantja kryesore e tė gjitha ndryshimeve pozitive tė bėra nė Kosovė. Ajo i ndryshojė rrjedhat e historisė, tė zhvilluara qysh nga ripushtimi i Kosovės - nė nėntor 1912 nga pushtuesit serbė. Dhe, prandaj nuk thuhet kot se UĒK-ja dhe dėshmorėt e saj tė rėnė nė altarin e lirisė, janė dhe do tė mbeten pėrjetėsisht krenaria e popullit shqiptar.

___________________________

 

Varrezat e dėshmorėve nė Prekazin legjendar

Fėmijėt e familjes Jashari, qė ranė nė altarin e lirisė nga soldateska barbare serbe

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

  

 

Dėshmorėt e Kosovės Lindore (Luginės sė Preshevės)

____________________________________________________________________________

R  R  I  T  A     E     U  Ē  K - sė ...

             

Topi i UĒK-sė

 

 

 

 

 

 

  

 

  

 

 

 

  

 

 

 

 n

 

 

       

 

 

----------------------------------------------------------------------

 Hallkat e zinxhirit komandues tė strukturave kriminale serbe gjatė luftės nė Kosovė (1998-1999) 

CILAT ISHIN HALLKAT E ZINXHIRIT KOMANDUES TĖ STRUKTURAVE MILITARE DHE

PARAMILITARE SERBE (LEXO: TĖ VARRMIHĖSVE TĖ KOSOVĖS)

GJATĖ LUFTĖS NĖ KOSOVĖ ?!

***

  KUSH E PROJEKTOI PLANIN E OPERACIONIT “PATKOI” DHE SA FORCA MILITARE DHE

PARAMILITARE SERBE MORĖN PJESĖ NĖ REALIZIMIN E KĖTIJ

OPERACIONIN SHFAROSĖS PĖR SHQIPTARĖT ?!

 

Shkruan: Sheradin BERISHA

Mė 22.04.2007

---------------------------------------------

P ė r m b a j t j a:

-Cila ishte struktura ushtarake serbe gjatė luftės nė Kosovė?!

- Cila ishte struktura e Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Serbisė (MUP-it) gjatė luftės nė Kosovė?!

- Kush e projektoi operacionin e koduar ”Patkoi” dhe cilat forca militare dhe paramilitare serbe morėn pjesė nė realizimin e kėtij operacioni shfarosės pėr shqiptarėt ?!

- Shpėrblimi dhe gradimi i kriminelėve nga kryekrimineli Millosheviē !

- Hetimet e gjykatės sė Hagės pėr krimet e kryera nė Kosovė

Fotogaleria e strukturave militarėve dhe paramilitare serbe...!

***

Dihet mirėfilli se gjatė luftės nė Kosovė (1998-1999), Serbia angazhoi njė superstrukurė tė gjerė forcash ushtarake-policore…, kundėr popullit Shqiptarė dhe Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės. Kėto forca pėrbėnin njė kombinim kompleks tė strukturave policore speciale tė Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Serbisė, njėsive ushtarake speciale tė Ushtrisė serbe, njėsive tė shumta paramilitare si dhe tė njė spektri forcash tė tjera vullnetare qė vinin nga vendet  ish-sovjetike si nga: Rusia, Bjellorusia, Ukraina, pastaj Rumania etj etj Dhe, tėrė kjo superstrukturė kriminale  kishte vetėm njė kokė komanduese tė pėrbashkėt, e ai ishte  kryekrimineli (lexo:kryevarrmihėsi i Kosovės) Sllobodan Millosheviq.

Pėr tė argumentuar pėrfshirjen e kėsaj superstrukture nė veprimtaritė kriminale dhe si tė tilla me pėrmasa gjenocidale, nė vijim po referohem njė raporti tė organizatės ” Human Rights Watch”.

Nė raportin e tetorit 2001, kjo organizatė hulumtuese(faktmbledhėse) pėr krimet nė Kosovė, shkruan:„Ushtria Jugosllave kishte komandėn e pėrgjithshme gjatė periudhės sė bombardimeve tė NATO-s. Sipas ligjit, ajo kishte nėn varėsinė e  saj policinė dhe forcat paraushtarake, megjithėse zyrtarėt e lartė nė Ministrinė e Punėve tė Brendshme serbe ushtruan dukshėm njė influencė tė rėndėsishėm gjatė fushatės. Ushtria kontrollonte rrugėt kryesore dhe kufijtė duke koordinuar dhe lehtėsuar kėshtu “spastrimin etnik” (nė Kosovė). Policia dhe forcat paraushtarake u pėrfshinė nė mėnyrė mė tė drejtpėrdrejtė nė dėbimin e civilėve dhe shkatėrrimin e fshatrave, pėr tė cilėn kishin mbėshtetjen e artilerisė sė ushtrisė (serbe-vėrejtja ime). Gjatė kėtyre operacioneve burrat veēoheshin nga gratė dhe fėmijėt pėr t’u marrė nė pyetje pėr Ushtrinė Ēlirimtare tė Kosovės dhe egzekutoheshin nė vend.”

Sipas kėtij raporti Ushtria serbe ishte nėn kontrollin e plotė tė  Kėshillit tė Lartė tė Mbrojtjes, i pėrbėrė nga presidentėt e Serbisė, Malit tė Zi dhe “Jugosllavisė” dhe qė kryesohej nga kryetari jugosllavė Millosheviq. Shefi i Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Ushtrisė serbe gjatė luftės nė Kosovė ishte Gjenerali Dragoljub Ojdaniē. Ojdaniē pas pėrfundimit tė luftės, do tė emrohet si Ministėr i Mbrojtjes sė UJ-sė, dhe nė kėtė post qėndroi deri nė tetor tė vitit 2000.

Cila ishte struktura ushtarake serbe gjatė luftės nė Kosovė?!

Ushtria serbe (nė tėrėsinė e saj) pėrbėhej prej tri tė ashtuquajturave armata, dhe prej tyre armata e tretė ishte bartėse e pėrgjegjėsive pėr luftėn (1998-1999) nė Kosovė. Pėr ēudi edhe gjatė ripushtimit tė Kosovės (Vilajetit tė Kosovės) nė tetor tė vitit 1912, qeveria serbe nė krye me radikalin Nikolla Pashiq dhe mbretin Peter Karagjorgjeviq, angazhoi armatėn e tretė serbe nė krye mė gjeneralin famėkeq Bozhidar Jankoviq (udhėheqės i organizatės ēetnike serbe "Narodna Odbrana").

Skema nr.1

------------------------------------------

Ndėrsa nė vitin 1912-1913 komandant i armatės sė tretė serbe ishte gjen.B.Jankoviq, nė vitin 1998-1999 komandant i po armatės sė tretė  ishte Gjen.Kol. Nebojsha Pavkovic. Ndėrkaq komandant i Korpusit tė Prishtinės qė pėrbėnte superstrukturėn ushtarake tė armatės sė tretė serbe  nė Kosovė, ishte Gjeneral major Vlladimir Llazareviē.

Korpusin ushtarak tė Prishtinės (sipas raportit “Human Rights Watch”) e pėrbėnin: pesė brigada, njė njėsi policore ushtarake dhe njė regjiment aviacioni.

Cila ishte struktura e Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Serbisė (MUP-it)

gjatė luftės nė Kosovė?!

Gjatė luftės nė Kosovė, Struktura e Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Serbisė (Ministarstvo Unutrashnjih Poslova, apo siē thirrej shkurt MUP), drejtohej  nga Ministri Vlajko Stojiljkoviē.

Nė kuadėr tė Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Serbisė bėnin pjesė policia e rregullt e Kosovės, e komanduar nga Streten Lukiē; Forcat policore speciale (Posebne Jedinice Policije, apo PJP) e qė komandoheshin nga  Gjen. Lt. Obrad Stevanoviē dhe Forcat Antiterroriste (Specijalna Antiteroristiēka Jedinica, apo SAJ), tė cilat komandoheshin nga Kol. Zhivko Trajkoviē. Ndėrkaq kreu i sektorit tė sigurimit publik nė Ministrinė e Punėve tė Brendshme ishte Gjeneral Vlastimir Gjorgjeviē...

-Ministria e Punėve tė Brendshme tė Serbisė kishte gjithashtu edhe shėrbimin e sigurimit (policinė sekrete), UDB-ėn, e cila padyshim ishte syri dhe veshi i regjimit pushtues serbė nė Kosovė.

Skema nr.2

--------------------------------------

Deri nė janar tė vitit 2001, nė krye tė sigurimit tė shtetit tė Serbisė ishte Gjen. Kol.  Radomir Markovic, ndėrsa kreu i sigurimit tė shtetit serb (UDB-sė) nė Kosovė gjatė luftės ishte z. David Gajiē.

Shėrbimi sekret i Serbisė UDB-a, pėr tė zbuluar aktivitetin e UĒK-sė, nė radhėt e veta ka rekrutuar edhe shqiptarė. Ky shėrbim famėkeq nė Kosovė dislokoi gjithashtu edhe tė ashtuquajturėn »njėsi operative speciale, JSO-nė (Jedinica za Specijalne Operacije) », e cila i ndihmoi nė forma tė ndryshme njėsitė  kriminale paramilitare, tė njohura si “Beretat e Kuqe” apo “Djemtė e Frenkit” (emertim ky qė u morė sipas Frenki Simatovic, njė personalitet kyē nė Ministrinė e Punėve tė Brendshme, dhe njihej si themeluesi i kėtij grupi).

-Gjatė luftės kjo njėsi speciale « JSO-ja » komandohej nga Milorad Lukoviē, i njohur me nofkėn “Legija”.

Skema nr.3

-----------------------------------------------

Kush e projektoi operacionin e koduar ”Patkoi” dhe cilat forca militare dhe paramilitare

serbe morėn pjesė nė realizimin e kėtij operacioni shfarosės pėr shqiptarėt ?!

Operacionin e koduar »PATKOI » e ka projektuar Shtabi i ushtrisė ugosllave (serbe) dhe mė pastaj ėshtė miratuar nga kreu politik nė krye me Sllobodan Millosheviqin. Ky projekt ėshtė bazuar pothuajse plotėsisht nė platformat antishqiptare tė projektuara qysh nė vitin 1844 nga Ilia Garashanini « Naēertanija » e deri te Memorandumi” i Akademisė sė Shkencave tė Serbisė » kreatorė i secilės ishte akademiku serbė Dobrica Qosiē.

Operacioni « Patkoi »ėshtė planifikuar tė zbatohet nė tri faza:

-Faza e parė ishte paraparė qė tė kryhej gjatė muajit janar 1999, e qė kishte pėr qėllim spastimin etnik nga popullsia shqiptare pjesėn veriore tė Kosovės.

-Faza e dytė ishte planifikuar gjatė muajit shkurt pėr ta pėrfshirė pjesėn qendrore tė Kosovės, pėrkatėsisht Drenicėn dhe rajonet pėrreth, ku pėrveē vrasjeve dhe dėbimit tė popullsisė shqiptare, kishte pėr qėllim edhe shkatėrrimin e njėsiteve tė UĒK-sė.

-Faza e tretė gjatė marsit dhe prillit 1999, kishte pėr qėllim pėr tė realizuar spastrimin etnik  tė Kosovės. Pėr kėtė qėllim, hapi dy vendkalime kufitare, atė me Shqipėrinė nė Qafė tė Morinės dhe me Maqedoninė nė Bllacė.

 Nė operacionin „Patkoi“ pėrpos korpusit tė Prishtinės, morėn pjesė edhe forcat e mėdha nga Serbia dhe Mali i Zi, si: Korpusi 21 i Nishit i pėrbėrė nga Brigada e Blinduar 211(Nish) nė pėrbėrje prej 1258 trupa, 75 tanke, 13 topa dhe 4 RBV, Brigada 150 e Vranjės e pėrbėrė prej 1300 trupa, 72 topa dhe 12 RBV, Brigada e motorizuar 78 e Vranjės e pėrbėrė nga 1316 trupa dhe 31 tanka, Brigada  e 2-tė e Nishit e pėrbėrė nga 1600 trupa dhe 10 tanke, Brigada 175 e Leskovcit e pėrbėrė nga 1600 trupa dhe 18 tanke, Brigada e motorizuar e 4-tė e Pirotit e pėrbėrė nga 1600 trupa, 31 tanke dhe 18 topa, Njėsiti i inxhinierisė 352 i Prokuples nga 1000 trupa dhe Njėsiti i Logjistikės 85 i Nishit i pėrbėrė prej 1000 trupash. Korpusi 37 i Uzhicės me Brigadėn e 37-tė tė motorizuar tė Rashkės qė kishte nė dispozicion 1695 trupa, 31 tanke dhe 18 topa dhe Brigada 19 e Pozhegės e pėrbėrė nga 1600 trupa dhe 18 topa. Nė Kosovė kishte ardhur edhe Korpusi 24 i Kragujevcit, i cili pėrbėhej nga Brigada 80 e Kragujevcit me 1600 trupa dhe 18 topa. si dhe Korpusi 12 i Novi – Sadit qė nė pėrbėrje kishte: Brigadėn e 18 tė Novi - Sadit qė nė pėrbėrje kishte Brigadėn e 18 tė Novi – Sadit me 1600 trupa dhe 18 topa.(shih gazetėn“Zėri”, 25 maj 2005, f.21 – 22 dhe “Koha ditore”, 31 dhjetor 1999, f.11)

Nė Kosovė ishte stacionuar edhe Armata e parė e Beogradit, e cila nė pėrbėrje tė vetė kishte: Brigadėn 252 tė blinduar tė Kralevės, me 1121 trupa, 82 tanke, 12 topa dhe 4 RBV. Kėtu ishte edhe Korpusi special i Beogradit me Brigadėn e parė tė Blinduar, Brigada speciale 72 dhe Brigada 63 e parashutistėve. E para kishte 1184 trupa, 112 tanke, 12 topa dhe 4 RBV, e dyta  kishte 1189 trupa, ndėrsa ajo e parashutistėve 460 trupa. Pėr tė shkuar nė Kosovė, ishte angazhuar edhe Korpusi 2 i Podgoricės, ku bėnin pjesė : Brigada e 5-tė e motorizuar me 1478 trupa dhe 31 tanke. Brigada 1 B/4 alpiniste e Kollashinit me 350 trupa dhe Brigada 4 e Policisė ushtarake e Podgoricės me 359 trupa.(po aty)

Plani 1 + Plani 2 i Operacionit "PATKOI"

-------------------------------------

Pėrveē forcave ushtarake tė lartėpėrmendura, nė operacionet nė Kosovė, shtyllėn mė tė rėndėsishme dhe mbėshtetėse tė regjimit tė varrėmihėsit Sllobodan Millosheviqit e kishin udhėhequr forcat speciale tė policisė, tė cilat forca prej fillimit tė luftės, kishin kryer operacionet e spastrimit etnik nė Kosovė. Komandanti i forcave speciale tė policisė nė Kosovė(siē kemi theksuar mė lartė) ishte gjeneralmajori Sreten Llukiq.

Gjatė kėtij operacioni famkeq ishin tė angazhuar gjithashtu edhe forca tė ndryshme paramilitare serbe, me detyrė qė tė vrasin, tė djegin e tė plaēkisin dhe tė dėbojnė shqiptarėt nga vatrat e tyre stėrgjyshore.

Ndėr njėsitė paramilitare serbe ishin : "Shkorpionėt", “Tigrat e Arkanit”, “Beli Orlovi” (Shqiponjat e Bardha) tė Voisllav Sheshelit, “vullnetarėt e ardhur nga Republika serbe e Bosnjes dhe shumė vullnetarė dhe mercenarė tė ardhur nga ish-vendet sovjetike. Ndėrkaq nė njėsitė paramilitare serbe janė rekrutuar vullnetarisht edhe tė gjithė serbėt dhe malazezėt lokal - vendės (kishte edhe njėsi tė veēanta kriminale vendėse - lokale), tė cilėt nė bashkėveprim me forcat e tjera militare - policore serbe kanė kryer masakrat mė barbare (mizore) nė historinė e njerėzimit mbi popullsinė e pambrojtur shqiptare. (Pėr kėtė gjė mė gjerėsisht mund tė mėsoni nėse  lexoni mė poshtė shkrimin: » VARRMIHĖSIT E KOSOVĖS, KRIM PA NDĖSHKIM »).

Ashtu siē vura nė spikamė edhe mė lartė, tė gjitha njėsitė paramilitare qenė nėn kontroll tė plotė tė kreut shetėror serbė. Pėr kėtė fakt flasin shumė argumente. Pas pėrfundimit tė luftės, shumė paramilitarė serbė(por edhe tė huaj) kanė dhėnė intervista pėr gazeta tė ndryshme, dhe pa hezitim kanė deklaruar, se gjatė luftės nė Kosovė, shpeshherė  zyrtarė tė lartė tė ushtrisė dhe tė policisė serbe iu jepnin lista me emra tė shqiptarėve, tė cilėt duheshin ekzekutuar prej tyre !!!

Shpėrblimi dhe gradimi i kriminelėve nga kryekrimineli Millosheviē !

  Nė prag tė pėrfundimit tė luftės nė Kosovė, kreu shtetėror serb shenoi qindra ngritje nė detyrė dhe shpėrblime pėr personelin e policisė dhe tė ushtrisė serbe, duke pėrfshirė kėtu dhe udhėheqėsit mė tė lartė(bashkėpunėtorėt mė tė afėrt tė Millosheviēit)) si : Dragoljub Ojdanic, Nebojsha Pavkovic, Vladimir Lazarevic, Obrad Stevanovic, Sreten Lukic, Vlastimir Gjorgjeviē, Zhivko Trajkoviē, si dhe shumė komandantė brigade nė Korpusin e Prishtinės etj.
Mė 7 qershor 1999, (vetėm 2 ditė para nėnshkrimit tė marrėveshjes tekniko-ushtarake nė Kumanovė, ndėrmejt NATO-s dhe Serbisė) kryekrimineli serb Sllobodan Millosheviē, dekoroi e u shprehu mirėnjohje e mbėshtetje 911 pjestarėve tė MUP-it pėr siē thotė “shtypjen e terrorizmit nė Kosovė e pėr mbrojtjen e vendit nga agresioni“ !!!



Midis atyre qė u dekoruan, ishin:

1.Tre gjeneralė,

2.Shtatėmbėdhejtė kolonelė,

3.Shtatėmbėdhjetė lejtėnantė kolonelė,

4.Njėzetė majorė,

5.Tridhjetė kapitena,

6.Dyzetė e pesė lejtėnantė,

7.Tridhjetė e shtatė nėnlejtėnantė,

8.Pesėdhjetė rreshterė majorė,

9.Gjashtėqind e pesėdhejtė e dy nėnoficerė, dhe

10.Dyzet pjestarė tė strukturave tjera tė MUP-it serb.

-Pėr manifestimin e trimėrisė dhe tė guximit nė “vrasjen dhe masakrimin e mijėra shqiptarėve nė Kosovė”, kryekrimineli(lexo kryevarrmihėsi i Kosovės) Millosheviē u dha „urdhėrin e trimėrisė“ pjestarėve tė armatės sė tretė, si vijon:

1.Gjeneral bigadier Milan D.Djakoviē

2.Kolonel Zoran M.Jabllanoviē,

3.Kolonel Milivoje P.Braniē,

4.Kolonel Miloje Miletiē,

5.Kolonel Dragan Petroviē,

6.Kolonel Radojko Stevanoviē,

7.Kolonel Veroljub Zhivkoviē,

8.Lejtėnant kolonel Simo Ivoseviē

9.Lejtėnant kolonel Stojan Konjikavac

10.Lejtnėnant kolonel Pera Petroviē

11.Major Zoran Bojkoviē

12.Major Urosh Nikoliē

13.Major Radivoje Paravinja

14.Major Ljubisav Stojanoviē

15.Kapiten i urdhėrit tė parė Ljubisha Vuqetiē

16.Kapiten i urdhėrit tė parė Zoran Raseta

17.Kapiten i urdhėrit tė parė Boban Rajkoviē

18.Kapiten Dragan Lukiē

19.Kapiten Jovica Milak

20.Kapiten Perica Nastasijeviē

21.Kapiten Milosh Raleviē

22.Kapiten Cedo Tėrpkovski

23.Lejtėnant Boban Kuzmanoviē

24.Nėnlejtėnant Nenad Popoviē

25.Rreshteri veteran Radisha Iliē

26.Rreshteri veteran Zheljko Alar

27.Rreshteri veteran Branko Vukoviē

28.Rreshteri Aleksandėr Rakoviē

29. Rreshteri i ri Ivan Niqiforoviē

30.Kaporal Branisllav M.Fungerhut

31. Ushtar Dragan Beloseviē

32.Ushtar Milan Bogdanoviē

33.Ushtar Veroljub Mijatoviē

34.Ushtar Sasha Pejiē

35.Ushtar Milinko Pendiē

36.Ushtar Nikolla Popoviē.

-Gjithashtu u dekoruan edhe kėta oficerė tė UDB-sė nė Kosovė:

1.Kolonel Dragutin ADAMOVIĒ-Gjakovė

2.Kolonel Dushan B.GAVRANIĒ-Gjilan

3.Kolonel Gradimir R.ZEKAVICA-Prizren

4.Nėnkolonel Millan S.GJURIĒIĒ-(Prizren,kreu i departamentit tė policisė)

5.Major Milenko M.BOZOVIĒ-Komandant i policisė nė Skėnderaj.

-Kryekrimineli Millosheviq, me “Urdhėrin e lirisė, Urdhėrin e heroit Kombėtar, Urdhėrin e Flamurit Jugosllavė dhe Urdhėrin e Flamurit tė Luftės tė Shkallės sė parė” – i dekoroi kėta komandantė tė lartė qė luftuan nė Kosovė:

-Urdhėri i Lirisė iu dha:

1.Gjeneralit Dragolub Ojadaniē

2.Kolonel Gjeneralit Nebojsha Pavkoviē (Komandant i Armatės sė Tretė)

-Urdhėri i Heroit Kombėtar iu dha:

1.Kolonel Dragan Zhivanoviē-Komandant i Brigadės 125 tė motorizuar;

2.Kolonel Bozhidar Deliē-Komandant i Brigadės 549 tė motorizuar;

3.Kolonel Ljubisha Dikoviē- Komandant i Brigadės 37 tė motorizuar;

4.Nėnkolonel Ilija Todorov-Komandant i Brigadės 63 tė parashutistėve;

5.Kolonel Zharko Brankoviē-Komandant i Brigadės 124 tė ndėrhyrjes policore;

-Urdhėri i Flamurit Jugosllavė iu dha:

1.Zoran Angjelkoviēit-“President i Kėshillit Ekzekutiv tė Pėrkohshėm pėr Kosovė e Metohi”;

2.Nikolla Shahinoviēit-Zėvendės kryeministėr i qeverisė jugosllave;

3.Vllastimir Gjorgjeviēit-kolonel gjeneral i policisė;

4.Obrad Stevanoviēit-major gjeneral i policisė;

5.Sreten Lukiqit-major gjeneral i policisė.


&

Hetimet e gjykatės sė Hagės pėr krimet e kryera nė Kosovė

Pas njė fillimi tė ngadaltė nė vitin 1998, Gjykata Ndėrkombetare Penale pėr ish-Jugosllavinė nė Hag, filloi hetimet pėr krimet e kryera gjatė luftės nė Kosovė. Me 27 maj 1999 gjykata e Hagės bėri publike  padinė penale  kundėr: Slobodan Milosevicit, dhe katėr zyrtarėve tjerė tė lartė serbė, tė cilėt  akuzoheshin pėr “vrasje, persekutime dhe dėbime… nė Kosovė” pėr periudhėn kohore 1 janar 1999 deri nė fund tė majit tė po kėij viti.(Kėtu nuk pėrfshihen krimet e kryera gjatė vitit 1998)

 Pėrveē kryekriminelit Sllobodan tė paditurit e tjerė ishin:

-Milan Milutinoviē, president i Serbisė dhe anėtar i Kėshillit tė Lartė tė Mbrojtjes,

-Dragoljub Ojdaniē, Shef i Shtabit tė Pėrgjithshėm i Ushtrisė Jugosllave,

-Nikola Shainovic, zėvendėskryeministėr i Republikės Federale tė Jugosllavise dhe

-Vlajko Stojiljkoviē, Ministėr i Punėve tė Brendshme tė Serbisė.

Pas pėrfundimit tė luftės nė Kosovė, gjegjėsisht mė 1 prill 2001 krimineli Millosheviē(pasi ra nga pushteti) u arrestua, ndėrsa  rreth tre muaj mė vonė, mė 28 qershor u transferua nė burgun e Hagės.

Derisa ndaj krerėve tė lartpėrmendur serb (pėrveē Milloshit i cili nė shkurt tė vitit 2006 iku nė botėn tjetėr pa u denuar) po mbahet gjykimi nė Hag,shpeshherė ia bėjė vehtes pyetjen : « A thua kur do tė arrestohen edhe qindra zyrtarė tė tjerė tė lartė shtetėror serbė, tė ushtrisė dhe tė policisė serbe (qė janė graduar dhe kane marrė mirenjohje nga varrmihėsi i Kosovės Milllosheviē),per krimet me monstruoze tė kryera gjatė luftės 1998-1999) nė Kosove?! »

*  *  *

Fotogaleria e strukturave militarėve dhe paramilitare serbe...!

Gjeneral Dragoljub Ojdaniē, Sllobodan Millosheviē dhe gjen. Nebojsha Pavkoviē

 

 Gjen.Kol.Obrad Stevanoviē, Radomir Markoviē dhe Blastimir Gjorgjeviē

Zhelko Razhnjatoviē – Arkan dhe Frenki Simatoviē

Gjen. Nebojsha Pavkoviē dhe Zh.R. Arkan me bashkpunėtorėt e tij

Artemije + patriarku Pavle dhe bekimi i njėsive kriminale(nė Kish) para se tė nisen nė frontet e luftės!

Gjen.D.Ojdaniē,S.Millosheviē dhe gjen.N.Pavkoviē / Parakalimi i gjen.V.Llazareviē dhe N.Pavkoviē

Voisllav Sheshel dhe kapetan Dragani me bashkpunėtorėt e tyre /  Parakalimi i Arkanit

Milorad Lukoviē – « Legija » / Parakalimi i kriminelit « Legija »

&

Tanksat = artileria e rėndė e armatės sė tretė tė ushtrisė kriminale serbe

 

&

  Simbolet e formacioneve militare dhe paramilitare serbe !

 

 

 Kthehu ne fillim

-------------------------------------------------------------------------------------

Varrmihėsit e Kosovės

 VARRMIHĖSIT E KOSOVĖS, KRIM PA NDĖSHKIM

Gjenocidi ėshtė vrasja e qėllimshme e njerėzve nė baza etnike, nacionale, racore, religjioze apo politike, si dhe veprime tjera tė qėllimshme qė shpiejnė nė eliminimin fizik tė ndonjė kategorie tė mėsipėrme.

      
        Shkruan:  Sheradin BERISHA

---------------------------------

Kush janė varrmihėsit e kosovės?!


  
Mė 10 korrik 2006, nė Tribunalin Ndėrkombėtar nė Hagė, filloi gjykimi kundėr gjashtė ish-pushtetarėve tė lartė politikė e ushtarakė serbė: ish-presidentit serb Milan Milutinoviē, ish-kryeministrit Nikola Shainoviē, ish-shefit tė ushtrisė serbe Dragoljub Ojdaniē dhe tre gjeneralėve tė tjerė: ish-Komandantit tė Armatės sė tretė serbe Nebojsha Pavkoviē, ish-Komandantit tė trupave tė ushtrisė serbe nė Prishtinė Vlladimir Lazareviē dhe ish-Shefit tė Shtabit pėr Kosovė tė Ministrisė Serbe tė Punėve tė Brendshme Sreten Lukiē.Aktakuza e ngritur nga prokuroria e Tribunalit, ata i bėnė pėrgjegjės pėr “pjesėmarrje nė projektin e pėrbashkėt kriminal” kundėr shqiptarėve. Ky proces gjyqėsor ka filluar katėr muaj pas vdekjes sė kryekriminelit serb Millosheviē, nė qelinė e tij nė Hagė.

(Aktakuza e Milutinoviqit... nė pdf: http://www.un.org/icty/alb/milutinovic/mil-3rai060712a.pdf )

     

 Po tė lexohet me kujdes, aktakuza e ngritur kundėr gjashtė ish-zyrtarėve serbė, me lehtėsi mund tė vihet re, se ata akuzohen: pėr vrasje, dėbim masiv me dhunė tė shqiptarėve nga Kosova, pėrdhunime seksuale dhe shkatėrrim tė vendbanimeve shqiptare, gjatė periudhės mars-qershor 1999 (pikėrisht nė periudhėn kur janė zhvilluar bombardimet e NATO- s kundėr Beogradit), por jo edhe pėr vrasjet dhe masakrat mė mizore tė mijėra shqiptarėve, qė u kryen mė herėt, gjatė periudhės shkurt 1998 - mars  1999. Pėrveē kėsaj, nė akt-akuzė, askund nuk pėrmendet termi gjenocid, i cili pėrcakton qartė shkallėn e inkriminimit (jo vetėm tė tė akuzuarve), por edhe tė gjithė strukturės shetėrore, politike, ushtarake, intelektuale dhe fetare serbe, nė spastrimin etnik dhe shfarosjen fizike tė popullit shqiptar nė Kosovė.


Platforma „Naēertanija” e Ilia Garashaninit..., program politik i Sllobodan Millosheviq
it!

  Historikisht dihet, se tė gjitha platformat antishqiptare serbe, nga „Naēertanija” e Garashaninit e deri te “Memorandumi” i Akademisė sė Shkencave tė Serbisė(kreatorė i secilės ishte shovinisti Dobrica Qosiē),regjimet serbe i pėrdorėn si programe politike pėr asgjėsimin fizik tė shqiptarėve. Prandaj, njė program i tillė  politikė(i mishėruar me kėto platforma antishqiptare), u zbatua me fanatizėm  edhe nga regjimi i fundit pushtues serb, nė krye me Sllobodan Millosheviqin. Gjatė dhjetėvjetshit tė fundit tė shek.XX,  veēanėrisht gjatė viteve 1998-1999, ushtrimi i dhunės shtetėrore serbe nė Kosovė mori pėrmasa kriminale, dhe me kalimin e kohės ajo u zhvesh nga ēdo normė civilizuese dhe kėsisoji kaloi nė dimensionin gjenocidal, shfarosės kundėr shqiptarėve. Shteti kriminal serb, me qėllim tė realizimit tė politikės  gjenocidale, gjatė luftės nė Kosovė ka dislokuar “rreth 20 mijė forca tė rregullta ushtarake dhe afėrsisht 30 mijė policė dhe forca paramilitare serbe”(Shih kapitullin 3 tė raportit tė OSBE-sė  datė 6 dhjetor 1999).

  

&

Sa shqiptarė u vranė, u masakruan e u zhdukėngjatė luftės nė Kosovė?

Vlerėsohet, se gjatė luftės nė Kosovė (1998-1999), forcat kriminale serbe, vranė, ekzekutuan apo masakruan nė format mė mizore, rreth 14 mijė shqiptarė, ku 90% prej tyre qenė civilė tė pa armatosur,kryesisht gra, fėmijė, foshnje dhe pleq.

http://www.gfbv.it/3dossier/kosovo-1.html

Klikoni linkun mė poshtė, qė tė shihni Masakrimin e civilėve shqiptarė nė  Reēak:

http://news.bbc.co.uk/olmedia/255000/video/_256358_loyn_vi.ram

 Ndėrsa nė anė tė ndryshme tė Kosovės, janė pėrdhunuar nga forcat militariste dhe bandat shtetėrore serbe afėr 20 mijė femra shqiptare. Ndėrkaq 3 mijė shqiptarė janė rrėmbyer dhe shumica prej tyre janė gjetur tė vdekur.

PĖRDHUNIMET

Cilat njėsi kriminale serbe u pėrfshinė nė ekzekutimin e shqiptarėve dhe  nė zhdukjen e gjurmėve tė krimit?!

Pėr tė argumentuar kriminimin e shqiptarėve  po ju referohemi fakteve:Njėsitė kriminale serbe, si njėsitė speciale tė sigurimit shtetėror - "Beretat e kuqe", "Shkorpionėt", "Frenkievcėt", njėsitė pėr operacione tė veēanta (NJOV), siē e quanin veten, “Beli Orlovi”, njėsitė e Arkanit etj, pas ekzekutimit tė shqiptarėve filluan t“i fshehin gjurmėt e krimit. Kufomat e fėmijėve, grave e pleqve shqiptarė u zhvarrosėn, u ngarkuan nė kamionė dhe u  bartėn nė Serbi. Kėshtu mė 6 prill 1999 nė Lumin Danub afėr Kladovės, te vendi i quajtur”Tekia”, u gjetė kamioni - frigorifer i tipit "mercedes", me ngjyrė jeshile, nė tė cilin u identifikuan 30 trupa tė pajetė tė tė dy gjinive.

Pėr tė mėsuar, mė gjerėsisht kėtė dramė, lexoni shkrimin” Kufomat nga kamioni frigorifer” duke klikuar mbi kėtė link:

http://www.aimpress.ch/dyn/alba/archive/data/200105/10511-004-alba-beo.htm

Si u dogjėn kufomat e shqiptarėve nė fabrikėn e aluminit nė Maēkaticė  tė Serbisė dhe kush mori pjesė nė djegjen e kufomave?!

   Kufoma tė civilėve shqiptarė tė vrarė e tė maskruar mizorisht u gjetėn edhe nė liqenin Peruēac, ndėrsa nė Batajnicė afėr Beogradit u zbuluan edhe varreza masive. Ndėrkaq, pas luftės mėsohet se qindra kufoma tė shqiptarėve janė djegur nė furrat e fabrikės sė aluminitnė Mackaticė, afėrSurdulicės, nė distriktinePcinjitnė Serbinė jugore. Kėtė akt barbarė tė varrmihėsve tė Kosovės, pėr herė tė parė e bėri publike znj.NatashaKandiē, drejtoreshė eQendrėspėrLigjinHumanitar(HCL), nė gazetėn „Danas“ tė Zagrebit. Sipas konstatimeve tė Natasha Kandiqit, person i besuar, pėrkatėsisht koordinator i projektit pėr fshehjen e gjurmėve tė krimeve tė luftės tė bėra nė jug tė Serbisė ka qenė Dragomir Tomiqi“me pėrkrahjen dhe mirėkuptimin e tė cilit ėshtė bėrė bartja e organizuar e trupave, tė viktimave nga Kosova, pėr nė trevat e Vranjės dhe tė Surdulicės”. Bazuar nė tė dhėnave, qė Fondi pėr tė Drejtėn Humanitare ka pranuar, nga ana e disa burimeve tė pavarura, djegia e trupave nė fabrikėn “Maēkatica” ėshtė bėrė nė dy etapa, mė 16 dhe 24 maj tė vitit 1999, pas mesnatės, nėn mbikėqyrjen e “Beretave tė kuqe”, tė cilat atėbotė e kishin bazėn e tyre nė “Bella Vodė” - afėr Vranjės. Komandanti i atėhershėm i “Beretave tė kuqe”, Millorad Legija, sipas burimeve nė fjalė, kishte marrė pjesė, personalisht, nė pėrcjelljen e njė transporti deri nė vendin e ngjarjes dhe kishte qenė i pranishėm me rastin e djegies sė tyre. Trupat qenė djegur nė “shkritoret e hapura” nr. 4 dhe 5. Gjithnjė sipas kėtyre burimeve, pranimin dhe organizimin e djegies sė kufomave e kanė bėrė:

1.Zoran Stoshiqi, i cili atėherė ishte kryeshef i sigurimit shtetėror pėr rrethin e Pēinjės;

2.Bratisllav Milenkoviqi, shef i BIA-s pėr Vlladiēin Han dhe Surdulicė;

3.Dragan Stankoviqi, kryeshef i SUP-it nė Surdulicė qė nga viti 1993;

4.Mirosllav Antiqi, kryeshef i BIA-s nė Vranjė;

5.Dragan Llakiēeviqi, drejtor i “Maēkaticės” dhe zėvendėsi i tij,

6.Aca Gjorgjeviqi - shkruan Natasha Kandiqi, duke shtuar edhe detaje tė tjera tė mjaftueshme, ashtu qė tė mos dyshohet aspak nė vėrtetėsinė e fakteve tė paraqitura.

Sipas kėtyre dėshmive, fjala ėshtė pėr njė shoqatė kriminelėsh, mirė tė organizuar, pėr tė bėrė “asanimin e terrenit”, pra fshehjen e dėshmive pėr krimet e bėra nė Kosovė, gjatė kohės sė bombardimeve tė NATO-s.

&

 

Nė cilin vend u morėn vendimet pėr zhdukjen e gjurmėve tė krimit?!

   Artikulli i Kandiēit nė Danas, thotė setė dy djegjet kanė ndodhur diku rreth mesnatės nėn sigurim tė rreptė nga Njėsiti i Operimve Speciale tė Policisė, JSO, atėherė me bazė nė Bele Vode, afėr Vranjės, nė Serbinė jugore. Nė artikull thuhet se komandanti i atėhershėm i JSO-sė, Milorad “Legija” Ulemek, vrasėsi i kryeministrit serb Zoran Gjingjiē nė 2003, kishte pėrcjellur njėrin konvoj tė trupave nė vendin e ngjarjes dhe kishte qenė prezent gjatė djegjes sė tyre nė “furrat numėr katėr dhe pesė”.
Sipas Qndrės pėr Ligjin Humanitar HCL-sė, zyrtarė tė lartė tė policisė – disa prej tė cilėve ende mbajnė postet – kanė organizuar djegjet, derisa zyrtarė tjerė tė besueshėm tė Milosheviqit kanė organizuar “pastrimin pasues tė terrenit”. 

Njė burim i tretė i IWPR-sė, ish-inspektor nė policinė sekrete tė Millosheviqit, ishte aktiv nė kohėn e ngjarjeve nė Mackaticė, ka siguruar IWPR-nė se policia ka “informata precize dhe tė sistematizuara” se si janė djegur trupat nė Mackaticė. “Ka tė dhėna tė qarta pėr kėtė ēėshtje nė arkivat e polcisė lokale, tė shėnuara si “rreptėsisht konfidenciale”, tha burimi, duke iu referuar dy djegjeve. “Njerėzit qė morėn pjesė nė kėtė aksion kanė qėndruar nė Hotelin„Theranda“ nė Prizren. Njė punė e tillė ishtė pregatitur pėr njė kohė tė gjatė dhe nuk mund tė kryhej brenda njė apo dydite“,– thotė ky burim.

“Policia lokale publike dhe sekrete i dijnė tė gjitha por kjo po fshihet pėr arsye  se zyrtarė tė tanishėm tė policisė dhe ish-zyrtarė e agjentė tė zakonshėm ishin tė pėrfshirė. Ēdo gjė ėshtė e pėrfshirė nė dokumentacionin e policisė – nga emri i kodit tė aksionit deri te lista e njerėzve qė kanė qėndruar nė Hotel Theranda dhe kanė punuar nė "sanitimin e terrenit", deri te ata qė kanė ngarkuar kamionėt dhe i kanė vozitur deri te fabrika e Mackaticės, ky Legija dhe ekipi tij pastaj e kanė marrė punėn nė dorė.” “Gjithashtu dihet saktėsisht se kush i ka vozitur dhe pėrcjellur kamionėt, kush ka qenė pėrgjegjės pėr mbulimin e aksionit nė fabrikė dhe kush drejtpėrdrejtė ėshtė marrur me furrat gjatė djegjes.”

“Emrat e atyre qė mė vonė kishin pėr detyrė tė zhdukin gjurmėt nė fabrikė dhe atyre qė kishin pėr detyrė ta fshihnin tė vėrtetėn nga policia lokale poashtu dihen. Nė fund, ėshtė edhe njė listė me emra tė politikanėve qė kanė qenė nė dijeni tė krejt kėsaj, derisa aksioni planifikohej.” Ish-polici thotė se i din shumicėn e kėtyre emrave por frikohet t’ izbulojė publikisht ato.

***

   Gjurmė tė krimit janė gjetur kudo e kahdo nėpėr Kosovė. Me kėtė rast vlen tė pėrmendet zbulimi i“qendrės sė torturimit“ nė Prishtnė.

Nė qershor 1999 gjatė futjes sė trupave tė NATO/s nė Kosovė, njėsitė britanike(njėsia parashutiste) gjatė kontrollimit tė objekteve publike nė Prishtinė, nė njė ndėrtesė pesė katėshe, kishte zbuluar njė dhomė e cila nga njėsitė kriminale serbe ishte pėrdorur, si qendėr e torturės dhe vrasjeve mizore tė shqiptarėve. Nė kėto ambiente u gjetėn armė tė ftohta si: thika me gjak, shkopinjė gome, shkopinjė bejzbolli metė gėrvishtura nga goditjet e fuqishme, arka tė mbushura me drogė, qė kriminelėt kishin pėrdorė gjatė kryerjes sė krimeve etj. Nga kėto gjetje rezulton, se nė kėtė qendėr krimi, tė jenė torturuar e mbytur mizorisht shumė shqiptarė, duke ju prerė pjesė tė trupit : veshėt, hunda, ekstremitetet (kėmbė e duar), organet gjenitale etj.

Dhoma e krimit nė Prishtinė

&

Sa shtėpi  u dogjėn e shkatėrruan, gjatė luftės nė Kosovė?!


  
Mėsohet se gjatė luftės nė Kosovė (mars 1998 - qershor 1999) varrmihėsit e Kosovės kanė shkatėrruar dhe djegur pjesėrisht ose tėrėsisht rreth 1.100 vendbanime shqiptare; kanė plaēkitur, djegur e shkatėrruar mbi 200.000 shtėpi, banesa, lokale afariste, punėtori zejtare, fabrika, shkolla, biblioteka, monumente kulturore-historike, objekte kulturore, shkencore, fetare etj, kanė shkatėrruar dokumentet e identifikimit: letėrnjoftimet e pasaportat, ndėrsa pas pėrfundimit tė luftės, administrata pushtuese serbe ka sekuestuar dhe i ka dėrguar nė Serbi : domumentet e amzės, tapitė edokumentet e tjerat ė pronėsisė private e koletkive tė shqiptarėve.

   

&
Populli shqiptar, krahas vrasjeve, ekzekutimeve, masakrave barbare, djegjeve e plaēkitjeve tė shtėpive e tė pasurive tė tyre, pėrjetoi edhe spastrimin etnik – zhvendosjen dhe shpėrnguljen me forcė brenda dhe jashtėKosovės .

(Pamje filmike mbi  eksodin, djegjen dhe shkatėrrimin e pasurivetė Shqiptarėve)

http://news.bbc.co.uk/olmedia/105000/video/_107557_ben_brown_ex_nine_vi.ram ,

    http://news.bbc.co.uk/olmedia/105000/video/_107237_paul_wood_vi.ram

 Varrmihėsit e Kosovės, duket se fushatėn e bombardimeve tė NATO-s (mars-qershor 1999) e kanė pėrdorur si arsyetim pėr tė vėnė nė zbatim operacionin e koduar “Patkoi“, pėr spastrim etnik, operacion ky i planifikuar e pėrgatitur mė herėt. Disa ditė pas fillimit tė fushatės ajrore tė NATO-s, forcat militare e paramilitare serbe me dhunė i detyruan shqiptarėt t“i braktisin shtėpitė e tyre dhe u deportuan nė Shqipėri, Maqedoni, Mal tė Zi, Bosnjė e vende tjera. Ky operacion gjenocidal, duke marrė pėrmasa tė gjera, vazhdoi pėr mė shumė se dy muaj rresht. Dhe gjatė kėsaj periudhe u dėbuan mė shumė se 850 mijė shqiptarė nga vatrat e tyre.   

(Pėr mė tepėr lexoni studimin e Patrick Ball, Ph. D., zėvendėsdrejtor i Programi tė Shkencės dhe tė Drejtave tė Njeriut tė AAAS. “Arratia e Shqiptarėve etnikė nga Kosova mars-maj 1999)

http://shr.aaas.org/kosovo/policyorpanic/albanian/intro.html,

http://shr.aaas.org/kosovo/policyorpanic/albanian/phase1.html

 

Shpėrngulja biblike e pranverės sė vitit 1999

--------------------------

 Sipas raportit tė UNCHR-s, tė publikuar nė fillim tė qershorit 1999, mėsohet se 443.300 refugjatė shqiptarė tė Kosovės ishin vendosur nė Shqipėri; 247.800 nė Maqedoni, 69.300 nė Mal tė Zi; 21.700 nė Bosnje e Hercegovinė, 5-6000 nė Kroaci etj, ndėrkaq nė vendet tjera tė botės u vendosėn gjithsej 76.475 refugjatė, duke pėrfshirė 13.639 nė Gjermani, 7.581 nė Turqi, 5.829 nė Itali, 5.730 nė SHBA, pastaj kishte nė Australi, Zvicėr, Francė, Norvegji, Suedi, Britani tė Madhe,Zelandė tė Re, Poloni, Spanjė, Portugali, Finlandė, Izrael etj.

http://www.ess.uwe.ac.uk/Kosovo/Kosovo-Map11.htm

  

&

Haga - Millosheviqi dhe politika promillosheviqiane e Vojisllav

Koshtunicės !!! 

   Dihet mirėfilli, se nė kohėn kur NATO-ja kishte intensifikuar bombardimet kundėr caqeve ushtarake serbe, Kryeprokurorja e atėhershme e Tribunalit tė Hagės Louise Arbour e tronditur nga vrasjet dhe masakrat mizore serbe qė kryheshin nė Kosovė, mė 27 maj 1999 bėri publike njė aktakuzė tė ngritur kundėr Sllobodan Millosheviqit dhe disa bashkėpunėtorėve tė tij mė tė afėrt: Millan Millutinoviqit, Nikolla Shainoviqit, Dragolub Ojdaniqit dhe Vllajko Stojilkoviqit.
   Pas ndryshimeve kozmetike qė ndodhėn nė ndrrimin e pushtetit nė Serbi, Millosheviēi (nėn presionin e bashkėsisė ndėrkombėtare), arrestohet dhe, nė fund tė qershorit 2001, transferohet nė Hagė. Mė pastaj, mė 12 shkurt 2002 nis gjykimi kundėr tij, por jo edhe ndaj katėr tė akuzuarve tjerė, tė rreshtuar pėrkrahė tij nė akt-akuzė, sepse kryeprkurorja e re Karla Del Ponte kishte veēuar lėndėn e Millosheviēit nga tė akuzuarit tjerė, ndaj tė cilėve mė 10 korrik ka filluar njė proces i ri gjyqėsor.

    

   Gjatė procesit gjyqėsor kundėr Millosheviēit, u dėshmua qartė se ky varrmihės i Kosovės kishte kryer krime tė rėnda makabre nė Kosovė dhe nė Bosnjė e Hercegovinė, mirėpo vdekja e papritur e tij, nė mars tė kėtij viti, bėri qė ai tė shkojė nga kjo botė, pa e marrė dėnimin e merituar.
Me kėtė rast duhet tė rikujtojė , se vetėm pakė ditė pasi kishte filluar gjykimi kundėr Millosheviqit, pasardhėsi i tij  Vojisllav Koshtunica nė njė konferencė pėr media, doli nė mbrojtje tė Millosheviqit. z.Koshtunica ndėr tė tjera patė thėnė:”se ky gjykim ėshtė njė proces, nė tė cilin po shkruhet Historia e Jugosllavisė dhe se nė kėtė shkrim ne duhet tė jemi pjesėmarrės me versionin tonė". Dhe kėtė qėndrim z.Koshtunica nė mėnyrė konstante e ka ripėrsėritur shumė herė gjatė kėtyre viteve. Kjo tregon se pushtetarėt aktualė nė serbi, janė vazhdues tė politikės millosheviqiane.


 Pse hetuesit dhe prokurorėt ndėrkombėtarė hezitojnė tė merren me ndjekjen dhe arrestimin e qindra kriminelėve serbė, qė shėtisin lirshėm, kudo e kahdo nėpėr Kosovė?!


   P
as pėrfundimit tė luftės nė Kosovė, mėsohet se nė disa komuna janė zbuluar emrat e policėve, tė ushtarakėve dhe tė paramilitarėve serbė, janė gjetur qindra fotografi tė kriminelėve qė kanė bėrė krime tė rėnda ndaj shqiptarėve. Ta zėmė, nė njė raport tė KMDLNJ (shkurt 2000), thuhet se menjėherė pas luftės “janė evidentuar me emėr e mbiemėr ose vetėm me pseudonime mbi 1426 persona e janė denoncuar shumė tė tjerė (kryesisht serbo-malazezė, por edhe tė tjerė), tė implikuar drejtpėrdrejt ose tėrthorazi nė vrasjet e maskrimet e shqiptarėve dhe plaēkitjet, djegiet dhe shkatėrrimet e shtėpive, vendbanimeve, lokaleve dhe tė pasurisė tjetėr tė shqiptarėve. Kjo listė e emrave tė kriminelėve dhe qindra emra tė tjerė qė janė identifikuar nga tė mbijetuarit e krimeve, nė kėto vitet e pasluftės, u janė dorėzuar hetuesve tė Tribunalit tė Hagės, KFOR-it, policisė sė UNMIK-ut, organeve tė gjyqėsisė nė Kosovė si dhe lidershipit politik e institucional tė Kosovės, por pėr ēudi nuk ėshtė ndėrmarrė asnjė veprim konkret qė ata, tė arrestohen dhe tė dalin pėrpara drejtėsisė.  

   Sa i pėrket arrestimit dhe gjykimit tė kriminelėve qė janė pėrfshirė drejtpėrdrejt nė krime, hetuesit e Tribunalit tė Hagės gjatė hetimeve pėr krime nė Kosovė, kanė deklaruar se nuk merren me ndjekjen e kriminelėve nė nivele tė ulėta, veēse merren me rangun e lartė tė regjimit serbė.

   Ndonėse shqiptarėt janė dėshmitarė okularė pėr krimet e kryera nė Kosovė, ėshtė i papranueshėm konstatimi i hetuesve ndėrkombėtarė se pėr gjithė kėtė katrahurė gjenocidale, pėrgjegjės janė  vetėm Millosheviqi dhe disa nga bashkėpunėtorėt e tij mė tė afėrt. Pashmangshėm, pėrgjegjės pėr gjenocidin e kryer ndaj Shqiptarėve janė edhe strukturat tjera politike e shtetėrore tė Serbisė, institucionet intelektuale serbe, siē janė Akademia e Shkencave tė Serbisė dhe pėrgjithėsisht intelegjenca serbe. Mbi tė gjithė, pėrgjegjės historik pėr shfarosjen fizike tė shqiptarėve, ėshtė kisha ortodokse serbe nė krye me patriarkun Pavle, e cila historikisht,  nė vazhdimėsi ka qenė promotore shpirtėrore e jetėsimit tė projekteve kundėr popullit Shqiptarė.

  

   Nėse merren pėr bazė deklarimet e hetuesve tė tribunalit tė Hagės, mund tė konkludojmė se, qindra e mijėra kriminelė serbė lokalė dhe komandues tė shumtė tė formacioneve militare dhe paramilitare serbe, qė janė pėrfshirė nė vrasje dhe nė ekzekutimin  e shqiptarėve, kurrė nuk do tė arrestohen qė tė dalin pėrpara drejtėsisė ndėrkombėtare apo asaj vendore !!!

Pse u liruan si tė pafajshėm disa kriminelė serbė, nga gjykatėsit ndėrkombėtarė?!

Nė tė vėrtetė, pas pėrfundimit tė luftės janė mbajtur disa gjykime kundėr serbėve lokalė pėr krime tė kryera ndaj shqiptarėve, por ēuditėrisht kriminelėt nė vend se tė denohen, ata lirohen si tė pafajs“munges provash”!!! Nė dhjetor 2000 nė Gjykatėn e Qarkut nė Mitrovicė, ėshtė mbajtur gjykimi kundėr gjashtė kriminelėve serb: Igor Simiq, Dragan Jovanovii, Sėrxhan Aleksiq, Vlastimir Aleksiq, Branisllav Popoviq dhe Tomisllav Vuēkoviq. Derisa Igor Simiqi ishte prezent nė gjykim, tė akuzuarit tjerė gjykoheshin nė munges, sepse ata kishin ikur nga burgu i Qarkut tė Mitrovicės. Kėta kriminelė, tė veshur me uniforma tė maskuara me shenjat e partisė Radikale serbe, nė kohėn e intervenimit tė NATO-s mars/qershor 1999, nė Mitrovicė e rrethinė  kanė shpėrngulur me dhunė familjet shqiptare, kanė djegur, plaēkitur e shkatėrruar shtėpitė dhe pronat e shqiptarėve, ndėrsa mė 14 prill 1999 nė Mitrovicė, duke pėrdorur armė zjarri dhe tė ftohta, i kanė vrarė e masakruar 26 shqiptarė tė pafajshėm.Njė proces tjetėr gjyqėsor pėr krime lufte u inicua edhe kundėr kriminelit Radovan Apostoloviq, i cili gjatė bombardimeve tė NATO-s ka vrarė civilė shqiptarė dhe ka djegur shtėpitė e tyre nė fshatrat Tejibėr (Suhadoll) dhe Gushafc.

Si u arratisėn nga burgu i Mitrovicės, gjashtė kriminelė serbė, pa lėnė gjurmė dhe pse u lirua nga burgu krimineli Angjelko Kolashinac ?!

    Ndėrkaq nė Gjykatėn e Qarkut nė Prizren ėshtė mbajtur edhe njė proces  gjyqėsor kundėr 8 tė akuzuarve pėr krime tė rėnda lufte tė kryera nė fshatrat e Rahovecit. Por, para kolegjit dolėn vetėm dy: Angjelko Kolashinac (ish kryetar i komunės sė Rahovecit) e Ēedomir Jovanoviq, pasi mė parė, 6 prej tyre (Arsenije Vitosheviq,Stanislav Leviq, Novica Kėrstiq, Radislav Mishiq, Vekoslav Simiq dhe Nenad Matiq), pas transferimit, gjoja pėr “shkaqe sigurie”, nė burgun e”fortifikuar”nė veri tė Mitrovicės, u arratisėn pa lėnė gjurmė. Pėr ēudi, nė pėrfundim tė gjykimit edhe pėrkundėr fakteve, gjykatėsi ndėrkombėtar merrė vendim pėr lirimin e kriminelit Angjelko Kolashinacit, si tė pafajshėm!!!

    Pėr pėrfshirjen e Angjelko Kolashinacit dhe tė tjerėve nė kriminimin e shqiptarėve, dėshmon edhe njė dokument i lėshuar nga vet strukturat pushtuese serbe. Nė dokumentin me datė protokolli 17.4.1999, bazuar nė  urdhėrin e Ministrisė sė Mbrojtjes tė Serbisė me nr. 80-02/1 tė datės 23.2.1999, nė Rahovec ėshtė ngritur Shtabi prej 12 personave dhe nė krye tė listės si komandant i shtabit ėshtė emėruar Kolashinac Dobrivoje Angjelko, kryetar i KK nė Rahovec.

   Dhe kėtė shtab, i cili kishte zbatuar urdhėra nga lartė,pėr vrasjen e shqiptarėve, e pėrbėnin:

1. Kolashinac Dobrivoje Angjelko , Komandant i Shtabit;

2. Shef shtabi - Simiq Aleksa Radomir - shef i sektorit pėr mbrojtje;

3. Ndihmės i shefit tė shtabit pėr punė operative dhe tė planit, si dhe pėrdorimin e forcave tė Mbrojtjes Civile - Baljosheviq Cveta Slobodan -shef i shtabit komunal tė sektorit tė MC pėr mbrojtje;

4. Ndihmės i shtabit pėr alarmim dhe errėsim - Vitosheviq Obrada Zhivko - ingj. i mbrojtjes - shef i prodhimit;

5. Ndihmės i shefit tė shpėtimit nga rrėnojat, si dhe zonat e pėrmbytura - Sulejmanoviq Bajrama Dragutin - shef i operativės sė ndėrmarrjes ndėrtimore "Njė Maji" nė Rahovec;

6. Ndihmės i shefit pėr mbrojtje nga zjarri dhe zbulimin e zonave tė rrezikshme - Miciq Bozhidara Jeftimije -  komandant i organizatės profesionale zjarrėfikėse nė Rahovec;

7. Ndihmės i shefit tė shtabit pėr ndihmėn e parė medicinale - Simiq Petka Vekoslav - drejtor i shtėpisė sė shėndetit nė Rahovec;

8. Ndihmės i shefit tė shtabit pėr mbrojtje RHB (atomiko-biologjiko-kimike) Miliqeviq Milivoja Trajko - drejtor i vertarisė nė Rahovec;

9. Ndihmės i shefit tė shtabit pėr largim, evakuim dhe ruajtje tė mjeteve tė nevojshme pėr ekzistencė - Mihajloviq Jovana Vitomir -nėnkryetar i KK nė Rahovec;

10. Ndihmės i shefit pėr sanim - Milenkoviq Vladimir Stanisha - drejtor i JSKP (shkurtesa origjinale duhet tė jetė e Shėrbimeve Publike Komunale) nė Rahovec.

Ndėrkaq dy emrat e fundit (me numrat rėndor 11 e 12) meqė janė tė shkruar me dorė (nė alfabetin ēirilik), nuk mund tė identifikohen.

   Ka pasur edhe raste tjera kur kriminelėt serb, nė pėrfundim tė gjykimit janė shpallur tė pafajshėm, siē ka ndodhur para disa muajsh nė njė gjykatė tė Serbisė, kur ish-pjesėtari i policisė speciale Dejan Demiroviq, lirohet “pėr munges provash”, a nė tė vėrtet kishte dėshmitarė, tė cilėt faktuan para gjykatės, se krimineli Demiroviq kishte marrė pjesė nė vrasjen e 19 civilėve shqiptarė (pėrfshirė kėtu gra dhe fėmijė), nė mars tė vitit 1999 nė Besianė!

***

 Kur kihen parasysh tė gjitha kėto  fakte dhe mijėra tė tjera si kėto, natyrshėm bėhet pėrgjegjės, gjithė lidershipi politikė e institucional i Kosovės, pėr neglizhencėn totale rreth ngritjes sė njė kallzimi penal, kundėr shtetit serbė, pėr gjenocidin dhe etnocidin e kryer nė Kosovė.

 

 

       

___________________________

Shkunde njė cigėrrimė! Shkunde njė mesazh!

 P R O T E S T O   N G A   SH T Ė P I A 

Negociatorėt kanė faj pėr tė gjitha qė po ndodhin nė Kosovė, para dhe pas 10 shkurtit. Ata nuk po shqetėsohen pėr opinionet e qytetarėve dhe po sundojnė me idenė e grushtit tė fortė. Pothujae tė gjithė janė tė zhytur nė krim e nė korrupsion. Ata nuk po ju dėgjojnė as nuk po takohen me Juve. Protesto ose shprehi mendimet tua pėr vrasjet politike, burgosjet politike dhe pėr rrjedhėn e proceseve nė kėta numra tė mėposhtėm tė telefonave, cingėrro ose shkruaju mesazhe sa tė mundeni, qoftė edhe duke ua pamundėsuar shfrytėzimin e numrave tė tyre, ditėn dhe natėn. S’ėshtė mė Albin Kurti nė pyetje apo gjeneralėt e burgosur politikė, por Kosova dhe e ardhmja jonė. Ajo s’mund tė ndėrtohet duke vrarė apo zhdukur kundėrshtarė politikė! S’mund tė bėjmė demokraci duke shkelur rregullat bazė tė demokracisė! Kosova ėshtė i vetmi vend nė botė qė burgos kundėrshtarėt politikė dhe i vret nė protesta ata! Kėta e kanė premtuar pėr 14 ditė raportin e hetimeve pėr ngjarjet e 10 shkurtit! S’ėshtė askund! Vrasėsit janė tė lirė! Edhe kėta po kėshtu! Protesto nga shtėpia sot qė tė mos pėrgjaken rrugėt nesėr! SHKUNDE NJĖ CINGĖRRIMĖ! Mos ta ndin! SHKUNDE NJĖ MESAZH! Mos ta ndin! Kėta janė nė pushtet me votėn tuaj! Ke tė drejtė tė adresosh mendimin dhe apelin tėnd! 

 

FATMIR SEJDIU: 044 550 717, 044 502 888 dhe 044 284444

AGIM ĒEKU: (044) 678 111

HASHIM THAĒI: 038 223 769 (fiks)

VETON SURROI- 044 540 098

SKĖNDER HYSENI, zėdhėnės i tyre: 044 550 000

Mos harroni numrin Tuaj nė “Epoka e re” 044 602 602. Nė kėtė numėr nėse doni mund tė shkruani se ēfarė u thatė kėtyre liderėve. S’kemi pse tė mbajmė fshehtė nga njėri-tjetri lidhur me procesin e Kosovės. Nėse kėta i ndėrrojnė numrat, ne do t’i botojmė tė tjerėt, numrate zyrave, tė ministrave, tė bashkėpunėtorėve tė tyre, tė tėrė administratės, tė tė gjitha partive politike, njerėzve tė tyre tė afėrm, ēdo adresė tė mundshme pėr zėrin tuaj. Dhjetėra mijėra apelet tuaja tė botuara nė “Epoka e re” qė nga 19 shkurti deri mė 9 mars, duhet tė dėgjohen! Kėta i kanė lexuar me llupė, me zemra lepujsh. Gazeta ka edhe ide tė tjera pėr ta bėrė zėrin tuaj qė tė dėgjohet. Liderėt e papėrgjegjshėm do tė pendohen fort rėndė! Do tė tregojmė mė shqip se kush janė kėta! Kysmet! (Muhamet Mavraj)

Kthehu ne fillim

________________

 A    P    E    L

PĖR LIRIMIN E ALBIN KURTIT

 Apel pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė burgosurve tjerė politikė nga burgjet e UNMIK-ut me moton:

 Lirojini, menjėherė!

Ne qytetarėt e poshtėshėnuar kėrkojmė lirimin nga paraburgimi tė aktivistit politik Albin Kurti, i burgosur politik, dhe tė tė gjithė tė burgosurve politikė nė Kosovė. Ai dhe ata janė tė Kosovės dhe Kosova ka nevojė pėr ta! Lirojini! Menjėherė!
 Bashkangjitju apelit. Dėrgo njė e-mail nė gazetėn
“Epoka e re” me emrin, mbiemrin dhe profesionin tuaj, ose nėpėrmjet mesazhit nė numrin e telefonit(044) 602 602.

APELI VAZHDON ēdo ditė...Ata qė i futėn djemtė tanė nė burgje, po e shohin ēdo ditė ēfarė gabimi kanė bėrė!

JU LUTEMI SHUMĖ: Nėse shkruan nė email, mos shkruani edhe nė telefon, sepse na kushton shumė kohė pėr verifikimin e ēdo emri! Tregoji edhe njė shoku qė s’ka dėgjuar pėr apelin, ndoshta ka dėshirė tė na bashkėngjitet. Mjafton njė email nga ju nė epokaere_mm@hotmail. com dhe mm_epokaere@yahoo. com, ose njė mesazh i shkruar nė (044) 602 602. Apeli ėshtė gjithėnjerėzor, gjithėpopullor, prej nxėnėsve tė shkollave tė mesme (jo edhe tė fillores) e deri te mosha mė e vjetėr. Emri juaj do tė botohet nė gazetė. Nėse s’mund tė bėsh asnjėrėn nga kėto, shkruaje dikund njė grafit me emrin e Albin Kurtit ose tė idealit tė tij, vetėvendosjen pėr kėtė vend. Edhe ashtu lirohet Albini me shokė... Ke bėrė njė punė tė madhe kėshtu! Bėje, dhe thjesht, mos ta ndin!

&

EMRAT E NĖNSHKRUESVE TĖ PETICIONIT PĖR LIRIMIN E ALBIN KURTIT

 1. Nexhmedin Spahiu, analist politik, profesor i shken. Polit.
2. Muhamet Mavraj, “ Epoka Group ” - koordinator
3. Driton Lajēi, profesor i UP-sė
4. Vesat Ademi - profesor, Suedi
5. Vjollca Boshnjaku, st. Kolegji “ Fama ”
6. Teuta Zyberaj, st.Kolegji “ Fama ”
7. Besnik Pula, profesor i Sociologjisė
8. Ardian Zejnaj, kandidat i shk.III, Shk.Pol., UP
9. Arieta Gashi, KMDLNJ, Lypjan
10. Remzie Zeqiraj, kapitene, TMK
11. Rrezeart Galica - Giqi, dizajner
12. Ali Ahmeti, inxhinier, Mitrovicė
13. Armenda Berani, st.kolegji “ Fama ”
14. Gezim MEKULI, (Mr. i shkenc.tė mediave, Retorikė
15. Elife Krasniqi, studente
16. Arsim Sinani, zėdhėnės i Un. tė Tetovės
17. Avni Makolli, Prishtinė
18. Xhemajl Avdyli, profesor, Prishtinė
19. Shkėmbim Krasniqi, dizajner
20. Rrahman Jasharaj, profesor, Pejė
21. Sali Beqiraj, profesor, Pejė
22. Rifat Sadikaj, gazetar, Burim
23. Iliaz Krasniqi, st.kolegji “ Fama ”
24. Tahir Veliu, biznismen
25. Hajrije Maksutaj,prof.e gjuhės frėnge
26. Mona Agrigoroaiei,Rumani
27. Liridon Ibėrdemaj, gazetar
28. Ibish Neziri, publicist,pėrkthyes dhe ndėrmjetėsues kulturor me qėndrim nė Buchs,Zvicėr
29. Nafiye Gaŗ, ish deputete e turqve ( “ Nuk ėshtė burgu pėr Albinin. Lirojeni, menjėherė! ” ) 30. Ramush Tahiri, politikolog
31. Skėnder Hajdari, Schaffhausen, Zvicėr
32. Rrustem Berisha, kėshilltar shkencor nė Institutin Albanologjik tė Prishtinės
33. Sadri Fetiu, kėshilltar shkencor nė Institutin Albanologjik tė Prishtinės
34. NUHI BYTYĒI, gazetar i RTK-sė (Redaksi e nderuar, Ideja e juaj ėshtė shumė e qėlluar. Tė lirohet Albini menjėherė! Ai nuk e ka vendin nė burgun e Kosovės. Ai i nevojitet popullit tė saj.
35. Besim Ajeti, Ekonomist i diplomuar, Prizren
36. Fetije Fetiu, profesoreshė e gjuhės dhe letėrsisė shqipe, Prishtinė, D3,II,15.
37. Majlinda Hajrullahu, Profesoreshė
38. Burim Zagragja, Udhėheqės i Ekipit tė kontabilistėve tė Telefonisė fikse
39. Sylejman Krasniqi, Inxhinier
40. Nexhmie Krasniqi, Amvise
41. Vetima Krasniqi, Nėpunėse
42. Agron Hamiti, Inxhinier
43. Teuta Hamiti-Avdiu, Pedagoge
44. Naim Paloj, Elektroteknik
45. Sahit Aliu, Elektroteknik
46. Skender Kostanica, Elektroteknik
47. Rexhep Krasniqi, zyrtar pėr informim/ Press Officer, Posta dhe Telekomunikacioni i Kosovės SH. A
48. Esat Avdyli, ish veprimtar i KMDLNJ...
49. Basri Kodra, inxh. i dip. i makinerisė
50. Refik Krivanjeva, teknik i makinerisė
51. Ismet Demolli
52. Basri Berisha - jurist, veprimtar i tė drejtave tė njeriut - Prishtinė
53. Avni Rrustemi, mėsimdhėnės
54. Atdhe Buja - Student
55. Nazmi Bajrami, Inxhinier
56. Sahit Morina, Elektroteknik
57. Nexhmije Mustafa, Elektroteknike
58. Nerimane Avdiu, Elektroteknike
59. Selvete Tahiri, Elektroteknike
60. Enver Dugolli ( “ Tė lirohet Albini, menjėherė! Nė fakt ky s ’ ėshtė dashur tė burgoset fare, aty e kanė vendin tė tjerėt ” )
61. Ibrahim Shala, Elektroteknik
62. Nexhmie Raēi, Elektroteknike
63. Hajrie Elashani, Elektroteknike
64. Drita Brumqaj, Elektroteknike
65. Naser Paloj, Elektroteknik
66. Bahrie Kostanica, Elektroteknike
67. Makfire Jasahnica, Elektroteknike
68. Isuf Bojku, Elektroteknik
69. Florim Grajqevci, Elektroteknik
70. Hajdin Bėrbatovci, Elektroteknik
71. Naim Krasniqi, Elektroteknik
72. Selim Cakaj, Zdrukthtar
73. Muhedin Muqolli, Zdrukthtar
74. Ragip Mehmeti, Axhystator
75. Fazli Grajqevci, Elektroteknik
76. Afrim Zeka, Elektroteknik
77. Hilmi Dedinca, Elektroteknik
78. Bastri Paloj, Elektroteknik
79. Sylejman Maloku, Elektroteknik
80. Nexhmedin Rafuna, Elektroteknik
81. Gani Krasniqi, Axhystatorė
82. Mirsade Shalaku, Elektroteknike
83. Nuhi Syla, Inxhinier
84. Sami Havolli, Inxhinier
85. Omer Zogiani, Axhystator
86. Mustafė Hasolli, Inxhinier
87. Gani Berisha, Elektricist
88. Idriz Hashani, Elektricist
89. Isuf Hasani, Elektricist
90. Aziz Ibrahimi, Elektricist
91. Nexhmi Mehmeti, Elektroteknik
92. Ahmet Berisha, Elektroteknik
93. Naser Hashani, Elektroteknik
94. Safete Berisha, Elektroteknik
95. Shefki Mjeku, Elektroteknik
96. Naim Paloja, Elektroteknik
97. Muhamet Gashi, Elektroteknik
98. Fehmi Gara, Elektroteknik
99. Jakup Mustafa, Elektroteknik
100. Sabit Kelani, Elektroteknik
101. Idriz Grajqevci, Elektroteknik
102. Haki Saraēi, Elektroteknik
103. Muharrem Shishani, Elektroteknik
104. Fatmire Krasniqi, Elektroteknik
105. Hafiz Hoti, Elektroteknik
106. Xhevahire Izmaku, Albanologe - Poete
107. Rabie Bala, gazetare
108. Xhemile Dehari, motėr medicinale
109. Ramadan Dedinca, Axhystator
110. Avni Dehari, mėsues i gjuhės dhe letėrsisė shqipe
111. Zeqir Halili
112. Jahja Tmava, Fotoreporter
113. Vjollca Aliu, perkthyese ne Agjencionin e Prokurimit Publik
114. Avni Xhekaj, student
115. Mr.Demė Fetaj - magjister i Letėrsisė Shqipe - Pėrgjegjės i Shėrbimit tė Studentėve tė Fakultetit tė Filologjisė
116. Naim Xhekaj, student
117. Xheladin Ujkani
118. Adnan Ahmeti, student
119. Musli Ahmeti, ish epror i UCK-se dhe ish epror i TMK-sė
120. Rifadie Ahmeti- arkiviste
121. Valoh Ahmeti- nxėnės
122. Mehmet Ahmeti- punėtor i shėndetėsisė
123. Xhevdet Ahmeti- PTK
124. Hajdin Ahmeti- Kryefamiljar
125. Emine Ahmeti- amvise
126. Mimoza Ahmeti- amvise
127. Bahrie Ahmeti-amvise
128. Ukshin Ahmeti- punėtor
129. Bedrie Ahmeti- amvise
130. Albulena Ahmeti- studente
131. Sylejman Ahmeti- punėtor
132. Kushtrim Ahmeti- nxėnės
133. Ali Ahmeti- punėtor
134. Elhame Ahmeti- amvise
135. Nexhmedin Ahmeti- punėetor
136. Blerim Ahmeti- student
137. Mimoza Ahmeti- nxėnėse
138. Fazli Ahmeti- Kryefamiljar
139. Gjemile Ahmeti- amvise
140. Fadil Ahmeti- punėtor nė Ujėsjellės
141. Shukrie Ahmeti- punetore, Shtypshkronjė
142. Ajshe Ahmeti- studente
143. Vjollca Ahmeti- nxėnėse
144. Xhevat Bislimi deputet dhe publicist
145. Fahredin Shehu, Shkrimtar, Aktivist pėr tė drejtat e njeriut
146. Orhan Bislimaj, orientalist, Prizren
147. Gani Baliu, zyrtar pėr kulturė nė KK tė Mitrovicės
148. Besim Hasani, veteran i luftės
149. Qamil Pajazitii, veteran i luftės
150. Remzush Demi, ekonomist
151. Ardian Salihaj, nxėnės
152. Kushtrim Pajaziti, student
153. Liridona Saliaj, nxėnėse
154. Vaxhid Rexhepi, Student
155. Sejdi Veseli, punėtorė
156. Festina Limani, nxėnėse
157. Fitore Hyseni, profesoreshė e Fizikės
158. Musa Demiri
159. Avni Islami profesor i Artit Figurativ
160. Abaz Hyseni, tregtar
161. Djellza Ejupi, arsimtare
162. Bekim Lumi, regjisor
163. Arlind Jerliu, student
164. Merita Preteni, lektore KK-Mitrovicė
165. Agon Jerliu, nxėnės
166. Agron Elshani ing. i dipl. i ndėrtimtarisė
167. Blerim Krasniqi, zėdhėnės nė ZAGJ
168. Agron Ēuni, student 169. Lirim Shabani, Tetovė
170. Fazli Muharremi, aktor Vushtrri
171. Izet Jusufi inxh. i makinerisė
172. Adem Zhitopotoku aktor Mitrovicė
173. Mr. Gafurr Adili, (Tiranė), Zėdhėnės Politik i FBKSH-sė.
174. Prof.dr. Hasim Rushiti, prof nė UP
175. Nait Hasani
176. Adnan Abrashi - jurist i diplomuar
177. Dr. Myjesere Abrashi-mjeke
178. Admir Abrashi - student
179. Artan Abrashi -student
180. Vatra Abrashi-nxėnėse
181. Mexhid YVEJSI, shkrimtar, Gjakovė
182. Hakif Bajrami
183. Fadil Shyti, Publicist- Suedi
184. Halim Halili, gjeolog
185. Adelina Minci-Studente Gjakovė
186. Ramush Tahiri, politikolog
187. Kimete Konjufca 188. Adem Kolgeci-punėtor Prizren
189. Rexhep Hasani, Gazetar
190. Mr. Bislim Fetahaj, Sherbimi Gjeologjik i Minierave me Flotacon Kishnicė dhe Artanė 191. Avni Thaēi, Absolvent i Fakultetit Filologjik Dega: Gjuhė gjermane
192. Sadik Zeqiri - Jurist i diplomuar
193. Agron Limani, inxh. e elektroteknikės, kryetar i Shoqatės per Hulumtimin e Personave tė Rrėmbyer " 26 Marsi 1999 "- Krushė e Vogėl (Prizren)
194. Ruzhdi Bajrami, jurist
195. Ismet Hajrullahu, Historian
196. Driton Hyseni
197. Faton Topalli, Sociolog
198. Enis Aqifi, Student, viti II-tė , fakulteti "ILIRIA"
199. Zejnullah Shamolli nga fshati Shalė-punetor i Statistikės sė Kosovės
200. Epir Qeriqi Shtimes, absolvent ne fakultetin e Kimisė
201. Urim Agaj, nxėnės
202. Arif Krasniqi, arsimtar Prizren
203. Fokisti Xhevdet Bytyqi nga Prizreni
204. Familja e Rasim Alimusajt nga Strellci
205. Ernest Luma, publicist (kėshilltar nė Qeverinė e Kosovės)
206. Halim Leci
207. Hatixhe Leci
208. Hamide Rama
209. Syla Lecaj
210. Bekim Leci
211. Xhuljeta Leci
212. Jahir Dreshaj, profesor nga Vrella e Burimit
213. Asllan Beqa
214. Sabit Pllana, pėrkthyes, Shqip - Gjermanisht, Shqip- Suedisht
215. Gezim Hajrullahu, Dremjak-Ferizaj
216. Behar Aliu student nė Fakultetin Ekonomik
217. Elma Haliti studente nė Fakultetin e Psikologjisė nė UP
218. Lumturije Bytyqi, nxėnėse
219. Tevide Imeri, Ferizaj, punėtore shėndetėsore-sindikaliste
220. Mehmet Bislimi
221. Njomza Saliu, nxėnėse nga Gjilani
222. Besarta Mustafa, studente
223. Andisa Hajrullahu, nxėnėse nga Ferizaj
224. Bekim Rexhepi, publicist nga Gjermania
225. Amire Bytyqi, studente e Fakultetit Ekonomik
226. Tringa Hundozi, studente e Fakultetit Ekonomik
227. Genc Hundozi, student i Fakultetit Juridik
228. Mbresa Hajrullahu, nxėnėse nga Ferizaj
229. Demir Reshiti, gazetar, poet, sekretar i L. sė Shkrimtarėve tė Kosovės
230. Xhemil Zeqiri
231. Zabre Zeqiri
232. Besim Haliti, Pejė, i Dipl. nė Shken.Polit.
233. Veton Gashi, student
234. Selvije Kadriu, ekonomiste e diplomuar
235. Imer Limani, agronom
236. Lahije Hajrizi, punėtore nė KEK
237. Blerim Namani
238. Ragip Guraziu, gazetar
239. Verdi Krasniqi
240. Besim Zymberi, publicist, poet, ish peng nė kampet serbe tė pėrqėndrimit
241. Skėnder Ferizi, ish peng nė kampet serbe tė pėrqėndrimit, veprimtar politik
242. Hasan Beqaj, agronom
243. Mentor Hajrizi, Moderator
244. Luljeta Mumini - studente nė UP
245. Gafurr Dakaj, inxhinier
246. Haxhere Hajrizi
247. Ferat Koci , aktivist i VETĖVENDOSJE!-s, Mitrovicė
248. Albulena Gashi e diplomuar nė Psikologji
249. Hasan Reka-fsh. Neredime e Eperme
250. Fatmir Zymberi-fsh. Varosh
251. Rifat Zymberi-fsh. Varosh
252. Muhamet Zymberi-fsh. Varosh
253. Ismet Ferizi-fsh. Papaz
254. Ismajl Aliu-fsh.Komogllave
255. Naim Halimi-fsh. Komogllave
256. Hyzri Zymberi-fsh. Varosh
257. Bekim Ferizi-fsh.Papaz
258. Xhevat Ferizi-fsh.Papaz
259. Agron Shala, stundent
260. Jusuf Tahiri - Elektroinxhinier, Prishtinė
261. Agim Gjoni
262. Sabit Spahiu, student Mitrovicė
263. Fidaim Gjaka
264. Demė Batusha, ing. dip i Bujqesisė
265. Ēun Lajēi
266. Besnik Prishtina
267. Basri Hyseni. F.sh Ramjan k.k. Viti
268. Ferki Berisha, Magjistėr i shkencave politike nė Finlandė
269. Sami Rustemi, Dip.Specialist pėr Teknikė-Medicine tė Radiologjisė Solothurn, CH 270. 270. Shiqer Bajrami, S.Bmotors-Ltd
271. Kreshinuk Llabjani, gazetar-student
272. Suzana Hyseni
273. Nexhat Ibrahimi, Teolog Musliman
274. Labinot Kadriu Nga Mitrovica
275. Enver Voca, Editor i Agjencisė www.mitrovicapress.com
276. Fitim Sadiku, nxėnės
277. Kajtaz Ibrahimi, punėtor, Besianė
278. Agron Rudari, punėtor, Besianė
279. Avni Islami, student i Kriminalistikės, Kolegji Fama
280. Elheme Islami, amvise, Besianė
281. Arife Islami, amvise, Besianė
282. Elfete Islami, Besianė
283. Ismet Kadriu, kryetar i Kėshillit tė Rrethit tė LPK-sė nė Mitrovicė
284. Haki Ismaili
285. Etleva Pireva-juriste,Prishtinė
286. Blerim Selmani nga Mitrovica , student nė Grac tė Austrisė
287. Bekim Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
288. Kushtrim Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
289. Perihane Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
290. Mergim Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
291. Mirand Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
292. Nole Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
293. Vlora Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
294. Kadire Rexhaj, nga Rrenza e Burimit
295. Valon Haxha, student i Ekonomisė
296. Besar Krasniqi, nxėnės
297. Makfire Zahiti, absolvente nė Degėn e Gjuhės Gjermane
298. Xhevat Podvorica, student
299. Lumturije Ibrahimi, amvise
300. Mevludin Beqiri nga Vushtrria, student i fakultetit tė Mjekėsisė
301. Arben Llalla, profesor i Historisė
302. Dr.Luljeta Zahiti, mjekėsi familjare
303. Izmi Basha, st.AAB
304. Madhrim Krasniqi,st.AAB
305. Valdrin Rama
306. Bashkim Bashota
307. Durmish Gashi
308. Gazmend Lakna, student
309. Qendrim Nevzadi, nxėnės
310. Vlora Krasniqi, gazetare
311. Shkumbin Gjonbalaj
312. Ngadhnjim Shabani, nxėnės
313. F. Qerimi, profesor
314. F. Mehmeti, korrier
315. Astrit Koci, nxėnės nga Polaci
316. Valmira Koci, punėtore
317. Arbėr Koci, nxėnės
318. Ardit Koci, nxėnės
319. Mujė Jashari, nxėnės
320. Remzi Skėnderi, nxėnės
321. Liridon Koci, student
322. Mexhit Koci, punėtor
323. Driton Rukolli, analist
324. Selman Rukolli, pensionist
325. Dr. Shqipe Fetiu, specialiste nė Klinikėn e Gjinekologjisė tė QKUK-sė nė Prishtinė
326. Bahri Koci, student
327. Halim Koci, nxėnės
328. Armend Qitaku, nxėnės
329. Bujar Qitaku, nxėnės
330. “ Elita e Mėrgatės Shqiptare ”
331. Vjollca Ramadani, nxėnėse
332. Avni Ramadani, student
333. Latif Bajrami, student
334. Shaqir Sinani nga Vushtrria
335. Besmir Bala, student
336. Shadan Sadrija
337. Afrim Deliu, nxėnės
338. Imer Duriqi, SHBA
339. Naim Rama Dani
340. Shqipe Ramadani
341. Adifete Ramadani
342. Hekuran Hajrullahu
343. Agim Hajrullahu
344. Bekim Ramadani
345. Zylfie Ramadani
346. Valon Ramadani
347. Driton Ramadani
348. Majlinda Ramadani
349. Minator Hajrullahu
350. Dr.techn. Salem Lepaja, prof.ass. Vjenė
351. Edona Bajēinca, studente - Sociologji
352. Naim Ramadani ish i burgosur politik
353. Adifete Ramadani
354. Shqipe Ramadani
355. Zylfije Ramadani
356. Driton Ramadani
357. Valon Ramadani
358. Albulena Ramadani
359. Edona Ramadani
360. Minator Hajrullahu
361. Agim Hajrullahu
362. Hidajete Ramadani
363. Ekrem Ramadani
364. Sabri Ramadani
365. Fatime Ramadani
366. Basri Rexha, inxhinier,Mitrovicė
367. Hatixhe Ramadani
368. Bardhyl Ramadani
369. Syzana Ramadani
370. Bekim Ramadani
371. Magbule Ramadani
372. Mihrije Dugolli, nėnė e Dėshmorit
373. Agon Hamza, student
374. Sahit Krasniqi, Zvicėr
375. Muhamet Gjoci, jurist Republika e Ēekisė
376. Burhan Latifi, Teamleitung Dasing
377. Adnan Shabani, student
378. Hanife Zogaj, studente
379. Kadire Piraj, studente Ruzhdi Mehėuka, Gjilan
380. Avdullah Jerliu, Gjilan
381. Fatmir Bajri, Gjilan
382. Musli ? (044211245), Gjilan
383. Sahit Berisha, profesor i historisė
384. Bahtije Zymberi, Gjilan
385. Haxhi Qerimi, kryetar i sindikatės, FMXH, “ Trepēa ” , Skėnderaj,
386. Jashar Ademi, tek.ndėrt., Gjilan,
387. Nehat Selimi me familje, Prishtinė 3
88. Fadil Ibishi, Prishtinė
389. Shaip Haziri, pensionist, Gjilan
390. Limon Sopi, prof.gj.gjermane, Dardanė
391. Magbule Rrahmani, Cėrnicė, Gjilan
392. Muhamet Shigjeqi, bukėpjekės, Prizren
393. Hafir Hoti, Lypjan
394. Zeqir Arifi, shitės, Piranė
395. Hysen Elshani, pensionist, Piramė
396. Rexhep Brestovci, i papunė, Piranė
397. Ibrahim Arifi, pensionist, Piranė
398. Rasim Xhafiqi, pensionist, Piranė
399. Shkumbim Mehmeti, Dubravė
400. Sahit Doda, mėsues nė pension, Prishtinė ( “ Tė lirohet pa kushte trimi i kombit shqiptar ” )
401. Ali Buzhala, inxhinier, Budakovė
402. Hasim Mataj, Deēan
403. Halim Abdullahu, Besianė ( “ Tė lirohet pa kushte Albini me shokė. Zoti i vraftė ata qė e bėnė kėtė masakėr ” )
404. Nezir Abdullahu, Besianė
405. Arben Abdullahu, student i stomat.
406. Fatime Abdullahu, Besianė
407. Gazmend Abdullahu, student,
408. Redon Abdullahu, Besianė
409. Hanėmshahe Abdullahu, Besianė
410. Teuta Abdullahu, Besianė
411. Besim Abdullahu, Besianė
412. Afrim Abdullahu, Besianė
413. Getoar Abdullahu, Besianė
414. Zade Abdullahu, Besianė
415. Basrie Abdullahu, Besianė
416. Bardh Abdullahu, Besianė
417. Familja Ejupi, Besianė
418. Familja Shaqiri, Skėnderaj
419. Mustafė Abdullahu, Besianė
420. Mirdita Bogaj-Abdullahu, Besianė
421. Qėndresė Mustafa,F.Gazetarisė,UP
422. Muhamet Jahiri,F.Gazetarisė,UP
423. Bekim Berisha, kamarier, Prishtinė
423. Emil Lafe, Akademia e Shkencave, Tiranė
424. Dr.Lindita Tahiri, profesoreshė e Gazetarisė nė UP
425. Dr. Lond Tara
426. Dr. Agim Vinca, profesor i UP-sė dhe shkrimtar (Lirojeni Albinin dhe tė burgosurit tjerė. Kushdo qė i dėnon ata njė ditė do tė pendohet!)
427. Nasim Haradinaj, anėtar i kėshillit drejtues sė PDK-sė
428. Hatixhe Hoxha, mėsimdhėnėse nė UP
429. Sulejman Gashi, gazetar, SHBA
430. Ylljet Aliēka, Shkrimtar, kineast, Tiranė
431. Bashkim Zahiti, magjistėr i tė Drejtės Evropiane Universiteti i Graz-it Austri
432. Reshat Rexhaj, punėtor nė Austri 433. Qefsere Salihaj studente, Deqan
434. Fatmir Kabashi, Profesor i Kulturės Fizik
435. Avni Shala, jurist
436. Mehdi Qallapeku - Essen
437. Sekretar i PDK-sė dega pėr Gjermani
438. Vullnesa Doli, studente nė Tetovė
439. Bajrush Ukėsmajli, student, Ferizaj
440. Murat Ukėsmajli, Ferizaj
441. Naim Ukėsmajli, Ferizaj
442. Beqir Ukėsmajli, Ferizaj
443. Hilmi Shabani, profesor, Prishtinė
444. Sali Salihu, profesor, Prishtinė,
445. Sheribane Berisha, profesoreshė, Prishtinė
446. Faton Hajrizi, Skėnderaj
447. Xhevat Klaiqi, punėtor, Dardanė
448. Shkėmb Shala, nxėnės, Prishtinė
449. Bexhet Shala, KMDLNJ, Prishtinė
450. Fexhrie Shala, Profesoreshė, Prishtinė
451. Blin Shala, nxėnės, Prishtinė
452. Adnan Murati
453. Bujar Haxha
454. Muhamet Shala nga Vushtrria
455. Halil Cenaj
456. Nolav Haxha
457. Rasim Selmanaj, kryeredaktor i “ Fokus ”
458. Enver Hoti, jurist
459. Jeton Haxha, student
460. Muhamed Rexhepi
461. Rudina Musa, nxėnėse
462. Shpresė Bilalli, nėpunėse
463. Pren Marashi, ish-epror i UĒK-sė, ish epror i TMK-sė, tani Veteran i UĒK-sė
464. Agron Muqaku
465. Besnik Hoxha
466. Neki Zeqiri
467. Feti Rexhepi
468. Nol Presheva
469. Resul Jusufi, artist
470. Kastriot Lipovica, student
471. Beqir Beqa, Magjistėr i Ekonomisė, Lozanė, Zvicėr
472. Shemsi Bunjaku, teknik i lartė shėndetėsor
473. Rrahman Bahtiri, depoist
474. Baki Zeneli, teknik i lartė shėndetėsor
475. Zyhrije Bahtiri, administratore
476. Halit Beha, punėtorė i sigurimit
477. Muhamet Kerolli, kopėshtar
478. Rexhep Podvorica, pensionist
479. Fexhrije Veseli, amvise
480. Binaze Bunjaku, amvise
481. Hafize Veseli, pensioniste
482. Adem Dalipi, teknik
483. Ruzhdi Bahtijari, teknik
484. Rexhep Maliqi, vozitės
485. Prof. dr. Naser Ramadani
486. Raif Hasani, administrator
487. Sefedin Muēaj-mjek
488. Myrvete Vinarci, administratore
489. Angjelina Krasniqi, laborante
490. Hana Raifi, administratore
491. Halil Gllasoviku, administrator
492. Ilir Gllasoviku, administrator
493. Hysen Hyseni, administrator
494. Skender Zeka, laborant
495. Muhamet Krasniqi, vozitės
496. Makbule Makolli-Pllashniku, hygjeniste
497. Selvete Gjata, hygjeniste
498. Halide Uka, hygjeniste
499. Fatmire Krasniqi, laborante
500. Nehmet Haxha
501. Dardan Kodra
502. Fehmi Ramadani, gazetar
503. Xheladin Ferati, nxėnės
504. Valentina Metaj
505. Sami Hajrullahu, avokat
506. Binak Mavraj, Dasam (ish Saradran), Burim
507. Sami Mavraj, ars. gj. shqipe, Dasam (ish Saradran),
508. Hajrije Mavraj, ars. gj. shqipe
509. Hajredin Mavraj, ars. matematikė, Dasam (ish Saradran)
510. Shkurtė Mavraj, amvise, Dasam, Burim
511. Muharrem Mavraj, inxhinier i ndėrtimtarisė, Dasam
512. Edita Kabashi-Mavraj, mėsuese, Dasam, Burim
513. Ramadan Mavraj, inxhinier i ndėrtimtarisė, Dasam, Burim
514. Luljeta Zekaj-Mavraj, juriste, Dasam, Burim
515. Shpetim Aliu ecc. dipl.
516. Vebi Qerimi
517. Arbėnore Fetaj - Studente e Fakultetit tė Stomatologjisė
518. Mirushe Bobi - Fetaj amvise nga Prishtina
519. Gazmend Bytyēi-Prizren
520. Arben Rushiti, student
521. Shefqet Rushiti, arsimtar
522. Fatime Rushiti, amvise
523. Florie Rushiti, Absolvente e Edukimit
524. Shkelzen Rushiti, nxėnės
525. Lirie Rushiti, nxėnėse
526. Afrim Sheqiri, student
527. Lulzim Sheqiri, student
528. Fahri Sheqiri, profesor i Etnologjisė
529. Miradie Sheqiri, amvise
530. Sabrie Sheqiri, amvise
531. Murat Sheqiri, pensionist
532. Fazile Sheqiri, pensioniste
533. Mehdi Sheqiri, punėtor
534. Remzi Sheqiri, punėtor
535. Naim Sheqiri, profesor
536. Fetah Sheqiri, punėtor
537. Humdi Sheqiri, punėtor
538. Skender Sheqiri, punėtor
539. Fisnik Sheqiri, nxėnės
540. Besnik Sheqiri, punėtor
541. Zeqir Gogjufi, punėtor
542. Avni Sheqiri, arsimtar
543. Ramdush Sheqiri, punėtor
544. Nazmi Gogjufi, punėtor
545. Sabedin Gogjufi, nxėnės
546. Haki Gogjufi, punėtor
547. Haki Haziraj, student
548. Elvir Krasniqi, student
549. Avni Dėrguti, student
550. Burim Kacuri, student
551. Sokol Gashi, student
552. Afrim Gashi, student
553. Jaser Spahiu, student
554. Shyqeri Kokollari, zvicėr
555. Naim Karaliti student
556. Dr Ramė Vataj, ligjerues nė UP
557. Nazim Berisha, Prizren
558. Armend Berisha, Prizren
559. Violeta Berisha, Prizren
560. Esmere Berisha, Prizren
561. Blerim Rrahimi, Prizren
562. Regjep Zyberi, Prizren
563. Shehide Zyberi, Prizren
564. Behar Zyberi, Prizren
565. Nėnshkrues: studentėt nga Shkupi, Tetova, Kėrēova Gostivari, Struga, Dibra, Manastiri, Kumanova
566. Besim Avdiu nga Gjilani
567. Sylė Kasumaj, nėpunės i Institutitit Albanologjijk tė Prishtinės
568. Skėnder Idrizi, gazetar -Ferizaj
569. Riad Osmani, gazetar i sportit-Ferizaj
570. Shkodran Berisha, kameraman -Ferizaj
571. Gani Zogaj, profesor-Ferizaj
572. Nezir Myrtaj, ish - i burgosur politik
573. Rilind Hoxha, student
574. Mustafe Idrizi, prof i Historise, veteran i arsimit-Ferizaj
575. Besim Idrizi, prof i Biologjise-Ferizaj
576. Bekim Idrizi, jurist i diplomuar-Ferizaj
577. Bahrije Idrizi-Ferizaj
578. Avni Rustemi
579. Januz Salihu Gjeneve
580. Ahmet Miftari
581. Labniot Dervishi
582. Osman Osmani, punėtor social nė Zvicėr
583. Arsim Musliu, Norēe Preshevė
584. Kimete Kadriu Preshevė
585. Erblina Kadriu Preshevė
586. Fehmi Haradini jur. dip. -Drenas
587. Fatime Kadriu nėnė e ish tė burgosurit politik Besnik Kadriut
588. Muhamet Llapashtica
589. Femi Berisha, General Manager Days Hotel London Hyde Park
148 - 152 Sussex Gardens, London W2 1UD United Kingdom
590. Driton Kadriu, ish luftetar i UĒPMB-sė
591. Fatbardha Zymberi
592. Hidajete Zymberi
593. Arta Zymberi, studente
594. Urim Zymberi
595. Flaka Zymberi
596. Luljeta Zymberi
597. Bajram Ukaj, inxhinier
598. Selim Kasumaj, Skivjan, Gjakovė, Ofiqar
599. Blerim Husejni, Sion CH
600. Muj Jashari
601. Remzi Skenderi
602. Bujar Gjemajli
603. Avni Ramadani
604. Isuf Koci
605. Vjollca Ramadani
606. Mirvete Aliu
607. Mirvete Rushiti
608. Shaqir Bajraktari
609. Vahide Hyseni
610. Musli Vojvoda
611. Faton Demi, Teknik i Telekomunikacionit
612. Krenare Krasniqi - Studente
613. Baton Haxhiu
614. Jeta Fetiu, studente
615. Lorik Muhaxhiri, absolvent ne stomatologji
616. Arbėrie Krasniqi, nxėnėse
617. Hana Krasniqi, infermiere
618. Shkėlzen Gashi, studiues i Shkencave Politike
619. Ali Krasniqi, elektroteknik
620. Spartak Salihu, Zürich
621. Arjeta Kumnova
622. Muharrem Kumnova
623. Nesrete Kumnova
624. Fellanza Bytyqi
625. Bekim Bytyqi
626. Teuta Zherka
627. Xhevdet Salihu, Video Editor, Montazher Gjilan
628. Besnik Lajqi
629. Safet Zenuni
630. Vehbi Sofiu el. i ngj. i dipl
631. Ilirian Bytyēi, salloni "ARTIZAN" (frizerė pėr femra) Therandė
632. Granit Ramadani
633. Bedri Sadiku, gazetar
634. Mehmed Ceman, Banja e Pejės, Burim, kryetari degės BSDAK (Bosnjacka Stranka Demokratske Akcije Kosova)
635. Sabri Haxholli, gjuhėtar
636. Naser Breca, profesor
637. Taulant Kurti, student
638. Fikret Shatri
639. Gjyle Krasniqi, MAS UniBS (Master of Advanced Studies in Arts“ Management, University of Basel)
640. Mentor Hajrizi, Moderator ne TV Mitrovica
641. Zejnulla Mustafa, Microsoft Certified System Engineer, Certified Novell Engineer
642. Mentor Hajrizi, aktivist i Levizjes Vetvendosje!
643. Fatos Aliu, Ing. dipl. el. NDS Energie
644. Ardiana Pllana nga Vushtrria - kontabiliste
645. Altin Zeka, student
646. Gjevat Balaj, Alba Digitaldruck und Kopie, Kirchengasse 43, 1070 Wien
647. Labinot Kastrati
648. Metush Zenuni, Kandidat i shk. III-tė, Histori Bashkėkohore
649. Bexhet Kelmeni, shef restauranti Malmö Suedi
650. Esat Mjeku, student
651. Valbona Kelmeni, edukatore Malmö, Suedi
652. Esad Mjekiqi
653. Bekim Buja - fsh. Bujan-Lypjan punėtor
654. Shkelzen Buja - fsh. Bujan-Lypjan Student
655. Blerta Buja - fs. Bujan-Lypjan, studente
656. Qendrim Buja - fsh. Bujan-Lypjan, student
657. Ngadhnjim Morina - Arsimtar, Institucioni Mikrofinanciar "START", Analist i kredive 658. Eliza Hoxha
659. Fatime Junuzi
660. Skender Jahaj, Teknik i telefonisė
661. Shaban Sinani, gazetar
662. Esat Beqiri, nga Mitrovica
663. Rabije Pllana, Ekonomiste e Diplomuar
664. Era Bokshi -Analiste- Kasa Bank-Prishtinė
665. Dritėro Kadolli 666. Arlinda Krasniqi
667. Mexhit Sadiku
668. Shaban Ēupi, Hani Elezit, arsimtar, dy herė ish i burgosur politik
669. Xhesika Kase
670. Miradije Gashi- gjuhėtare
671. Halil Qosja -doganier
672. Halil Krasniqi
673. Sadri Ramabaja
674. Zyrafete Sejfijaj, Elektroteknike
675. Hava Grajqevci, Elektroteknike
676. Arif Rama, Axhystator
677. Abdullah Muji, Axhystator
678. Isuf Bajraktari, Axhystator
679. Ilir Sylkaj, Axhystator
680. Xhevdet Hashani, Elektroteknik
681. Abdylhamit Hashani, Elektroteknik
682. Ylber Ahmeti, Elektroteknik
683. Fehmi Luta, Elektroteknik
684. Abdurrahman Mexhuani, Elektroteknik
685. Zejadin Hashani, Elektroteknik
686. Shpėtime Ēallaku, Studente
687. Valdet Rama, Zahaq, Ekonomist
688. Sevdije Bajraliu, specialiste e Gjinekologjisė me Obsterike
689. Agron Bajrami, Kameraman
690. Lirija Bajrami, Shitėse
691. Shkėndijė Bajrami, Studente
692. Flamur Bajrami, Nxėnės
693. Xhelal Nijaziu, SHBA
694. Eglantina Ndreshaj, studente
695. Dorarta Ndreshaj, studente
696. Rilind Reka, Computer Science & Technology
697. Valeart Doli
698. Turhan Sahiti, Florida USA
699. Nevlan Isufi
700. Nebi Rexhepi, Sheffield Angli
701. Mr. Sadulla Sadiku, Erlen, Thurgau, Zvicėr
702. Reshat Sahitaj
703. Shaip Beqiri, shkrimtar
704. Hysen Kadriu, Toronto
705. Veli Duraku Heilbronn, Gjermani
706. Gėzim Ajgeraj, shkrimtar, Zvicėr
707. Nedime Dauti Belegu - Profesoreshė nė UP
708. Halit Salihi, elektricist
709. Gezim Kumnova, ngjyrosės nga Gjakova
710. Rrezistenca Kombėtare e Shqiptare e Kosovės,
711. FBKSH me seli nė Bruksel
712. Shoqatat e Dala nga Lufta pėr Shtetet e Beneluksit me seli nė Bruksel
713. Shaban Shkupi
714. Halit Elshani
715. Rafet Gashi
716. Dr. Bekim Kosumi, Gjilan, specialist i Kirurgjisė orale
717. Visar Sinani student
718. Qerim Pllana
719. Labinot Zeqiraj - Student Prizren
720. Qamil Zekolli, arsimtar
721. Lulzim Xhaferi - Student Prizren
722. Dalmat Hyseni, nxėnės
723. Qamil Zekolli
724. Burim Piraj, ndėrmarrės
725. Gjergj Driloni, arsimtar
726. Emin Nasufi
727. Ramadan Pllana, Zvicėr
728. Ekrem Ymeri, student
729. Halil Rrustemaj, Reporter i Lirė i Radios dhe Televizionit nė Bon, Gjermani
730. Meēan Balaj nga Mallakastra e Shqipėrisė
731. Fatime Sopjani, absulvente e Fizikės Inxhinjerike
732. Visar Bajraktari-Drenas
733. Qaush Hasametaj, Inendecorator
734. Fatime Krasniqi Prizren
735. Lirika Ulaj, studente
736. Arber Ulaj, student
737. Arberore Ulaj, studente
738. Binak Ulaj
739. Besa Ulaj
740. Bashkim Krasniqi Prof. Prizren
741. Fadil Xh. Hajdari, zyrtar nė Drejtorinė pėr Gjeodezi, Kadaster dhe Pronė nė Kuvendin Komunal nė Gjilan
742. Burim Klinaku nga Vushtrria
743. Hazir Bajraktari
744. Mentor Maqastena, student i Fakultetit Juridik nė UP
745. Fatos Aliu
746. Gazmend Bllaca
747. Krenar Pllana, student
748. Tefta Kelmendi, studente
749. Bylent Krasniqi, ish-pjesėtar i UĒK-sė
750. Sejdi Bellanica
751. Fisnik Krasniqi, Prizren
752. Kushtrim Gashi, student
753. Xhemė Krasniqi, Prizren
754. Kushtrim Berisha
755. Selami Sylejmani
756. Adil Memaj, student
757. Arsim Klinaku, Kėshilltar i Sigurimeve
758. Ramush Memaj, mjeshtėr
759. Jeton Balaj
760. Tahir Tahiri
761. Ramadan Shkodra
762. Kujtim Hetemi
763. Jeton Hafezi nga Presheva
764. Heroinė Binaku nga Drenasi
765. Nisan Bregaj
766. Reshat Rexhaj
767. Ibrahim JERLIU - arsimtar
768. Hetem KOSUMI - profesor i Gjuhes dhe Letersise Shqipe
769. Agron Haziri
770. Nusret Hajrullahu, Banullė-Lypian
771. Xhevdet Hajrullahu, Rosenhajm - Gjermani
772. Ali Mehmeti, inxh. i diplomuar i elektroteknikės
773. Enver Basha, ing. i elektroteknikės
774. Teuta Zogaj
775. Djellza Ejupi, arsimtare nga Ferizaji
776. Ermira Hashani, punėtore e RTV Festina
777. Mentor Asaj
778. Madhrim Krasniqi, student
779. Taulant Vokshi, student
780. Violeta Osmani
781. Genc Sadiku, student i Shkencave Politke nė Tetovė
782. Premtim Rashiti, mjek
783. Granit Bajrami, nxenės
784. Mentor Hasaj, Gabrric Kaēanik
785. Bestar Osmani
786. Fatmir Fanda Ibraimi, kryeredaktor www. lajmet. com dhe www. Liriakombėtare. com 787. SHASIVAR HAXHIJAJ jurist, politikolog, nga Vrella e Burimit
788. Ismet Tafili, letrar
789. Lumije Tafili, amvise
790. Arben Tafili, nxėnės
791. Sabri Tafili, punėtor
792. Mefail Tafili, punėtor
793. Ardian Salihaj nga Durajt e Kaēanikut
794. Bestar Osmani
795. Shpresa Lushtaku, gjuhėtare
796. Sara Kelmendi, redaktore dhe gazetare
797. Gzim Jerliu, nxėnės nga Gjilani
798. Vedat Shehu 799. Sheriban Qukpishti
800. Samire Lushtaku
801. Kushtrim Berisha nga Mitrovica, student nė Fakulltet Teknik
802. Burbuqe Dermaku
803. Mr. Hilmi Dermaku
804. Hilmije Dermaku
805. Jeton Rama
806. Fuat Hyseni, tregtar, Preshevė
807. Rexhep Knepper
808. Tefik Fazliu
809. Qerim Mamusha, Prizren
810. Bekim Dreshaj, punėtor nė QMF, Vrellė, Burim
811. Zymer Zeqiraj, arsimtar, Studenicė, Burim
812. Raze Dreshaj, ekonomiste, Vrellė, Burim
813. Fadil Lipaj, arsimtar, Vrellė, Burim
814. Xhemail Dreshaj, mėsues, Vrellė, Burim
815. Sadik Maxharraj, arsimtar, Studenicė, Burim
816. Fetie Maxharraj, arsimtare, Vrellė, Burim
817. Raze Dreshaj, amvise, Vrellė, Burim
818. Isa Ramadani, student
819. Dr. Lutfi Ēejku - Mjekė nė pension Prizren
820. Bedri Ēejku - Pedagog i Kulturės Fizike dhe Sportit Prizren
821. Avni Ramadani, student
822. Asllan Bekteshi, korrespondent i gazetės Lajm nga Prizreni
823. Aishe Maraj - Amvise (A e lirun hala djalin? Lirojeni! Menjėherė!) -Ulqin
824. Mejreme Maraj-Berisha- Mr. e Filologjisė- Gazetare-Deputete Komunale -Prishtinė
825. Osman Berisha- Inxh. i Makinerisė- Prishtinė
826. Ulkina Berisha- Ecc e diplomuar- Prishtinė
827. Drilon Berisha - student - Prishtinė
828. Drizanė Berisha- nxėnėse -maturante - Prishtinė
829. Valėza Berisha-nxėnėse- Prishtinė
830. Fetije Maraj - Ahmetaj- Juriste- Londėr
831. Shaban Ahmetaj -Avokat- Londėr
832. Blerinė Ahmetaj - studente-mjekėsi- Londėr
833. Ali Ahmetaj- nxėnės -maturant- Londėr
834. Rea Ahmetaj - nxėnėse - Londėr
835. Ismajl Maraj- Muzikolog- Gjermani
836. Shyrete Maraj- Radiologe -Gjermani
837. Leotrim Maraj- nxėnės - Gjermani
838. Dea Maraj-Nxėnėse-Gjermani
839. Sylejman Cukaj- Bujk- Ulqin
840. Prof. Dr. Fehmi Krasniqi-Prishtinė
841. Shaqir Shaqiri-Mėsues-sh. f. Pandeli Sotiri-Kastriot
842. Gjezide Lushtaku, pensioniste nga Prekazi Legjendar (Ju nuk mund ta burgosni veprėn e Albin Kurtin as trurin e tij, ...Lirojeni!Menjėherė!)
843. Fanol Rafuna, nxėnės
844. Linda Buēinca, Producente (Mbajtja e Albin Kurtit nėn arrest ėshtė padrejtėsi mbi tė vėrtetėn dhe njė dėshmi mė tepėr se Albini ka tė drejtė)
845. Adonis Murati nga Mitrovica
846. Albanė Bytyēi, studente, Therandė
847. Flora Rrudhani nga Kamenica
848. Adhurim Krasniqi ish-luftėtar i Lirisė, absolvent i Fakultetit Juridik, Zvicėr
849. Rexhep Ibraj nga Vushtrria
850. Ibrahim Sefadini
851. Fatime Bytyci, frizere, Therandė
852. Arta Kryeziu, mediatore interkulturore, Gjenevė
853. Fejzullah Kadriu, nxėnės nga Mitrovica
854. Faton Zeka -student
855. Faton Zharku, student i Ekonomisė
856. Osman Haxhimehmedi, ekonomist, Norvegji
857. Vlora Haxhimehmedi, studente e Fakultetit Juridik pranė Universitetit tė Oslos, Norvegji
858. Fisnik Haxhimehmedi, student i Degės sė Arkitektures, Oslo, Norvegji
859. Baton Haxhimehmedi, student i Degės Ekonomike nė Fakultetin e BI, Norvegji
860. Rilind Bytyci, invalid i Luftės sė UĒK-sė
861. Fidan Hoti
862. Arber Vokrri, student i Fakultetit tė Mjekesisė nė Prishtinė
863. Donika Shala, arsimtare e Fizikės
864. Shefqet Zhegrova, punėtor nė Gjermani
865. Edvin Smakaj, student Runik- Skenderaj
866. Sahit Xhemajli, Suedi
867. Gentrit Kosumi, student
868. Mexhid YVEJSI, Shkrimtar, Gjakovė
869. Litafete YVEJSI, Shitese, Gjakovė
870. Dardane YVEJSI, Studente nė fakulltetin e Mjekėsisė se Pėrgjithshme nė Prishtinė, Gjakovė
871. Dardan YVEJSI, Kamarier, Gjakovė
872. Besmir Yvejsi, Student i Teologjisė dhe Aktivist, Gjakovė
873. Besa YVEJSI, Gjakovė
874. Kushtrim Neziri, student
875. Isuf Syla
876. Burhabedin Leku
877. Gjevdet Dvorani
878. Liridon Hasani
879. Arsim Leku
880. Nebi Dvorani
881. Shkumbin Janova
882. Edison Qelaj
883. Valbet Demiqi
884. Driton Elezi
885. Shpejtim Demiqi
886. Arben Bobreva
887. Kujtim Kosumi, student
888. Haxhi Krasniqi, punėtor
889. Agime Naman Syla nga Zvicra
890. Leutrim Isufi nga Dardana
891. Ramadan Arifi, inxhinier i Elektroteknikės - Energjetikė
892. Hana Qena, nxėnėse
893. Rexhep Tėrshnjaku, prof
894. Doruntina Konjufca, nxėnėse
895. Mr. Kadrush Radogoshi, Shkrimtar (Burgosėsit e Albin Kurtit mendojnė se mund ta burgosin edhe lirinė e Kosovės, por ajo nuk mund tė burgoset sepse ėshtė njė mur ku e thyen kokėn ]do tiran e tirani e cilave do pėrmasa qoftė. Lirojeni Albinin se nuk ėshtė fajtor pse e ka parė me sytė e tij Prometeun e lidhur nė shkėmbin e ndėshkimit dhe ka luajtur rolin e Anteut nė skenėn e hapur tė Prishtinės. Lirojeni Albinin thėrret e vėrteta dhe drejtėsia e shkelur rėndė)

896. Edvin Smakaj, student Runik-Smakaj
897. Ahmet Namani, pesionist
898. Kushtrim Namani, teknik i Pajisjeve Mjekėsore
899. Ajshe Caka, Motėr Medicinale
900. Afėrdita Namani Gashi, Motėr Medicinale
901. Besa Namani Mujka, Motėr Medicinale
902.Feride Aliu, Ferizaj, punėtore
903. Bujar Zaskoku, Ferizaj, punėtor
904. Betim Aliu, Ferizaj, punėtor
905. Besart Bislimi, Ferizaj, nxėnės
906. Ryshit Bislimi, Ferizaj, pensionist
907. Aridon Krosa, Ferizaj, student
908. Arton Uka, Ferizaj, student
909. Ola Haliti, Ferizaj, nxėnėse
910. Hanife Aliu, Ferizaj, punėtore
911. Zejnepe Aliu, Ferizaj, punėtore
912. Fatjen Aliu, Ferizaj, qytetar
913. Muhamet Bislimi, Ferizaj, qytetar
914. Kaltrina Azemi, Ferizaj, studente
915. Mensur Veliu, vozitės
916. Sanije Veliu
917. Gezim Veliu
918. Mergime Veliu
919. Lavdije Veliu
920. Visar Veliu
921.Fisnik Veliu
922. Doruntina Veliu
923. Djellza Veliu
924. Anton. Z. Berisha, Ekonomist i Dipl. , Francė
925. Artan Kosumi, student
926. Ismail Bala, tregtar nga Mitrovica
927. Nijazi Aliu, agjustator nga Mitrovica
928. Nexhat Ademi, tregtar nga Mitrovica
929. Prof. Ibush Hetemi - Skenderaj
930. Faik Miftari, inxhinier, Prizren
931. Bujar Kqiku, student
932. Muhamet Maksuti, tregtar
933. Dėshira Maksuti
934. Ardita Maksuti, nxėnėse
935. Jeton Maksuti, nxėnės
936. Shkurte Maksuti, nxėnėse (Burgosja e Albinit ėshtė burgosje e re e Kosovės!)
937. Ali Gjonbalaj, New York
938. Bekė Gjonbalaj, Prizren
939. Fati Gashi, Prizren
940. Ylfete M. Ramosaj, sociologe
941. Ardiana Zabergja, studente, Vushtrri
942. Avdi Zaberxha, Student, Vushtrri 943. Xheva Zabergja, amvise
944. Astrit Zabergja, nxėnės
945. Ali Zabergja, profesor i Gjuhės dhe Letėrsise Shqipe
946. Aza Zabergja, tregtare
947. Andi Zabergja, nxėnės
948. Arti Zabergja, nxėnės
949. Albert Zabergja, student, Vushtrri
950. Liridona Neziri, Studente, Vushtrri
951. Xhevdet Fetahu, redaktor pėrgjegjes “ Epoka e re ”
952. Fiton Dibrani
953. Vildane Dranēolli, studente
954. Valėart Doli, student
955. Naim Aliu
956. Ardian Nimani, nxėnės nga Besiana
957. Mentor Latifi, nxėnės nga Besiana
958. Mentor Uka, nxėnės nga Besiana
959. Lentor Podvorica, nxėnės nga Besiana
960. Florent Nimani, nxėnės nga Besiana
961. Jeton Hoti, nxėnės nga Besiana
962. Tansel Rugova, nxėnės nga Prishtina
963. Valdet Hoti, nxėnės nga Besiana
964. Edon Smakaj, nxėnės sh. f "Shotė Galica", Runik komuna Skenderaj 965. Muhamet Nuha, LPK
966. Sebush Dermaku, , nėpunes i Institutitit Albanologjijk tė Prishtinės
967. Sylė Kasumaj, nėpunes i Institutitit Albanologjijk tė Prishtinės
968. Tyrkene Bislimi Ferizaj
969. Azem Ēerkini- Ecc. dipl-Ferizaj
970. Naim Misini -Ecc- dipl-Ferizaj
971. Xhelal Bislimi-inkasant i KEK-ut
972. Bekim Hetemi- i papune -Ferizaj
973. Hava Bislimi-amvise -Ferizaj
974. Bujar Tershana - punetor - Ferizaj
975. Mirela Beqaj -arsimtare -Ferizaj
976. Ganimete Dalloshi -studente-Kaēanik
977. Pranvera Dalloshi- Ferizaj
978. Mimoza Gashi 979. Xhafer Jashari, Stuttgart- Gjermani
980. Dafina Syla, nxėnėse
981. Nexhat Maliqic, (ALBIN KURTI - pishtar i idealizmit modern shqiptar)
982. Lulzim Hasani, hotelier, Vushtrri
983. Ali Uka
984. Vahide Hoxha, Ekonomiste e diplomuar
985. Sheremet Krasniqi, magjistėr i Shkencave Filologjike
986. Nijazi Biqkaj 987. Raif Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
988. Mihane Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
989. Bekim Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
990. Drita Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
991. Shyhrete Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
992. Besim Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
993. Andin Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
994. Erisa Hajrullahi, Brugg Zvicėr (Vendlindja Ferizaj)
995. Mejdi H. Sejdiu me 6 anėtarėt tjerė tė familjes sė ngushtė, Gjilan
996. Shpetim Bozha, Gazetar
997. Musli Sejdi Kosumi, Zvicėr
998. Drita Arif Curri-Kosumi, Zvicėr
999. Besarta Musli Kosumi, Zvicėr
1000. Blerta Musli Kosumi, Zvicėr
1001. Azem Ismaili, Zyrtar pėr dhėnien e rekomandimeve pėr privatizim, Agjencia Pėr Mbėshtetjen e NVM-ve, Ministria e Tregtisė dhe Industrisė
1002. Dr. Lond Tara
1003. Fatmir Lokaj
1004. Luljeta Lokaj
1005. Enver Curri
1006. Fisnik Curri
1007. Blerim Curri
1008. Heron Curri
1009. Xhafer Curri
1010. Violeta Curri
1011. Adelina Neziri, Elektroteknik - Prishtinė
1012. Tahir Murtezaj nga Zvicra
1013. Hajrije Berisha profesoreshė -Prizren
1014. Gent Qela, nxėnės nga Mitrovica
1015. Armend Tafa, Kercovė, student i Mjeksisė
1016. Avni ISUFI, Informaticient, Rue Joseph Girard 16 bis, CH-1227 Carouge / Genčve
1017. Florent Ibraimi
1018. Sami Beluli, Kėrēovė, gazetar nė Kėrēovė, TV-USKANA
1019. Valon Gjaka, student i Fakultetit Juridik
1020. Mirjeta Hetemi, mėsuese
1021. Bujar Gjaka, nxėnės
1022. Edita Bucinca, prof. e gj. angleze
1023. Bekim Zeqa, Absolvent i Bilologjisė
1024. Zoja Halimi-Bujupi pneumoftiziologe
1025. Zoja Halimi-Bujupi pneumoftiziologe
1026. Arta Gjaka, nxėnėse
1027. Taip Zeka (vėllai i dėshmorit Kadri Zeka),Gjilan
1028. Musolin Kosumi, Gjilan
1029. Afrim Salihu, Gjilan
1030. Arsim Maloku, inxhinier i kimisė, Ferizaj
1031. Xhavit Haziri,inxhinier i makinerisė,Vushtrri 1032. Sabedin Ibrahimi, Preshevė, pjesėmarrės i 10 shkurtit ( “ Tė lirohet Albini me shokė, tė rrasen nė burg Grupi i Unitetit ” )
1033. Xhavit Muriqi, inxhinier i teknologjisė,Prishtinė
1034. Sanije Muriqi, inxhiniere e teknologjisė,Prishtinė
1035. Shukri Shkodra, i papunė,Gjilan
1036. Agim Krasniqi, ish pjesėtar i UĒK-sė, Kodra e Trimave, Prishtinė
1037. Liridon Maksuti, nxėnės, Vogovė, Gjakovė
1038. Mikel Maksuti, Vogovė, Gjakovė, veprimtar qė 1981 nė Zvicėr
1039. Blerta Sekiraēa, studente, AAB
----------------

1794. Berat Luzha, deputet
1795. Nebih Balaj, Besianė
1796. Arlinda Grajqevci, Administrator teknik
1797. Rizah Berisha, Asistent pėr siguri industriale
1798. Ramiz Krasniqi, avokat, Prishtinė: “Albin Kurti ėshtė vizionar i sė nesėrmes. Na mungojnė tė tillėt”
1799. Ali Selani, Asistent teknik
1800. Nehat Mustafa, historian, Ferizaj: “Liri pėr Albin Kurtin”
1801. (044237615): Apeli e ka qėllimin jashtėzakonisht tė mirė, por shpresojmė se do tė kemi sukses. Albin Kurti nuk e ka vendin nė burg!
1802. Ragip Berisha, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1803. Bajram Bajqinca, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1804. Hazer Dina, ndėrtimtar: Na ka marrė malli. Lirojeni!
1805. Rexhė Osmanaj, Gjermani (Kaliēan, Burim)
1806. Ali Xhyliēi, Malishevė: Kėrkojmė lirimin e menjėhershėm tė Albinit!
1807. Mujė Hasani, me bashkėshorten...
1808. ...Nysrete Hasani: Lirojeni, menjėherė!
1809. Jeton Osmanaj, Shėrbimi Korrektues,Kaliēan,Burim
1810. Shaban Restelica, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1811. Ramadan Gashi, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1812. Qazim Preniqi, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1813. Jakup Morina, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1814. Mustafė Simnica Axhustator ndėrrimi i kat.1
1815. Semir Mexhuani, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1816. Aziz Krasniqi, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1817. Gafurr Azemi, Axhustator ndėrrimi i kat.1
1818. Avni Bekteshi, Dispeēer
1819. Vehbi Xhigoli, Dispeēer
1820. Ahmet Berisha, Dispeēer
1821. Foto Digital “Rilindi”: “Lirone Che Guevarėn e Kosovės”
1822. Milazim Simnica, Eskavatorist
1823. Fatime Osmanaj, Kaliēan, Burim
1824. Enver Mavriqi, kėshilltar pėr punėsim, Dardanė: E pėrkrah pa rezervė Apelin.
1825. Faik Jonuzi, ish i burgosur politik, prind dėshmori
1826. Adem Bajra, Eskavatorist
1827. Kadri Bislimi, profesor
1828. Ilir Zyberaj: Lirojeni menjherė!
1829. Xhevahire Klaiqi, nxėnėse
1830. Lumturie Shabani, arsimtare, Ferizaj: Ju pėrshėndes nga zemra pėr Apelin. Tė bėjmė ēmos pėr lirimin e Albinit!
1831. Muhamet Rexhe Gacaferri, Junik: Redaksi e nderuar e “Epokės sė re”, e keni pėrcjell me vėmendje dhe pėrkushtim tė pashoq me fejtonet dhe shkrimet tuaja edhe LIMAJN dhe tė gjithė tė tjerėt,prandaj e meriton edhe zotėri Kurti. Nė vend tė tij duhet tė futen nė burg policėt e Unmik-ut.
1832. Shaban Latifi, Eskavatorist
1833. Dardan Konjufca, nxėnės
1834. Elmi Osmanaj, me banim nė Gjermani (nga Kaliēani i Burimit): Lirim pa kushte i Albinit me shokė. Albini po e mbron dinjitetin tonė kombėtar!Lirojeni! Menjėherė!
1835. Abdurrahim Pllana, Eskavatorist
1836. Arjet Bllaca, student, Cėrnicė: Doni ta zhdukni Albin Kurtin sikur Ukshin Hotin. Mosni burra kėshtu, sepse Serbia do ta ketė mė lehtė pastaj!
1837. Atdhe Sfishta, Besianė, st. i mjekėsisė: Lirim pa kushte!
1838. Milaim Bllaca, Cernicė: Albini nė burg, Kosova e burgosur! Lirojeni menjėherė dhe ndihmoni procesit tė Kosovės!
1839. (044 312 651): Luftėn e fillojnė idealistėt, e bėjnė luftėtarėt, ndėrsa e gėzojnė idiotat. Lirojeni Albinin. Menjėherė!
1840. Muharrem Llapashtica, Eskavatorist
1841. Avdullah Reqica, Eskavatorist
1842. Agim Haziri, Eskavatorist
1843. Bedri Grajqevci, Eskavatorist
1844. Ilmi Gashi, Eskavatorist
1845. Nazmi Aliu, Eskavatorist
1846. Feriz Simnica, Eskavatorist
1847. Avni Preniqi, Eskavatorist
1848. Naim Pllana, Eskavatorist
1849. Ismet Latifi, Eskavatorist
1850. Bedredin Osmani, Eskavatorist
1851. Avdi Grajqevci, Eskavatorist
1852. Remzi Berisha, Eskavatorist
1853. Blerim Hashani, Eskavatorist
1854. Driton Mehmeti, Eskavatorist
1855. Ferki Haradinaj, Eskavatorist
1856. Ajet Preniqi, Eskavatorist
1857. Ferki Kurteshi, Eskavatorist
1858. Faket Selmani, Eskavatorist
1859. Islam Rrahmoni, Instruktor pėr punė pregatitore dhe prodhim
1860. Ali Peci, Instruktor pėr punė pregatitore dhe prodhim
1861. Shaip Grajqevci, Instruktor pėr punė pregatitore dhe prodhim
1862. Ismet Osmani, Instruktor pėr punė pregatitore dhe prodhim
1863. Bislim Shabani, Inxhinier ndėrrimi
1864. Zymer Ademi, Inxhinier ndėrrimi
1865. Vehbi Mjekiqi, Inxhinier ndėrrimi
1866. Kajtaz Ajvazi, Inxhinier ndėrrimi
1867. Sabri Jashari, Inxhinier pėrgjegjės pėr punė pregatitore
1868. Bashkim Lushtaku, Inxhinier pėrgjegjės pėr shuarjen e zjarreve
1869. Mejdin Maliqi, Inxhinier pėrgjegjės pėr ujėtharje
1870. Ali Gerguri, Inxhinier pėrgjegjės pėr ujėtharje
1871. Ejup Llugani, Manipulant i kabinės 2-E
1872. Rasim Shalaku, Manipulant i kabinės 2-E
1873. Zeqir Zeqiri, Manipulant i kabinės 2-E
1874. Shefki Shkodra, Manipulant i kabinės 2-E
1875. Ekrem Statovci, Manipulant i kabinės 2-E
1876. Mustafė Majkovci, Manipulant i kabinės 2-E
1877. Kamer Statovci, Manipulant i kabinės 2-E
1878. Naser Termkolli, Manipulant i kabinės 2-E
1879. Ruzhdi Drevinja, Manipulant i kabinės 2-E
1880. Avdi Preniqi, Manipulant i kabinės 2-E
1881. Besim Konjuhi, Manipulant i kabinės 2-E
1882. Rudvi Jerrliu, Manipulant i kabinės 2-E
1883. Avni Preniqi, Manipulant i kabinės 2-E
1884. Agim Grajqevci, Manipulant i kabinės 2-E
1885. Milaim Gjota, Manipulant i kabinės 2-E
1886. Agron Hoti, Manipulant i kabinės 2-E
1887. Bekim Grajqevci, Manipulant i kabinės 2-E
1888. Fehmi Grajqevci, Manipulant i kabinės 2-E
1889. Ajet Preniqi, Manipulant i kabinės 2-E
1890. Muharrem Simnica, Manipulant i kabinės 2-E
1891. Bejtullah Krasniqi, Manipulant i kabinės 2-E
1892. Milaim Grajqevci, Manipulant i kabinės 2-E
1893. Hasan Kushumlia, Manipulant i karrocės fushore
1894. Kemajl Sogojeva Manipulant i karrocės fushore
1895. Jonuz Gashi, Manipulant i karrocės fushore
1896. Izet Stublla, Manipulant i karrocės fushore
1897. Ramadan Shalaku, Manipulant i karrocės fushore
1898. Bajram Syla, Manipulant i karrocės fushore
1899. Izet Krasniqi, Manipulant i karrocės fushore
1900. Bajram Zogėjani, Manipulant i karrocės fushore
1901. Afrim Berisha, Manipulant i karrocės fushore
1902. Milazim Zymeri, Manipulant i karrocės fushore
1903. Halim Krasniqi, Manipulant i karrocės fushore
1904. Mustafė Feta, Manipulant i karrocės fushore
1905. Sylejmon Gerrbeshi, Manipulant i karrocės fushore
1906. Zijadin Gashi, Manipulant i karrocės fushore
1907. Faruk Ismajli, Manipulant i karrocės fushore
1908. Driton Preniqi, Manipulant i karrocės fushore
1909. Zymer Rashica, Manipulant i karrocės fushore
1910. Bashkim Sadiku, Manipulant i karrocės fushore
1911. Shefki Sejdiu, Manipulant i karrocės fushore
1912. Arif Mulolli, Manipulant i karrocės fushore
1913. Mustafė Ratkoceri, Manipulant i karrocės fushore
1914. Nazif Kastrati, Manipulant i karrocės fushore
1915. Shefqet Miftari, Manipulant i karrocės fushore
1916. Behxhet Lestrani, Manipulant i karrocės fushore
1917. Afrim Mulolli, Manipulant i karrocės fushore
1918. Besim Hyseni, Manipulant i karrocės fushore
1919. Nexhmi Duli, Manipulant i karrocės fushore
1920. Hasan Haziri, Manipulant i karrocės fushore
1921. Mustafė Goxhuli, Manipulant i karrocės fushore
1922. Behxhet Gashi, Manipulant i karrocės fushore
1923. Behxhet Selmani, Manipulant i karrocės fushore
1924. Avni Krasniqi, Manipulant i karrocės fushore
1925. Pajazit Dedinca, Manipulant i karrocės fushore
1926. Mentor Berisha, Manipulant i karrocės fushore
1927. Luan Krasniqi, Manipulant i karrocės fushore
1928. Gani Ademi, Manipulant i konvejerit
1929. Jetullah Salihu, Manipulant i konvejerit
1930. Bedri Makolli, Manipulant i konvejerit
1931. Eljasah Mjeku, Manipulant i konvejerit
1932. Arif Jashari, Manipulant i konvejerit
1933. Shefqet Gara, Manipulant i konvejerit
1934. Lutfi Maqastena, Manipulant i konvejerit
1935. Gani Kaja, Manipulant i konvejerit
1936. Bali Hoti, Manipulant i konvejerit
1937. Hamit Simnica, Manipulant i konvejerit
1938. Agron Shabani, Manipulant i konvejerit
1939. Xhevdet Rrahimi, Manipulant i konvejerit
1940. Hajriz Beqiri, Manipulant i konvejerit
1941. Ilmi Hasani, Manipulant i konvejerit
1942. Enver Saraqi, Manipulant i konvejerit
1943. Nexhat Zhabari, Manipulant i konvejerit
1944. Jeton Avdyli, Manipulant i konvejerit
1945. Azem Krelani, Manipulant i konvejerit
1946. Hilmi Xhigoli, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1947. Behram Hasani, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1948. Nazmi Duraku, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1949. Shahin Shaqiri, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1950. Beqir Krasniqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1951. Selim Bllaca, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1952. Bedri Saraqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1953. Mehdi Bajqinca, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1954. Shefqet Salihu, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1955. Abedin Raqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1956. Selman Thaēi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1957. Gani Mavriqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1958. Fadil Zhitija, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1959. Naim Lika, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1960. Tahir Grajqevci, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1961. Reshat Morina, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1962. Ferki Zeneli, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1963. Ahmet Bajoku, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1964. Veli Rashica, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1965. Ahmedin Pllana, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1966. Selim Krasniqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1967. Ahmet Berisha, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1968. Vehbi Grajqevci, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1969. Selmon Mjekiqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1970. Hendvik Paloja, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1971. Agron Berisha, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1972. Murtez Krasniqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1973. Ismet Toverlani, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1974. Naser Mjekiqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1975. Shefki Mjeku, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1976. Mehdi Haliti, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1977. Mursel Hasani, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1978. Esat Selimi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1979. Gazmend Fetahu, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1980. Fatmir Beiqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1981. Burim Dumani, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1982. Hilmi Hyseni, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1983. Xhelal Jashari, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1984. Naim Krasniqi, Manipulant i shiritave vetėlėvizės
1985. Ferat Murati, Mbikėqyrės ndėrrimi
1986. Behram Mjeku, Mbikėqyrės ndėrrimi
1987. Hysen Bajrami, Mbikėqyrės ndėrrimi
1988. Rexhep Nasufi, Mbikėqyrės ndėrrimi
1989. Halil Pllana, Mbikėqyrės ndėrrimi
1990. Ali Berisha, Mbikėqyrės ndėrrimi
1991. Ragip Shalaku, Mbikėqyrės ndėrrimi
1992. Hasim Bajqinca, Mbikėqyrės ndėrrimi
1993. Shaban Mjekiqi, Mbikėqyrės ndėrrimi
1994. Fehmi Llapashtica, Montues i binarve i kat.1
1995. Xhemajl Krasniqi, Montues i binarve i kat.1
1996. Sami Bajqinca, Montues i binarve i kat.1
1997. Imer Rrahmani, Montues i binarve i kat.1
1998. Brahim Krasniqi, Montues i binarve i kat.1
1999. Fehmi Shala, Ndihmės dispeēeri
2000. Milaim Pllana, Ndihmės dispeēeri
2001. Hasan Tėrrnava, Ndihmės dispeēeri
2002. Fehmi Mexhuani, Ndihmės dispeēeri
2003. Haxhi Berisha, Pompist
2004. Ahmet Krasniqi, Pompist
2005. Ali Avdyli, Pompist
2006. Ramadan Bunjaku, Pompist
2007. Danush Dedinca, Pompist
2008. Aziz Duraku, Pompist
2009. Azem Musliu, Pompist
2010. Haki Makolli, Pompist
2011. Hazir Duraku, Pompist
2012. Halim Muli, Pompist
2013. Dalip Mehmeti, Pompist
2014. Nazmi Hadeja, Pompist
2015. Rrahim Hyseni, Pompist
2016. Ismet Imziu, Pompist
2017. Zejnullah Ferati, Pompist
2018. Hanefi Shalaku, Pompist
2019. Sinan Berisha, Pompist
2020. Hakif Sogojeva, Pompist
2021. Bajram Buliqi, Pompist
2022. Ejup Duraku, Pompist
2023. Sahit Zeka, Pompist
2024. Shefqet Kastrati, Pompist
2025. Ruzhdi Breznica, Prijės ekipi pėr shuarjen e zjarrit
2026. Ramadan Mjekiqi, Prijės ekipi pėr shuarjen e zjarrit
2027. Asllan Mulliqi, Prijės ekipi pėr ujėtharje
2028. Raif Sogojeva, Prijės ekipi pėr ujėtharje
2029. Shaban Xhigoli, Prijės i elektrikės
2030. Naser Hashani, Prijės i elektrikės
2031. Hajrullah Gerguri, Prijės i elektrikės
2032. Faik Grajqevci, Prijės i etazhės
2033. Ferat Morina, Prijės i etazhės
2034. Xhafer Azemi, Prijės i etazhės
2035. Januz Zhushi, Prijės i etazhės
2036. Ali Xhigoli, Prijės i etazhės
2037. Nazmi Grajqevci, Prijės i etazhės
2038. Sherif Zeka, Prijės i etazhės
2039. Islam Ademi, Prijės i etazhės
2040. Besim Morina, Prijės i etazhės
2041. Hysni Grajqevci, Prijės i etazhės
2042. Faik Zahit, Prijės i etazhės
2043. Alush Muqolli, Prijės i etazhės
2044. Hetem Preniqi, Prijės i etazhės
2045. Bahri Preniqi, Prijės i etazhės
2046. Azem Mjeku, Prijės i etazhės
2047. Haki Tėrnava, Prijės i etazhės
2048. Naim Stullca, Prijės i etazhės
2049. Osmon Mjeku, Prijės i etazhės
2050. Sefedin Thaqi, Prijės i etazhės
2051. Shaban Tėrrnava, Prijės i etazhės
2052. Sabit Ternava, Prijės i etazhės
2053. Jakup Dedinca, Prijės i etazhės
2054. Ismajl Rukiqi, Prijės i etazhės
2055. Aziz Preniqi, Prijės i etazhės
2056. Xhafer Zeka, Prijės i etazhės
2057. Xhemil Mjekiqi, Prijės i etazhės
2058. Mexhid Morina, Prijės i etazhės
2059. Shaip Simnica, Prijės i etazhės
2060. Mentor Mexhuani, Prijės i etazhės
2061. Nazmi Preniqi, Prijės i etazhės
2062. Emin Gashi, Prijės i grupit pėr pastrim
2063. Rexhep Dedinca, Prijės i makinerisė
2064. Mustafė Qyqalla, Prijės i makinerisė
2065. Rasim Krasniqi, Prijės i makinerisė
2066. Ejup Klinaku, Prijės i makinerisė
2067. Nysret Simnica, Prijės i makinerisė
2068. Remzi Lahu, Prijės i makinerisė
2069. Mustafė Zagraxha, Prijės i xehetarisė
2070. Nusret Shalaku, Prijės i xehetarisė
2071. Azem Jashanica, Prijės i xehetarisė
2072. Nuhi Tėrrnava, Prijės i xehetarisė
2073. Faik Haziri, Punėtor pėr pastrim
2074. Enver Osmani, Punėtor pėr pastrim
2075. Muhamet Uka, Punėtor zjarrfikės
2076. Hasan Arifi, Punėtor zjarrfikės
2077. Isa Hyseni, Punėtor zjarrfikės
2078. Ismet Mulliqi, Punėtor zjarrfikės
2079. Halil Sejdiu, Punėtor zjarrfikės
2080. Bahri Hyseni, Punėtor zjarrfikės
2081. Bekim Bllaca, Saldues elektrik i kat.1
2082. Safet Mustafa, Saldues me gaz i kat.1
2083. Nazife Ajeti, Teknik i elektrikės
2084. Shqipe Hashani, Teknik i makinerisė
2085. Zylfie Shala, Teknik i makinerisė pėr ēvendosjen e konvejerėve
2086. Fahrije Lahu, Teknik i xehetarisė
2087. Makfire Budeci, Teknik i xehetarisė
2088. Mehdi Berbatovci, Teknik mbikėqyrės i elektrikės
2089. Zenel Blakaj, Teknik mbikėqyrės pėr ujėtharje
2090. Hanumshahe Ibrahimi, Udhėheqės i Sektorit E1L
2091. Ismet Mexhuani, Udhėheqės i Sektorit E2L
2092. Sami Tėrnava, Udhėheqės i Sektorit E2P
2093. Arsim Krasniqi, Udhėheqės i Sektorit E3L&E1P
2094. Hysni Grajqevci, Udhėheqės i Sektorit E4L&E6P
2095. Xhevat Grajqevci, Udhėheqės i Sektorit E7L&E4P
2096. Jonuz Grajēevci, Udhėheqės i Sektorit pėr ēvendosjen e konvejerėve
2097. Fidaim Mjekiqi, Udhėheqės i Sektorit pėr ujėtharje dhe shuarjen e zjarrit (Nėnshkrimet e punėtorėve gjenden nė dosjen e Sindikatės sė Pavarur tė Departamentit tė Qymyrit, si dėshmi)
2098. Osman Osmani, Vushtrri – Profesor
2099. Bedri Tahiri, Galicė, Drenicė – Profesor – Shkrimtar
2100. Nushe Asllani, Kuqishtė – Ekonomiste
2101. Faton Shabani-Tetovė
2102. Belgjin Mustafa-Tetovė
2103. Muhamet Ahmeti-Tetovė
2104. Safet Ugic-Ēelopek Tetovė
2105. Arben Ismajli-Tetovė
2106. Ilaz Murati-Tetovė
2107. Valton Milaimi-Tetovė
2108. Adelon Sinani-Tetovė
2109. Mahmut Sinani-Tetovė
2110. Mensur Zeqiri-Tetovė
2111. Visar Sinani-Tetovė
2112. Aligon Ismajli-Tetovė
2113. Qazim Ismajli-Tetovė
2114. Ngadhnjim Rufati-Tetovė
2115. Albert Rufati-Tetovė
2116. Mustaf Rufati-Tetovė
2117. Qamil Rufati-Tetovė
2118. Lirim Bajrami-Tetovė
2119. Emir Zeqiri-Tetovė
2120. Jetmir Zeqiri-Tetovė
2121. Gazmend Islami-Tetovė
2122. Gazmend Islami, analist politik,Besianė
2123. Bekim Muhaxheri, gazetar
2124. Eshref Osmanaj,n/kryetar i SHIL,UĒK,dega Burim
2125. Vjollca Islami, studente, Besianė
2126. Arsim Islami-Tetovė
2127. Besim Islami-Tetovė
2128. Arber Sinani-Tetovė
2129. Selam Hoxha,mjek, Besianė: Lirojeni, menjėherė!
2130. Fehmi Ramadani, gazetar
2131. Alma Rama, studente nga Peja: Liri pėr patriotin mė tė madh tė Kosovės, Albin Kurtin!
2132. Jaser Rama, Pejė, ek.i dipl.:Liri pėr tė madhin Albin!
2133. Mujė Osmanaj, mjek
2134. Zeqir Halili, student: Faleminderit “Epoka e re”. Ju “epoka e re” mund ta ndihmoni Albini me shkrimet qė gjithmonė na pėrkrahėt! Liri pėr Albinin!
2135. Gėzim Sinani-Tetovė
2136. Nexhbedin Abdiju-Tetovė
2137. Xhevahire Izmaku, poete: I bashkohem ēdo aksioni pėr lirimin e Albinit.
2138. Aliber Ismajli-Tetovė
2139. Shpend Sinani-Tetovė
2140. Betim Sinani-Tetovė
2141. Ukė Gashi, Arsimtar, Rahovec
2142. Ismet Gashi, bujk, Rahovec
2143. Durmish Gashi, Inxh. i dipl., Rahovec
2144. Rexhep Thaqi, Jurist, Rahovec
2145. Avdi Gashi, bujk, Rahovec
2146. Fehmi Hoti, punėtor, Rahovec
2147. Naim Zhuniqi, punėtor, Rahovec
2148. Nazmi Bellaqa, I plagosur, Rahovec
2149. Agim Durguti, mjek dentist, Rahovec
2150. Selim Gashi, TMK, Rahovec
2151. Fatmir Morina, ekonomist, Rahovec
2152. Ferit Gashi, student, Rahovec
2153. Halim Kelmendi, Profesor, Rahovec
2154. Mesna Cana, punėtor, Rahovec
2155. Fehmi Isma, elektricist, Rahovec
2156. Selajmi Merxha, punėtor, Rahovec
2157. Faton Hoti, punėtor, Rahovec
2158. Sadik Hoxha, punėtor, Rahovec
2159. Ilaz Zhuniqi, bujk, Rahovec
2160. Sadat Raba, punėtor, Rahovec
2161. Sylejman Hoti, punėtor, Rahovec
2162. Veprim Gashi, punėtor, Rahovec
2163. Sherif Bellaqa, i plagosur, Rahovec
2164. Selami Gashi, bujk, Rahovec
2165. Sylejman Ukshini, punėtor, Rahovec
2166. Xhevdet Bajraktari, Inxh. i Bujq. Rahovec
2167. Halit Gashi, bujk, Rahovec
2168. Zylfi Kelmendi, punėtor, Rahovec
2169. Fadil Zeqiri, bujk Rahovec
2170. Fikret Hoti, profesor, Rahovec
2171. Bashkim Duraku, punėtor, Rahovec
2172. Aziz Gashi, punėtor Rahovec
2173. Faik Gashi, mekanik, Rahovec
2174. Muharrem Fetoshi, bujk, Rahovec
2175. Kujtim Berisha, punėtor, Rahovec
2176. Fabir Shala, mjeshtėr, Rahovec
2177. Ibrahim Gashi, punėtor, Rahovec
2178. Agim Gashi, bujk, Rahovec
2179. Jemin Gashi, punėtor, Rahovec
2180. Habib Hoti, punėtor, Rahovec
2181. Zenun Hoti, bujk, Rahovec
2182. Plak Hoti, bujk Rahovec
2183. Xhelal Krasniqi, punėtor, Rahovec
2184. Naim Hoti, punėtor, Rahovec
2185. Hazer Dina, zdrukthtar, Rahovec
2186. Selajdin Gashi, zdrukthtar, Rahovec
2187. Remzi Gashi, punėtor, Rahovec
2188. Qerim Gashi, punėtor, Rahovec
2189. Agron Berisha, punėtor, Rahovec
2190. Shukri Gashi, punėtor, Rahovec
2191. Driton Kelmendi, punėtor, Rahovec
2192. Xhavit Bajrami, bujk, Rahovec
2193. Mahmut Kelmendi, punėtor, Rahovec
2194. Barimon Gashi, pensionist, Rahovec
2195. Arsim Thaqi, student, Rahovec
2196. Kreshnik Hoti, punėtor, Rahovec
2197. Selman Krasniqi, student, Rahovec
2198. Sefedin Gashi, punėtor, Rahovec
2199. Agron Krasniqi, student, Rahovec
2200. Muharrem Gashi, bujk, Rahovec
2201. Mejdi Kelmendi, punėtor, Rahovec
2202. Alban Muhaxheri, Kaēanik
2203. Valon Paēarizi
2204. Fitim Gara
2205. Ismet Xhukolli
2206. Agron Haxholli
2207. Arif Gürel nga Turqia, montazher
2208. Sylė Zabeli
2209. Nita Brisku, studente, Ulqin
2210. Adem Geca, Profesor, Banjė
2211. Sofė Geca, Amvise Banjė
2212. Kumrije Geca, Amvise Banjė
2213. Gurakuq Geca, el. Teknik i komp. Banjė
2214. Shote Geca, Nxėnėse, Banjė
2215. Lulekuqe Geca, Nxėnėse, Banjė
2216. Kaēanik Geca, Nxėnės, Banjė
2217. Dugagjin Geca, Nxėnės, Banjė
2218. Arjan Hamza, Punėtor, Pejė
2219. Hidajete Kuka, Amvise, Pejė
2220. Xhevdet Osmanaj, Tregtar, Pejė
2221. Mimoza Bojku, tek. Farmaciste, Pejė
2222. Nekibe, Shitese, Pejė
2223. Abedin Tahiri, Student, Pejė
2224. Mergime Shala, Profesoreshė, Pejė
2225. Arbenita Muqolli, Nxėnėse, Pejė
2226. Berat Maksutaj, Nxėnės, Banjė
2227. Ariana Selimaj, Ekonomoste, Pejė
2228. Shendrite Loshi, Nxėnėse, Burim
2229. Minire Mataj, Nxėnės, Pejė
2230. Ilaz Maroshi, Mėsonjės Gjakovė
2231. Folentina Kaliqani, Nxėnėse, Pejė
2232. Argurjana Berisha, Nxėnėse Deēan
2233. Sylė Balaj, Nxėnės, Pejė
2234. Granit Balaj, Nxėnės, Deēan
2235. Arben Kuqi, Nxėnės, Gjakovė
2236. Vlorian Molliqaj, Nxėnės Beleg
2237. Dinor Berisha, Nxėnės, Rrezar
2238. Osmon Zekaj, Nxėnės, Suharekė
2239. Drita Ahmetaj, tek. Farmacisė, Pejė
2240. Miranda Elshani, Nxėnėse, Banjė
2241. Vjosa Elshani, Nxėnėse, Banjė
2242. Blerina Abazi, Studente, Pejė
2243. Adnan Dobroshi, Kasap, Pejė
2244. Besian Kelmendi, Student, Pejė
2245. Besim Maroshi, Student, Gjakovė
2246. Rexhep Kesasi, Tergtar, Pejė
2247. Xhevdet Kesasi, Tergtar, Pejė
2248. Dardan Kaliqani, Nxėnės, Pejė
2249. Valon Gashi, Nxėnės, Pejė
2250. Imer Shabanaj, Nxėnės, Pejė
2251. Dykė Osmanaj, Nxėnės, Burim
2252. Leonita Elshani, Nxėnės, Banjė
2253. Elira Thaēi, Nxėnės, Pejė
2254. Fllanza Podrimqaku, Nxėnės, Novosellė
2255. Qendresa Ibrahimaj, Nxėnės, Kashicė
2256. Agnesa Gashi, Nxėnės, Ozdrim
2257. Medrete Haxhjaj, Nxėnėse, Burim
2258. Higjrete Kastrati, Nxėnėse, Zahaq
2259. Mimoza Lajēi, Nxėnėse, Pejė
2260. Adem Sylejmani, Nxėnės, Pejė
2261. Mirlinda Gashi, Nxėnėse, Pejė
2262. Valentina Isufi, Nxėnėse, Pejė
2263. Egzon Haxhiaj, Nxėnės, Pejė
2264. Mirlinda Mehmetaj, Nxėnėse, Pejė
2265. Antigona Maxharraj, Nxėnėse, Stupe
2266. Qendresa Veseli, Nxėnėse, Llabian
2267. Varzon Mavraj, Nxėnės, Burim
2268. V. Mavraj
2269. Ardiana Pelaj, Nxėnės, Pejė
2270. Albulena Muqolli, Nxėnėse, Pejė
2271. Ardita Musa, Nxėnėse, Pejė
2272. Egzona Kelmendi, Nxėnėse, Kosuriq
2273. Elena Deskaj, Nxėnėse, Klinė
2274. Besarta Gashi, Nxėnėse, Klinė
2275. Arbresha Nimani, Nxėnėse, Pejė
2276. Adelina Haxhaj, Nxėnėse, Pejė
2277. Blerina Lipa, Nxėnėse, Pejė
2278. Kosovare Kabashi, Nxėnėse Pejė
2279. Verdita Bajraktari, Nxėnės, Banjė
2280. Dafina Elshani, Nxėnės, Banjė
2281. Egzona Ademaj, Nxėnėse, Pejė
2282. Merita Ademaj, Nxėnėse, Pejė
2283. Edona Berisha, Nxėnėse, Pejė
2284. Realta Berisha, Nxėnėse, Pejė
2285. Qendresa Gashi, Nxėnėse, Pejė
2286. Imer Shala, Profesor, Pejė
2287. Blerina Ahmeti, Nxėnėse, Pejė
2288. Lumturije Vrenezi, Nxėnėse, Pejė
2289. Mimoza Kastrati, Nxėnėse, Pejė
2290. Saranda Shabi, Nxėnėse, Pejė
2291. Saranda Daci, Nxėnėse, Pejė
2292. Kushtrim Brahimaj, Nxėnės, Pejė
2293. Miranda Hysenaj, Nxėnėse, Vitomericė
2294. Albana Atashi, Nxėnėse, Pejė
2295. Kushtrim Nikqi, Nxėnėse, Pejė
2296. Granit Ēeku, Nxėnės, Pejė
2297. Fitore Imeri, Nxėnėse, Pejė
2298. Majlinda Bajramaj, Nxėnėse, Strellc
2299. Aferdita Hasanaj, Nxėnėse, Strellc
2300. Jehona Gashi, Nxėnėse, Banjė
2301. Vlera Ukaj, Nxėnėse, Vranoc
2302. Dafina Demaj, Nxėnėse, Vranoc
2303. Astrit Krasniqi, Nxėnės, Pejė
2304. Arbenit Kastrati, Nxėnės, Pejė
2305. Valon Kurmehaj, Nxėnės, Pejė
2306. Zoje Luma, Nxėnės, Pejė
2307. Frasher Berisha, Nxėnės, Klinė
2308. Adnan Berisha, Nxėnės, Klinė
2309. Astrit Krasniqi, Nxėnės, Klinė
2310. Egzon Loci, Nxėnės, Pejė
2311. Albulena Lulaj, Nxėnės, Pejė
2312. Blerina Ahmeti, Nxėnės, Pejė
2313. Feride Berisha, Nxėnės, Pejė
2314. Shqipe Pelaj, Nxėnėse, Novosellė
2315. Blerta Berisha, Nxėnėse, Pejė
2316. Arta Krasniqi, Nxėnėse, Klinė
2317. Fisnike Pelaj, Nxėnėse, Novosellė
2318. Gentiana Smajli, Nxėnėse, Pejė
2319. Lendita Ahmetxhekaj, Nxėnėse, Klinė
2320. Gentiana Maraj, Nxėnėse, Pejė
2321. Alrua Bujupi, Nxėnės, Burim
2322. Ardita Shala, Nxėnės, Pejė
2323. Mirjeta Loshi, Nxėnėse, Burim
2324. Kaltrina Morina, Nxėnėse, Pejė
2325. Hemrijeta Gjukaj, Nxėnėse, Deēan
2326. Enver Gjukaj, Kimist, Deēan
2327. Qendresa Bajraj, Nxėnėse, Deēan
2328. Dafina Huskaj, Nxėnėse, Pejė
2329. Valmire Bushati, Nxėnėse, Pejė
2330. Shkendi Hadergjonajm Nxėnės, Pejė
2331. Florentina Turkaj, Nxėnėse, Banjė
2332. Fabiana Ferati, Nxėnėse, Banjė
2333. Kushtrim Geca, Nxėnės, Banjė
2334. Genc Podrimēaku, Nxėnės, Fierz
2335. Idriz Hagjijaj, Nxėnės, Rakosh
2336. Emin Mehmeti, Nxėnės, Banjė
2337. Ismail Kelmendi, prof. Elek., Pejė
2338. Arlinda Mulaj, fitnes. Nut, Burim
2339. Rexhep Idrizaj, Nxėnės, Pejė
2340. Elvis Kastrati, Nxėnės, Pejė
2341. Rejhon Shala, Nxėnėse, Pejė
2342. Lule Hamzaj, Nxėnėse, Pejė
2343. Blertė Loshi, Nxėnės, Banjė
2344. Plareta Shabanaj, Nxėnėse, Pejė
2345. Florita Milaj, Nxėnėse, Strellc
2346. Doneta Gashi, Nxėnėse, Baran
2347. Kaltrina Hadergjonaj, Nxėnėse
2348. Diana Muriqi Nxėnės, Pejė
2349. Gentiana Kelmendi, Nxėnėse, Pejė
2350. Flutra Blaka, Nxėnėse, Pejė
2351. Vlora Gashi, Nxėnėse, Pejė
2352. Blerina Mustafai, Nxėnėse, Gllogjan
2353. Genciana Muēaj, Nxėnėse, Pejė
2354. Shqipe Nikqi Nxėnėse, Pejė
2355. Donjeta Lajqi, Nxėnėse, Pejė
2356. Vlora Dalijaj, Nxėnėse, Pejė
2357. Shkelqim Alija, Nxėnėse, Zahaq
2358. Besmira Veselaj, Nxėnėse, Radac
2359. Joser Ramaj, Nxėnės, Burim
2360. Tarzan Mavraj, Nxėnės, Burim
2361. Mirsad Bajrami, Nxėnės, Pejė
2362. Ardiana Muriqi, Nxėnės, Pejė
2363. Jamina Nikēi, Nxėnėse, Pejė
2364. Shpejtim Hixha, Nxėnės, Pejė
2365. Vesė Bacaj, Nxėnėse, Burim
2366. Miranda Sadikaj, Nxėnės, Pejė
2367. Blerina Nikēi, Nxėnėse, Pejė
2368. Janina Berisha, Nxėnėse, Burim
2369. Gresa Draga, Nxėnėse, Pejė
2370. Leotrim Gashi, Nxėnės, Dubovė
2371. Naser Haxhija, Punėtor, Pejė
2372. Mepsid Ramiviq, Punėtor, Pejė
2373. Valon Kamaj, Tregtar, Strellc
2374. Sanije Bytyqi, Frizere, Pejė
2375. Besim Gorqaj, Student, Studenicė
2376. Kujtim Januzi, Punėtor, Pejė
2377. Sami Hoti, Punėtor, Pejė
2378. Burim Loxha, Punėtor, Pejė
2379. Alban Mehmeti, Punėtor, Pejė
2380. Labinot Nushi, Student, Pejė
2381. Premton Iberdemaj, Student, Burim
2382. Blenard Iberdemaj, Student, Burim
2383. Arbresha Tahiri, Nxėnės, Klinė
2384. Zana Gashi, Tregtare, Pejė
2385. Alisan Shala, Tregtar, Pejė
2386. Shkelqim Syla, Tregtar, Pejė
2387. Ahmet Nimani, Tregtar, Pejė
2388. Hamdi Muhaxheri, Shitės, Pejė
2389. Edison Bala, Shitės, Pejė
2390. Shkelzen Syla, Shitės, Pejė
2391. Sylė Thaēi, Shitės, Pejė
2392. Jeton Maroshi, Shitės, Pejė
2393. Faton Krasniqi, Shitės, Pejė
2394. Besfort Lajēi, Shitės, Pejė
2395. Vedat Muēaj, Nxėnės, Pejė
2396. Abedin Demaj, Student, Pejė
2397. Vigan Elshani, Nxėnės, Banjė
2398. Brikend Zekaj, Nxėnės, Banjė
2399. Fidan Sutaj, Nxėnės, Banjė
2400. Edmond Osmanaj, Nxėnės, Banjė
2401. Albert Metaj, Nxėnės, Banjė
2402. Armend Metaj, Nxėnės, Banjė
2403. Arber Loxha, Nxėnės, Banjė
2404. Arianit Loxha, Nxėnės, Banjė
2405. Ilirjana Elshani, Nxėnės, Banjė
2406. Kaltrina Zeneli, Nxėnės, Banjė
2407. Jeton Dreshaj, Nxėnės, Banjė
2408. Bekim Turkaj, Nxėnės, Banjė
2409. Sadri Hajrizaj, Nxėnės, Banjė
2410. Ilirjan Hajrizaj, Nxėnės, Banjė
2411. Shkendie Loxha, Nxėnės, Banjė
2412. Fatlind Ademaj, Nxėnės, Banjė
2413. Edon Turkaj, Nxėnės, Banjė
2414. Qendrim Sejdiaj, Nxėnės, Banjė
2415. Gentian Ademaj, Nxėnės, Banjė
2416. Edon Hetemaj, Nxėnės, Orrobėrd
2417. (044 161 690: Gjashtėdhjetė punėtorėt e Hotelit “Victory”,Prishtinė...pasojnė emrat)

2477. Fortuna Jashari, Nxėnės, Banjė
2478. Dr.Agim Deva,profesor universitar, shkrimtar,Prishtinė
2479. Ramiz Kelmendi,shkrimtar: Po deri kur(!?)do tė na burgosin pėr fjalėn e lirė!
2480. Klenti Tare, Tiranė, Drejtor shitblerjesh
2481. Shoqata e tė Burgosurve Politikė - Shefik Sadiku, kryetar, Dardanė (Lirim i menjėhershėm i Albin Kurtit dhe tė burgosurve politikė)
2482. Osman Zhitia, babi i dėshmorit tė kombit Afrim Zhitia
2483. Qamile Zhitia, nėna e dėshmorit tė kombit Afrim Zhitia
2484. Sylė Zhitia
2485. Naim Zhitia
2486. Minire Zhitia
2487. Rifadije Zhitia
2488. Dritėro Zhitia
2489. Flamur Zhitia
2490. Idriz Blakaj,Inxhinier,Vrellė,Burim
2491. Zafir Berisha, kryetar i degės sė PDK nė Prizren
2492. Ismet Mahmuti, kryetar i Shoqatės sė tė Burgosurve Politikė nė Besianė
2493. Nuhi Paēarizi, gazetar
2494. Suzana Paēarizi
2495. Blerim Muhamet Hoxha - Avokat me seli nė Pejė
2496. Dr. Hysni Bytyēi, avokat: Nuk ekziston asnje arsytim qe te mbahet Albin Kurti nė paraburgim. Hetimet mund tė vazhdojne edhe pa paraburgim
2497. Myrvete Ēollaku, avokate, Prizren: Nuk ka bazė ligjore pėr ta mbajtuir Albinin nė burg. Sikur protestuesit tjerė, edhe ai duhet tė jetė i lirė.
2498. Fadil Ferataj, oficer korrektues, Mojstir, Burim
2499. Shote Ferataj, amvise, Mojstir, Burim
2500. Arbnore Ferataj, nxėnėse, Mojstir, Burim
2501. Gėzim Mustafa,aktivist, Sharr: Liri pėr KUrtin, pėr ish ushtarėt e UĒK-sė!
2502. Valon Murati: Lirojeni!
2503. Avni Klinaku: Lirojeni Albini!
2504. Avni Dalipi,aktor: I bashkangjitem me vullnet apelit pėr lirimin e Albin Kurtit.
2505. Gani Geci, Llaushė “Albin Kurti nuk ka bėrė vepėr penale nėse ka protestuar”
2506. Ismi Azizi, Preshevė
2507. Valon Hoti,st.kolegji “Fama”
2508. Lendita Berisha, Dasam (ish Saradran),Burim
2509. Hajrie Berisha, Dasam (ish Saradran),Burim
2510. Samir Berisha, Dasam (ish Saradran),Burim
2511. Azemine Ēettaj,Trubuhovc,Burim
2512. Hasan Ēettaj,Trubuhovc
2513. Luan Ēettaj,Trubuhovc
2514. Alban Ēettaj,Trubuhovc
2515. Luljeta Ēettaj-Selmani,Trubuhovc-Grabanicė
2516. Abdullah Selmani,Grabanicė
2517. Hasan Shkodra,inxhinier i makinerisė,Gjilan
2518. Musa Sabedini, gazetar,kryetar i klubit tė gazetarėve “Beqir Musliu”,Gjilan
2519. Rajmond Lipovica - 18 vjet Ferizaj
2520. Lumturie Koka – Kaēanik (Tė jesh i lirė ndonjėherė ėshtė si tė jesh i robėruar, tė kėrkosh liri mund tė zihesh rob, andaj tė kėrkosh lirinė dhe tė drejtėn askush nuk duhet tė robėrohet, askush, as ju i Nderuar Albin Kurti)
2521. Besarta Idrizi – kryetare e Asamblesė Rinore tė Kaēanikut, gjimnaziste (As nė siluetė tė ndėrdijes nuk mė ka mbetur e shėnjuar ndonjė vend qė burgos zėrin e sė drejtės dhe lirisė sė popullit. Por, nuk habitem pėr shumė gjėra kapim fillin e historisė gabimisht, kėshtu qė nuk habitem edhe aq shumė. Tė lirohet menjėherė zėri i popullit! Menjėherė!)
2522. Hekuran Hoti – Nxėnės
2523. Fitore Zeneli,juriste e diplomuar,Prishtinė
2524. Fitim Osmanaj, Gurrakoc: Lirojini, menjėherė! Shihemi mė 3 mars nė tokė tė Prishtinės!
2525. (Apelit i bashkėngjiten kėta familjarė te shoqatės: "Thirrjet e nėnave" Gjakovė): Ferdonije Qerkezi...
2526. Fllanza Bunjaku
2527. Tixhe Berisha
2528. Ajnishahe Berisha
2529. Muradije Morina
2530. Zarife Morina
2531. Ferdije Morina
2532. Lirije Dushku
2533. Sanije Gjocaj
2534. Fllanza Gjocaj
2535. Alberina Gjocaj
2536. Burbuqe Gjocaj
2537. Hate Krasniqi
2538. Shazane Krasniqi
2539. Mynavere Krasniri
2540. Rifat Murataj
2541. Sofije Murataj
2542. Hyremo Nushi
2543. Vlora Ymeraga
2544. Lendita Zeka
2545. Shemsije Zeka
2546. Imiha Smajlaj
2547. Fllanza Veseli
2548. Sabrije Rama
2549. Nepe Rama
2550. Zoje Rexha
2551. Faze Tafa
2552. Xhafer Bajraktari
2553. Fatime Bajraktari
2554. Bekrije Goqi
2555. Hazbije Ajroni
2556. Fatime Berisha
2557. Hajrije Berisha
2558. Myzafere Bicurri
2559. Fatmire Bicurri
2560. Bihije Bicurri
2561. Violeta Bicurri
2562. Nasibe Shtaloja
2563. Hazbije Nura
2564. Resmije Beqrama
2565. Agim Sylejmani
2566. Qazim Huma
2567. Ganimete Huma
2568. Sadete Axhemi
2569. Bujar Bardhi
2570. Nakije Bardhi
2571. Zekije Luzha
2572. Shemsije Luzha
2573. Shukrije Mejzini
2574. Hadi Rexha
2575. Lumnije Rexha
2576. Besa Bakalli
2577. Fehmi Nura
2578. Naime Kepuska
2579. Arijeta Kepuska
2580. Mehmet Haxhiavdyli
2581. Servete Haxhiavdyli
2582. Nasibe Lluhani
2583. Samile Qaushi
2584. Lirije Domi
2585. Reshat Nura
2586. Minire Nura
2587. Elvane Dana
2588. Laundrina Dana
2589. Samile Dana
2590. Luljeta Dana
2591. Shirine Dana
2592. Shkelzen Dana
2593. Serbeze Dana
2594. Flurije Haraqija
2595. Myziene Gezha
2596. Resmije Haxhibeqiri
2597. Esat Haxhibeqiri
2598. Luljeta Sharani
2599. Pranvera Sharani
2600. Mandushe Sharani
2601. Bekrije Sharani
2602. Fekrije Saraqini
2603. Elvane Saraqini
2604. Albina Saraqini
2605. Kimete Berisha
2606. Minire Berisha
2607. Mehmet Berisha
2608. Islam Berisha
2609. Shazane Berisha
2610. Luljeta Koci
2611. Met Morina
2612. Nurije Morina
2613. Nasibe Morina
2614. Fetah Morina
2615. Hyremo Morina
2616. Humedije Hoxha
2617. Rifat Xerxa dhe
2618. Enise Xerxa
2619. Ajnishahe Berisha (Lirojeni Albinin dhe tė tjerėt sa s`ėshtė bėrė vonė!)
2620. Burbuqe Berisha
2621. Edi Elshani, nxėnės
2622. Ilir Behra
2623. Valentina Karameta - studente e gazetarisė UP
2624. Shpresa Kokollari, studente e gazetarisė UP
2625. Arta Meha, studente e gazetarisė UP
2626. Fitore Berisha
2627. Vebi Berisha
2628. Shin Avdiu - Servis i kompjuterave
2629. Hysen Rashiti - i papunė
2630. Hetem Ramadani - i papunė
2631. Shaqir Ramadani - administratė
2632. Fatlum Rashiti - nxėnės
2633. Saranda Rashiti - e papunė
2634. Jehona Ramadani, e papune
2635. Krenare Ramadani, nxėnėse
2636. Emrush Ramadani
2637. Hajrush Ramadani
2638. Zejdush Ramadani
2639. Metush Ramadani
2640. Bajram Ramadani nga Gjilani
2641. Fevzi Beqiri, teknik i Komunikacionit
2642. Haki Beqiri, pensionist nga Veriu i Kosovės, Lagjja Lumbardh (Lirojeni Albin Kurtin, birin e popullit, se ai nuk e ka vendin nė burg me shokė, por nė burg duhet tė jenė ata kriminelė qė vranė dhe e pėrgjaken demostratėn paqėsore)
2643. Albion Sinani - nxėnės, Kopernicė - Dardanė
2644. Ardit Sinani -II-
2645. Erėza Sinani -II-
2646. Lirik Hoxha -II-
2647. Besa Hoxha -II-
2648. Bleta Hoxha -II-
2649. Eris Sinani - Kopernicė - Dardanė
2650. Fatlind Shala, laborant
2651. Naser Shala, student nė Administratė Publike & Marrėdhėnie Ndėrkombėtare
2652. Fatlind Shala, laborant(kimist i diplomuar, Rogovė-Gjakovė
2653. Samile Doli, profesoreshė e pedagogjisė, Gjakovė
2654. Afėrdita Doli, profesoreshė e lėndėve juridike, Gjakovė
2655. Pėrmire Juniku, profesoreshė e ekonomisė, Gjakovė
2656. Dėshira Muhaxhiri, ecc e diplomuar, Gjakovė
2657. Elvane Gojani, ecc e diplomuar, Gjakovė
2658. Kujtim Frrokaj, profesor, Gjakovė
2659. Shaban Kukaqi, punėtorė teknik, Gjakovė
2660. Sefdije Ponusheci, profesoreshė e matematikės, Gjakovė
2661. Sinan Hajdari, profesor i matematikės, Gjakovė
2662. Sokol Hoxha, profesor, Gjakovė
2663. Brikena Radogoshi - Domi, Norvegji (e lindur nė Gjakovė)
2664. Nexhat Domi, Norvegji (i lindur nė Gjakovė)
2665. Epikad Radogoshi, student i gazetarisė
2666. Shkėlzen Krasniqi, Norvegji (i lindur nė Gjakovė)
2667. Myrvete Radogoshi - Krasniqi, Norvegji (e lindur nė GJakovė)
2668. Etor Krasniqi, Norvegji (i lindur nė Gjakovė)
2669. Geront Krasniqi, Norvegji (i lindur nė Gjakovė)
2670. Etrit Krasniqi, Norvegji (i lindur nė Gjakovė)
2671. Mergim Krasniqi, Norvegji (i lindur nė Gjakovė)
2672. Hydajete Radogoshi - Shehu, Suedi (e lindur nė Gjakovė)
2673. Genc Shehu, inxhinier i elektroteknikės, Kanadė (i lindur nė Gjakovė)
2674. Albert Shehu, inxhinier i elektronikės, Suedi (i lindur nė Gjakovė)
2675. Burim Krasniqi - inxh i PT
2676. Berat Murati
2677. Begzad Sinani - ecc i dipl. Pėrgjegjės nė DSHP - KK – Dardanė (Lirim i menjėhershėm i Albin Kurtit dhe tė gjithė tė dėnuarėve politikė)
2678. Albrim Bytyqi, Ecc. i diplomuar (Lirojeni menjėherė Albin Kurtin, njeriun i cili pėrfaqėson nė mėnyrėn mė dinjitoze zėrin dhe vullnetin politik tė popullit tė Kosovės, njeriu i cili dha gjithēka nga vetja pėr t’i thėnė jo regjimit komunist jugosllav, por gjithashtu edhe regjimit neokolonialist tė UNMIK-ut, i cili qartazi po i mohon vullnetin e qytetarėve tė Kosovės. Lirojeni menjėherė!)
2679. Afrim Buja - fshati Bujan, Lypjan
2680. Lulzim Buja - fshati Bujan, Lypjan
2681. Mentor Buja - fshati Bujan, Lypjan
2682. Lutfi Buja - fshati Bujan, Lypjan
2683. Agon Buja - fshati Bujan, Lypjan
2684. Enver Buja - fshati Bujan, Lypjan
2685. Fatmir Buja - fshati Bujan, Lypjan
2686. Vehbi Buja - fshati Bujan, Lypjan
2687. Xhevat Buja - fshati Bujan, Lypjan
2688. Halit Buja - fshati Bujan, Lypjan
2689. Emin Buja - fshati Bujan, Lypjan
2690. Liridon Buja - fshati Bujan, Lypjan
2691. Hazir Buja - fshati Bujan, Lypjan
2692. Muhamet Buja - fshati Bujan, Lypjan (I tėrė fshati Bujan nė, Lypjan e pėrkrah fuqimisht apelin per lirimin e Albin Kurtit dhe tė gjithe ēlirimtarėve tjerė, tė cilėt mbahen nė burgjet e YUNMIK-ut, kėrkojmė qė menjėherė tė lirohen, shihemi nė demonstratė mė 3 mars 07)
2693. Nevzad Shemsedini -Inf. i mjekesise –Gjilan
2694. Enis Tahiri
2695. Fatime Llumnica, Oberhofmatte 15, 6020 Emmenbrücke, Swiss
2696. Marigona Llumnica, Oberhofmatte 15, 6020 Emmenbrücke Swiis
2697. Ganimete Hasani, nxėnėse
2698. Arton Arifi, nxėnės nga Gjilani
2699. Habib Ymeri, arkitekt, Gjilan
2700. Arbėnor Dehari, Student
2701. Lirojeni menjėherė Eruditin e Mendjes sė Ndritur
2702. Sytkije Ēerkini – Amvise
2703. Dr. Urim Ēerkini, mjek, QKMF – Ferizaj
2704. Gazmend Ēerkini, Absolvent i Elektroteknikės, Ferizaj
2705. Dr. Nezir Luzha, Specialist i Mjekėsisė Familjare, QKMF – Ferizaj
2706. Luljeta Luzha, arsimtare e Matematikės, SH.F. “Gjon Serreqi” Ferizaj
2707. Albion Luzha – Ferizaj
2708. Vleron Luzha – Ferizaj
2709. Dr. Urimi. Fr-KO
2710. Nora Ibishaga Budima
2711. Nora Hoti
2712. Nurie Haliti, absolvente e Elektros nga Mitrovica
2713. Agjensioni turistik “MOREA”- Gjilan
2714. Kafiteria “MOREA”- Gjilan
2715. Fabrika e ujit “KIKA” Dardanė, me pronar inxhinier i teknologjisė Avdullah Bajra dhe 14 punėtorėt e kėsaj nėrmarrje
2716. Abdyl Lala
2717. Lumnie Lala
2718. Naser Lala
2719. Agim Lala
2720. Kushtrim Lala
2721. Arber Lala
2722. Granit Lala
2723. Labinot Lala
2724. Kastriot Lala nga Vendinisi i Besianės (Vetėm pseudo pushtetarėt me frikė paranoike me qyqarllėkun e tyre tė skajshėm pėr t'i ruajtur pozitat e tyre tė mjera mund tė urdhėrojnė burgosjen dhe t'i gėzohen mbajtjes nė burg tė njerėzve qė nė popull reflektojnė: Besim, guxim, sakrificė pėr ta luftuar tė keqen. Shendet e jetė tė gjatė Albin Kurti, ne Ju ėshtė rinia, me Ju janė ata qė nuk shiten, nuk blihen dhe nuk nėnshtrohen)
2725. Isak Lala, Besianė
2726. Afrim Lala, Besianė
2727. Hetem Lala, Besianė
2728. Izet Lala, Besianė
2729. Hamdi Lala, Besianė
2730. Sadik Shatri, Kushtrim (ish-Tomoc)
2731. Fahrije Loka Sshatri
2732. Skender Shatri, Zyra e Punės, Burim
2733. Serbeze Shatri, amvise
2734. Rilinde Shatri
2735. Fidan Shatri, student i Kulturės Fizike
2736. Guximtar Shatri, nxėnės
2737. Shkodran Shatri, student, fak. Ekonomik (Hallall “Epokės sė re” pėr atė qė bėri dhe po bėn pėr atdhedashėsit. Ultimatum u japim atyre qė ia marrin lirinė Albin Kurtit (tribunit popullor, Mendelės sė kohės moderne) i cili nė momente historike di tė bėj kthesa. Nė gjė tė tillė kėrkojmė edhe pėr birin tonė Naser Shatri dhe tė gjithė tė burgosurit politikė)
2738. Ali Neziraj, Technolog i Letrės, Meister Werkführer Fabrikation 2, Papierfabriken Cham-Tenero AG, Cham Paper Group, CH-6330 Cham
2739. Tom Delija, USA (Burgjet janė pėr ata qė vrasin, pėr kriminelė, por jo pėr ata qė kėrkojnė lirinė dhe pavarėsinė. Prandaj ju qė burgoset Albinin, lirojeni atė sa s’ėshtė bėrė vonė...)
2740. Bardhok Biba
2741. Avni Llumnica, Oberhofmatte, 15 6020 Emmenbrücke Swiss
2742. Valdrin Dermaku
2743. Edona Lokaj
2744. Liridon Dvorani nga Drenasi
2745. Malėjeta Hoxha, studente e Arkitekturės
2746. Avni Llumnica
2747. Feride Rushiti, MD, Executive Director, KRCT
2748. Shaban Terziu - Ingjinjer i Agrokultures –Gjilan (Kėrkoj qė lirimi i tė madhit Albin Kurti tė jetė sa mė i shpejtė, sepse nuk mund tė ketė paqe pa liri e liria po mohohet duke u burgosur nėpėr kazamatet e UNMIK-ut. Duam lirimin e Albinit dhe duam Vetėvendosje!
2749. Lindita Haxhiu
2750. Shkumbim Haxhiu
2751. Lejla Haxhiu
2752. Kaltrina Shatri
2753. Arben Bytyēi - ish ushtar i UĒK-sė
2754. Laura Kryeziu nga Shipashnica
2755. Besfort Dermaku
2756. Besart Dermaku
2757. Halime Krasniqi – pensioniste
2758. Armend Dermaku
2759. Nafi Bakiu-Shkup-stundet
2760. Naim Aliu-Shkup-stundet
2761. Ridvan Mustafa-Shkup-student
2762. Gylten Alimi-Shkup-studente
2763. Driton Abazi-Shkup-student
2764. Besnik Mersini-Struge-student
2765. Shkelqim Muharremi-Struge-student
2766. Nedim Rama-Shkup-student
2767. Nazmi Ramani-Shkup-student
2768. Besim Abdullai-Shkup-jurist
2769. Armend Ajdini-Shkup-student
2770. Ramadan Kadriu-Shkup-student
2771. Artan Ismaili-Shkup-student
2772. Sedat Halimi-Shkup-student
2773. Suad Selimi-Shkup-student
2774. Alil Palloshi-Shkup-drejtor shkolle
2775. Agim Ramadani-Shkup-Arsimtar
2776. Muzejne Enazi-Shkup-pastruese
2777. Suzana Ali-Shkup-pastruese
2778. Ruzhdi Jahja-Shkup-Mjeshter
2779. Hajriz Bekteshi-Shkuo-arsimtar
2780. Mevlane Shabani-Shkup-arsimtare
2781. Dalip Recica-Shkup-biblotekar
2782. Mendu Fuga-Shkup-arsimtar
2783. Kadri Llamallari-Shkup-arsimtar
2784. Sutkije Sadiku-Shkup-arsimtare
2785. Ramadan Isaku-Shkup-arsimtar
2786. Besa Ademi-Shkup-Arsimtare
2787. Teuta Ajeti-Shkup-arsimtare
2788. Teuta Palloshi-Shkup-arsimtare
2789. Remzie Dardhishta-Shkup-arsimtare
2790. Raif Dardhishta-Shkup-arsimtar
2791. Lavdrim Dardhishta-Shkup-arsimtar
2792. Florie Jakupi-Shkup-arsimtare
2793. Haki Jakupi-Shkup-arsimtare
2794. Vehbi Selmani-Shkup-arsimtar
2795. Severxhane Kasapi-Shkup-arsmitare
2796. Aferdita Ibrahimi-Shkup-arsimtare
2797. Xhevdet Hoxha-Shkup-arismtar
2798. Hazbije Kadriu-Shkup-arsimtare
2799. Gani Ahmeti-Shkup-arsimtar
2800. Fuat Jakupi-Shkup-arsimtar
2801. Blerim Livoreka-Shkup-Arsimtar
2802. Irfan Miftari-Shkup-oficer
2803. Rexhep Miftari-Shkup-pa pune
2804. Emin Miftari-Shkup-punetor
2805. Sedat Baftiu-Shkup-student
2806. Rrahman Iseni-SHkup-student
2807. Nuri Rexhepi-Shkup-arsimtar. (SĖ BASHKU DERI NĖ VETĖVENDOSJE!")
2808. Burim Kutllovci, aktivist i Lėvizjes Vetevendosje!, Vushtrri
2809. Sami Uka, nxėnės, Mitrovicė
2810. Shkelzen Gucati, nxėnės, Mitrovicė
2811. Imrizah Gashi, nxėnės, Mitrovicė
2812. Fevzi Jashari, nxėnės, Mitrovicė
2813. Betim Imeri, nxėnės, Mitrovicė
2814. Ferki Osmani, ish-UCK, ish-UĒPMB, Mitrovicė
2815. Agim Fazliu, student, Mitrovicė
2816. Kujtim Fazliu, punėtor, Mitrovicė
2817. Sokol Tahiri, pensionist, Mitrovicė
2818. Asllan Tahiri, ish-minator, pensionist, Mitrovicė
2819. Fistim Xheloshi, student, Skėnderaj
2820. Enver Xheloshi, punėtor, Skėnderaj
2821. Flamur Riza, nxėnės, Mitrovicė
2822. Rexhije Ajvazi, Gjenevė, Zvicėr
2823. Hysnije Beqiri,
2824. Rexhije Beqiri
2825. Xhemile Beqiri
2826. Nafije Beqiri
2827. dhe Vlora Beqiri, tė gjithė me vendqėndrim tė pėrkohshėm nė Zvicėr
2828. Qėndrim Peci
2829. Burim Kutllovci, aktivist i Lėvizjes Vetėvendosje!, Vushtrri
2830. Ardian Morina, Therandė, student, Shkenca Kompjuterike nė UEJL
2831. Armend Qamili, Ferizaj, student, Shkenca Kompjuterike nė UEJL
2832. Blerim Ēoēaj, gazetar nga Prizreni
2833. Gezim Beka, Prishtinė
2834. Liridon Zeqiri, student Juridik (Instrumentet e Serbisė mund tė pėrgatisin padi shumė tė bukura e tė lulėzuara pėr Albinin, por ai ėshtė ndėr vlerat mė tė freskėta tė shqiptarisė e Serbia vetėm ata i lufton)
2835. Enver Podrimqaku, Krajkovė, Drenas. inxh. Metalurgjise, prof. nė shkollėn e Mesme Teknike nė Drenas
2836. Flamur Zaganjori, inxh. i el. Shkodėr (Urime pėr iniciativėn, se kėtė djalė e kemi tė rrallė. Shpresojmė ta shohim sa mė shpejtė nė liri)
2837. Elmi Podrimqaku, Krajkovė, Drenas, student Ekonomik
2838. Arta Podrimqaku, Krajkovė, Drenas, nxėnėse
2839. Selami Podrimqaku, Krajkovė, Drenas, student Ekonomik
2840. Dj.Bera A.K.A Unikatil
2841. Haxhi Podrimqaku, Krajkovė, Drenas
2842. Rigon Kosova (O kriminela lirojeni patriotin mė tė madh shqiptar)
2843. Albulena Rrafshi, Historiane, Kanada
2844. Xhavit Rrafshi, Kuzhiniere, Kanada
2845. Fatmir Dibrani, Profesor Gjimnazi “Sami Frashėri”
2846. Myrvete Dibrani, motėr kryesore, Shtėpi tė Shėndetit
2847. Fadil Dibrani, Ing. i Makinerisė, KEK
2848. Hasime Dibrani, studente e Stomatologjisė
2849. Shemsi Dibrani
2850. Naime Dibrani, motėr kryesore, Kirurgji
2851. Naile Dibrani, Stomatologe
2852. Petrit Cakolli, nxėnės
2853. Behar Kryeziu, nxėnės
2854. Abetare Sylejmani, Studente e Shkencave Politike dhe Administratė Publike
2855. Mimoza Simnica, studente e Artit Grafik
2856. Vildane Ademi, gjuhėtare, Prishtinė
2857. Neron Vitaku, nxėnės
2858. Lenditė Shabani (Ky arrestimi i Albinit tė kujton atė fabulėn me ujkun dhe qengjin. Do tė ha, -i tha ujku qengjit-se mė turbullon ujin. E qengji pinte ujė poshtė rrjedhės sė lumit)
2859. Familja Pllana nga Obiliqi: Naser Pllana,...
2860. Jalldyze Pllana
2861. Granit Pllana
2862. Brikena Pllana
2863. Bjonda Pllana
2864. Martir Morina, nxėnės
2865. Shaip Mehmeti, Zabel, Gjilan
2866. Mejdi.H.Sejdiu Gjilan (Albin Kurti lideri i shqiptarėve, i popullit nė tėrėsi vetėm-VETĖVENDOSJE, zgjidhe drejt ēėshtjen e shqiptarėve nė tėrėsi. Kam bindjen se Albini sė bashku me elitėn e tij do jenė tė qėndrueshėm edhe nė kėto kohė tė vėshtira. Ftoj popullin tonė anė e kėnd ku janė t’i bashkohen ardhmėrise sonė, Albin Kurtit. Apelojmė te ky pushtet i fortė dhe i egėr qė Albin Kurti dhe tė tjerėt tė LIROHEN menjėherė, tė fillojnė aktivitetin e tyre me popullin pėr aspiratėn tonė shekullore: Njė popull, njė gjuhė, njė shtet nė njė ēati)
2867. Rrezarta Zjaqa
2868. Dukagjin Gashi
2869. Shefqet Berisha, Schlieren
2870. Kujtim Kabashi
2871. Lindita Sylejmani, Historiane (Kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit)
2872. Shqipron Krasniqi, nxėnės
2873. Dj Shpeta
2874. Muhamet Krasniqi
2875. Shaqir Krasniqi
2876. Sefedin Krasniqi
2877. Ramize Krasniqi
2878. Petrit Krsaniqi
2879. Ajkune Krasniqi
2880. Xhafer Krasniqi
2881. Selvishah Krasniqi
2882. Liridon Kadriu, gazetar i pavarur
2883. Adnan Zeqiri, orientalist
2884. Sami bekteshi, student
2885. Kenan Hajrullahu, student
2886. Muzafer Shkodra, student
2887. Nehat Krasniqi, student
2888. Besmir Bala, student
2889. Florim Cunaku, student Lirojeni se e kėrkon populli)
2890. Bejtullah Krasniqi, analist, Prizren
2891. Xhelal Krasniqi, orientalist (Lirojeni pa asnjė kusht Albinin)
2892. Blerim Mjeku, student
2893. Nebil Mjeku, student (Lirimi i Albinit ėshtė i domosdoshėm pėr proceset nėpėr tė cilat po kalon Kosova e jo mbajtja nė burg, sepse me burgje qytetarėt e Kosovės janė shumė tė iritur nga historia, sepse nxit edhe mė shumė revoltė)
2894. Makfire Ajdini, Gjenevė
2895. Kada Mjekiqi
2896. Sami Mjeku, inxh. i Xehtarisė
2897. Qazim Azizi, Bilioteka "Fan S. Noli", Gjilan
2898. Adem Kadolli
2899. Sefe Zjaqa, Sekiraqė, Besianė
2900. Lokja Hafize Zjaqa, Sekiraqė, Besianė (Unė lokja ju kisha lutė tė gjithėve mos e shkelni tė vėrtetėn dhe drejtėsinė, lirojeni djalin e lokes Albini Kurtin dhe shokėt e tij. Trimat edhe nė burgjet e shkive e thanė tė vėrtetėn dhe nuk u dorėzuan edhe kur ishin nė fuqi kriminelėt e luftės. Lirone Albinin dhe shokėt e tij se shumė shpejt kini me i ra pishman, se tri lufta i prita e me i burgos ēlirimtarėt dhe ata qė e kėrkojnė drejtėsinė nuk kam pa kurrė e lokja (90 vjeēare) ju pėrshėndet tė gjithėve qė punoni pėr POPULL)
2901. Qerim Voca, profesor
2902. Fatmire Voca, amvise
2903. Petrit Voca, student
2904. Besarta Voca, nxėnėse
2905. Granit Voca, nxėnės
2906. Mergim Voca, nxėnės
2907. Nebahate Voca, punėtore shėndetėsore
2908. Hevzi Leci
2909. Alberina Leci, nxėnėse
2910. Gjevrije Voca, amvise
2911. Azem Voca, tregtar
2912. Nuradin Voca, tregtar
2913. Avni Voca, student
2914. Nergjivane Voca
2915. Ferdane Voca, Amvise
2916. Ekrem Cakolli, LPK
2917. Vigan Xhelili, student
2918. Atdhe Hykolli, ish-kryetar i UPS-Filologjisė
2919. Shemsije Hajredinaj, nxėnėse
2920. Kujtim Rexhepi, Dardanė
2921. Asim Rexhepi, Dardanė
2922. Liridona Vojvoda, nxėnėse
2923. Resul Miftari, Vushtrri
2924. Megzon Hajrizi, drejtor
2925. Blerim Hajrizi, student
2926. Driton Hajrizi, student
2927. Vlora Hajrizi, studente
2928. Duresa Hajrizi, nxėnėse
2929. Durim Hajrizi, nxėnės
2930. Edona Hajrizi, nxėnėse
2931. Ali Hajriz, student
2932. Ajet Hajrizi, punėtor (Kėrkojmė lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit dhe tė burgosurve tė tjerė. Kėta nuk e meritojnė tė jenė nė burgje nė tė cilat kanė qenė edhe nė kohėn e Serbisė, por tė jenė nė mesin tonė. “Epoka e re”, ju faleminderit pėr iniciativėn tė cilėn e keni marrė)
2933. Mr.sci.dr.Fitim Skeraj, Prizren (Lironi Atė, qė mbahet i burgosur pėr lirinė e popullit tė vet)
2934. Burim Rrustemi, Vushtrri
2935. Elez Axhillari
2936. Dursim Axhillari
2937. Meriton Axhillari, student
2938. Avdi Berisha
2939. Hatije Berisha (Lirimi i Albinit, dėnimi i fajtorėve)
2940. Mensur Rrustemi, Vushtrri
2941. Esmeralda Rama, Studente, Norvegji
2942. Alban Gashi, Balincė, Malishevė (Pėrshėndetje e nderuara redaksi e “Epokės sė re”, ju pėrgėzoj pėr iniciativėn e qėlluar, sepse Albin Kurti ėshtė zėri i popullit dhe ky sistem i padrejtė dhe antidemokratik, si i tillė qė ėshtė, po e burgos, rrah, maltreton dhe vret popullin me tė vetmin qėllim qė tė shtyp vullnetin e popullit, por kėtė vullnet nuk ka mundur ta shtypin pushtuesit e mėparshėm e lėre mė ky regjim i korruptuar dhe monist)
2943. Arjeta Hetemi
2944. Fatbardha Zymberi nga fsh.Varosh
2945. Edon Smakaj, nxėnės, Runik
2946. Dritoni nga Gjilani sh.m.e Marin Barleti Gjilan
2947. Nevruz Krasniqi - Junik
2948. Merishahe Krasniqi - Junik
2949. Murat Krasniqi – Junik, Itali
2950. Ida Krasniqi – Junik, Itali
2951. Shaban Krasniqi - Junik
2952. Fatime Krasniqi - Junik
2953. Safet Shala - Junik
2954. Valbone Shala - Junik
2955. Bekė Dinaj – Hereq
2956. Mifail Xhemaili, Administratė
2957. Bujana Berisha, studente, Prizren
2958. Fjolla Limani
2959. Ferki Osmani
2960. Bahrije Latifi
2961. Murtez Latifi
2962. Emine Latifi
2963. Diart Latifi
2964. Valbona Latifi
2965. Bashkim Kodra
2966. Valzim Drugzani, student
2967. Sadik Sadiku (62), Rahovicė, Preshevė, i plagosur: Dola mė 10 shkurt, sepse desha t’u jap zemėr sikur neve pleqtė tanė para 30 vjetėve. Prapė do tė dalė. Lirojini trimat o mjerana! Faleminderit “Epoka e re”pėr kėtė Apel. Pėr kėtė gazetė po duhet me prit nė radhė gjithmonė nė Preshevė!
2968. Hasan Shkodra, Gjilan: Gabimi mė i madh ishte me burgosjen e Albin Kurtit dhe tė tjerėve.
2969. Nefise Ymeri, Ulpianė
2970. Mexhid Krasniqi, Llukar, pjesėmarrės i tė gjitha demonstratave
2971. Hilmi Llugaliu, sociolog, Podujevė
2972. Ibrahim Bega, mėsues, Mitrovicė
2973. Sabrie Bega
2974. Ardian Bega
2975. Arbnore Bega
2976. Ardita Bega
2977. Arben Bega
2978. Shehrie Bega
2979. Hyzri Sejdiu, Ferizaj, tregtar
2980. Ruzhdi Dibrani,Shtutgard,Prishtinė
2981. Shpresa Dibrani,Shtutgard,Prishtinė
2982. Shkodran Dibrani,Shtutgard,Prishtinė
2983. Shqipdon Dibrani,Shtutgard,Prishtinė
2984. Nexhat Syla, jurist, Prishtinė
2985. Gėzim Ibrahimi, tek.med., Prishtinė
2986. Nazmi Krasniqi,punėtor, Prishtinė
2987. Behxhet Syla, punėtor, Prishtinė
2988. Mujė Mavraj, punėtor,Dasam (ish Saradran) burim
2989. Hatmane Mavraj,mėsuese,Dasam
2990. Arben Mavraj,punėtor, Dasam
2991. Mirlind Mavraj, absolvent, Dasam
2992. Teutė Mavraj, infermiere, Dasam
2993. Agim Mavraj, bujk, Dasam
2994. Rrahim Buzhala, (Gjermani) Bajė e Malishevės
2995. Ukė Sfishta,tregtar,Besianė
2996. Agron Aliaj, Skenderaj, student/punėtor (Albini ka vuajtur mjaft nėpėr burgje!)
2997. Liridon Beqiri, student
2998. Burbuqe Berisha
2999. Arife Koci, pensioniste
3000. Mehdi Koci, ish-UĒK – Austri
3001. Smajl Tahiri, Pensionist, Mitrovicė.
3002-3020. Apelit i Bashkangjiten edhe 18 anėtarė tė familjes Qelaj nga Ferizaji
3021. Bekim Qelaj, student, Austri
3022-3034 (Apelit i bashkangjiten edhe 12 anėtarė tė familjes Tahiri. (Pasojnė emrat)
3035-3042. Ali Sh. Krasniqi magjistėr i shkencave teknike sė bashku me 5 anėtarėt e familjes (pasojnė emrat)
3022. Hakif Hamiti, kimist
3023-3087: Apelit i bashkohen 64 anėtarė tė familjes Hamiti nga Prishtina,Sveēla e Besiana (pasojnė emrat)
3089. Musli Mazrekaj,mekanik, Malishevė: Malisheva po mbushet me grafite pėr Albinin. Lirojeni, kon po e pritni?!

A p e l

pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė burgosurve tjerė politikė nga burgjet e UNMIK-ut me moton:

Lirojini, menjėherė!

 

“Ēdo shqiptar bir shqiptari e dėshiron lirimin e Albin Kurtit!”

 Ismajl Haradinaj: Tė lirohet! Menjėherė!

Ne qytetarėt e poshtėshėnuar kėrkojmė lirimin nga paraburgimi tė aktivistit politik Albin Kurti, i burgosur politik, dhe tė tė gjithė tė burgosurve politikė nė Kosovė. Ai dhe ata janė tė Kosovės dhe Kosova ka nevojė pėr ta! Lirojini! Menjėherė!

3090. Prof. Dr. Shefki Sejdiu, Prishtinė: I bashkohem apelit.

3091.             Qani Mehmedi, gazetar: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė!

3092.             Prof. Ass. Haqif Mulliqi, Fakulteti i Arteve, Universiteti i Prishtinės: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė!

3093.             Dr. Cen Morina, mjek ligjor dhe dermatolog (etika_derm@hotmail. com): Tė lirohet menjėherė bashkėveprimtari i legjendės sonė Adem Demaēit, vigjilenca e tė cilit hoqi maskėn e pakos pornografike tė Ahtisarit

3094.             Astrit Huskaj, nėnkolonel, shtetas amerikan: Bashkėngjitem nė apelin pėr lirimin e Albinit me shokė. Nderime!

3095.             Murtez Xhema, Landskrona, Suedi, nėnkryetar i degės sė PDK-sė, Suedi

3096.             Dr. Fitim Selimi, kirurg

3097.             Dr. Enver Krasniqi, stomatolog, Prishtinė: Nė emrin tim dhe tė familjes kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė aktivistit politik Albin Kurtit dhe tė burgosurve tjerė!

3098.             Dr. Muhabi Ademi

3099.             Dr. Burim Krasniqi

30910.        Dr. Blerim Syla

30911.        Rexhep Ēeku, inxhinier i makinerisė, Pejė: Lirojeni trimin!

30912.        Halil Ēeku, Qyshk i Pejės: Tė lirohet Albin Kurti menjėherė!

3090.             Dr.Shaban Rexhepi, gjinekolog, kryeshef i repartit, Gjilan: Lirojeni! Menjėherė!

3091.             Dr.med.Ali Lahu, internis reumatolog: Lirojeni! Menjėherė!

3092.             Dr. Ajvaz Berisha, dekan i F. Kulturė Fizike, Prishtinė: Tė lirohet Albin Kurti!

3093.             Ismail Haradinaj, Helsinborg, Suedi ish i burgosur politik nė vitin 1981, Kryetar Komitetit Qendror pėr Lėvizjen Nacional Ēlirimtare: Lirojeni Albin Kurtin! Menjėherė!

3094.             Myzaqete Haradinaj, Helsinborg, Suedi

3095.             Naim Haradinaj, Helsinborg, Suedi, anėtar i kryesise sė degės sė PDK-sė nė Deēan

3096.             Mahije Haradinaj, Helsinborg, Suedi

3097.             Martir Haradinaj, student, Helsinborg, Suedi

3098.             Shqipe Haradinaj, mėsuese, Helsinborg, Suedi, historiane e diplomuar nė Prishtinė

3099.             Albulena Haradinaj, Helsinborg, Suedi

3100.             Martir Haradinaj, student, Helsinborg, Suedi

3101.             Gjejlone Haradinaj, laborante, Helsinborg, Suedi

3102.             Shqiponjė Haradinaj, studente, Helsinborg, Suedi

3103.             Fatbardha Haradinaj, gjimnaziste, Helsinborg, Suedi

3104.             Rozafa Haradinaj, gjimnaziste, Helsinborg, Suedi

30913.        Liridona Haradinaj, gjimnaziste

30914.        Sadik Ēeku: Presim qė sa mė parė ta lironi nga burgu Albin Kurtin. Po e mbani padrejtėsisht!

30915.        Bestrim Abdullahu, Vranidoll: Mos e vrisni popullin! Lirojeni Albin Kurtin! Tė gjithė me Vetėvendosjen!

30916.        Ibrahim Abdullahu: Pėr lirimin e Albin Kurtit, kundėr pakos sė Ahtisarit!

30917.        Shefik Sadiku, ish i burgosur politik

3105.             Xhavit Osmanaj, Kaliēan, Burim: Dua qė me ēdo kusht tė jetė i lirė i madhi Albin Kurti, ose do t’i ndėshkojė populli qyqarėt qė e futėn nė burg!

3106.             Korab Grajēevci, nxėnės

3107.             Sabrija (439 919): Nėse doni rahati, lirojeni Albin trimin!

3108.             (067 420 490) Do tė jem shqiptar i ditur, shumė i kulturuar e kombėtar, por jo banal! Do tė protestoj qė tė ndihet deri nė qiell, por s’do ta thyej asnjė shishe. Do ta ha gjellėn edhe pa krypė, por nuk do tė blej nga ata qė na shkrumbuan pėr njė shekull. Kjo, pa Albina me shumė shokė, nuk bėhet kurrė. Pėrpara, por me kokėn plot e gjak tė ftohtė. Pėrshėndetje nga Tivari

3109.             Selman Sadiku, ish luftėtar, Raincė, Preshevė

3110.             Abdullah S. Mehmeti, elektroteknik, Prishtinė: Lirimi yt, Vetėvendosja e popullit. Tė pėbashkuar drejt dhe deri nė Vetėvendosje!

3111.             Skėnder Gashi: Ua tėrheq vėrejtjen politikanėve tė korruptuar qė sa mė shpejt ta lirojnė Albin Kurtin, sa nuk u bė kėtuhja mė zi se nė Bagdad!

3112.             Nexhmije Bajrami, amvise

3113.             Iliriana Dalloshi, Kaēanik: Pėrkrahje pėr Vetėvendosjen!

3114.             Albana Fetoshi, studente e FSHMN: Tė lirohet Albini! Njė njeri me ideale kaq tė larta i duhet i lirė kėtij populli!

3115.             Zeqir Lushtaku, pensionist, Prekazi legjendar: Albin Kurti ėshtė njeri guximtar! Lirojeni!

3116.             Xhevrije Haliti, arsimtare nga Gjilani: Tė lirohet Albini!

3117.             Ekrem Haliti, arsimtar nga Gjilani: Tė lirohet Albini!

3118.             Isuf Ulluri, arsimtar i ed. fiz., dhe kryetar i nėndegės sė tretė tė LKĒK-sė nė Malishevė: Vdekja ėshtė asgjė kur fėmija qan pėr liri. Krenar me Albin Kurtin!

3119.             Vlora (+41764421085):Lirone Albin Kurtin!

3120.             Azem Kolloni, Sharr: Lirone sa nuk ėshtė bėrė vonė!

3121.             Shpresa Hoxhaj

3122.             Tixhė Berisha amvise, dhe

3123.             Tina Berisha, nxėnėse: Tė lirohet me ēdo kusht Albini!

3124.             Bajram Rudari, student, Besianė

3125.             Haki Rudari, mėsimdhėnės, Besianė

3126.             Bedri Rudari, veteran i UĒK-sė, Besianė

3127.             Blendi Rudari, Besianė: Pėr lirimin e Albin Kurtit!

3128.             Ramadan Dibrani, inxh. diplomuar i elektrotenikės, Besianė

3129.             Isa Murati, punėtor, Tėrpezė e Vitisė, kryetar i sindikatės nė Banjėn e Kllokotit

3130.             Fatbardha Klinaku, studente: Lirone filozofin dhe trimin e madh tė Kosovės!

3131.             Osman Kuēi, mėsues: Lirojeni Albinin

3132.             Hazir Mujaj, tregtar, Tedel (ish Vrellė), Burim

3133.             Ismajl Sfishta, biznesmen nga Besiana

3134.             Ahmet Rexhaj, tek. pylltarisė

3135.             Fatime Desku, gjimnazi “Hivzi Sylejmani”

3136.             044 589 759: Lirojeni Albin Kurtin o tė mjerė!

3137.             Florim Osmanaj, Kaliēan, Burim (me banim nė Gjermani)

3138.             Ismail Osmanaj, Kaliēan, Burim (me banim nė Gjermani)

3139.             Izet Osmanaj, Kaliēan, Burim (me banim nė Gjermani)

3140.             Ahmet Osmanaj, inxhinier i makinerisė, Kaliēan, Burim

3141.             Demė Osmanaj, maturant, Burim

3142.             Kydrete Osmanaj, Kaliēan, Burim

3143.             I bashkėngjitemi Apelit pėr lirimin e Albin Kurtit edhe ne: Shani Makolli,

3144.             Zeqir Jashari

3145.             Ismail Krasniqi

3146.             Liridon Makolli

3147.             Nazmi Kastrati

3148.             Dalip Ibrahimi

3149.             Kamber Zeqiraj

3150.             Fadil Sfishta

3151.             Muharrem Rama

3152.             Agim Ademi

3153.             Dren Makolli

3154.             Ganimete Sadiku

3155.             Drenusha Makolli dhe

3156.             Erėza Makolli, tė gjithė nga Prishtina

3157.             Shaban Kastrati, profesor

3158.             Rexhep Hoxhaj, Prizren

3159.             S. Kastrati, qytetar i Kosovės (125 351)

3160.             Artan Lara, student

3161.             Kimete Shabani, Kastriot (Gjermani)

3162.             Hasan Shabani, Kastriot (Gjermani)

3163.             Ardian Kaliēani, gjimnazist, Burim

3164.             Nexhmi Shala, Prishtinė: Lirojeni menjėherė legjendėn e gjallė tė Kosovės, numrin njė, Albin Kurtin!

3165.             Nexhmedin Ajvazi, arsimtar, Ferizaj

3166.             Arianit Hetemi, pjesėtar i SHPK-sė: Z. Kurti ka tė drejtė nė tė gjitha aspektet. Ėshtė turp i tė gjitha institucioneve vendore e ndėrkombėtare qė z. Kurti tė mbahet prapa grilave. Tė bėhet lirimi i Kurtit dhe vėllezėrve tjerė sa mė shpejt.

3167.             Hamit Ahmeti, Banullė, Lypjan

3168.             Murat Ahmeti, Banullė

3169.             Latife Ahmeti, Banullė

3170.             Luljeta Ahmeti, Banullė

3171.             Shaqir Gashi, ish luftėtar i UĒK-sė nga Drenica: Kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit. E pėrkrahu moralisht dhe fizikisht.

3172.             Jashar Selimi, inxhinier, invalid i luftės sė UĒK-sė: Lirojeni Albinin sa nuk u bė mė e madhe kjo punė!

3173.             Vaxhide hajrullahu, amvise, Gjilan: Lirojeni! Menjėherė!

3174.             Bejtullah Hajrullahu, sociolog, Gjilan: Lirojeni! Menjėherė!

3175.             Bislim Bajrami, tek. makinerisė, Izbicė, Skėnderaj

3176.             Mejreme Zogiani: Tė lirohet menjėherė!

3177.             Adifeti (219 395), nėpunėse e BRK: Liri pėr Albin Kurtin, kėrkoj nga marionetat e Unmik-ut, sepse nė tė ardhmen mund tė ndėshkohen nga populli!

3178.             Xhezair Sopaj: Familjarisht e pėlqejmė nismėn pėr lirimin e Albin Kurtit

3179.             Shemsi Rudari, inxhinier, Prishtinė: Po, fuqishėm i bashkėngjitem aksionit pėr lirimin e Albin Kurtit!

3180.             Hysen Zogaj, tek. lab. i kimisė      fizike

3181.             Bekim Mulliqi

3182.             Flamur Shala, nxėnės

3183.             Basri Mustafa, ofiqar, Ferizaj

3184.             Ibrahim Qyse, Prizren

3185.             Flutura Mustafa, studente

3186.             Qemajl Mustafa: Albini duhet tė lirohet menjėherė dhe pa kushte. Llogari juridike duhet tė japin institucionet bastarde tė vendit.

3187.             Sheqir Zeneli, prof. nė shk. teknike “28 Nėntori”: Gjithēka pėr lirimin e Albin Kurtit!

3188.             Rasim Syla, toger, TMK: Kėrkojmė lirimin e menjėhershėm tė tė madhit Albin Kurti!

3189.             Shkėlzen Selmani, student: Kėsi njerėzish si Albini qė janė tė gatshėm tė japin jetėn pėr Kosovėn, nuk e kanė vendin nė burg!

3190.             Enver Bajrami, LPK: Lirojeni menjėherė Albinin!

3191.             Habib Zogaj, invalid i luftės, Turjakė

3192.             Valdeti nga Vushtrria (213343): Ata qė po e shesin Kosovė, tradhtarėt e “Ekipit tė Unitetit” e kanė vendin nė burg e jo Albin Kurti me shokė. Ata qė i vrasin shqiptarėt vetėm pse duan tė vendosin vetė pėr fatin e vet, nuk e kanė vendin nė Kosovė.

3193.             Nexhmedin Mustafa, kimist, Mitrovicė (1007764509): Edhe pse pėr tė gjitha gazetetat tona nuk kam pėrshtypje tė mire, sepse janė thembra tė Akilit pėr botimin e teksteve tė personave qė s’u takojnė klaneve nė fjalė, e ndoshta as ju nuk do t’i botoni kėta rreshta, megjithatė do tė shkruaj. Mjerisht kėtė popull tė shumėvuajtur tė Shqipėrisė Etnike tė quajtur Kosovė po e udhėheqin dhe po e sundojnė hipokritėt, qė d.t.th. se flisni e rreni sa mundeni, premtoni e nuk realizoni, ju besohet prandaj tradhtoni. Kėta janė ata tė pasluftės nė Kosovė. Albin Kurti ėshtė pothuajse e vetmja kokė politike e diplomatike nė Kosovė qė ka rezon tė tė diturit dhe tė intelektualit shqiptar. Prandaj, ju themi mercenarėve tė brendshėm e tė jashtėm: Lirojeni shqipen e kreshtave shqiptare, lirojeni vranakontin e gjallė shqiptar, se dikur do tė jetė vonė!

3194.             Leonora Tulla, e papunė, Prizren

3195.             Sokol Bylykbashi, st.shk.politike

3196.             Fetije Idrizi, gjimnaziste

3197.             Sami Shala, Prishtinė “Sammy’s coffee shop”

3198.             Milaim Kadolli, Therandė: O Albin, trimėrija jote e pashterrshme, do tė jem me ty deri nė fund!

3199.             Hasime Haradinaj, edukatore, nga Gllogjani: bashkohem me apelin pėr lirimin e Kurtit.

3200.             Naim Sadiku, Lund, Suedi, Kryetar i degės sė PDK-sė, Suedi

3201.             Negjat Sadiku, Lund, Suedi

3202.             Esat Sadiku, arsimtar, Lund Suedi

3203.             Selvete Sadiku, Lund, Suedi

3204.             Bukurije Sadiku, Arlov, Suedi

3205.             Imri Nexhipi, Arlov, Suedi

3206.             Vjollca Sadiku, Lund, Suedi

3207.             Ramadan Seferi, ekonomist, Kristianstad, Suedi

3208.             Mirevete Mecini, juriste, Kristianstad, Suedi

3209.             Rrahman Halili, pesionist, Kristianstad, Suedi

3210.             Fazli Seferi, asistent, Kristianstad, Suedi

3211.             Besim Halili, student, Kristianstad, Suedi

3212.             Sahit Deliu, Kristianstad, Suedi

3213.             Berat Halili, student, Kristianstad, Suedi

3214.             Vehbi Ferati, Kristianstad, Suedi

3215.             Perparim Nura, student, Goteborgn Suedi

3216.             Edona Lekaj, afariste, Turku, Finlandė

3217.             Astrit Gashi, gazetar Aktivistė i Vetevendosjes, Landskrona, Suedi: Besoj qė nė asnjė vend tė rruzullin tokėsor dhe as nė shtetet e Afrikės Jugore nuk do tė ndodhte tė ekzekutohen dy tė rinj nė qendėr tė qytetit pa kryer asnjė krim, madje pikėrisht nė sheshin e paqes, sheshin qė mban emrin e njė misionareje tė paqes, humanistes dhe nobelistes shqiptare, por edhe botėrore Nena Terezė. Pra, pikėrisht kėtu ndodhi ekzekutimi dhe torturimi i protestuesve paqėsorė.

3218.             Enkelda Kabashi, studente Udėvalla Suedi

3219.             Linda Shala, studente, Goteborg, Suedi

3220.             Muharrem Nura, Goteborg, Suedi

3221.             Valmira Nura, studente, Goteborg, Suedi

3222.             Kushtrim Nura nxenės, Goteborg, Suedi

3223.             Perparim Nura, Goteborg, Suedi

3224.             Shaqir Shaqiri, ish shef i zyrės sė Republikės sė Kosovės Goteborg, Suedi

3225.             Muharrem Nura, punėtor, Goteborg, Suedi

3226.             Zoja Nura, motėr medicinale, Goteborg Suedi

3227.             Enver Gashi, Ljungby, Suedi

3228.             Ramush Krasniqi, producent, Nassjo, Suedi

3229.             Beda Krasniqi, aktiviste, Nassjo Suedi

3230.             Besa Krasniqi, kėngėtare, Nassjo Suedi

3231.             Rafet Krasniqi, producent, Nassjo, Suedi

3232.             Diana Krasniqi, Nassjo, Suedi

3233.             Haki Leku, Turku, Finlandė

3234.             Bukurije Leku, Turku, Finlandė

3235.             Mergim Leku, Turku, Finlande

3236.             Edona Leku, Turku, Finlandė

3237.             Linda Leku, Turku, Finlandė

3238.             Rolinda Leku, Turku, Finlandė

3239.             Ariana Leku, Turku, Finlandė

3240.             Rolinda Leku, Turku, Finlandė

3241.             Besim Bushi, Turku, Finlandė

3242.             Valentina Bushi, Turku, Finlandė

3243.             Nazmije Ajeti, Helsiniki, Finlandė

3244.             Leotrim Ajeti, Helsiniki, Finlandė

3245.             Aranit Malaj, student, Växjo, Suedi

3246.             Bekim Kurti, student, Växjo, Suedi

3247.             Bujar Kurti, student, Växjo, Suedi

3248.             Fitore Kurti, student, Växjo, Suedi

3249.             Haxhi Osmanaj, jurist Landskrona, Suedi

3250.             Hatmane Osmanaj, Landskrona, Suedi

3251.             Albulena Osmanaj, nxėnėse Landskrona, Suedi

3252.             Suzana Osmanaj, studente, Landskrona, Suedi

3253.             Saranda Fjezullahu, studente, Jonkoping, Suedi

3254.             Besnik Fejzullahu, Jonkoping, Suedi

3255.             Samet Kamberi, tregtar, Preshevė

3256.             Murat Morina, Lubizhdė, Malishevė

3257.             Valbona Mulliqi, amvise, Pejė

3258.             Fatmir Bega, kuzhinier, Ferizaj

3259.             Halit Mehmetaj / publicist/New York

3260.             Avni Gjocaj, Jurist, Burim (Ti je krenaria e Kombit Shqiptar)

3261.             Zeke Gjocaj, Bujk, Burim

3262.             Nazif Gjocaj, Fermer, Burim

3263.             Jeton Gjoci, Jurist, Burim

3264.             Vehbi Gjocaj, Student, Burim

3265.             Gazmend Gjocaj, Politikolog, Burim ( Me ty Albin u burgos i tėrė populli shqiptar)

3266.             Nazmi Gjocaj, Nxenes, Burim

3267.             Mustaf Gjocaj, Profesor, Burim

3268.             Qaush Gjocaj, Punėtor, Burim (Gjermani)

3269.             Zaj Gjocaj, Menaxher, Burim (Gjermani)

3270.             Bujar Berdyna, Jurist, Pejė

3271.             Yll Mehmetaj, Jurist, Burim (Tė lirohet simboli i lirisė dhe i barazisė sė popullit)

3272.             Fisnik Rugova, Ekonomist, Banjė

3273.             Shkelzen Dreshaj, Jurist, Pejė

3274.             Veton Alihajdari, Ekonomist, Burim

3275.             Uran Ademaj, Tek. i Stomatologjisė, Burim

3276.             Luard Mehmetaj, Gazetar, Burim

3277.             Jeton Mehmetaj, Pedagog, Burim

3278.             Nezir Gjocaj, Punėtor, Burim (Zvicėr)

3279.             Nexhdet Gjocaj, Menaxher, Burim (Zvicėr)

3280.             Nexhip Gjocaj, Menaxher, Burim (Zvicėr)

3281.             Naide Gjocaj, Menaxhere, Burim (Zvicėr)

3282.             Binak Gjocaj, Biznesmen, Burim

3283.             Mexhid Gjocaj, Student, Burim

3284.             Arton Gjocaj, Student, Burim

3285.             Skėnder Krasniqi, Malishevė, me anėtarėt e familjes. . .

3286.             Xhezide Krasniqi

3287.             Dardan Krasniqi

3288.             Alban Krasniqi

3289.             Shkumbin Krasniqi

3290.             Arben Krasniqi

3291.             Teutė Krasniqi

3292.             Valentina Krasniqi

3293.             Basri Ramizi, sociolog, Drejtoria e Arsimit, Viti (Fuqimisht pėr demonstrata tė vazhdueshme, tė qeta, paqėsore dhe dinjitoze)

3294.             Minush Idrizi, Buzovik, kimist, Drejtoria e Arsimit, Viti (Masovitet, demonstrata tė qeta dhe tė vazhdueshme)

3295.             Naim Nuredini, Sllatinė, Viti, kėshilltar pedagogjik

3296.             Xhevat Emėrllahu, kėshilltar pedagogjik, Viti

3297.             Hamit Baliu, jurist i diplomuar, Skėnderaj (QPS)

3298.             Agim Hetemi, inxhinier i teknologjisė, Ferizaj

3299.             Ali Ismaili, Mollopolc, Shtimje (Zvicėr)

3300.             Gani Tolaj, bujk, Beleg, Deēan

3301.             Vesel Shala, ish pjesėtar i UĒK

3302.             Hasan Kėlmendi, punėtor, Mitrovicė

3303.             Elmi Bytyēi, oficer, Prizren

3304.             Naim Kadolli, oficer, Bukosh, Therandė

3305.             Xhemshit Krasniqi, biznesmen, Tusuz, Prizren

3306.             Naim Caka, ekonom. I dipl. Vushtrri

3307.             Mr. Adem Murati, historian, Viti

3308.             Jahja Halabaku, profesor i matematikės, drejtorati i arsimit, Viti

3309.             Isa Lani, Pejė (Jemi me ju)

3310.             Hysen Ymeri, jurist, Viti (Tė lirohen menjėherė! )

3311.             Ajvaz Islami, jurist, Viti, (Tė lirohen menjėherė! )

3312.             Shefqet Nura, arsimtar, Vushtrri

3313.             Begzad Osmani, vozitės, Gjilan (Lirojeni Albinin sa nuk ėshtė bėrė vonė. Mos e harroni marsin 2004! )

3314.             Ramadan Paēarada, arsimtar, Bardhosh

3315.             Agim Fana, Nekoc, Drenas

3316.             Xhafer Hyseni, elektricist, Vushtrri

3317.             Sanie Hyseni

3318.             Selvete Hyseni

3319.             Ilir Hyseni

3320.             Kimete Hyseni

3321.             Ramadan Hyseni

3322.             Valbone Hyseni

3323.             Jusuf Aliu, jurist, Gjilan

3324.             Ganimete Hasani, referente, Gjilan

3325.             Jakup Jashari, tek. bujq., Ferizaj

3326.             Haki Behluli, transportues, Ferizaj

3327.             Haki Aliu, punėtor, Gjilan

3328.             Hanėmshahe Ilazi, profesoreshė nė pension, Prishtinė

3329.             Ilaz Ilazi, ekonomist, Prishtinė

3330.             Besim Ilazi, elektroinxhinier, Prishtinė

3331.             Arsim Ilazi, prof. matematikė, Prishtinė

3332.             Mr. Besa Ilazi, ekonomiste, Prishtinė

3333.             Njomza Ilazi, studente e gjermanishtes, Prishtinė

3334.             Reshat Hyseni, ish luftėtar i UĒPMB, Preshevė

3335.             Erxhan Agushi, punėtorė, Preshevė

3336.             Afrim Gashi, Prishtinė

3337.             Hakif Mehmeti, jurist, Albanik, Besianė

3338.             Albana Mehmeti, studente, Albanik, Besianė

3339.             Albulena Mehmeti, studente, Albanik, Besianė

3340.             Xhevat Fejza, punėtor, Ferizaj: Jam kategorik pėr lirimin e Albin Kurtit. Ai ėshtė i vetmi qė po mendon pėr popull. Lirojeni! Menjėherė!

3341.             Dokleat Skėnder Halilaj, nxėnės: Lirojeni Albinin dhe babin tim me shokė, sepse nuk e kanė vendin nė burg. Ata janė ēlirimtarė. Mallkuar qoftė ai qė urdhėroi burgosjen e tyre!

3342.             Mehdia, Ngucat, Malishevė (229-629): Liri a vdekje! Lirojeni Albin Kurtin!

3343.             Hanife Malaj, bashkėshorte e dėshmorit

3344.             (044 343 142): E dua lirimin e mbretit!

3345.             Tone Gashi: Lirojeni Albinin!

3346.             Sahit Morina, oficer, Prishtinė

3347.             Nusret Bela, ushtar i rrugės

3348.             Erald Selca, ish luftėtar, oficer nė SHKK-Dubravė: Turp pėr politikanėt tanė dhe tėrė sistemin e drejtėsisė qė tė mbahet nė burg Albin Kurti!

3349.             (044 585 803, Baran i Pejės) Pėrshėndetje pėr gazetėn mė reale e mė kombėtare “Epokėn e re”, ju lumtė qė po i mbroni interesat tona kombėtare. Liri pėr Albin Kurtin!

3350.             Salih Laēi, Rugovė, Pejė

3351.             G. P. (044 165 315 ) Sigurisht qė shkau s’e ka mbajtur mjaft nė burg, e tani po e mbajmė ne. Nė krahasim me Albinin, profesioni im ėshtė rrugaē!

3352.             Binak Kadriaj: Albin Kurti nuk e ka vendin nė burg, por hajnat e Qeverisė!

3353.             Kastriot Sefedini, zjarrfikės, Gjilan: Liri pėr Albinin. Nė det grupi i Unitetit! Nė ferr UNMIK-u!

3354.             Sali Bėrdyna, punėtor, Novosellė, Pejė

3355.             Fejzullah Fejzullahu, taksist, Gadime: E nderuara redaksi e gazetės sonė mė tė guximshme shqiptare, vetėm vazhdoni nė kėtė mėnyrė qė t’i mbroni ata qė dhanė dhe po japin gjithēka pėr Kosovėn. Tė lirohet Albini! Menjėherė!

3356.             Avdi Behluli-Babloku, veteran i UĒK

3357.             Bekim Dobraj, inxhinier i makinerisė

3358.             Mr. Bekim Ismaili, ed. fizike, Ferizaj: Lirojeni menjėherė!

3359.             Nexhmedin Xhakli, Dardani: Sa mė shpejt tė lirohet Albin Kurti!

3360.             Brahimi nga Pozharani (667 446)

3361.             Hekuran Hoti, nxėnės

3362.             Zerife Hoti

3363.             Ilmi Hoti

3364.             Fehmi Hoti: Liri pėr Kurtin dhe tė burgosurit tjerė politikė!

3365.             Mevludin Xhymshiti: Aktet kriminale tė 10 shkurtit janė nė pėrputhje me karakterin juridiko-politik tė UNMIK-ut i cili ngėrthen nė vete kinse institucionet e Kosovės pėrplot me tradhtarė dhe kolaboracionistė!

3366.             Shemsi Rudari, inxhinier, Prishtinė: Ēka pritet ma? Albini tė lirohet! Menjėherė!

3367.             Fetah Latifaj, pensionist

3368.             Arsim Latifaj, kirurg

3369.             Hamie Latifaj, pediatėr

3370.             Bajram Xhymshiti: Unė jam kryefamiljar. Biri im ėshtė bashkaktivist i luftėtarit tė lirisė Albin Kurti! Lirojeni birin e kėsaj toke qė loton, buron, gjakon e frymon shqip. Apelit i bashkėngjitet tėrė familja Xhymshiti:

3371.             Ramize Xhymshyti

3372.             Vjollca Xhymshyti

3373.             Zejnepe Xhymshyti

3374.             Zyrafete Xhymshyti

3375.             Vedat Xhymshyti

3376.             (Mesazhi i parė i shkruar telefonik, i datės 19 shkurt, ora 07:14, nga numri 044 688 841, pa emėr tė nėnshkruesit, me pėrmbajtjen: “I bashkėngjitem apelit dhe vlerėsoj se Albini duhet tė lirohet menjėherė dhe pa kushte. E gjithė rinia jemi me tė. Ai ėshtė patrioti ynė, siē e vlerėsoi edhe James Pettifer”. AUTORI I KĖTIJ MESAZHI LUTET QĖ T’I PARAQITET REDAKSISĖ.  Si mirėnjohje, gjatė tėrė muajit mars do tė marr “Epokėn e re” pa pagesė nė cilėndo pikė tė shitjes, nė cilindo qytet tė vendit qoftė.

3377.             Rahim Pireva, e. cc tregtar

3378.             Mendehie Tirana, gazetare, Radio Drenas

3379.             (044 500 388):Lirojeni Albin Kurtin

3380.             Zeqirja Caka, Liri pėr Albin Kurtin

3381.             Veli Dakaj, biznismen: Albini ka qenė, ėshtė dhe do tė jetė biri mė i mirė i kombit. Lirone sa nuk ėshtė bėrė vonė!

3382.             Hasan Hasani, laurist, Kosovatrans, Prizren,

3383.             (044 158706) Albini ėshtė legjendė e gjallė, andaj lirojeni menjėherė!

3384.             Ragip Beqiraj, Strellc, Deēan

3385.             Ekrem Bytyēi, ish ushtar i tri Ushtrive Ēlirimtare shqiptare (Kosovė,Kosovė Lindore dhe Maqedoni)

3386.             Fidon Berisha, student, Prishtinė: Lirojeni. Ai ėshtė viktima e jo vrasėsi. Vrasėsit duhet arrestuar. Albin Kurti, e ke mbėshtetjen tonė!

3387.             Burim Abazi, jurist, Mushtisht, Therandė: Emri i Albin Kurtit simbolizon qėndresėn dhe sakrificėn e mosnėnshtrimin ndaj sė keqes. Ekipi Negociator simbolizon servilitet, nėnshtrim e tradhti, Turp pėr negociatorėt! Liri pėr Albin Kurtin!

3388.             Avdyl Bytyēi, biznismen: Albin Kurti ėshtė nė rrugė tė drejtė!

3389.             Zekirja Vishi

3390.             Pėrparim Osmanaj, Arbėri, Prishtinė: Ju pėrkrah gjithmonė, me ju jam ēdo herė. Liri pėr Albinin!

3391.             Ali Haxhiymeri, Rahavec: Albini me shokė tė lirohen menjėherė. Ata s’e kanė vendin nė burg!

3392.             Bashkim Hamiti nga Gjilani: I bėj apel gjykatės qė Albin Kurti tė lirohet sa mė shpejt. Pėrshėndetje “Epokės sė re”.

3393.             Qamil Jerliu, arsimtar, Gjilan

3394.             Avdi Berisha, Siēevė: Pėrshėndetje pėr juve, e mbėshtes plotėsisht idenė pėr Albinin. Albin dhe Adem nuk bėn mė nėna shqiptare!

3395.             Hajdar Kqiku, Gjilan: Tė lirohet! Menjėherė!

3396.             Bardhyl Abazi, student

3397.             Rafet Nikēi, Pejė: Tė lirohet! Menjėherė! i

3398.             Deli Leka, Kosovė: Tė lirohet! Menjėherė!

3399.             Agim Isniqi: Sa nuk ėshtė bėrė vonė. Tė lirohet! Menjėherė!

3400.             Gadaf Shyti: Liria e Albinit, pavarėsia mė e shpejtė! Tė lirohet dhe tė tregojė pėr tė bėmat e “Grupit tė Unitetit”

3401.             Artan Avdullahu, veteran i luftės. Tė lirohet! Menjėherė!

3402.             Sali Mala dhe

3403.             Zoge Mala, studentė: Tė lirohet! Menjėherė!

3404.             Faruk Dakaj, student, Prizren: Lirojeni Albin Kurtin, ardhmėrinė e gjeneratės revolucionare paqėsore pėr liri e shtet. Moslirimi i tij ngjall pesimizėm nė rininė shqiptare!

3405.             Isa Elezi, inxh. i diplomuar

3406.             (044 503 113): Lirojeni! Menjėherė!

3407.             Taulant Mala, Gjilan: Lirojeni! Menjėherė!

3408.             (044 24 8848): Lirojeni! Menjėherė!

3409.             (044 113 579): Lirojeni! Menjėherė!

3410.             Halil Desku, kryepunėtor: Lirojeni! Menjėherė!

3411.             Bajram Zuka, inxhinier: Lirojeni! Menjėherė!

3412.             Adem Ademaj, PTK: Vetėm pėr njė gjė mė dhimbesh o Albin, se ta kanė kujtuar kohėn e rinisė qė ia fale Kosovės.

3413.             Sutki Rraci, defektolog, Gjakovė

3414.             (044 184652, Ferizaj): Lirojeni! Menjėherė!

3415.             Adem Krasniqi, dispeēer, Kosovatrans, Prizren: Lirojeni Albinin! Menjėherė!

3416.             (044 249 602): Lirojeni Albinin! Menjėherė! I duhet Kosovės.

3417.             Ruzhdi Ejupi, Albpetroll, Besianė: Lirojeni! Menjėherė!

3418.             Elton Xhemajli, prof.: Lirojeni! Menjėherė! Albini pėr mua ėshtė njeriu mė i zgjuar e mė i pėrsosur pėr idealin e Kosovės. Jemi ngopur me rrenat e udhėheqėsve tanė!

3419.             Hajredin Jerliu nga Gjilani: kėrkoj urgjentisht lirimin e Albin Kurtit dhe tė gjithė aktivistėve tė Vetėvendosjes tė cilėt po kėrkojnė vetėm tė drejtėn elementare qė i takon popullit. Tė dėnohen vrasėsit e vėrtetė!

3420.             Fehmi Domaniku, kėshilltar, QEA Gulistan

3421.             Halim Jerliu, arsimtar, Gjilan

3422.             (044300785): Lirojeni! Menjėherė!

3423.             (044 250 180): Lirojeni! Menjėherė! Kosova nuk pret ma!

3424.             Arlinda Llugaliu, nxėnėse: Lirojeni! Menjėherė!

3425.             Elham Emėrllahu, student: Lirojeni! Menjėherė! Albini ka dhėnė, po jep dhe do tė japė gjithēka pėr Kosovėn.

3426.             Afrim Beqiri, ekonom i diplomuar, Mitrovicė. Lirojeni! Menjėherė! Ai ėshtė njohėsi mė i mirė i pakos sė Ahtisarit. Prej 10 shkurtit jam anėtar i Vetėvendosjes!

3427.             Ilmi Sejdiu, minator, Mitrovicė: Lirojeni! Menjėherė!

3428.             (044 334 573): Lirojeni! Menjėherė!

3429.             Fitore Kukaj: Lirojeni! Menjėherė! Ai ėshtė njeriu mė i madh e mė i menēur i kombit!

3430.             Afrim H. Krasniqi, Xerxė: Lirojeni! Menjėherė!

3431.             Naser Kutllovci, punėtor, Vushtrri: Lirojeni! Menjėherė!

3432.             (044 173 856): Lirojeni! Menjėherė!

3433.             Afrim Ibrahimi, teknik medicinal, Mushtisht, Therandė: Lirojeni! Menjėherė!

3434.             Sadik Paēarizi, inxhinier i ndėrtimtarisė, Prizren: Lirojeni! Menjėherė!

3435.             (044 173382): Lirojeni! Menjėherė!

3436.             Sami Lala, kontabilist: Lirojeni! Menjėherė!

3437.             Amir Demolli, “Sigurimi ENK Invest”, Prishtinė: Lirojeni! Menjėherė!

3438.             Fadil Rexhepi, st. i politikės ndėrkombėtare dhe diplomacisė nė Universitetin “Victory”

3439.             Burhan Hoxha, argjentar: Lirojeni! Menjėherė!

3440.             Adem Ajeti, student i Juridikut nė UP: Lirojeni! Menjėherė!

3441.             Arzie Nuhiu, studente nga gjilani: Lirojeni! Menjėherė!

3442.             Labinot Bytyēi, kamarier: Lirojeni heroin! Menjėherė!

3443.             Korab Baftiu, nxėnės: Jam kategorik pėr lirimin e Albin Kurtit dhe dėnimin e kriminelėve!

3444.             Esat Mehmeti, mėsues nė pension, Pėrlepnicė: Lirojeni! Menjėherė!

3445.             Kaltrina Berisha, studente e ekonomisė: Lirojeni! Menjėherė!

3446.             Florimi, Ferizaj (044 102 007) Sa nuk ėshtė bėrė vonė, lirojeni menjėherė Albin Kurtin! Mos i burgosni njerėzit mė tė zot dhe tė lini soj soj lopari nė kolltuqe!

3447.             (044 170 153): Lirojeni! Menjėherė!

3448.             Florent Rrahimi, tek. i anestezionit nė QKU: Ėshtė obligim dhe interes i tė gjithė qytetarėve lirimi i Albin Kurtit. Ai ėshtė vizionar!

3449.             (044 653115): Lirojeni! Menjėherė! Albinin dhe tė tjerėt.

3450.             ZANI, Viti, veteran i UĒK (Kosovė) dhe UĒK (Maqedoni) (044 657 500):Lirojeni Albin Kurtin! Menjėherė!

3451.             Sejdi Ademi, inxhinier, Vushtrri: Lirojeni Albin Kurtin! Menjėherė!

3452.             Burim Gashi, ndėrtimtar, Balincė, Malishevė: E pėrkrah Albin Kurtin dhe Vetėvendosjen.: Lirojeni Albin Kurtin! Menjėherė!

3453.             Kastriot Ahmeti, drejtor i firmės ndėrtimore TEMPERKROM design, Prishtinė, Tiranė: Lirojeni NJĖSHIN Albin Kurti. Jemi me Ty Albin!

3454.             Asllan Zjaqa: Lirojeni! Menjėherė!

3455.             Agim Morina, teknik i farmacisė, Malishevė: I bashkėngjitem apelit tė bashkėmendimtarėve pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė gjithė tė burgosurve politikė nė Kosovė.

3456.             Baki Ejupi, toger, TMK: Lirojeni! Menjėherė!

3457.             Flamur Ahmeti, Mitrovicė: Lirojeni! Menjėherė!

3458.             (044 449970): Lirojeni! Menjėherė!

3459.             Ymer Reēica dhe

3460.             Ymer Rama: Lirojeni! Menjėherė!

3461.             (044 156 231): Lirojeni! Menjėherė!

3462.             Ajet Haxha nga Prekazi: Jam 79 vjeēar. Me tė gjithė anėtarėt e familjes kėrkoj nga dhunuesit e lirisė qė menjėherė ta lirojnė legjendėn e gjallė Albin Kurti. Tė ju tregoj se nė vitin 1994/95 e pata lėshuar shtėpinė pėr shkollė pėr Shkollėn e Mesme “Hasan Prishtina” nga Mitrovica. Kisha pasur dėshirė qė kjo porosi e imja tė botohet nė gazetė. Leximin e gazetės do ta ndėrprisja bashkė me djemtė e mi sikur tė futej cenzura. Prandaj jam lexues shumė i rregullt i “Epokės sė re”.

3463.             Dalip Gashi, ndėrtimtar: Lirojeni Albin Kurtin! Menjėherė!

3464.             Shkėlzen Gashi, ndėrtimtar: Lirojeni Albin Kurtin! Menjėherė!

3465.             Mimoza Azemi, arkitekte, Prishtinė: Kosova ka nevojė pėr Albin Kurtin. Lirojeni! Menjėherė!

3466.             Xhemail Guri, profesor nė Kaēanik: Duhet tė lirohet ky trim i popullit!

3467.             Sherif Berisha, Han i Elezit: Lirojeni! Menjėherė!

3468.             Muhamet Nikēi, Bllagajė e Pejės, veterinar i diplomuar: Lirojeni! Menjėherė!

3469.             Arben Zymberi, Sigurimi ENK Invest, Prishtinė: Lirojeni! Menjėherė!

3470.             Valon Berisha, Hani i Elezit: Lirojeni! Menjėherė!

3471.             Jeton Hyseni, student i juridikut: Lirojeni! Menjėherė!

3472.             (044 788 265): Lirojeni! Menjėherė!

3473.             Antigona Gashi, oficere korrektuese nė Burgun e Dubravės: Lirojeni! Menjėherė! Ai ėshtė patriot!

3474.             Besnik Latifi: Lirojeni! Menjėherė! Ai ėshtė zemra e Shqipėrisė!

3475.             Njazi Latifi, menaxher i shtėpisė filmike teatrale QĖNDRESA nė Besianė: Lirojeni! Menjėherė!

3476.             Arbnora Mehmetaj, Pejė: Lirojeni! Menjėherė!

3477.             Besim Kadriu, kapterr, TMK: Lirojeni! Menjėherė!

3478.             Agim Morina: : Lirojeni! Menjėherė!

3479.             Ramiz Krasniqi, Tusuz, Prizren: Lirojeni! Menjėherė!

3480.             Shaban Mehmetaj, veteran i luftės, Klinė: Lirojeni! Menjėherė!

3481.             Rexhep Lama, ekonomist

3482.             Zyber Curri, Samadraxhė, punėtor nė Itali

3483.             Kaqri Reka (379479): Lirojeni! Menjėherė!

3484.             Fevzi Ademi, Vushtrri: Lirojeni! Menjėherė!

3485.             Mentor Dobruna (nr. lnj. 1009238774): Lirojeni! Menjėherė!

3486.             Sadush Krraba (nr. p. 1012278663): Lirojeni! Menjėherė!

3487.             (044 209 204): Lirojeni! Menjėherė!

3488.             Remzi Krraba, nr. p. 1012276849: Lirojeni! Menjėherė!

3489.             Mine Krraba, nr. p. 1012276857: Lirojeni! Menjėherė!

3490.             Shkėlzen Haxhijaha, Rahavec: Lirojeni! Menjėherė!

3491.             Shefki Shabani, punėtor, Ferizaj: Lirojeni! Menjėherė!

3492.             Faruk Kastrati, Damanek, Malishevė, absolvent: Unė dhe ēdo shqiptar bir shqiptari e dėshiron lirimin e Albin Kurtit!

3493.             Muhamet Blakaj, vėlla i dėshmorit, Tedel (ish Vrellė), Burim: Lirojeni! Menjėherė!

3494.             Hekuran Sahiti, Matiēan: Lirojeni! Menjėherė!

3495.             Agim Sahiti: Lirojeni! Menjėherė! Ėshtė atdhetar i devotshėm.

3496.             Feim Buzhala, Kijevė, Malishevė: Lirojeni! Menjėherė!

3497.             (044 115 232): Lirojeni! Menjėherė!

3498.             Halil Bekteshi, tetar, TMK: Lirojeni! Menjėherė!

3499.             Hysen Mahmudi, ekonomist i diplomuar, Dardani, Prishtinė: Lirojeni! Menjėherė!

3500.             Hekuran Sahiti, Matiēan: Lirojeni! Menjėherė!

3501.             Dritan Limani, K.Vogėl, Prizren: Lirojeni! Menjėherė!

3502.             (044 249947): Lirojeni! Menjėherė!

3503.             Bajram Baha (291 349): Lirojeni! Menjėherė!

3504.             Tė lirohet menjėherė! ASHFK LLOGARIA, Prishtinė, me punėtorėt: Adem Zogiani...

3505.             Astrit Zogiani

3506.             Ajshe Mulaku

3507.             Liridon Zogiani

3508.             Rinon Zogiani dhe

3509.             Valentina Berisha

3510.             (+4916092040944): Lirojeni! Menjėherė!

3511.             Hamdi Zuka, afarist, Pozheran: Lirojeni! Menjėherė!

3512.             Gazmend Mexhuani, tek. i elektros: E pėrkrahim liderin e Vetėvendosjes. Lirojeni! Menjėherė!

3513.             Qazim Salihu tek. i elektros: E pėrkrahim liderin e Vetėvendosjes si personin e vetėm qė punon pėr neve: Lirojeni! Menjėherė!

3514.             Qerim Kėlmendi, Pejė: Albin Kurti mbahet nė burg nga shqipfolėsit e UDB-sė qė operojnė nė Kosovė edhe me bekimin e Hashimit, Surroit dhe mbetjeve tė fundrrinės sė sindromit Rugovė, Pejė

3515.             Vigan Sahiti, Mirditė (Prishtinė): Lirojeni! Menjėherė!

3516.             Familja Balaj (044 162 850): Lirojeni! Menjėherė!

3517.             Xhavit Hyseni, Dardanė: Lirojeni me gjithė shokė! Menjėherė!

3518.             (044132 270): Lirojeni! Menjėherė!

3519.             Bedri Ymeri, i papunė, ish luftėtar: Lirojeni! Menjėherė!

3520.             Habib Murseli, Ferizaj: Lirojeni! Menjėherė!

3521.             Nezir Ahmeti, Finlandė: Lirojeni! Menjėherė!

3522.             Hamit Muja, nr.lnj.10052926000: Tė mbahet Albin Kurti nė burg nga politika e politikanė vendorė e ndėrkombėtarė ėshtė mė tepėr se krim.

3523.             Adnani, Bibaj (044 224508): Lirojeni! Menjėherė!

3524.             Vebi Zuka, afarist, Pozheran: Lirojeni! Menjėherė!

3525.             Ganimete Murseli, Ferizaj: Lirojeni! Menjėherė!

3526.             Selim Loku, Hani i Elezit, aktivist i Vetėvendosjes: Lirojeni! Menjėherė!

3527.             Mehmet Parduzi, tregtar, Prishtinė: Lirojeni! Menjėherė!

3528.             Abdusamed Berisha, F.Kosovė: Lirojeni! Menjėherė!

3529.             Jehon Salihu, ish ushtar i dy UĒK-ve, i papunė: Lirojeni! Menjėherė!

3530.             (044150 500): Lirojeni! Menjėherė!

3531.             Fadil Destani, kompjutorist: Lirojeni! Menjėherė!

3532.             (044 595 691): Lirojeni! Menjėherė! Merrni vesh e mos e ēoni Kosovėn nė kėmbė edhe njė herė!

3533.             Isa Azemi, ekonomist, Gjilan: Lirojeni! Menjėherė!

3534.             Sanije Sopa, shitėse: Veē pėrpara, keni pėrkrahjen tonė pėr lirimin e Albin Kurtit!

3535.             Ilir Kabashi, regjisor i flimit: Lirojeni! Menjėherė!

3536.             Qamil Hamiti, Zhegovc: Tė lirohet trimi jonė Albin Kurti!

3537.             Masar Zllanoga, Rahavec: Lirojeni! Menjėherė!

3538.             Afrim Dauti, jurist: Lirojeni! Menjėherė!

3539.             Besnik Rashkaj, K.Vogėl: Lirojeni! Menjėherė!

3540.             Vaid Hoxha, Marali, Malishevė: Lirojeni! Menjėherė!

3541.             Afrim Dauti, jurist, Klinė: Lirojeni! Menjėherė!

3542.             Muhamet Ramadani, teknik i dhėmbėve: Ėshtė legjendė e gjallė. Lirojeni! Menjėherė!

3543.             Shpėtim Shatri, Burim: Lirojeni! Menjėherė!

3544.             Arjeta Kėlmendi, Pejė: Mjaft me burgje e robėri. Liri pėr Albin Kurtin dhe tė gjithė tė burgosurit politikė!

3545.             Leonard Byci: Lirojeni! Menjėherė!

3546.             Behar Berisha, ushtarak, major: Lirojeni! Menjėherė!

3547.             Enver Mustafa, kamarier: Lirojeni! Menjėherė!

3548.             Artrit Idrizi, automekanik: Lirojeni! Menjėherė!

3549.             Vedat Fetahu, invalid i UĒK: Lirojeni! Menjėherė!

3550.             Sevime Hasani, amvise, Prizren: Lirojeni! Menjėherė!

3551.             Jeton Leniqi, student i Universiteti Mbretėror “Iliria”,Prishtinė: Lirojeni! Menjėherė! Ai ėshtė patriot yni dhe Kosova ka nevojė pėr njerėz si ai!

3552.             Albnor Krasniqi, Prishtinė: Lirojeni! Menjėherė!

3553.             Njazi Sherifi, shitės: Lirojeni! Menjėherė!

3554.             Petrit Bajraktari, Drenas: Edhe unė dua tė bashkėngjitem, sepse Albin Kurti i duhet vendit tonė.Lirojini tė gjithė!

3555.             Zylbehar Bytyēi, farmacist, Janjevė: Lirojeni! Menjėherė!

3556.             Naser Sedolli, Talinoc, Ferizaj: I lus tė gjithė prokurorėt dhe gjyqtarėt qė ta lirojnė Albin Kurtin menjėherė.Ėshtė patriot i tė gjitha trojeve shqiptare! Lavdi!

3557.             Vllaznim Radogoshi, magazinier: Lirojeni! Menjėherė!

3558.             Arben Muja, ushtar i UĒK-sė: Lirojeni! Menjėherė!

3559.             Behar Muja, teknik i komunikac.: Lirojeni! Menjėherė!

3560.             Shefik Surdulli, Gjilan: Bashkėngjitem edhe unė me juve. Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė!

3561.             Ruzhdi Berisha, Prizren: Bashkohem me ju.Tė lirohet Kurti.Menjėherė!

3562.             Arjeton Misini, punėtor: Lirojeni liderin e Kosovės, Albin Kurtin!

3563.             Magbule Fetahu, amvise: Lirojeni! Menjėherė!

3564.             Arian Misini, student, Ferizaj: Lirojeni! Menjėherė!

3565.             Hajriz Avdyli, Sharr: Lirojeni! Menjėherė!

3566.             Avni Beka, veteran i UĒK-sė: Lirojeni! Menjėherė!

3567.             Nexhmie Tahiri, amvise: Lirojeni! Menjėherė!

3568.             Idriz Beka, pensionist: Lirojeni! Menjėherė!

3569.             Ziliha Gashi Hyseni, teknike e elektros

3570.             Alban Islami, student

3571.             Naim Murtezi, tregtar

3572.             Arta Hyseni, studente e juridikut

3573.             Arianit Sadiku, student i makinerisė: Me zemėr i bashkohem Apelit tė Epokės sė re, sepse njerėzit qė vėrtet punojnė pėr kėtė vend, siē ėshtė Albin Kurti, duhet tė jenė tė lirė dhe tė vazhdojnė punėn.

3574.             Avdi Avdullahu: Lirojeni! Menjėherė!

3575.             Gentrit Bejtullahu, student e ekonomikut: Lirojeni figurėn e ndritur tė kombit shqiptar, Albin Kurtin!

3576.             Hajrush Krasniqi, zdrukthtar: Lirojeni menjėherė trimin!

3577.             Sabit Kadriu, profesor, ish kryetar i KMDLNJ, Vushtrri: I bashkohem peticionit pėr lirimine menjėhershėm dhe tė pakusht tė Albin Kurtit!

3578.             Jahi Guda, tregtar

3579.             Selim Ahmeti, ish i burgosur politik: Lirojeni! Menjėherė!

3580.             Kemajl Kadriu, Vushtrri dhe

3581.             Teuta Ahmeti, Viti: I bashkohem peticionit pėr lirimine menjėhershėm dhe tė pakusht tė Albin Kurtit!

3582.             Isa Ulluri, arsimtar i gjuhės angleze, Malishevė: Lirojeni! Menjėherė!

3583.             Visar Aliu, Ferizaj: Ėshtė plotėsisht i pafajshėm. Lirojeni! Menjėherė!

3584.             (+491749775354): Lirojeni! Menjėherė!

3585.             Sinan prushi, Gjakovė, veteran i UĒK: Lirojeni! Menjėherė!

3586.             Seladin Gashi, punėtor: Lirojeni! Menjėherė! Nuk ka faj!

3587.             Visar Sfishta, student, Besianė: Lirojeni! Menjėherė!

3588.             Bekim Ulluri, ars.i matematikės, Marali

3589.             Shahin Sfishta, arsimtar, Besianė: Lirojemi menjėherė atdhetarin e pamposhtur Albin Kurti!

3590.             Afrim Mismi, i papunė

3591.             Artanė Hasani dhe

3592.             Mustafė Hasani: Liri Albin Kurtit, Vetėvendosje Kosovės!

3593.             Sahit Ramdani: Lirojeni! Menjėherė!

3594.             Dinore Curri Hasanmetaj, ish e burgosur politike, anėtare e OVUĒK: Lirojeni! Menjėherė!

3595.             Valdet Loshi: Tė lirohen tė gjithė aktivistėt e Vetėvendosjes, edhe pse dėnimin e tyre e dėshirojnė politikanėt e Kosovės!

3596.             Naim Ramadani, ish i burgosur politik i vitit 1981 dhe furnizues i UĒK-sė: Kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit, sepse atdhetarėt duhet tė jenė tė lirė!

3597.             Drenusha Ramadani: I bashkohem edhe unė Apelit!

3598.             Gzim Kumnova, ngjyrosės, Gjakovė: Lirojeni! Menjėherė!

3599.             Nexhat M.(044 244 369): Tė lirohet Albini, sepse aty e kanė vendin ata qė vranė. Qeveritarėt nga njė masė e madhe e popullit e kanė humb totalisht besimin. Unė nuk besoj fare nė ta!

3600.             Shkėlzen Sadriu, Ferizaj: Ėshtė turp tė mbahet Albin Kurti nė burg! Lirojeni, ēka po pritini? Sa mė shpejt lirojeni! Respekt pėr Albin Kurtin!

3601.             Hysen Destani, Zojz, Prizren, veteran i UĒK: Lirojeni! Menjėherė!

3602.             Fuad Desku, sh.f. “Meto Bajraktari”: Lirojeni! Menjėherė!

3603.             Oruq Krivanjeva, ish mėsues: Tė lirohet Albin Kurti me shokė!

3604.             Nazif Gashi, Besianė: Tė lirohet Albin Kurti me shokė! Menjėherė!

3605.             Ridvan Gashi, i papunė

3606.             Ferit Tafallari, inxhinier i ndėrtimtarisė, Prizren: Lirojeni! Menjėherė!

3607.             Emin Gashi, Besianė: Lirojini! Menjėherė!

3608.             Edona Ramadani: Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit dhe lus gjykatat e Kosovės qė tė mos bijnė nėn urdhrat e UNMIK-ut, sepse UNMIK na vrau e na shau vetėm pse populli kėrkoi Vetėvendosje pėr fatin e vet, e kjo ėshtė e drejtė e popullit.

3609.             Bujari, Gjilan (044 132 050): Lirojeni! Menjėherė!

3610-3616. -Hydajet Bytyēi, parapsikolog, Prizren, dhe 6 anėtarė tė familjes: Lirojeni! Menjėherė!

3617-3638. -Isuf Sadiku dhe 20 anėtarė tė familjes nga Vitia (Skifter): Lirojeni! Menjėherė!

3639-3664. -25 anėtarė tė familjes Klinaku (044 332 922): Lirone filozofin e madh tė Kosovės. Albini ėshtė njeri i madh shqiptar!

3665-3686.              -Shkumbin Mehmeti dhe 20 anėtarė tė familjes, Perlepnicė: Lirojeni! Menjėherė!

3687-3699.Bashkohen me Apelin 12 punėtorė tė “Tuli transport”, Prizren

3700-3740.Gafurr Poniku, pronar i “Tuli Transport” me 40 anėtarė tė familjes Poniku

3741-3744.Katėr vėllezėr Shabiu nga Vitia kėrkojnė lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit

3745-3748.Katėr veteranė tė luftės nė Burim (ish Istog), Labinot Elshani, Milazim Berisha, Bashkim Zymberaj dhe Valdet Ademaj kėrkojnė lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit nga burgu!

3749-3792.Aziz Hoti me 43 anėtarė tė familjes kėrkon lirimin e menjėhershėm nga burgu tė Albin Kurtit

3793-3802.              Ne, mėsimdhėnėsit e shkollės fillore nė Banjė, Isaku, Izeti, Sylejmani, Hajrullahu, Meta, Avniu, Hamidja, Shehidja, Zyrafetja, Ahmeti, Veseli etj., jemi pėr lirimin e Albinit me shokė.

3803.   Afrim Mavraj dhe

3804.   Ardian Mavraj, punėtorė nė botėn e jashtme (Dasam/ish Saradran,Burim): Tė rikujtojmė edhe deklarimin e sypetritit Albin Kurti para gazetarėve serbė nė burgun e Serbisė dhe mohimin e shtetit serb para gjykatės serbe!

3805.   Bedri Islami, publicist,ish kryetar i LPK-sė nė kohėn e luftės: Bashkohem me Ju.Liri pėr Albin Kurtin!

(APELI VAZHDON ēdo ditė... Presin pėr botim edhe mijėra mesazhe nga Ju. Ju qė keni shkruar, mesazhet i keni te ne! Do tė botohen njė pėr njė. Bashkangjitu edhe ti. Tregoji edhe njė shoku qė s’ka dėgjuar pėr apelin. Emri juaj do tė botohet nė gazetė. Bota po e sheh dhe po e vlerėson kėtė solidaritet tė madh ndėrshqiptar! Natyrisht, edhe Albini nė burg. Ai na ka tė gjithė neve qė po solidarizohemi me tė dhe nuk ndihet i vetėm!

Shkruani vetėm njė herė njė mesazh  nė e-mailin  epokaere_mm@hotmail. com, ose nė numrin e telefonit (044) 602 602.

Nėse s’mund tė dėrgosh njė mesazh nė gazetė, shkruaje dikund njė grafit me emrin e Albin Kurtit ose tė idealit tė tij, vetėvendosjen pėr kėtė vend. Kjo i ndihmon shumė lirimit tė  Albinit me shokė... Do tė bėsh njė punė tė madhe kėshtu! Bėje, dhe thjesht, mos ta ndin!

_______________________

A p e l

pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė burgosurve tjerė politikė nga burgjet e UNMIK-ut me moton:

Lirojini, menjėherė!

Lirojeni Albin Kurtin nga burgu i tipit tė mbyllur, tė vijė nė mesin tonė,nė tipin e burgut tė hapur!

Ne qytetarėt e poshtėshėnuar kėrkojmė lirimin nga paraburgimi tė aktivistit politik Albin Kurti, i burgosur politik, dhe tė tė gjithė tė burgosurve politikė nė Kosovė. Ai dhe ata janė tė Kosovės dhe Kosova ka nevojė pėr ta! Lirojini! Menjėherė!

  1. Hajredin Hyseni, deputet i PDK-sė nė Kuvendin e Kosovės

3807.Fatmir Celina, avokat – Prizren (Sa mė tepėr qė tė zgjatet paraburgimi i Albin Kurtit, ne do tė fitojmė)

3808.Feim Tahirsylaj, gazetar-redaktor (Liri pėr Albinin)

  1. Sylė Arifi, av. Puplicist
  2. Kristi Pinderi, Gazetar (REVISTA MAPO), Tiranė

3811.Ramadan Zeneli, (babai i tė plagosurit rėndė, Zenel Zeneli nė protestėn e 10 shkurtit 2007)

  1. Nebih Behluli, profesor,gazetar
  2. Bajrush Behrami, gazetar
  3. Fatmir Humolli, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  4. Fadil Tahiri, SHM
  5. Isak Shabani, mjek
  6. Faik Jashari, jurist
  7. Ismet Cakiēi, gazetar
  8. Emine Gashi, Besianė

3820.Shefki Hyseni, biznismen: Lirojeni luanin nga grilat i cili qė nga Pozharevci ku gjendej nė burg i tha Millosheviqit kriminel,e sot kriminelėt e kanė burgosur. Kriminelė janė ata qė vrasin fėmijėt tanė nė trojet e tyre.

3821.Burimi nga Drenica, (044 170 992): Lirojeni menjėherė Albin atdhetarin, trimin e Kosovės.  Ēekun e shumė politikanė tanė qė e kritikojnė Kurtin, i ka kapur droja se nuk do tė mund tė vjedhin mė. Ēeku ka hyrė rishto nė politikė dhe nuk i zgjat shumė pėr tė vjedhur.Menjėherė ta lironi Kurtin, menjėherė!

  1. Edon Tahiri,afarist,Prishtinė: Tė lirohet! Menjėherė!
  2. Faton Gashi,Besianė: Tė lirohen!
  3. Imri Kodra,shofer: Tė lirohen!
  4. Kujtim Hyseni,nxėnės: Tė lirohet! Menjėherė!

3826.Sami Koci,Gjakovė, veteran i luftės sė UĒK-sė: Ne djemtė e luftės mė shumė i besojmė Albinit sesa Ēekut, Thaēit apo Ramushit. Albini ėshtė atdhetar dhe nacionalist shqiptar, prandaj e duam lirinė e tij!

3827.Shqipja,amvise (772 344): kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė liderit tė Vetėvendosjes!

  1. Habibi,Greme (680 662): Tė lirohet! Menjėherė!

3829.Besnik Kasneci nga Peja: Liri pėr Albin Kurtin. Ėshtė turp pėr institucionet qė ai tė vuajė si nė kohėn e Serbisė.Tekefundit, krejt ēfarė po kėrkon Albini ėshtė Liri dhe Vetėvendosje!

  1. Fadil Gashi, Besianė: Tė lirohen! Menjėherė!

3831.Liridon Alijaj, nxėnės i shkollės sė mesme ekonomike nė Gjakovė: Sa mė parė tė lirohet njeriu qė ia do tė mirėn Kosovės, Albin Kurti!

3832.Mexhid Qorri, zdrukthtar, Drenas: Tė lirohen menjėherė vėllezėrit tanė, pėrndryshe Kosova s’do tė ketė rehati pa ata. Kosova ėshtė e jona!

3833.Fatlum Maliqi,Prishtinė: S’e meriton burgin Albin Kurti. Tė lirohet menjėherė!

  1. Aron Rexhepi,shkencėtar
  2. Hasan Curri,nxėnės: Tė lirohen! Menjėherė!

3836.Dr.Musa Myftari, Mitrovicė: Albini tė lirohet! Edhe pse ngapak ngutet, ai ka tė drejtė pėr shumėēka!

3837.Arben Abdullahu, sportist: Sa mė shpejt ju lutem ta lironi Albin Kurtin, sa mė shpejt. Ai ėshtė Albini i Kosovės. Arrestoni kriminelėt dhe tė korrupuarit, ata qė po e shesin Kosovėn dhe jo vetėvendosjen e popullit.Mjaft mė me rrena. Vetėm pėr karrika po luftoni, ndėrsa po i vrisni djelmoshat e Kosovės. Rroftė Vetėvensosja me zotin Albin nė krye!

  1. Basri Ahmeti,afarist,Mitrovicė: Liri pėr Albin Kurtin!
  2. Sinan Selmani, mobishop: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė!
  3. Ahmet Krasniqi,Besianė: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė!
  4. Reshat Selimi,agjent i sigurimeve: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 
  5. Bejtush Musliu, arsimtar,Verban,Viti

3843.Bekim Mazrreku,Malishevė,ish i burgosur politik. Tė lirohet Albini! Si nuk u vjen turp tė ia pėrsėritni tė njėjtėn ngjarje tė grilave tė kazamateve serbe.Mjaftė mė! Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Murat Shala dhe

3845.Sylejman Shala: : Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Fatmir Kadolli, jurist: Lirojeni Albinin!
  2. Gazmend Shala
  3. Kadri Shala
  4. Fetah Hoti,arsimtar

3850.Imrizah Gashi, student: Luten tė gjithė qytetarėt e Kosovės qė tė bėjmė ēmos pėr lirimin e Albin Kurtit!

3851.Reuf Verbani: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3852.Xhemail Dreshaj,mėsues: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Refki Musaj, bujk
  2. Sadri Musaj, anėtar OBK

3855.Merita Januzi, profesoreshė e Shkollės sė Mesme tė Bujqėsisė nė Ferizaj: Kėrkojmė me ēdo kusht lirimin e Albin Kurtit!

  1. Rabit Aliu, veteran i UĒK dhe UĒPMB: Albini ėshtė trim dhe i sinqertė!

3857.Tomė Sokoli, hotelier nga Prizreni: E pėrkrah Albin Kurtin dhe kėrkoi lirimin e menjėhershėm tė tij!

3858.Driton Susuri, student: Gjithmonė nė mbėshtetjen tuaj “Vetėvendosje!”

  1. Mustafė Berisha, Ferizaj: : Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 
  2. Islam Mani, kamarier,Ferizaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3861.Xhevdet Mani,moler: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3862.Nehat Mani,student: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3863.Afrim Mani,mjeshtėr: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Gani Rudi,profesor. Tė gjinden fajtorėt dhe domosdoshmėrisht tė lirohet Albin Kurti!

3865.Erxhan Llapashtica, Vushtrri: Burgu nuk ėshtė pėr njerėzit qė kėrkojnė vetėvendosje, por pėr kėta tradhtarėt dhe hajnat qė na qitėn nė dy gjunj!

  1. Naser Hoxhaj, Prizren: Tė lirohet Albini me shokė sa nuk ėshtė bėrė vonė!

3867.Muhamet Nuha, LPK: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Artan Ferizi

3869.Mursel Ferizi, punėtor i pensionuar i arsimit

3870.Laurent Hoxhaj, nxėnės, Prizren: Tė lirohet Albini me shokė,sepse janė djemtė e Kosovės

  1. Nijazi Gashi,Therandė: : Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 
  2. Mehdi Salltekaj,Therandė: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3873.Fatmir Nuhaj,Drenas: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3874.Myrvete Emini: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3875.Dardan Xhemollari,nxėnės nga Prizreni: Dėshira ime ėshtė qė Albin Kurti tė jetė i lirė!

3876.Abdurrahim Meēa,Prizren: Albini tė lirohet, Kosova ka nevojė pėr ty o Albin!

  1. Kenan Bushi: Duhet tė lirohen tė burgosurit politikė!

3878.Skėnder Morina, Reshtan,Therandė: Tė lirohet Albin Kurti.Nuk e ka vendin nė burg njė njeri si ai. Ai ėshtė idol i kombit shqiptar!

3879.Xhelal Salihu: Nė burg vendin e kanė tė dobėtit. Albini ėshtė i fortė e jo tradhtar i popullit!

  1. Xhelil Klinaku,pensionist: E pėrkrah filozofin e madh shqiptar. Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3881.Jeton Shabanaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Xhelil Berisha, profesor i historisė,Sharr

3883.Arben Cacaj,Deēan: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3884.Fadil Vakiēi,Gjilan:Ju lutem qė ta lironi Kurtin, sepse ėshtė plotėsisht i pafajshėm. Nuk mund t’ia ngarkoni pėrgjegjėsinė pėr ato qė nuk i ka bėrė!

3885.Familja e Bajram Haxhisė, Grabanicė,Klinė: Me ty jemi Albin deri nė liri!

3886.Enver Bunjaku, punėtor i RTK, kryetar i Ballit Kombėtar i rrethit tė Vushtrrisė

3887.Fatos Stublla, Llap: Lirojeni legjendėn!

3888.Betim Hasanaj,Qėndresė,Klinė

  1. Jahir Bekteshi,Prishtinė,punėtor: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3890.Enver Kēiku: Pėrkrahi plotėsisht lirimin e pakusht tė Albinit

3891.Pajtim Cakolli: Dua qė njeriun mė tė madh tė kombit Albin Kurtin ta lirojnė pa kushte. Menjėherė!

3892.Vjollca Ajeti, shitėse: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Selami Sadiku, bujk, Skifteraj (Viti): Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3894.(044 144 003) Po, jam pėr lirimin e Albin Kurtit. Rroftė Vetėvendosja!

3895.Agim Sulaj, nxėnės, Prizren: Ai ėshtė njė zgjedhje e shkėlqyer pėr popullin tonė.Lirojeni sa mė shpejt!

3896.Adem Eminaj, drejtor,Pejė: Tė lirohen tė pafajshmit!

3897.Hamid Maliqi,mėsimdhėnės: Lirojeni Albinin menjėherė. Pa mėdyshje ai meriton njė vend nė Parlament!

3898.Elez Elezi, tregtar: Lirojeni Albin Kurtin. Burgosni vrasėsit qė vranė dy tė rinj!

3899.Antoneta Fazlijaj, studente e historisė: Lirojeni! Nuk e meriton burgun!

3900.Xhelal Susuri, prof.nė shkollėn e mesme teknike nė Prizren: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Betulla Sadikaj: E kundėrshtoj plotėsisht ēdo dėnim tė Albin Kurtit!
  2. Qėndresa Haliti,maturante,Gjilan:Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit!

3903.Ali Besnik Tepelena: I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e heroit tė gjallė tė Shqipėrisė.Ju pėrshėndes juve, posaēėrisht Muhamet Mavrajn.

3904.Arbnor Koca: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Naser Ramadani,student,Ferizaj,
  2. Hanife Ramadani,amvise,fshati Trim dhe
  3. Shqipėrim Ramadani,ndėrtimtar dhe
  4. Leotrim Ramadani,gjimnazist: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 
  5. Shkurte Krenezi,Ferizaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3910.Arben Surdulli, Verbicė,Gjilan: i bashkohem apelit pėr lirimin e Albin Kurtit.

3911.(044 356 968): Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Besar Bajrami,nxėnės
  2. Shpejtim Sadikaj: E kundėrshtoj paraburgimin e Albin Kurtit!
  3. Erlis Shamolli, nxėnės i kolegjit Aga Xhite
  4. (044 450 967): Kosova ka nevojė pėr Albin Kurti.Ai duhet tė jetė i lirė!

3916.Xhevrie Dibrani: I bashkėngjitem mendimit tuaj pėr lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit. Pėrshėndetje!

3917.Shemsedin Gega, shef i stacionit tė autobusėve Kosovatrans, Therandė: Tė lirohet Albin Kurti. I duhet Kosovės.

  1. Arben Mazreku, Malishevė: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3919.Riza Gllasoviku, Gremnik,Klinė: Kėrkoj lirimin e pakusht tė Albin Kurtit, lider i rezistencės studentore dhe tė Vetėvendosjes

3920.Sadije Zahiti, Ulpianė,Prishtinė:Kosova ka nevojė pėr Albinin,ai duhet tė lirohet menjėherė!

3921.Bekim Mazreku, kamarier bmm,Malishevė. Lirojeni Albinin, se nuk po bėni gjė me kėtė punė! Ne jemi mėsuar tė burgosemi pėr Kosovėn!

3922.Melihate Arbanashi, Besianė: Kėrkoj qė tė lirohet i madhi Albin Kurti, pėr tė mirėn e gjithė Kosovės!

  1. Agim Krivanjeva,zjarrfikės, Kaēanik
  2. Plumb Emini,aktor: Edhe unė jam pėr lirimin e Albinit

3925.Blerina Emini: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3926.Bajam Kuleta,Besianė: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3927.Zymer Bushi, teknolog: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3928.(044 762 027): Pėr mendimin tim ai ėshtė njeriu mė i pafajshėm nė Kosovė. Rruga e pavarėsisė ėshtė mė e shkurtėr me lirimin e tij. Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Mair Kolloni: Ju lutemi, lirone Albinin!

3930.(281 311, nxėnės i shkollės sė mesme “Gjin Gazulli” Prishtinė): Ju lutem lirone Albin Kurtin!

  1. Arben Krasniqi, Tėrpezė,Malishevė: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 
  2. Arben Haxhiu,Mitrovicė: Albini duhet tė  lirohet qė tani, ora 11 e 59! Menjėherė!

3933.Nebi Dibrani: Dėshira ime ėshtė qė ta lironi Albin Kurtin, sepse ai ėshtė Albini i Kosovės!

3934.Apelit tė gazetės i bashkohen: Dukagjin Shala,Besianė

  1. Refik Shala,
  2. Etnik Shala,
  3. Ēamėrie Shala,
  4. Valbona Shala,
  5. Dardan Shala,
  6. Atdhe Shala dhe,
  7. Vendona Shala
  8. Shpend Krasniqi,arsimtar
  9. Gjylshene Murati,studente e mjekėsisė: Albin Kurti nuk e ka vendin nė burg!
  10. Enver Bajrami, mėsimdhėnės,Gjilan
  11. Hysnije Elshani,amvise: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3946.Ajet Veseli: Shpirtin nė fyt na e keni sjellė ju politikanėt e koruptuar dhe kriminelė.Albin Kurti duhet tė lirohet sa mė shpejt, se vallahi do tė pendoheni! Rroftė Vetėvendosja! Rroftė Albin Kosova!

  1. Sherifja, nxėnėse (757360): Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit!
  2. Valmir Mehmeti dhe

3949.Valmira Mehmeti: Ta qojmė deri nė fund amanetin e dėshmorėve. Tė gjithė nė frontin e madh gjithėshqiptar pėr vetėvendosje!

3950.Hekuran Hajrullahu: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Skėnder Veseli, tregtar dhe

3952.Minire Gashi, amvise: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Shani Haxhimusa, Doganaj,Ferizaj,arsimtar: Albini i duhet Kosovės.Lirojeni!
  2. Rasim Misku,Gjakovė
  3. Ngadhnjim Fetiu,
  4. Shpend Canamusa,
  5. Toska Rexha,
  6. Arbėr Fetiu,
  7. Shukrie Fetiu dhe

3960.Armen Ferizi: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Luljeta Stublla, Besianė: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 
  2. Hysni Jupaj,Studenēan,Therandė: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 
  3. Fatos Stublla, Llap:Lirojeni legjendėn Albin Kurti!

3964.Brahim Molliqaj, ish komadant i UĒK-sė nė Zonėn e Dukagjinit; Lirojeni Albin Kurtin, sepse i duhet Kosovės!

  1. Arben Syla,Bequk,Vushtrri,ekonomist: Lirone!

3966.Bedrije Bllaca, profesoreshė e gj.l.shqipe, Gjilan: Tė lirohet sa mė parė Albini me shokė dhe sa mė parė Vetėvendosje!

  1. Fatbardh Stublla dhe
  2. Xhallon Stublla: Tė lirohet legjenda e Kosovės!Menjėherė!

3969.Bujar Salihu,Ferizaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Gėzim Prekupni, elektricist, Ferizaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3971.Behram Berisha,Dardani, Prishtinė: Tė lirohet sa mė shpejt Albin Kurti me shokė. Unė s’po mund ta kuptoj se pse ende nuk u ngopėm me tė burgosur politikė nga regjimi i Serbisė. Qoftė e mallkuar ajo dorė qė ia ka vėnė prangat!

3972.Ismet Januzi,Ferizaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3973.Ramė Blakaj, veteran i UĒK, Tedel (ish Vrellė),Burim

  1. Genc Salihu,Fusha e Madhe,inxhinier
  2. Lulzim Zymberi, Verbicė e Zhegocit,Gjilan: Lirojeni Albin Kurtin, hero i gjallė!
  3. Isuf Salihu,Ferizaj: Ju lutem lirone Albin Kurtin, sepse ai nuk ka faj!
  4. Fehmi Bajraktari, “Bajraktari com”, Mitrovicė
  5. Bajram Zyba, mėsues: Lirone. Padrejtėsisht po e mbani nė burg!
  6. Meriton Axhillari, student,
  7. Durim Axhillari dhe

3981.Elez Axhillari, veteran i UĒK-sė: Albin Kurti nuk e meriton tė gjendet nė burg! Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Muhamet Beqiri, Baks,Skėnderaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

3983.Brahim Gjaka: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

  1. Arbėr Hadėrgjonaj,
  2. Rilind Mushkolaj,
  3. Qėndrim Kuqi
  4. Selmon Cacaj dhe
  5. Agon Ramosaj, nxėnės tė Deēanit: Tė lirohet Albin Kurti!
  6. Shefqet Buqaj, nėnkolonel, TMK,
  7. Qelebie Buqaj,teknike medicinale,
  8. Arbnore Buqaj,studente e gj/l.shqipe
  9. Arianit Buqaj,nxėnės dhe

3993.Ardit Buqaj: Tė lirohet menjėherė Albin Kurti dhe tė tjerėt, ndėrsa tė burgosen ata qė e shkaktuan tragjedinė!

  1. Metush Spahiu,teknik i makinerisė,
  2. Adil Spahiu, student dhe

3996.Alban Spahiu, student nga Gjilani: Mos i mbushni burgjet me njerėzit qė i duhen Kosovės.Lirojeni Albinin!

3997.Mr.Llukman Limani nga Presheva: Dashtė Allahu qė Albin Kurti me dhe gjithė ushtarėt e UĒK-sė tė lirohen sa mė shpejt.

  1. Hake Abdullahu: Lironi ata qė ia duan tė mirėn Kosovės!
  2. Labinot Sadiku, student i juridikut

4000. Adem Loshi, Pemishte, Skėnderaj:Lirojeni Albinin! Liria nuk burgoset. Duhet tė burgosen ata qė e ngulfasin lirinė!

  1. Sami Shaqiri, Oslo,Norvegji: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

4002.Kosovare Sadiku,nxėnėse: Lirojeni Albin Kurtin nga burgu i tipit tė mbyllur, tė vijė nė mesin tonė,nė tipin e burgut tė hapur!

  1. Afrim Sherifi, tregtar, Ferizaj: Tė lirohet Albin Kurti! Menjėherė! 

4004.Hazbije Sherifi,amvise: Bashkohem me apelin pėr lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit.

4005.Arianit Sherifi,punėtor: I bashkėngjitem Apelit pėr lirimin e menjėhershėm tė Kurtit me shokė.

  1. Kryesia e OJQ “Zgjimi i orės sonė...”: Bashkohemi me apelin
  2. Lirim Gashi,Brus,Nxėnės: Kėrkojmė vetėvrasjen e negociatorėve!
  3. Shpresa Xhymshiti,
  4. Ornela Xhymshiti dhe

4010.Gramos Xhymshiti: Lirojeni aktivistin e kombit shqiptar dhe shporruni nga Kosova.Kosova ėshtė e jona dhe e askujt tjetėr. Aktet kriminale tė 10 shkurtit janė nė pėrputhshmėri me karakterin tuaj  juridiko-politik Poshtė UNMIK-u!

  1. Ibush Sherifi, pensionist:Lirojeni trimin tonė,Albin Kurti!
  2. Lumnie Osmani,Vushtrri
  3. Dursim Axhillari: Albini s’e meriton kėshtu! Lirojeni! Menjėherė!
  4. Granit Gega, gjimnazist: Bashkohem me apelin.
  5. Amir Kraniqi: Liri pėr Albinin! Vetėvendosje pėr popullin!

4016.Shaban Jashari me familjen e tij nga Laberini (Sveēla),Besianė:Tė lirohet zoti Albin Kurti!

  1. Avni Pantina, Stapanicė, punėtor: Liri pėr Albin Kurtin!
  2. Luan Hoti,aktivist: Tė lirohet menjėherė Albin Kurti dhe gjithė tė burgosurit politikė!

4019.Qėndresa Hajrullahu,gjimnaziste, klasa e dhjetė,Ferizaj

4020.Albert Krasniqi, i burgosur: Lirojeni urgjentisht Albinin, sepse i nevojitet popullit nė kėto momente historike!

  1. Mirsim Mengjiqi, i burgosur,
  2. Besim Mehmeti, i burgosur,
  3. Afrim Ibrahimi, i burgosur,
  4. Armend Krasniqi, i burgosur dhe

4025.Fidan Morina, ish i burgosur: Tė lirohet menjėherė Albin Kurti dhe tė burgosurit tjerė politikė!

4026.Dr.Avdi Avdiu, pediatėr: Angazhohem pėr lirimin e Albin Kurtit!

4027.Sadetin Maliqi,

4028.Burim Maliqi,

4029.Mustafė Maliqi,

4030.Bahrie Maliqi,

4031.Jetmire Maliqi,

4032.Sabedin Maliqi,

4033.Shqipton Maliqi,

4034.Shehide Maliqi,

4035.Rifadie Maliqi dhe

4036.Afrore Maliqi

4037.Selajdin Osmanaj,Kaliēan,Burim,student nė “Fama”

4038.Besmir Murseli,Greme,Ferizaj

4039.Ajet Morina,bukėpjekės: Tė lirohet menjėherė! 

4040.Valon Sherifi, Lladovė: Tė lirohet menjėherė! 

4041.Imer Tahiri nga burgu i Mitrovicės: Lirojeni legjendėne gjallė,Albin Kurtin!

4042.Faton Kurti,Carralevė:VETĖVENDOSJE!

4043.Donlir Murseli,Greme,Ferizaj: Liri pėr Kurtin!

4044.Sofije Rashkaj,Krushė e Vogėl:Duhet tė lirohet Albin Kurti!

4045.(044 486 250):VETĖVENDOSJE!

4046.Nexhmije Nebihu dhe

4047.Miradije Berisha,absolvente tė Fakultetit tė Edukimit,Prizren: Lirone Albin Kurtin!

4048.Dashamir Asllani,Krushė e Vogėl: Lirojeni menjėherė Albin Kurtin!

4049.Drilon Jusufi,student,Vushtrri: Lirojeni Kurtin!

4050.Feriz Ēitaku, tek,ndėrtimarisė: S’jam anėtar i Vetėvendosjes, por Kurti duhet tė lirohet sa mė shpejt!

4051.Isni Saliu nga Gjakova, ndėrtimtar: Albin Kurti tė lirohet sa mė parė, ndėrsa Vetėvendosja, qė e ka shumicėn e popullit me vete, duhet ta dominojė Parlamentin qė ta shpieni Kosovėn pėrpara drejt Evropės!

  1. (044 445 466):Lirojeni menjėherė Albin Kurtin!

4053.Sami Xhyliqi, student: Edhe unė si tė gjithė qytetarėt e Kosovės i bashkohem apelit pėr lirimin e Albin Kurtit. Ky ėshtė obligim i ēdo shqiptari!

  1. Shaip Kozhani: Lirojeni!Menjėherė!
  2. Dr.Muharrem Selmani: Tė lirohet Albin Kurti!
  3. Halil Osmanaj, arsimtar nga Burimi: Lirojeni!Menjėherė!
  4. Z.Kastrati (139 207) Lirojeni!Menjėherė!
  5. Besimi nga Skifteraj (Vitia): Lirojeni!Menjėherė!
  6. Shkurte Ukaj: Lirojeni!Menjėherė!

4060.Mevlan Sadiku, student i drejtėsisė: Me respekt i nderuari M.Mavraj, lotėt mė rrodhėn kur dėgjova se e kanė burgosur trimin kosovar SHPK-ja e Bangladeshit. Apeloj qė tė lirohet sa mė shpejt nga prangat e Unmikut!

  1. Bashkim Krasniqi, punėtor: Lirojeni!Menjėherė!
  2. Naxhije Hyseni,pedagoge: Lirojeni!Menjėherė!

4063.Ibush Llapashtica,Prishtinė, ish i burgosur politik: Lirojeni!Menjėherė!

  1. Fejzullah Geci, Llaushė: Lirojeni sa mė shpejt ju lutem!
  2. Kujtesa Rashkaj: Bashkohem me apelin!
  3. Gani Miftari,Gjilan

4067.Skender Halilaj, Burgu i Dubravės: Dhimbje qė nuk pėrballohet qenka padrejtėsija kur tė bėhet prej atyre qė erdhėn qė tė na formojnė sistemin e drejtėsisė. Ju lutem, lirojeni Albin Kurtin, se nuk mund ta pėrulni me burgosje, se as Serbija me torturat mė ēnjerėzore s’ka mundur ta pėrulė. Lirojeni tė pafajshmin e arrestojeni vrasėsin! Me shpresė se Kurti nuk e ka fatin tim tė qėndrojė 5 vite pafaj nė burg, si unė, ju pėrshėndes prej burgut tė Dubraves.

  1. Hamit Hamiti, inxhinier i makinerisė
  2. Salih Salihu, profesor
  3. Avdi Xhata, profesor i Historisė
  4. Sabri Hamiti, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  5. Megzon Maloku, gazetar
  6. Shefqet Fazliu, jurist i dip.
  7. Ukshin Sfishta, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  8. Bajram Rudari, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  9. Avdi Behluli, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  10. Beēir Bahtiri, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  11. Beēir Hajrizi, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  12. Tefik Mahmuti, jurist i dip.
  13. Nexhmi Kamerolli, SHM
  14. Fadil Revuēi, jurist i dip
  15. Muhamet Fazliu, profesor
  16. Azem Namani, arsimtar
  17. Agim Dibrani, jurist i dip
  18. Bajram Vllasa, arsimtar
  19. Muhamet Latifi, jurist i dip.
  20. Faik Mahmuti, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  21. Avni Bahtiri, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  22. Isuf Latifi, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  23. Ali Latifi, ish i burgosur politik
  24. Labinot Jashari, student
  25. Ramadan Bajra, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  26. Ukshin Kosumi, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  27. Kadri Haziri, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  28. Kadri Avdiu, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  29. Islam Haziri, arsimtar
  30. Hysen Hasani, arsimtar
  31. Safet Behrami, i pa punė
  32. Musli Zejnullahu, ish-pjesėtar i UĒK-sė
  33. Izjah Rexhepi, biznesmen
  34. Mentor Rexhepi, zv. drejtor
  35. Liridon Rexhepi, student
  36. Bardhok Rexhepi
  37. Qamile Rexhepi, Amvise
  38. Dorentina Rexhepi, Nxėnėse
  39. Remzie Rexhepi, nga Mogilla e Vitisė

4107.Arif Abazi, (prind i Dėshmorit tė luftės sė UĒPMB (Komandant Miratoca) –Preshevė

  1. Fatmir Ēaka, koordinator lokal i Asamblesė Rinore – Kaēanik
  2. Mustafė Lipaj, inxhinier, i burgosur politik Gjermani
  3. Hyrie Lipaj, arsimtare-Gjermani
  4. Isa Lipaj, arsimtar, Studenicė-Burim
  5. Mahie Lipaj, arsimtare, Studenicė-Burim
  6. Idriz Bajraktari, Vrellė-Burim
  7. Blerim Berisha, student
  8. Bislim Syla, veteran i UĒK-sė
  9. Islam Haxhiu, gazetar - Gjakovė

4117.Muala Qukpishti Ymeri – Doganiere (Jeni tė mrekullueshėm “Epoka e re”)

  1. Nora Istrefi (Lirojeni Albin Kurtin!)
  2. Naime Thaēi, nxėnėse, Xėrxe-Rahovec
  3. Rukije Krasniqi
  4. Gėzim Karaxhiu

4122.Valon Arifi – Disajner (Ėshtė lehtė tė kuptohet se themelet e Vetėvendosjes nuk i bėri Hashim Thaēi, Ibrahim Rugova, Agim Ēeku... Liri pėr Albin Kurtin)

  1. Burim Hamzė Thaqi, student, Xėrxe-Rahovec
  2. Safet Ali Thaqi, gardian nė Qarkun e Prizrenit, Xėrxe-Rahovec
  3. Mustafė Ali Thaqi, Xėrxe-Rahovec
  4. Visar Rushiti, student, Mitrovicė

4127.Ali Hajrulla Thaqi, Xėrxe-Rahovec, babai i Dėshmorit Hamzė Thaqi 

  1. Ilir Rexhepi, teknik i Komunikacionit

4129.Fitore Bokshi (Tė lirohet Albin Kurti dhe tė burgosurit e tjerė politikė, MENJĖHERĖ! Tė vetmit qė duhet tė japin pėrgjegjėsi pėr vrasjet e protestės sė fundit janė policėt tanė dhe ata ndėrkombėtarė, tė cilėt njė dhunė tė tillė u pa shumė mirė qė e kishin planifikuar... LIROJINI!)

  1. Naser Thaqi, student, Xėrxė-Rahovec

4131.Zeqir Bekolli, gazetar (Albini ėshtė njeriu qė paralajmėroi mė sė miri rrezikun qė i kanoset Kosovės nga decentralizimi. Me mbajtjen e tij nė burg po synohet tė heshtet e vėrteta)

  1. Visar Bajrami, nxėnės Izbicė
  2. Halide Krasniqi, infermiere
  3. Labinot Krasniqi, Gjermani
  4. Agon Krasniqi, kontrollor i trafikut ajror
  5. Dardane Krasniqi, Zyra Zvicerane

4137.Hamit Buzhala, Budakovė, ish-i burgosur me Albinin, (Krenohem qė tė njoha gjatė bashkėvuajtjes nė burgjet e Serbisė)

4138.B. Junuzi (Nuk dua tė komentoj shumė dhe nuk dua ta bėj mesazhin tim njė Poezi apo njė Roman, dua shkurt tė them: O me dėshirė... O me dhunė, lirimi i Albin Kurtit ėshtė i caktuar me datė)

4139.Imer Deliu, ish-epror i lartė i UĒK-sė dhe kryetar i Listės sė bashkuar Qytetare-Drenas

  1. Avdyl Krasniqi, prof. i Fizikės-Drenas
  2. Aziz Bardhi, arsimtar-Drenas
  3. Izet Ibrahimi, mr. i Shkencave Teknike-Drenas
  4. Ferki Karagja, -Drenas
  5. Lah Elshani, inxh. i Makinerisė-Drenas
  6. Xhemajl Berisha, mėsimdhėnės dhe pėrfaqėsues i rinisė-Drenas
  7. Tahir Zeneli, inxh. i Teknologjisė-Drenas
  8. Maliq Morina, SHLE-Drenas
  9. Salih Muliqi, Fakulteti i Pedagogjisė-Drenas
  10. Gani Krasniqi, drejtor-Drenas

4150.Sokol Krasniqi, prof. i gjuhės Angleze-Drenas (Dėgjojeni zėrin e arsyes! Lirojeni menjėherė!)

4151.Pajtimja, Valdetja, Ardiana nga Vitia (E dėshirojmė lirimin e Albin Kurtit sa mė shpejt. Ai ėshtė i pafajshėm)

4152.Shpresa Kosova

  1. Safet dhe Sevdije Zenuni, Belgjikė
  2. Sahit (Bejtė) Krasniqi, Dajkoc-Dardanė, Veteran i Arsimit
  3. Shani Haxhimusa, arsimtar
  4. Adriatik Haxhimusa
  5. Tafil Morina, Rixhevė-Klinė
  6. Bashkim Krivanjeva
  7. Dr. Syzana Hadergjonaj

4160.Agim Hadergjonaj, Teknik Specialist i Kontrollit tė Kualitetit nė Sistemet Komutuse

  1. Kenan Sopa
  2. Herolind Aliu, Kaufmann, Zvicėr
  3. Selvishae Jashari – Fribourg (Zvicėr)
  4. Kushtrim Jashari – Fribourg (Zvicėr)
  5. Jashar Jashari – Fribourg (Zvicėr)
  6. Habibe Jashari – Moudon (Zvicėr)

4167.Behar Berisha, kėshilltar (Lirojeni, menjėherė! Kėtė qė po e bėni ju e ka bėrė veē regjimi i Milloshit, "o ju millosheviqat shqiptarė")

4168.Kushtrim Kameri, student dhe aktivist i Vetėvendosjes, Prishtinė (Apel pėr pjesėmarrje masive nė DEMONSTRATĖN e 3 Marsit dėshira e Albinit)

  1. Fehmi Berisha, profesor, Cyrih
  2. Mejreme Berisha, mjeke, Cyrih

4171.Kastriot e Kreshnik Berisha, nxėnės me qėndrim tė pėrkohshėm nė Cyrih

  1. Fatos Maxhuni, Mitrovicė, ekonomist
  2. Xhevahire Kastrati, fshati Zahaq
  3. Fadil Bajrami, Stagovė-Kaēanik, Saskatchewan Kanada
  4. Imam Afez Avdyl, nga Grushina
  5. Kadri Barileva, kamarier, Gjakovė
  6. Floranta Radogoshi, Barileva, motėr medicinale, Gjakovė
  7. Driton Neziri, nga Gjermania
  8. Ismail dhe Gėzime Haxhiu, Teknikė
  9. Saranda Sahiti, studente
  10. Shaban Veseli, Mitrovicė
  11. Shemsije Veseli, Mitrovicė
  12. Afėrdita Veseli, Mirtovicė
  13. Ramadan Veseli, Mitrovicė
  14. Agim Veseli, Mirtovicė
  15. Fisnik Veseli, Stdent-Mitrovicė
  16. Kaltrina Veseli, Nxėnėse-Mirtovicė
  17. Adelina Veseli, Nxėnėse-Mitrovicė
  18. Rrustem Voca, Pensionist-Mitrovicė
  19. Hamide Voca, Mitrovicė
  20. Myrvete Voca, Mitrovicė
  21. Rabije Voca, Studente-Mitrovicė
  22. Mimoza Qela, studente
  23. Mentor Rashica, Kristiansand, Norvegji
  24. Avni Xhafa, Mitrovicė
  25. Mehmet Karaxhiu
  26. Nazan Karaxhiu
  27. Masar Kuksi
  28. Fahri Kuksi
  29. Adni Kuksi
  30. Bajram Kuksi
  31. Sahit Kuksi
  32. Arlind Kuksi
  33. Ardijan Kuksi
  34. Atdhe Kuksi
  35. Gjeni Kuksi
  36. Arbern Kuksi
  37. Alban Kuksi
  38. Nijazi Kuksi
  39. Eni Kuksi
  40. Arijeta Kuksi
  41. Nevin Kuksi
  42. Gjylizar Kuksi
  43. Bekim Latifi
  44. Ymer Latifi
  45. Denis Latifi
  46. Iqram Latifi
  47. Nazmije Kuksi
  48. Blerta Kuksi
  49. Besart Sadiku, biznesmen
  50. Arta Kosumi, studente e Matematikės

4222.Fitore Rexhepi, nxėnėse nė shkollėn ekonomike "Marin Barleti" nė Gjilan nė kl XII/9 drejtimi "Ass. Juridik"

  1. Bahtir Cakaj, vozitės, Gjermani
  2. Hakif Rexhepi, nga Gjermania, ish i burgosur politik
  3. Flamur Rexhepi, nxėnės nga Gjermania
  4. Valon Rexhepi, nxėnės nga Gjermania
  5. Zenel Hasaj, nga fsh. Gabrricė e Kaēanikut
  6. Xhevdet Berati, nxėnės nga Kaēaniku

4229.Bashkim Ameti (Liri pėr Albin Kurtin, sė bashku deri nė Vetėvendosje!)

  1. Advije Hasaj, nga fsh. Gabrricė e Kaēanikut
  2. Ilir Mazreku, Inxhinier i Biologjisė
  3. Agron Hasaj, nga fsh. Gabrricė e Kaēanikut

4233.Amet Isaj, koordinator i Vetėvendosje!-s nė fsh. Duraj tė Kaēanikut

  1. Ruzhdi Salihaj, Duraj, Kaēanik, aktivist i Vetėvendosje!-s
  2. Agron Isaj, Duraj, Kaēanik, aktivist i Vetėvendosje!-s

4236.Refet Salihaj, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s nė fsh. Duraj

  1. Heset Isaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  2. Zekė Nivokazi, Gjakovė
  3. Alban Ramadani, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  4. Hamzi Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  5. Arsim Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  6. Basri Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  7. Ardian Salihaj, pėrgjegjės i Vetėvendosjes nė fsh. Duraj
  8. Avni Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  9. Ardianit Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  10. Buletin Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  11. Shefqet Salihaj, Duraj,  aktivist i Vetėvendosje-s
  12. Hazbi Fazliu, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  13. Hizri Fazliu, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  14. Isa Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  15. Rrustem Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  16. Gėzim Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  17. Kushtrim Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  18. Nesret Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  19. Kushtrim N. Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  20. Lutfi Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  21. Veton Beqiraj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  22. Bardh Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  23. Ylber Isaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  24. Ukshin Isaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  25. Ejup Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  26. Sabit Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  27. Blerim Zenuni, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  28. Shefket Ramadani, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  29. Skender Ramadani, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  30. Kushtrim Ramadani, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  31. Urim Ramadani, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  32. Banush Fazliu, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  33. Burim Salihaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  34. Muharrem Isaj, Duraj, aktivist i Vetėvendosje-s
  35. Gani Kurtaj, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh. Gabrricė
  36. Agron Hasaj, , Gabrricė, koordinator i Vetėvendosjes nė Duraj
  37. Muzafer Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  38. Jeton Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  39. Burim Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  40. Kadri Hasaj, pėrgjegjės i Vetėvendosjes pėr Gabrricė
  41. Besnik Hasaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  42. Arsim Kurtaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  43. Selim Hasaj, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh, Gabrricė
  44. Festim Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  45. Menduh Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  46. Sadat Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  47. Burhan Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  48. Mentor Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  49. Elbasan Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  50. Avdush Hasaj, Pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh. Gabrricė
  51. Mustafė Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  52. Ibrahim Hasaj, Gabrricė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  53. Bardhyl Baftiu, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh Dubravė
  54. Kushtrim Prushi, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh Dubravė
  55. Xhevdet Guri, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh. Nikaj
  56. Mensur Dashi, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s nė fsh. Stagovė
  57. Valton Tifeku, Doganaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  58. Flamur Prushi, Prushaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  59. Arsim Prushi, Prushaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  60. Afrim Prushi, Prushaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  61. Halim Prushi, Prushaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  62. Metush Prushi, Prushaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  63. Meriton Prushi, Prushaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  64. Hizer Vogliqi, Prushaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  65. Arton Salihu, Baicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  66. Nexhmedin Salihu, Baicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  67. Adelina Salihu, Baicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  68. Muzafer Salihu, Baicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  69. Nderim Salihu, Baicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  70. Arsim Osmani, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh. Elezaj
  71. Nexhat Memishi, Elezaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  72. Ardijan Ismajli, Elezaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  73. Driton Ismajli, Elezaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  74. Femi Luma, Elezaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  75. Besim Luma, Elezaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  76. Nuhi Osmani, Elezaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  77. Labinot Sahiti, Elezaj, aktivist i Vetėvendosje!-s
  78. Abedin Rramani, Brod aktivist i Vetėvendosje!-s
  79. Besnik Rramani, Brod aktivist i Vetėvendosje!-s
  80. Admir Rramani, Brod aktivist i Vetėvendosje!-s
  81. Ilirjana Hyseni, Firajė aktiviste e Vetėvendosje!-s
  82. Besarta Sylejami, Firajė aktiviste e Vetėvendosje!-s

4319.Shkodran Elezi, pėrgjegjės i Vetėvendosje!-s pėr fsh. Sllatinė tė Kaēanikut

  1. Albana Topojani, Doganaj aktiviste e Vetėvendosje!-s
  2. Liridon Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  3. Burim Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  4. Shqiprim Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  5. Imrane Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  6. Nexhat Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  7. Nehat Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  8. Arben Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  9. Jeton Vogliqi, Gėrlicė, aktivist i Vetėvendosje!-s
  10. Metush Zenuni, Duraj, prof i historisė
  11. Atdhe Zenuni, Duraj, nxėnės
  12. Kushtrim Zenuni, Duraj, nxėnės
  13. Mėrgim Salihaj, Duraj, nxėnės
  14. Mensur Zenuni, Duraj, student
  15. Shkumbim Salihaj, Duraj, nxėnės
  16. Shqipdon Salihaj, Duraj, nxėnės
  17. Blerton Salihaj, Duraj, nxėnės
  18. Hasan Salihaj, Duraj, elektricist
  19. Beqir Salihaj, Duraj, shofer
  20. Xhemajl Salihaj, Duraj, punėtor
  21. Kadri Isaj, Duraj, punėtor
  22. Mentor Isaj, Duraj, nxėnės
  23. Shkezen Isaj, Duraj, Kaēanik nxėnės
  24. Selim Zenuni, Duraj, punėtor
  25. Zjadin Zenuni, Duraj, taksist
  26. Imri Fazliu, Duraj, punėtor
  27. Bajram Zenuni, Duraj, punėtor
  28. Niazi Zenuni, Duraj, punėtor
  29. Fazli Hasaj, Gabrricė, punėtor
  30. Ruzhdi Fazliu, Gabrricė, Kaēanik punėtor
  31. Veton Hasaj, Gabrricė, nxėnės
  32. Dardan Hasaj, Gabrricė, nxėnės
  33. Xhevat Hasaj, Gabrricė, shofer autobusi
  34. Shefket Hasaj, Gabrricė, punėtor
  35. Rrustem Hasaj, Gabrricė, punėtor
  36. Hamit Hasaj, Gabrricė, pensioner
  37. Blerim Hasaj, Gabrricė, Kaēanik punėtor
  38. Bujar Kurtaj, Gabrricė, punėtor
  39. Fatmir Kurtaj, Gabrricė, arsimtar
  40. Razim Kurtaj, Gabrricė, punėtor
  41. Bekim Kurtaj, Gabrricė, punėtor
  42. Agron Beqiraj, Duraj, nxėnės
  43. Hamdi Salihaj, Duraj, punėtor
  44. Nesret Salihaj, Duraj, punėtor
  45. Emin Fazliu, Duraj, punėtor
  46. Milaim Salihaj, Duraj, punėtor
  47. Kadri Fazliu, Duraj, punėtor
  48. Selim Fazliu, Duraj, punėtor
  49. Avni Prushi, Prushaj, Kaēanik punėtor
  50. Sead Prushi, Prushaj, nxėnės
  51. Zilbehar Prushi, Prushaj, doktor
  52. Danush Prushi, Prushaj, punėtor
  53. Fuad Prushi, Prushaj, student
  54. Ramadush Prushi, Prushaj, shitės
  55. Megjid Prushi, Prushaj, punėtor
  56. Xhemajl Prushi, Prushaj, arsimtar
  57. Zahir Prushi, Prushaj, tregtar
  58. Lulzim Vogliqi, Gėrlicė, taksist
  59. Sabit Vogliqi, Gėrlicė, punėtor
  60. Bajram Vogliqi, Gėrlicė, punėtor
  61. Osman Vogliqi, Gėrlicė, punėtor

4381.Bajram Memishi, Elezaj, 

  1. Mentor Memishi, Elezaj, punėtor
  2. Avdullah Memishi, Elezaj, nxėnės
  3. Adnan Memishi, Elezaj, punėtor
  4. Islam Memishi, Elezaj, punėtor
  5. Haki Memishi, Elezaj, punėtor
  6. Zjadin Osmani, drejtor i shf. Nazmi Osmani, Elezaj
  7. Burim Osmani, Elezaj, shitės
  8. Elez Osmani, Elezaj nxėnės
  9. Argjend Kuqi, Elezaj, punėtor
  10. Shpend Kuqi, Elezaj, sigurim
  11. Shofki Osmani, Elezaj, punėtor
  12. Besnik Osmani, sigurim
  13. Arian Osmani, Elezaj, nxėnės
  14. Daut Osmani, Elezaj, pensionist
  15. Ramadush Osmani, Elezaj, ars. i gj. angleze
  16. Ramė Ismajli, Elezaj, punėtor
  17. Gzim Ismajli, Elezaj, punėtor
  18. Hesat Ademi, Elezaj, ars. i Gjeografisė
  19. Danush Osmani, Elezaj, punėtor
  20. Afrim Mustafa, Elezaj, gazetar
  21. Minir Osmani, Elezaj, taksist
  22. Ismajl Elezi, Elezaj, ars i Matematikės
  23. Nezir Doda, Elezaj, shėrbėtor
  24. Arsim Ademi, Elezaj, punėtor
  25. Nexhat Osmani, Elezaj, punėtor
  26. Pishina Me&Di, Doganaj
  27. Free Shop 99, Doganaj
  28. Radio Zėri Sharrit 93. 4 Mhz, Doganaj
  29. Deda Komerc, Doganaj
  30. Gjelltore Saranda, Doganaj
  31. N. T. Pardiani Company Gmbh, Doganaj
  32. Ballkan Petrol, Kaēanik
  33. Veterina Med, Doganaj
  34. N.T.T Beka, Doganaj
  35. Nexhmedin Osmani, Elezaj, gazetar
  36. Rabie Elezi, Sllatinė, gazetare
  37. Emin Rramani, Brod, mekanik
  38. Avni Topalli, Doganaj, elektricist
  39. Selim Deda, Doganaj, punėtor
  40. Emin Rudi, Rudaj, elektricist
  41. Shkėndia Petrol, Matlum, Kaēanik
  42. Ukė Bajram Dreshaj, pensionist Vrellė Burim
  43. Ali Emini, Shkup
  44. Haki Memeti, Grushin
  45. Ibush Emini, Grushin
  46. Mustafa Selimaj, Zvicėr
  47. Mehmet Bislimi, poet dhe publicist
  48. Rifat Kodraliu, Zvicėr
  49. Naser Tasholli nga Holanda (i lindur nė Ferizaj)
  50. Fehmi Gashi, Llapushnik
  51. Refik Kryeziu, mr. i Ekonomisė
  52. Artan Kryeziu, student
  53. Dr Arsim Latifaj, kirurg
  54. Mehmet Sulaj, arsimtar, Prizren
  55. Alban Sulaj, student, Prizren
  56. Merxhan Saramati, ish-aktivist i UĒK-sė Prizren
  57. Bekim Sulaj, automekanik, Prizren
  58. Valon Sulaj, ekonomist, Prizren
  59. Blerim Sulaj, teknik medicinal, Prizren
  60. Sehat Sulaj, ekonomist, Prizren

4442.Bardhyl Sulaj, nxėnės, Prizren (Dėshirojmė lirimin sa mė tė shpejtė tė aktivistit tonė tė shquar...)

  1. Gani Buēinca, Muzikolog
  2. Olisa Buēinca, nxėnėse
  3. Besa Ēeku-Buēinca, Gazetare e RTK
  4. Butrint Buēinca
  5. Njomza  Simnica, studente
  6. Enver  Rexhepi, Runikė
  7. Hasim Rexhepi, Runikė
  8. Herolind Rexhepi, Runikė
  9. Armend Rexhepi, Runikė
  10. Fatmire Aliu, Pflegefachfrau, Zvicėr
  11. Rita Aliu, Studente, Zvicėr
  12. Granit Aliu, Student, Zvicėr
  13. Arta Mata, Hausfrau, Zvicėr
  14. Driton Braha, Lagerscheff, Gjermania
  15. Ilir Ademi, Student, Zvicėr
  16. Ilijaz Ademi, Lager, Zvicėr
  17. Diana Sheremeti, shtėpiake
  18. Labinot Latifi, Techniker, Zvicėr
  19. Selime Shabani, Sekretäin, Zvicėr
  20. Zyra Fetahi, Moter medizinale, Zvicėr
  21. Lendita Bivolaku, kameriere, Zvicėr
  22. Ilir Mahmuti, mekanik
  23. Lirie Prizereni, Inxhiniere, Zvicėr
  24. Sadri Selami, Lagerist, Zvicėr
  25. Bujamin Selami, Bodenleger, Zvicėr
  26. Tina Kurti, frizere, Zvicėr
  27. Mirela Mexhuani
  28. Zgjim Bunjaku
  29. Herolind Bunjaku
  30. Mona Besiri, nėpunėse administrative nė Bruksel
  31. Bashkim Hoxhaj, gazetar, Gjermani
  32. Hysnike Hoxhaj, arsimtare, Gjermani
  33. Liridon Dujaka, nxėnės, Gjermani
  34. Vlora Dujaka, shitėse, Gjermani
  35. Refki Hoti, punėtor, Gjermani
  36. Femije Hoxha, amvise, Gjermani
  37. Erza Lajēi
  38. Gramos Hasaj

4481.Shqipe Azemi, gazetare-Ferizaj (Albini duhet tė dalė jashtė mureve tė burgut, Kosovės nuk i duhet njėmendimėsia, Kosovės i duhet njeriu i lirė)

  1. Xhevahire Lajēi, Nakull, Peje
  2. Shqipron Krasniqi, gjimnazist nga Prizreni
  3. Armend Baraliu
  4. Arbėr Baraliu
  5. Arta Baraliu
  6. Blerta Baraliu
  7. Halim Baraliu
  8. Rabije Baraliu

4490.Adnan Asllani, (Ata kanė frikė nga liria e Albinit, i cili po kėrkon liri pėr popullin, pra ata kanė frikė nga liria e popullit)

  1. Enver Bajrami

4492.Arben Gecaj, sociopedagog - Ministria pėr punė sociale kantoni Zürichut

4493.Rreze Gecaj, universiteti zürichut- departamenti Biologjia Molekulare

  1. Ukė Baftjaraj, nxėnės
  2. Dr. Shkelzen Fetiu, specialist i anestezionit
  3. Arta Fetiu, ekonomiste e diplomuar
  4. Sahit Muharremi, kontabilist
  5. Fatime Muharremi, motėr medicinale
  6. Arta Muharremi
  7. Visar Kuqi

4501.Mirvete Xhemaili, pensioniste (Liri pėr Albin Kurtin dhe tė burgosurit tjerė politikė!)

4502.Mustafė Xhemaili, poet e publicist, Zvicėr: (BURGOSJA e Albin Kurtit me shokė,  PRANGA mbi lirinė e Kosovės! LIRIA pėr Albin Kurtin me shokė,  VETĖVENDOSJA pėr Kosovėn! LIRI pėr Albin Kurtin dhe tė burgosurit tjerė politikė nė Kosovė!)

  1. Qamil Durmishi, Vaasa Finlandė
  2. Drita Durmishi, Vaasa Finlandė
  3. Majlinda Durmishi, Vaasa Finlandė
  4. Ardian Durmishi, Vaasa Finlandė
  5. Ardiana Durmishi, Vaasa Finlandė
  6. Xhezair Sopaj, Pensionist
  7. Azbije Sopaj, Amvise
  8. Rindush Sopaj, punėtore
  9. Mirfat Sopaj, Bukėpjekės
  10. Adriatik Sopaj, nxėnės
  11. Fitore Sopaj, nxėnėse
  12. Adrian Sopaj, nxėnės
  13. Shpend Ademi, Suedi
  14. Genc Kastrati, student nė fakultetin juridik UP

4517.Sabedin Bllaca, zv/drejtor i firmės "BLLACA" nė Saskatoon, Saskatchewan, Kanada

  1. Feride Bllaca, Saskatchewan Kanada
  2. Abit Sinani, xehetar
  3. Besim Grajqevci, teknik i xehetarisė
  4. Halim Bunjaku, bujk
  5. Bedri Shala, teknik i xehetarisė
  6. Demė Kolludra, pris. i elektros
  7. Kamber Bunjaku, axhustator
  8. Naim Krasniqi, axhustator

4526-4539.Menderes Susuri, punėtor nė Gjermani (solidarizohem unė me 14 anėtarė tė familjes. Poshtė dhunės ndaj Lėvizjes Vetėvendosje!)

4540-4549.Grup shokėsh nga Kopenhaga e Danimarkės (Fezhri Asipi, Ruzhdi e Bekim Avdiu, Nadi Ymeri, Abdilbaki Ademi, Ilias Jonuzi, Lutfi Jonuzi, Mirsat Cavdar, Agim Zeqiri dhe Beqir Jonuzi)

4550-4563.              14 anėtarėt e familjes Berisha nga Arbana e Prizrenit (Ruzhdi, Nexhmedin, Mihrije, Hajrije, Gjylie, Rabie, Arianit, Xhemajli, Bujana, Drilon, Sazan, Drenusha, Rina dhe Donika)

4564-4566.              Sefedin Zeqiri (i bashkėngjitem peticionit pėr lirimin e Albin Kurtit me familje Elen dhe Alisėn, me qėndrim nė Gjermani)

4567-4572.              Rexhep Maloku, me familje 6 anėtarėshe me banim nė Suedi

4573-4576.              Bujar Maloku me familje 3 anėtarėshe me banim nė Malmö Suedi

4577-4583.              Agim Salijaj, me familjen 6 anėtarėshe, Zvicėr

4584.Florida ilazi-studente: Tė lirohet! Menjėherė!

(APELI VAZHDON ēdo ditė...

Presin pėr botim edhe mijėra mesazhe nga Ju. Ju qė keni shkruar, mesazhet i keni te ne! Do tė botohen njė pėr njė. Bashkangjitu edhe ti. Tregoji edhe njė shoku qė s’ka dėgjuar pėr apelin. Emri juaj do tė botohet nė gazetė. Bota po e sheh dhe po e vlerėson kėtė solidaritet tė madh ndėrshqiptar! Natyrisht, edhe Albini nė burg. Ai na ka tė gjithė neve qė po solidarizohemi me tė dhe nuk ndihet i vetėm!

Shkruani vetėm njė herė njė mesazh  nė e-mailin  epokaere_mm@hotmail. com, ose nė numrin e telefonit (044) 602 602.

Nėse s’mund tė bėsh asnjėren nga kėto, shkruaje dikund njė grafit me emrin e Albin Kurtit ose tė idealit tė tij, vetėvendosjen pėr kėtė vend. Kjo i ndihmon shumė lirimit tė  Albinit me shokė... Do tė bėsh njė punė tė madhe kėshtu! Bėje, dhe thjesht, mos ta ndin!

________________________

APEL

pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė burgosurve tjerė politikė nga burgjet e UNMIK-ut me moton:

Lirojini, menjėherė! (PJESA 9)

 

Lirojeni! Menjėherė! Ai ėshtė yni!

Lirojeni Albinin se do t’ju gjykojė historia

Ne qytetarėt e poshtėshėnuar kėrkojmė lirimin nga paraburgimi tė aktivistit politik Albin Kurti, i burgosur politik, dhe tė tė gjithė tė burgosurve politikė nė Kosovė. Ai dhe ata janė tė Kosovės dhe Kosova ka nevojė pėr ta! LIROJINI! MENJĖHERĖ!

4585.Enver Idrizi, ish kampion botėror i karatesė, me qėndrim nė Gjermani: Liri pėr Albin Kurtin!

  1. Bardhyl Mahmuti, politikan: Burgosja e Albinit ėshtė sinonim i tendencave pėr ta burgosur lirinė!

4587.Fazli Musliu, Besianė: Liri pėr vėllaun tonė Albinin, Liri pėr Kosovėn!

4588.Islam Ejupi, fotodokumentist i gazetės “Rilindja” me anėtarėt e familjes:

  1. Fatime Ejupi,
  2. Safet Ejupi,
  3. Drilon Ejupi,
  4. Lorik Ejupi,
  5. Avdi Ejupi dhe
  6. Makfire Ejupi

4595.Ismajl Kurteshi, Gjilan (Lirimi i Albinit duhet tė ndodhė menjėherė Ky lirim duhet ta shėnojė fillim i fundit tė burgosjeve politike qė aq shumė e dėmtuan Kosovėn gjatė 100 viteve tė fundit)

4596.Isabelle Bauduin, (Lirojeni Albinin se do t’ju gjykojė historia)

  1. Hamit Lala
  2. Bektesh Lala
  3. Naim Lala
  4. Nafie Lala
  5. Adile Lala
  6. Remzie Lala
  7. Saxhide Lala
  8. Feride Lala
  9. Hilmie Lala
  10. Slvete Lala
  11. Selvinaze Lala
  12. Ramadan Elshani
  13. Leutrim Kryeziu, nxėnės
  14. Rrustem Gashi, Studenicė e Burimit
  15. Halil Zeqiraj, Studenicė
  16. Florim Zeqiraj, Studenicė
  17. Ilir Kuqi, Studenicė
  18. Gazmend Zeqiraj, Studenicė
  19. Lulzim Zeqiraj, Studenicė
  20. Adem Sylejmani, gazetar i revistės Ēlirimi
  21. Jetmir Sejfuli, kryetar i Pėrgjithshėm i USSHM-sė
  22. Ylber Jahija, sekretar
  23. Lirim Xheladini, kryetar i degės sė USSHM-sė nė UEJL
  24. Drita Mehmedi, kryetare e degės sė USSHM-sė nė USHT
  25. Abdylselam Selami, kryetar i degės sė USSHM-sė nė UKM (Shkup)
  26. Mergjize Sejfullai, kryetare e Kuvendit tė USSHM-sė
  27. Aziz Avdiu, koordinator
  28. Kushtrim Demukaj, arkėtar

4625.Lule Hyseni, kryeredaktore e revistės studentore "Studenti Shqiptar"

  1. Arjeta Ahmedi
  2. Amira Bujamini
  3. Lejla Mustafa
  4. Valjeta Mema
  5. Sefedin Zymberi

4631.Rexhep Rexhepi, USSHM: Duke analizuar situatėn politike nė tė cilėn gjendet populli shqiptar dhe mė konkretisht ai i Kosovės, Ne, Unioni i Studentėve Shqiptarė nė Maqedoni, pas shumė komenteve dhe hulumtimeve tė shqyrtuara, si dhe pas analizimit tė protestės sė 10 shkurtit, ku pjesėmarrės kishte dhe anėtarė tanė, tė cilėt vėrtetuan qė Lėvizja Vetėvendosje! bėri njė proteste dinjitoze dhe mė se e domosdoshme, vendosėm qė tė pėrkrahim iniciativėn pėr mbledhjen e peticionit qė do tė shėrbente pėr lirimin e Albin Kurtit. Kėtij Peticioni i bashkėngjiten tė gjithė studentėt shqiptarė nė Maqedoni qė tani janė pjesė e USSHM-sė. Nėse do tė jetė e nevojshme jemi tė gatshėm qė tė pėrkrahim edhe me njė iniciativė konkrete nė Maqedoni, ashtu siē kemi pėrkrahur Peticionin pėr Pavarėsi tė Kosovės tė organizuar nga Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane dhe Peticionin pėr Ramush Haradinaj. Mbeteni tė pėrshėndetur “Epoka e re” dhe ju pėrgėzojmė pėr iniciativėn.

4632.Ramiz Kukaj, punėtor: Lirojeni! Menjėherė!

4633.Gėzim Dashi, Stagovė, Kaēanik: Lirone Albin Kurtin me shokė, sepse janė pa faj. Burgosni tė gjithė ata tė Qeverisė komuniste nė Kosovė dhe gjykatėsit komunistė!

  1. Zahir Berisha, veteran i UĒK, Malishevė: E dua menjėherė lirimin e Albin Kurtit nga burgu!

4635.Milaim Memaj nga Zhuri: Kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit, liderit tė Vetėvendosjes, qė e duam aq shumė!

4636.Albulena Tafallari nga Prizreni, studente e Shkencave Politike

4637.Ramadan Ramadani, teknik i ndėrtimtarisė sė lartė, Gjilan: Rroftė Vetėvendosja! Lirone Albin Kurtin!

4638.Feim Rushiti, nga Prishtina, biznesmen: Lirojeni! Menjėherė! Ai ėshtė yni!

  1. Kamber Zeqiraj, Mr.sc. i shkencave tė mjekėsisė

4640.Nebi Dakaj, Prizren, Imam i f.sh Korishė: Kėrkojmė lirimin e Albin Kurtit, sepse as Zoti nuk e dėnon njeriun i cili kėrkon lirinė e popullit tė tij!

4641.Faton Tafallari nga Prizreni, student i juridikut nė Prishtinė: Lirojeni Albin Kurtin!

4642.Xhevdet Ramadani, teknik i stomatologjisė, Gjilan: Lirone Albin Kurtin, sepse ėshtė i pafajshėm!

  1. Behare Tafallari nga Prizreni, arsimtare: Lirojeni Albin Kurtin!

4644.Imer Azemi, nga Turuqica, tregtar nė Orllan. Mendoj se ēdo minut i mbajtjes sė Albin Kurtit nė burg ėshtė humbje e madhe pėr popullin e Kosovės, ndėrsa ėshtė e mirė pėr UNMIK-un dhe klasėn sunduese tė Kosovės.

4645. Arbėr Jerliu, nga Gjilani, nxėnės: Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit sa mė par. Sot mė shumė se kurrė kemi nevojė pėr tė!

4646.(44620603): Liri pėr Albin Kurtin, sa mė shpejt!

  1. Selatin Pacolli, punėtor

4648.+37744709161: Lirojeni Albin Kurtin!

4649.Ramadan Tafallari nga Prizreni, arsimtar: Lirojeni Albin Kurtin!

4650.Vjollcė Sherifi, studente: I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit.

4651.Bekim Islami, tregtar nga Besiana: I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e Albin Kurtit.

4652.Musa Krasniqi, Besianė: Lirojeni menjėherė Albinin!

  1. Burim Kryeziu, student

4654.(44788466) Besniku nga Albaniku: Ju lutem pėr lirimin e Albinit, sepse Kosova ka nevojė pėr tė.

  1. Isuf Asllani, profesor

4656. Agron Ramadani: Ju lutem lirojeni Albin Kurtin, ai ėshtė njeri i pafajshėm, duhet tė jemi krenar qė ka Kosova kėsi njerėz, unė jam nxėnės, lirojeni Kurtin, vetėvendosje!

4657.Mursel Byqmeti, invalid: Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit

  1. Ariana Fetoshi, studente e UP-sė.
  2. Aziz Latifi, profesioni teknik.

4660.Shemsi Zhdrella, nga Besiana: Edhe pse nuk jam pjesėtar i Vetėvendosjes, kėrkoj qė Albin Kurti sa mė shpejt tė lirohet nga kazamatet e UNMIK-ut, se boll ka vuajtur nga kazamatet e shkive te regjimit tė Milloshit!

  1. Bali Dervishi, ish i burgosur politik, Vushtrri: Liri pėr Albin Kurtin

4662.Nuhi Hyseni, Jurist i diplomuar: Apeloj dhe kėrkoj lirimin e liderit tė Lėvizjes ‘Vetėvendosje!’ Albin Kurtit, ēdo popull i konjulizuar ka tė drejtė tė demonstrojė

  1. Bedri Misini, tregtar
  2. Burim Latifi, student
  3. Arbėr Ymeri, nxėns: lirojeni, menjėherė!
  4. Raif Ibrahimi, arsimtari,

4667.Leutrim Baliu, nxėnės i shkolles ekonomike, Mitrovicė: I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e Albin Kurtit

4668.Shefqet Recica, Vranidoll (Prishtinė): unė i bashkėngjitem apelit tuaj pėr lirimin e patriotit Albin Kurti nga paraburgimi.

  1. Nazmije Hajdini-Zeneli
  2. Nazlije Osmani, edukatore

4671.Shaban Durmishi, inxhinier i elektron: Pėr ta liruar kolegu tim duhet organizuar protesta masive nėpėr tėrė Kosovėn dhe ato duhet mbajtur nėn kontroll tė plotė

  1. Labinot Bllaca, drejtor i firmės "Bllaca", Canada

4673. Zarife Latifi, st. Ulpianė: lirojeni Albinin qė tani sepse pėr vrasjet qė u bėnė i bėn ata qė patėn armėt e jo ata qė kėrkuan Vetėvendosje

  1. Shaban Fazliu, fshati Duraj, mėsues nė pension.

4675.I bashkėngjiten apelit pėr lirimin e Albin Kurtit edhe familja e Gashi: Milazim Gashi

  1. Kimete Gashi,
  2. Nora Gashi dhe
  3. Dion Gashi.

4679.Feti Hasani, Prizren, Fak. e Historisė dhe Shkencave Politike: Lirojeni Albin Kurtin

4680.Zade Gashi, Ekonomiste, Prishtinė: Pėrshėndetje nga unė, Pėrkrah Lirimin e Albin Kurtit sa mė Parė. Vetėvendosje!

  1. Familja Shaqiri nga Baksi i Skenderajt: Kamer Shaqiri,
  2. Basrije Shaqiri,
  3. Faik Shaqiri,
  4. Ganimete Shaqiri,
  5. Lumnije Shaqiri,
  6. Fatlum Shaqiri dhe

4687.Arsim Shaqiri: Kėrkojmė lirimin e Albin Kurtit nga burgu!

4688.Sabit Azizi, veteran i UĒK-sė: Lirojeni shqiptarin e madh dhe patriotin Albin Kurti nga burgu i vogėl nė burgun e madh, Kosovė.

  1. Familja Ejupi nga Besiana: Naimi Ejupi,
  2. Florim Ejupi,
  3. Florije Ejupi,
  4. Samira Ejupi,
  5. Shpresa Ejupi,
  6. Leotrimi Ejupi,
  7. Krenar Ejupi,
  8. Mursel Ejupi,
  9. Mirlind Ejupi,
  10. Milot Ejupi dhe

4699.Mirlinda Ejupi: Kėrkojmė lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit nga burgu.

  1. Izet Badalli, teknik medicinal: Kėrkojmė lirimin sa mė tė shpejtė tė Albin Kurtit
  2. Arbnore Zhitia, studente
  3. Vesel Berisha, Gurbardh, Malishevė: Te lirohet sa me shpejt
  4. Ismet Kryeziu, ekonomist i dip., Prizren: Liri pėr Albin Kurtin
  5. Vloriana Arifaj, Absolvente e Fakultetit tė Mjekėsisė

4705.Ali Loshaj, tregtar: Kėrkojmė lirimin e Albin Kurtit

4706.Hysen Hyseni, KEK, Distribucioni Vushtrri: Mendoj qė Albin Kurti duhet tė lirohet nga burgu

  1. (177 358): Lirojeni, menjėherė!

4708.Bedri Ademi, menaxher: Apeloj dhe kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė liderit tė lėvizjes, ALBIN KURTI. Njėherėsh apeloj qė gjykata e Kosovės tė mos jetė e dirigjuar.

  1. Muhamet Hoti, Gjilan, taksi: Lirojeni menjėherė ALBIN KURTIN

4710.Bastri Bilalli, i papunė: Kėrkoj pėr hir tė gjakut tė derdhur lirimin e Albin Kurtit, sepse na duhet, vetėvendosje

  1. Sebahate Veliu, instruktore
  2. G. B (+37744541504)
  3. J. Veliu, veteran i UĒK-sė, Besianė

4714.Mirsad Mehmetukaj, Burim, veteran i luftės, mekanik: Kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit.

  1. Suzana Begolli, ekonomiste: Lirojeni! Menjėherė!
  2. Nazmi Hasani, Gjilan
  3. Emrush Zuka, punėtor
  4. Artan Hamdiu, IT-Support

4719.Tė nderuar vėllezėr, Jemi njė grup shokėsh dhe aktivistėsh tė ribashkuar nė BERLIN tė Gjermanisė: Enver H. Kelmendi (personalitet i njohur dhe shumė i ēmuar jo vetėm nė diasporė),

4720. Ahmet Zherka, aktivist dhe organizator i shumė manifestimeve dhe aktiviteteve nė USA dhe

4721.Ismet Berisha, kryetar i lidhjes shqiptare tė Prizrenit, po ashtu nė NY, USA: Apelojmė pėr lirimin e simbolit tė qėndresės dhe pėrpjekjes kosovare, ALBIN KURTIT. Burgosja e ALBINIT ėshtė krim kundrejt lirisė dhe demokracisė.

4722.Liridon Sekiraqa, Prishtinė: Edhe unė si qytetar i Kosovės bėj apel pėr lirimin e Albin Kurtit

  1. Idriz Idrizi, Shurdhan, Gjilan, pjesėtar i TMK-sė: Tė lirohet i madhi Albin Kurti

4724. (+37744668751): LIRI LIRI LIRI pėr ALBIN KURTIN

4725.Remzi Salihu, pėrkthyes i gjuhės frėnge, Viti: Mos i hidhi hi syve popullit, se edhe ashtu mjaft ia keni mjegulluar gjėrat, por lirojeni prijėsin e vėrtetė tė popullit -Albinin tonė tė dashur, VETĖVENDNOSJE

4726.+37744374632: Lirojeni menjėherė Albinin.

4727.+37744771283, A. Aliu, Lirojeni! Menjėherė! ALBIN KURTIN!

  1. Shaip Fazliu, tregtar

4729.Mustaf Grainca, ekonomist: Tė lirohet menjėherė, patjetėr

  1. Bashkim Sadrija, Pejė: Lirojeni Albinin. Hero i gjallė

4731.Bekim Gjyliqi, Gjakovė: Me ju do tė jem deri nė fund, ju premtoj. Mbahu albin burri, mos iu pėrkul askujt, se je shqiptar

4732.+37744692361: Ju lutem lirojeni Albin Kurtin

  1. Skėnder Merturi, student
  2. Fadil Shehu, Prizren: Lirojeni menjėherė Albinin
  3. Nail Morina: Lironi menjėherė

4736.Bashkim Shamolli, inxhinier i bujqėsisė

  1. +37744224503, Faruki: Kėrkojmė Lirimin e Albin Kurtit
  2. Ylber Shamolli, ekonomist

4739.Haqif Ilazi, punonjės social nė Qendrėn e Paraburgimit Prizren

4740.(+37744490465), Meritoni, nxėnės, sh.m. “Fehmi Lladrofci” Komoran, Drenas: Ju lutem lirojeni njeriun e pafajshėm, Albin Kurtin, sepse ai ėshtė njėri ndėr ata qė kanė kontribuar mė sė shumti pėr kėtė vend. Do tė jem nė vetėvendosje.

  1. Dr. Nijazi Gashi
  2. Dr. Muharrem Avdiu
  3. Hamdi Qunglla, Vushtrri

4744.Adem Kolgeci, shėrues alternativ, Prizren

4745.Myhedin Osmani, profesor vushtrri

4746.+37744276641: Dėshiroj tė lirohet flamurtari, Albin Kurti.

4747.Sabit Salihu, shitės: Nė mbrojtje tė Albin Kurtit, Flm ‘Epoka e re’

  1. Njazi Halili, fotograf: Kėtė sms e ēoj pėr respektin pėr Albin Kurtin

4749.Arsim Zhitia, tregtar: Faleminderit ‘Epoka e re’, ne tė gjithė duhet ta mbrojmė heroin kosovar, vėllain tonė, Albinin

4750.Remzi Isufi, zyrtar komunal: Lirojeni Albinin

4751.Xhemajl Shala, disp. stacioni autob, Suharekė: Lirojeni menjėherė albinin

4752.Arlind Hoxha, kamerier, Pozheran, Viti: Lirojeni menjėherė!

  1. Bekim Korrani, punėtor: Lirojeni menjėherė!

4754.Agush Nuhiu, zyrtar komunal.

  1. Qemaj Pozherani, taksist: Lirojeni menjėherė!
  2. +37744577692, Sejdiu: Lirojeni menjėherė Albin Kurtin

4757.G. Gega nga Theranda: Dėshiroj tė lirohet flamurtari, Albin Kurti

4758.Hysnije Hoxha, mėsuese, Gjilan: Lirojini! Menjėherė!

4759.Arlind Hoxha, kamerier, Pozherani: Lirojini! Menjėherė!

4760.Izet Jusufi, inxhinier i makinerisė, Vushtrri: Liri pėr Albin Kurtin!

  1. Egzon Salihu, nxėnės
  2. Zekir Mema, Viti
  3. Bashkim Haziri, Viti

4764.Liridon Rexhepi, student nga Vitia

4765.Blerim Rrudhani, inxh. i dip. i komunikacionit, Roganė, Dardanė

  1. Besarta, studente: Lirojini! Menjėherė!     
  2. Xhevat Hoxha, Gjermani, Lirojini! Menjėherė!

4768.Ruzhdi Sejdiu, punėtor, Gjilan

4769.Ilir Rashkaj, jurist i dip. K.e Vogėl, Prizren: Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit, menjėherė dhe sa nuk ėshtė bėrė vonė!

4770.Valon Sherifi, fotograf, Viti: Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit sa mė shpejt tė jetė e mundur!

4771.Drilon Zyba, student: E dėrgoj kėtė sms pėr lirinė e Albin Kurtit dhe gjithė tė tjerėt qė janė tė burgosur pa faj!

4772.Fikret Hoti, profesor i historisė, Krushė e Madhe.

4773.Halil Blakaj, Vrellė, Burim, Kryetar i Shoqatės sė dėshmorėve tė UĒK-sė, dega BURIM

4774.Nazmi Krasniqi, prof. i Kimisė: lirim urgjent !

4775.Deli Krivanjeva ecc i diplomuar: Lirojini! Menjėherė!

4776.Azem Berisha, sh.a. magjistrala Prishtine: Lirojini! Menjėherė!

  1. Hamit Bala, Dobėrdelan, Suharekė

4778.Isak Kamberi, Ferizaj, Gjeometėr, Lirojini! Menjėherė!

4779.Dr. Shuajb Neziri, teolog islam.

4780.Emin Kolloni, 1966, Sharr, Jurist, Zyrtar i lartė nė MPB: Liri liderit Albin Kurti dhe tė gjithė ēlirimtarėve qė janė nė burgje!

  1. Besnik Ēuni, nxėnės
  2. Ibadete Dragaj, nxėnėse

4783.Bislim Merniē, tregtar nga Mitrovica e ndarė: Lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit, mos e prisni regjimin e Serbisė, se boll na ka burgosur pa faj. Ju lutem tė merret diēka pėr lirimin menjėherė, po na brengosė gjithė shqiptarėve sepse kriminelėt sillen nė liri. Mos e tensiononi vetė gjendjen ju lutem, na kuptoni, mos luani me, o sot o kurrė!

4784.Sherif Ilazi, ish-pjesėtar i SHPK-sė

  1. Salije Ilazi, amvise
  2. Shqiprim Lika: Lirojini! Menjėherė!
  3. Zenel Fetahu, Besianė

4788.Avni Dakaj, Prizren, punėtor: Lirojeni Albin Kurtin, sepse ky ėshtė simbol i rezistencės aktive dhe paqėsore!

4789.Florim Zeqiri, tregtar, Ferizaj: I kisha bėrė apel UNMIK-ut dhe Qeverisė sė Kosovės sa mė shpejt ta lirojnė legjendėn e gjallė, Albin Kurtin!

4790.Isuf Ulluri, Malishevė, arsimtar i edukatės fizike

4791.Petrit Hasani, Strofc, Vushtrri, elektricist.

  1. Shpresa Fetahu, studente, Besianė
  2. Fisnik Krasniqi, tek. fizioterapeut

4794.Apelit pėr lirimin e Albinit i bashkėngjitet e gjithė familja Fejzullahu: Ismeti Fejzullahu,

  1. Selime Fejzullahu,
  2. Blerina Fejzullahu,
  3. Antigona Fejzullahu,
  4. Armend Fejzullahu,
  5. Neritė Fejzullahu dhe

4800.Altin Fejzullahu nga Besiana: Kėrkojmė qė menjėherė tė lirohet i madhi Albin Kurti!

  1. Arbresha Delija, sekretare, Austri

4802.Kreshnik Husaj, kryetar i degės sė PSDK-sė nė Pejė (Lirimi i Albin Kurtit pėr popullatėn vendėse ėshtė njė kthim i sigurt, sepse me Albin Kurtin populli i ruan imazhet e tij. Thoni po Albin Kurtit. Lirojini!)

  1. Shqipe Miftari
  2. Rrustem Geci, shkrimtar
  3. Shpresa Geci, skenariste
  4. Taulant Geci
  5. Dienis Geci
  6. Viola Geci
  7. Flakon Geci
  8. Arbnor Gashi-Shpatolli
  9. Muharrem Makolli, inxh. i Elektronikės
  10. Enver Gashi- Shpatolli, aktivist i ‘Lėvizjes Vetėvendosje’
  11. Fadil Hajrullahu, nga Tübingeni (Gjermani)
  12. Remzija, Migjeni, Asdreni, Aferdita, Luljeta
  13. Raif Ismajli
  14. Enver Ismajli
  15. Xhemajl Ismajli
  16. Shaban Ismajli
  17. Xhevat Ismajli
  18. Afrim Curroji
  19. Bashkim Miftari
  20. Hashim Sejdiu, nga Ferizaj (Lirojeni!)

4823.Zgjim Perbeza: Vetėm ai qė ka hequr prangat nga koka e vet ėshtė i lirė. Ata qė lumturinė dhe karrierėn e tyre e bėjnė nė kurriz tė tė tjerėve (nė kė rast tė popullit tė vet) shumė shpejtė do ta thyejnė qafėn nė mbeturina tė atij kombi. Kjo ėshtė vota e popullit. Vetėvendosje!

  1. Abedin Gjaka,
  2. Baki Gjaka, TMK,
  3. Fehmi Gjaka, TMK,
  4. Nerxhivane Gjaka,
  5. Sabile Gjaka,
  6. Hidajete Gjaka,
  7. Leotrim Gjaka, nxėnės,
  8. Valbona Gjaka dhe

4832.Selvete Gjaka: Kėrkojmė lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit dhe tė gjithė tė burgosurve tjerė politikė.

  1. Eni Baraliu
  2. Fisnik Maloku, student UP
  3. Agim Zeka
  4. Besnik Rashani, jurist
  5. Rexhep Rrustemi, student Preshevė
  6. Besim Kozmaqi, Amerikė, Construction

4839.Behar Mehmeti, analist i Sistemeve Kompjuterike, Kanada: Idealet e z. Kurti, qė janė idealet e ēdo shqiptari tė mirėfilltė, nuk kanė arritur t’i izolojnė as perandoritė e nuk do tė arrijnė t’i izolojnė as vasalėt qafėtrashė.

  1. Jahir Uka, Mitrovicė
  2. Fatos Balaj
  3. Rinor Ilazi
  4. Alban Qalaj
  5. Gentian Gashi
  6. Besnik Ibrahimi
  7. Liridon Krasniqi
  8. Mentor Zenaj
  9. Edon Jakupi
  10. Bujar Hamdiu
  11. Besart Selimi
  12. Shkelzen Hajrullahu
  13. Nuredin Tahiri
  14. Kushtrim Begaj
  15. Abaz Ndrecaj
  16. Shpend Osmani
  17. Valon Nari
  18. Blerim Begzati, Gostivar
  19. Elmi Qalaj
  20. Albana Qalaj
  21. Albulena Qalaj
  22. Halil Qalaj
  23. Xhezahir Qalaj
  24. Alban Qalaj
  25. Gafurr Qalaj
  26. Emine Qalaj
  27. Melihate Qalaj
  28. Magbule Qalaj
  29. Hazbije Qalaj
  30. Hajdin Berisha
  31. Halil Berisha
  32. Hatixhe Berisha
  33. Mervete Berisha
  34. Ibadete Berisha
  35. Xhafer Hajdari dhe

4875. Elhame Hajdari, nga Zvicra

  1. Muhamed Shkodra, psikolog
  2. Besnik Kryeziu
  3. Bajram Kelmendi, Koretin
  4. Qeram Telqiu, ish i burgosur politik
  5. Krenar Telqiu, ish i burgosur politik
  6. Atdhetar Ibrahimi, student i F.Ekonomik
  7. Luan Dermaku, Itali
  8. Valbona Dermaku, Itali
  9. Kastriot Dermaku, Itali
  10. Robert Dermaku, Londėr
  11. Behar Reshani, Zvicėr, www.theranda.ch
  12. Burim Osmani, nxėnės
  13. Granit Bajrami, nxėnės
  14. Vahide Lajēi
  15. Lutfije Terstena, LPK
  16. Remzi Hasani, LPK
  17. Ali Emini, komuna e Haraēinės
  18. Demush Qerimi, LPK
  19. Halime Qerimi, LPK
  20. Zyrafete Qerimi, LPK
  21. Sabri Terstena, LPK
  22. Ilirjan Axhillari, nxėnės-Prizren
  23. Blendi Axhillari, Prizren
  24. Ilami Axhillari, tek. medicional – Prizren
  25. Arbėr Morina, nga fortesa e Rahovecit, student
  26. Arton Bashota, ish i burgosur politik
  27. Drenusha Berisha, studente nga Prizreni
  28. Arbėr Bashota, nga Llapashtica

4904.Qėndrim Peci, (Lirojeni Albin Kurtin - Lirojeni Njeriun e Kosovės)

4905.Tahir Miftari, (I bashkėngjitem me gjithė dėshirė dhe vullnet e vetėdije tė plotė peticionit pėr lirimin e Albin Kurtit –hyjnisė kosovare)

  1. Durim Lladrovci, nxėnės nga Drenasi

4907.Ymer Selimi, Sociolog nga Zhegra (Gabimi mė i madh ėshtė bėrė me burgosjen e prognozerit dhe vizionarit, njohėsit mė tė mirė tė situatės nė Kosovė. E burgosėn tė etshmit pėr karrigė-pushtet. Thėnia popullore “Kujat qė i gdhend pėr dikėnd paradite, pasdite i ke pėr vete”)

  1. Arsim Thaēi, nxėnės Shkarashnik i Malishevės
  2. Durim Lladrovci, nxėnės nga Drenasi
  3. Flamur Zymberi, student nga Gjilani
  4. Betim Elshani, nga Banja e Pejės
  5. Blerim Matarati
  6. Ahmer Sadiku
  7. Mimoza Sadiku
  8. Gėzim Sadiku
  9. Maliq Sadiku
  10. Sami Sadiku
  11. Bajram Sadiku
  12. Jetullah Sadiku
  13. Genc Sadiku
  14. Faton Sadiku
  15. Jeton Sadiku
  16. Florentina Elshani, nxėnėse nga Banja e Pejės
  17. Mehmetali Rexhepi, profesor
  18. Blerta Kosumi, nxėnėse
  19. Lumnije Rexhepi, rrobaqepėse
  20. Emine Kryeziu, rrobaqepėse

4928.Remzi Zeka, Drenas, arsimtar: Lirojeni Albin Kurtin me tė gjithė tė burgosurit politikė, pėrndryshe do bėhet vonė. Lumė Kosova pėr djem si Albini!

4929.Nezir Neziri, komercialist: Lirojini! Menjėherė!

4930.Ismet Paēarizi, arsimtar, Malishevė

4931.Ibush Guri, Kaēanik, pjesėmarrės i protestės sė 10 shkurtit: Dėshira ime ėshtė tė lirohet sa mė parė heroi i gjallė, Albin Kurti, e t’ua lirojė vendin nė burg Grupit tė vetėquajtur i Unitetit. Ata e meritojnė tė futen nė qeli. I vraftė gjaku i Monit dhe Arbenit!

4932.+41762233124: Jemi shumė tė brengosur pėr burgosjen e Albin Kurtit. Kėrkojmė qė sa mė parė tė bėhet lirimi i Albinit!

4933.Mexhit Bajrami: Apeloj qė aktivisti Albin Kurti tė lirohet menjėherė!

4934.Hajrije Berisha, profesoreshė: Apelit pėr lirimin e udhėheqėsit tė Lėvizjes Vetėvendosje dhe tė burgosurve tjerė politikė i bashkėngjitem edhe unė

4935.Bardhyl Namani, nga Besiana, i papunė

4936.Bastri Shaqiri, punėtor nga Baksi, Skenderaj

  1. Osman Reka, moler, Lirojini! Menjėherė!

4938.Familja Shabani: Naim Shabani,

  1. Mamudije Shabani,
  2. Donika Shabani,
  3. Dardan Shabani,
  4. Doruntina Shabani dhe

4943.Dafina Shabani: apelojmė pėr lirimin e menjėhershėm tė strategut, heroit, djalit tė kėsaj toke, Albin Kurtit dhe gjithė shokėve tė tij.

4944.Nexhmedin Halitaj, student: Lirojini! Menjėherė!

  1. Avni Brahimaj, student

4946.Kurtit Zeqiri, Sejrani, Sharr

4947.Besim Grulaj, telefonshitės, Prizren

4948.Refik Curri, arsimtar, Hani i Elezit

4949.Melihate Kelmendi-Xhakli, Ferizaj, prof. e muzikės

4950.Qazim Hasani, arkitekt nė PTK: I bashkėngjitem apelit pėr lirim tė z. Albin Kurtit.

4951. Ismail Bunjaku, pensionist, Prishtinė, me bashkėshorten

4952.Mevlyde Bunjaku, kėrkojnė: Tė lirohet Albin Kurti dhe tė burgosurit tjerė politikė!

  1. Astrit Brahimaj
  2. Dalip Racaj
  3. Malsore Deshaj
  4. Mirlinda Berisha
  5. Emine Shala

4958.Valdete Kallaba, kėngėtare.

  1. Zenel Latifi, Prishtinė
  2. Sevdie Latifi, Prishtinė
  3. Xhevdet Berisha
  4. (+37744573285 ), Lirojeni liridashėsin tonė tė drejtė!
  5. Feim Mazreku, arsimtar
  6. Vezire Buqaj, stomatologe
  7. Shkurta Mazreku, nxėnėse
  8. Blerina Mazreku, nxėnėse.

4967.Besnik Jashari, st. i Kriminalistikės - Kolegji "Fama".

4968.Kadri Reka, veteran i UĒK-sė, Kaēanik.

4969.Halil Grulaj, Pepan, Therandė

4970.A. Grulaj (+37744160356), Pepan, Therandė

4971.Xhyzide Hasani, arsimtare, Prishtinė

4972.Melihat Hasani, profesor, Prishtinė

4973.Antigona Hasani, doktoreshė, Prishtinė

4974.Gerta Bejtullahu, studente, Prishtinė

4975.Nita Bejta, nxėnėse Prishtinė

  1. Flutura Nuhiu, nxėnėse Prishtinė
  2. Alije Vokshi, profesor, Prishtinė
  3. Visare Vokshi, nėpunėse, Prishtinė

4979.Fiona Bejtullahu, nxėnėse, Prishtinė

  1. Visar Arifaj, student, Prishtinė

4981.Lavdim Beka, biznesmen, Mitrovicė

  1. Egzon Mushtfa: Lirojeni zemrėn e shqiptarisė!

4983.Veli Latifi, nxėnės, Prishtinė: tė lirohet menjėherė Albini dhe tė gjithė aktivistet e tjerė tė vetėvendosjes!

4984.Enis Hasani, ekonomist i diplomuar, Prishtinė

4985.Vjollca Hasani, ekonomist i diplomuar, Prishtinė

  1. Naim Fazliu, Sharr
  2. Gėzim Mustafa, Sharr

4988.Neki Kurti, Smolic, Gjakovė

  1. Hazbi Vishi, Kaēanik: Burgosni vrasėsit, lirojeni Albinin!
  2. Taip Hajrullahu, arsimtar
  3. Hamide Rexhepi, infermiere

4992.Adelina Hajrullahu, studente

4993.Bardha Hajrullahu, studente

4994.Fadil Curpi, mėsues, Han i Elezit: Lirojini! Menjėherė!

  1. Adem Ademi

4996.Safet Shala, Juniku, ekonomist: Lirojini! Menjėherė!

4997.Selim Loku, Hani i Elezit, ish i burgosur politik,

4998.Abedin Maliqi, profesor i gjeografisė, Busavatė.

4999.Hanife Maliqi, edukatore, Busavatė.

5000.Agron Lumi, Bllacė, Suharekė, Teknik Medicinal: Lirojini! Menjėherė!

5001.Nikson Curri, Velezha e Prizrenit, nxėnės: Albini ėshtė hero i gjallė. Poshtė tradhtarėt dhe UNMIK-u!

  1. Avdyl Shala

5003.Ismajl Shala, Topanic, Dardanė,

5004.Blerim Berisha –Leci, veteran i UĒK-sė: Lirojini! Menjėherė!

  1. Selatin Mehmeti, vozitės,
  2. Shkumbin Mehmeti, student
  3. Baki Hyseni, Llashticė: Grupi i Unitetit nė burg, Albini nė liri!
  4. Ilaz Musliu, Talinovc i
  5. Vesel Osmanaj, punėtor: Lirojini! Menjėherė!
  6. Nuredin Ramaj,

5011.Xhevdet Hoxhaj, Hidro-instalues

5012.Bekim Sahiti, teknik, F. Kosovė: Lirojini! Menjėherė!

  1. Valon Kapiti, student, Lirojini! Menjėherė!

5014.Behxhet Thaēi, Llapushnik: Tė lirohet Albin Kurti menjėherė. Ai duhet tė jetė nė krye tė shtetit, e jo nė burgje, Lirojini! Menjėherė!

  1. Sami Gashi, TMK

5016.Mefail Muji, student i mjekėsisė

  1. Fatime Mustafa,Sharr

5018.Ekrem Selimi, taksist, Gjilan: tė lirohet pa asnjė kusht

  1. Fitim Spahiu, Sharr

5020.Nevruz Tola, vėlla i dėshmorit: Me burgosjen e Albinit e kanė burgosur lirinė. Liri pėr Albinin!

5021.Shqipdona Aliu, Brrut – Sharr: Ani pse nuk ka hequr dorė nga VETĖVENDOSJA, e lini tė lirė Albin Kurtin, ashtu siē i keni lėnė tė lirė anėtarėt e Grupit tė Unitetit, tė cilėt pos qė unanimisht kanė hequr dorė, ata duke akuzuar edhe e mohojnė kėtė tė drejtė natyrore dhe legjitime tė popullit tė Kosovės!

  1. Zhujė Geca, Banjė

5023.Salih Salihu, veteran e invalid i UĒK-sė, Druar, Vushtrri

5024.Shefqet Hyseni, inxhinier i makinerisė.

5025.Asllan Kastrati, oficer TMK: Lirojini! Menjėherė!

  1. Afėrdita Maliqi
  2. Florim Shala, Dardanė: Lirojini! Menjėherė!
  3. Bafti Sadiku, Therandė
  4. Blerim Sallahu, student i F. Juridik

5030.Nė emėr tė fshatrave Kishnapole, Gadish, Organizata Agrofarm... Kishnapole! Sllakoc i Epėrm, Sllakoc i Poshtėm (Bėjmė apel qė sa mė shpejt tė lirohet Albin Kurti, pa kusht!)

  1. Izja Rexhepi, nga Mogilla e Vitisė
  2. Mentor Rexhepi, nga Mogilla e Vitisė
  3. Liridon Rexhepi, nga Mogilla e Vitisė
  4. Bardhok Rexhepi, nga Mogilla e Vitisė
  5. Qamile Rexhepi, nga Mogilla e Vitisė
  6. Doruntina Rexhepi, nga Mogilla e Vitisė
  7. Drenusha Berisha, nxėnėse, Prizren

5038.Kėrkojmė lirimin e menjėhershėm tė atdhetarit Albin Kurti me shokė. Ju themi se nė burgjet e Kosovės e kanė vendin tradhtarėt e vullnetit tė Kosovės – anėtarėt e Ekipit Negociator tė Unitetit. Populli shumė shpejt do t’ua humb privilegjet dhe postet e pamerituara qė i kanė nėpėr qeveri. Vazhdojnė emrat e anėtarėve tė familjes Huskaj: Besnik Huskaj, student,

  1. Besa Huskaj, studente,
  2. Rona Huskaj,
  3. Xhemajl Huskaj, punėtor,
  4. Sanije Huskaj, amvise,
  5. Nurije Huskaj, amvise,
  6. Vlora Huskaj,
  7. Rrustem Huskaj, student i Elektros,
  8. Rinor Huskaj, nxėnės,
  9. Bekim Huskaj, Suedi,
  10. Osa Huskaj, Suedi,
  11. Saranda Huskaj, Suedi,
  12. Adrian Huskaj, Suedi,
  13. Anita Huskaj, USA,
  14. Avdi Kastrati, USA,
  15. Astrit Huskaj, epror SHBA,
  16. Burim Huskaj, absolvent i Juridikut Prishtinė,
  17. Fatbardha Huskaj, motėr medicinale,
  18. Synavere Huskaj,
  19. Hajrije Huskaj, amvise,
  20. Avni Huskaj, Gjermani,
  21. Remzije Huskaj, Gjermani,
  22. Benasira Huskaj, Gjermani,
  23. Halil Huskaj, Gjermani,
  24. Agon Huskaj, Gjermani,
  25. Sali Huskaj, mėsues,
  26. Xufe Huskaj, amvise,
  27. Ardian Huskaj, ekonomik, Gjermani,
  28. Drita Huskaj, pedagoge, Gjermani,
  29. Urtina Huskaj, nxėnės,
  30. Argjend Huskaj, nxėnės,

5069. Muhamet Huskaj, Zelandė e Re,

  1. Dardan Huskaj, student, Zelandė e Re,
  2. Ideal Huskaj, student Zelandė e Re,
  3. Albulena Huskaj, studente Zelandė e Re,
  4. Shaban Huskaj, pylltar,
  5. Farije Huskaj, amvise,
  6. Frymzim Huskaj, bujk,
  7. Teuta Huskaj,
  8. Dafina Huskaj, nxėnėse,
  9. Mirjeta Huskaj, nxėnėse,
  10. Shaban Huskaj, USA,
  11. Nurije Huskaj,
  12. Fakete Huskaj,
  13. Fane Huskaj,
  14. Besim Huskaj, punėtor,
  15. Nifa Huskaj, amvise,
  16. Jeton Huskaj, student,
  17. Adnan Huskaj, nxėnės,
  18. Artan Huskaj, nxėnės,
  19. Vlora Huskaj dhe
  20. Time Huskaj: Shihemi mė 3 Mars, ‘VETĖVENDOSJE!’

5090.Agim Muhaxheri, gazetar i “Epokės sė re” (Albin Kurti ėshtė “Vox Populi”. Paraburgosja e tij nga pse ai ėshtė pėr Kosovėn shtet i pavarur e sovran, paraqet karikaturė tė njė sistemi qė bie ndesh me demokracinė).

  1. Sofije Mehmeti, mėsuese nga Gjilani
  2. Fitim Mehmeti, aktivist i Lėvizjes Vetėvendosje!, Gjilan
  3. Alban Aliaj, veteran i UĒK-sė, Dubravė-Burim
  4. Xhemshir Shabani,
  5. Ajkune Shabani,
  6. Faton Shabani,
  7. Mervete Shabani dhe
  8. Altina Shabani nga Drenasi
  9. Valdrin Mulaj, nga Peja
  10. Malė Qorraj, gazetar
  11. Donika Ēelaj, asistente
  12. Xhevahire Kullashi, ekonomiste nga Peja
  13. Myhedin Kullashi, orėndreqės nga Peja
  14. Rafet Qerimi, student
  15. Nasuf Mjekiqi, veteran i UĒK-sė
  16. Muharrem Berisha, Gjermani
  17. Ekrem Berisha, Gjermani
  18. Avni Behrami, Gjermani
  19. Nexhmi Behrami, Gjermani

5110.Isamil Golaj, Helsinborg, Suedi

5111.Ibish Lajqi, Landskrona, Suedi

5112.Brahim Zekaj, Landskrona

5113.Perparim Zalli, Tropojė, Suedi

5114.Vjollca Gjigolli, Suedi

5115.Drita Topallaj, Suedi

5116.Naile Muzaqi, Malmo,

5117.Fatlinda Kurtaj, Suedi

5118.Bukurije Selmi, Suedi

5119.Shazije Hoti, Suedi

5120.Nyrten Leskovci, Studente, Svalov, Suedi

5121.Liridon Rama, Boros, Suedi

5122.Femie Rama, studente, Boros

5123.Naim Lokaj, Suedi

5124.Tahir Kuqi, Artitekt, Helsingborg, Suedi, ish kryetar i kuvendit komunal Deēan

5125.Egzon Kuqi, Helsingborg, Suedi

5126.Blerta Kuqi, Studente, Helsingborg

5127.Blerim Kuqi, Student, Helsingborg

5128.Venera Kuqi, Studente, Helsingborg

5129.Raza Dautaj, punėtore, Suedi

5130.Fehmi Isufi, Suedi

5131.Blerim Isufi, Suedi

5132.Besim Mehmeti, Landskrona, Suedi

5133.Shkurte Mustafa, Landskrona

5134.Ajet Mustafa, Landskrona

5135.Enver Shehu, Suedi

5136.Ergin Morina, Suedi

5137.Enver Bejrami, pėrkthyes, Malmo

5138.Melihate Zeqiri, afariste, Suedi

5139.Besa Zeqiri, Suedi

5140.Dafina Zeqiri, kėngėtare, Suedi

5141.Driton Hasanaj, Suedi

5142.Safet Berisha, Suedi

5143.Mersim Rrahman, Suedi

5144.Fidan Nebihi, Suedi

5145.Antigona Kurti, studente, Hassleholm, Suedi

5146.Fatmir Kurti, student, Hassleholm

5147.Agim Selimi, Halmstad, Suedi

5148.Zeqir Rama, Suedi

5149.Shahadije Rama, Suedi

5150.Gani Rrahami, Laholm, Suedi

5151.Fatime Rrahami, Laholm

5152.Arife Krasniqi, motėr med., Suedi

5153.Fatim Borovci, studente, Hassleholm

5154.Kujtim Borovci, student, Hassleholm

5155.Teuta Shabani, kėngėtare, Landskrona

5156.Valdet Mehmeti, ValiFilim, Malmo

5157.Rrushe Golaj, Helsinborg, Suedi

5158.Jashar Berisha, Suedi, Helsinborg

5159.Shehrije Berisha, Suedi, Helsinborg

5160.Remzije Turkaj, Suedi

5161.Xhevdet Lajqi, Landskrona, Suedi

5162.Jeton Lajqi, Landskrona

5163.Razė Lajēi: Lirojeni njeriun mė tė mirė tė Kosovės. Ai ėshtė shpresa jonė e vetme qė tė jemi ndonjėherė...

5164.Qemal Mehmeti, inxh. i dipl. (Tė lirohen tė gjithė tė burgosurit politikė)

5166.Arbenitė Murtezi, gazetare, studente

5167.Shemsedin Piraj, avokat, Gjilan

5168.Drita Gjoni-gazetare: Burgu nuk ėshtė pėr njerėz sikurse ėshtė Albin Kurti

5169.Jetish Sinani, NTP Zbukurimi Viti: I duhet vendit, andaj tė lirohet menjėherė Albin Kurti.

  1. Agon Shala, student: Lirojini menjėherė

5171.Lule Krasniqi, Tėrpezė, Malishevės

5172.Fitim Bilalli: lirojeni nė qoftė se dėshironi qė Kosova tė ecė para.

5173.Ibrahim Jahja, student nė fakultetin juridik-UP, Shkup

  1. Smajl Zeqiri, Therandė: nė burg e ka vendin Qeveria e jo albini

5175.Zenel Totaj, Prizren, invalid,

  1. Xhelal Junuzi, nga Gjilani

5177.Sebahate Kurteshi, mjeke specialiste

5178.Shqipdon Krasniqi, Terpezė, Malishevė

5179.Ramadan Selimi, pro-asistent Restauranti: Lirojini menjėherė

  1. Ardian Selimi, futbollist. Lirojini menjėherė
  2. Nebate Selimi, amvise Lirojini menjėherė!
  3. Shpejtim Merlaku, Klinė

5183.Blerim Kajtazi, absolvent i juridikut: Lirojini menjėherė!

  1. Xhemajl Metolli, inxhinier
  2. Isuf Curri, bujk
  3. Hamide Curri, amvise
  4. Hyrmete Curri, e papunė
  5. Fehmi Berisha: Lirojini menjėherė!
  6. Mustaf Begu
  7. Lirim Musaj, i papunė
  8. Xhevdet Alilaj, kuzhinier: Lirojini menjėherė !

5192.Fadil Bahtijari, Blaē, Sharr: Lirojini menjėherė!

5193.Familja Shala nga Vushtrria me anėtarėt: Fadile Shala

  1. Muhamet Shala,
  2. Fata Shala,
  3. Dinore Shala,
  4. Enis Shala,
  5. Alfred Shala,
  6. Lirim Shala,
  7. Elvira Shala,
  8. Hysen Shala,
  9. Hava Shala,
  10. Ilir Shala,
  11. Iliriana Shala,
  12. Mehmet Shala,
  13. Shefkije Shala,
  14. Sadik Shala,
  15. Rilindje Shala,
  16. Leonita Shala,
  17. Alban Shala dhe

5211.Albert Shala: Tė lirohet Albini dhe tė burgosurit tjerė politikė!

5212-5243. Sokol Zeka, (Tė lirohet nga burgu menjėherė Albin Kurti – Ukshin Hoti i dytė. Lirimin e tij e kėrkon familja 32 anėtarėshe Zeka, Prishtinė, anėtarė tė PDK-sė)

5244-5249.              Sheradin Berisha, historian (me pesė anėtarė tė familjes)

    5250. Gadaf Tafallari, Prizren

(APELI VAZHDON ēdo ditė...

Bashkėngjitu edhe ti! Tregoji edhe njė shoku qė s’ka dėgjuar pėr apelin.

Shkruani vetėm njė herė njė mesazh nė e-mailin: epokaere_mm@hotmail. com, ose nė numrin e telefonit (044) 602 602.

Nėse s’mund tė bėsh asnjėrėn nga kėto, shkruaje dikund njė grafit me emrin e Albin Kurtit ose tė idealit tė tij, Vetėvendosjen qė na takon edhe neve sikur kombeve tjera. Kjo i ndihmon shumė lirimit tė Albinit me shokė... Ke bėrė njė punė tė madhe kėshtu! BĖJE, DHE THJESHT, MOS TA NDIN!

 

APEL

pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė burgosurve tjerė politikė nga burgjet e UNMIK-ut me moton:

Lirojini, menjėherė! (PJESA 10)

 

T: Ramadan Kėlmendi, deputet:Tė lirohet menjėherė Albin Kurti, sepse ėshtė i pafajshėm nė kuptimin politik, moral dhe penal!

Ne qytetarėt e poshtėshėnuar kėrkojmė lirimin nga paraburgimi tė aktivistit politik Albin Kurti, i burgosur politik, dhe tė tė gjithė tė burgosurve politikė nė Kosovė. Ai dhe ata janė tė Kosovės dhe Kosova ka nevojė pėr ta! LIROJINI! MENJĖHERĖ!

 

5251.Ramadan Kėlmendi, deputet, i 2 korrikut dhe i 7 shtatorit si dhe i legjislaturave tė pasluftės (edhe i tanishėm):  Tė lirohet menjėherė Albin Kurti, sepse ėshtė i pafajshėm nė kuptimin politik, moral dhe penal!

5252.Safete Hadergjonaj,ekonomiste: Liri per tė gjithe tė burgosurit politikė!

  1. Dr. Adem Ēeku: Lirojeni Albin Kurtin!
  2. Haki Mulliqi, koreograf akademik: Liri pėr Albinin!

5255.+37744663431 (Lirojeni Albinin dhe burgoseni Naim Malokun)

5256.Uran Krasniqi, student i Fakultetit tė Gazetarisė nė Universitetin e Prishtinės. Fytyra tė njejta, rroba tė reja. Dakikat e lige tė historise se burgjeve po u perseriten shqiptareve. Liri per Albin Kurtin!

5257.Qazim Muhaxheri, Londėr (Tė lirohet sa mė parė Tribuni shqiptar. Nė burg e kanė vendin pazarxhinjtė e fatit tė Kosovės. Me Vetėvendosjen deri nė Vetėvendosje!)

5258.Astrit Muhaxheri, analist i Marrėdhėnieve Ndėrkombėtare Ekonomike nė Bankėn Credit Suisse nė Londėr (Sot i duhet Kosovės Levizja Vetėvedosje! Lirojini! Menjėherė! Lirojeni Albin Kurtin, sepse me burgosje dhe arrestime nuk e ndalni tė drejtėn e popullit pėr vetėvendosje)

5259.Fitim Fetahu, Besianė

  1. Bedri Zeka, ish i burgosur politik. (Kėrkoj lirimin e Albinit me shokė)
  2. Naime Sfishta, studente nga Besiana
  3. Hasan Morina, arsimtar Malishevė
  4. Albulena Sfishta, studente nga Besiana

5264.Nijazi Isaku, student nė fakultetin Juridik-UP

  1. Muhamet Lahu (Tė lirohet Albin Kurti)
  2. Bahtir Ahmeti, jurist
  3. Napolon Zeqiri, profesor,
  4. Antigone Zeqiri dhe

5269.Liridoni, nxėnės (Pėrshėndesim nismėn tuaj dhe i bashkangjitemi kėrkesės suaj. Po ashtu mendoj se edhe si gazete e keni dhėnė provimin)

  1. +41762233124 (Kėrkojmė lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit)

5271.Agron Durmishi prof. i Shkencave Shoqėrore (I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e Albin Kurtit)

  1. Hanife Ahmeti, ekonomiste
  2. Afėrdita Musliu, prof.

5274.Elfet Musliu,prof.

5275.Gazmend Musliu, mjek,

5276.Gėzim Kaquri, mjek (Sė pari ju pėrshėndes pėr mundėsinė qė na ėshtė dhėnė nėpėrmjet mesazheve qė tė kontribuojmė pėr lirimin e Albinit dhe ju pėrgėzojmė pėr guximin si gazetė qė nuk jeni nė shėrbim tė mafiozave dhe tė plasohet e vėrteta  se rrena ėshtė duke na zėnė frymėn. Edhe diēka, para 4 viteve Adem Demaēi ka pasė thėnė se “kanė mė u koritė krejt udhėheqėsia” dhe doli 100%)

  1. +491711726582 (Tė lirohet Albin Kurti)

5278.Nexhmedini (+37744578809 - Ju apelojmė qė Albini tė jetė i liruar nga burgu menjėherė se pa tė drejtė ėshtė duke u mbajtur. Se si Albini na duhen, e jo si qeveritarėt tė cilėt boll gėnjyen)

5279.+41787429188

5280.Rizah Xhakli, letrar nga Ferizaj (Ēdo pushtuesi i pengon zėri i lirisė. Vallė, edhe sa burgje tė pushtuesve do t'i "frekuentojė" Albini?)

5281.Blerim Dervishaj, ish-anėtar i LKĒK dhe ish-ushtar i UĒK, Delmenhorst Gjermani (Dėshiroj qė t’i bashkėngjitem apelit nga ana e juaj lidhur me lirimin e Albin trimit)

  1. Bashkim Rexhepi, murator (Liri menjėherė)

5283.Xhemal Mani nga Ferizaj (Tė lirohet menjėherė patrioti i madh Albin Kurti)

  1. Bujar Abazi, veteran i UĒK-sė, Gjilan (Liri menjėherė)
  2. Rexhep Sejdiu, arsimtar Gjilan (Kėrkoj lirimin e Albinit)
  3. Familja Gjaka-Ashlan
  4. Bekim Vuthaj, veteran, Vrellė e Burimit
  5. Fazli Musliu, (Liria e tij liri pėr Kosovėn "Vetėvendosje")

5289.Sadik Shala, Prizren (Albini kėrkon dhe meriton liri e jo robėri)

5290.Zeqir Vata, bujk (Kėrkojmė lirimin e Albin Kurtit sa mė shpejt)

5291.Elmie Nuhaj, prof. e Gjuhės Shqipe (Apeloj pėr lirimin e Albin Kurtit)

5292.Afrim Krivanjeva, teknik i makinerisė (Kėrkoj lirimin e Albinit sa mė shpejt)

5293.Arbnor Shala, tregtar Fushė Kosovė

5294.Arsimi (+37744259340 – Dėshiroj lirimin e Albin Kurtit)

5295.Dardan Morina, teknik i Farmacisė nga Astrazupi i Malishevės (I bashkėngjitem apelit pėr lirim e Albin Kurtit me shokė)

  1. Driton Kyqyku, student nga Prizreni (Liri pėr Albin Kurtin menjėherė)

5297.Sejdi Aliu, prof. nga Gjilani (Kėrkoj lirimin  e Albin Kurtit)

5298.Xhevat Bajrami, ish-lėvizja stundentore e vitit  '97 (I bashkėngjitem lirimit tė Albin Kurti)

5299.Jemir Asllani, punėtor nė Zvicėr (Unė dėshiroj qė menjėherė tė lirohet patrioti Albin Kurti. Me pėrshėndetje atdhetare)

  1. Enver Ismajli, fsh. Prelez i Jerlive
  2. Raif Ismajli, fsh.Prelez i Jerlive
  3. Gjemajl Ismajli, fsh. Prelez i Jerlive
  4. Afrim Curroja,  fsh. Greme

5304.Makfire Bobi nxėnėse nga Gjakova (Apeloj tek organet e drejtėsisė qė ta lirojnė Albin Kurtin. Veē kėshtu vazhdoni keni koplomente punė tė mbarė)

  1. Ramadan Krasniqi, Klinė

5306.Sadik Balaj, ish i Burgosur Politik i vitit ’81 (Apel pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė burgosurėve tjerė politik)

  1. Valon Mani nga Ferizaj (Kėrkoj lirimi e menjėhershėm tė Albin Kurtit)
  2. Shaban Ismajli, fsh. Prelez i Jerlive

5309.Agron Selmani, Ferizaj (Ēfarėdo qė thonė dhe shkruajnė pėr ty ti prapė se prapė je Albin Kurti)

  1. Mevlide Asllani, ecc e diplomuar, Ferizaj ((Lirojeni! Menjėherė! Albin Kurtin)
  2. Shqipron Ibrahimi, student nga Prizreni

5312.Agim Murati nga Bitia e Epėrme Shtėrpcė (Kėrkoj qė Albin Kurti tė lirohet menjėherė dhe pa kusht se nuk kemi burg pėr Albinin)

5313.Florim Stublla, tregtar

5314.Bujar Gashi nga Atmaxha e Prizrenit (Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit pa kushte)

5315.Naser Ndrecaj, ish.i burgosur politik (Kėrkoj menjėherė lirimin e Albin Kurtit, ose pėrndryshe kjo qeveri e brishtė do tė pėrballet me pasoja tė paparashikueshme)

5316.Ismet Veseli nga Prishtina (Albin Kurti tė lirohet menjėherė sepse ai ėshtė i popullit dhe nuk e ka vendin nė burg. Ai nė kėtė kohė i duhet popullit mėse shumti)

5317.Bajram Vata (Duke e ndjerė mungesėn pėr Albin Kurtin kėrkoj lirimin e tij)

5318.Dr. Kolė Daka, kardiokirurg nė Essen tė Gjermanisė (Nderime dhe pėrshėndetje nga diaspora. Burgosja e ALBINIT ėshte krim kundrejt lirisė dhe demokracisė)

5319.Rijadi nxėnėse nga Fshati i Ri, Dardanė (+37744494937 Lirojeni menjėherė! Ėshtė njeriu qė na ka vizituar mėse shumti pėrgjatė kufirit)

  1. +37744891949 (Kosovaaa_1: Liri pėr Albin Kurtin!...)
  2. Besart Bajraliu (Lirojeni urgjentisht Albinin)

5322.Avdi Gashi nga Drenasi, Sociolog (I bashkangjitėm apelit pėr lirimin e Albin Kurtit ngase mbahet padrejtėsisht nė burg)

5323.Adifete Thaqi, Arsimtare e Gjuhės Shqipe, Fsh. Smallushė, Lypjan

5324.Liridona Mehmeti, nxėnėse Gjilan (Lirojeni! Menjėherė)

5325.Fatmir Arifi, veprimtar dhe luftetar i kauzės kombėtare (I falėm veprės madhore tė Albin Kurtit. Kėrkoj lirimin e tij pėr ta sendėrtuar idealin e kombit tonė)

5326.Naim Gashi, Sopniq ish-pjesėtar i UĒK-sė (Mos e ngulfatni zėrin e arsyes dhe sė drejtės. Albini i duhet Kosovės)

5327.Fisnik Bytyqi, ekonomist (Apel pėr lirimin e Albin Kurtin, njėrin prej personalitetėve mė tė guximshme tė kohės sonė)

  1. Shahadin Hasani (Lirojeni sa nuk ėshtė bėrė vonė)

5329.Shpejtim Muji, i diplomuar nė Shk.Pol. Prizren

5330.Xhemail Muji, autotransportues, Austri (Lirojeni menjėherė ideatorin e pavarėsisė sė Kosovės)

5331.Jeton Akaj, snajperist i UĒK-sė (Lirojeni Albinin me shokė. Nė burg e kanė vendin Ekipi Negociator)

5332.Florie Gega, shitėse Sdudenēan (Tė lirohet shumė i nderuari nga populli anėmban trojeve shqiptare Albin legjenda jonė egjallė) Ahmet Tahiri, nxėnės i gjimnazit "Eqrem Qabej" nė Vushtri (Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit nga arresti)

5333.Ramadan Spahiu, arsimtar i Gjuhės Shqipe, Marali

5334.Muhamet Avdiu, prof. i Historisė, Viti (Edhe unė i bashkėngjitem apelit)

5335.Qerim Bekteshi, ekonomist artizanati  Prishtinė (Lirojeni Albinin, i duhet Kosovės)

5336.Xhezair Sopaj, pensionist nga fsh. Zhur, Azbie Sopaj, pesioniste, Fitore Sopaj, nxėnėse (Apeli i juaj ka rėndėsi tė veēantė. E pėrkrahim familjarisht)

5337.Jeton Huskaj (Lirojeni Albin Kurtin)

5338.Ahmet Berisha me djemtė Sameti, Faruku, Besimi, Besniku, Muhameti, Enesi (Albini na duhet si buka...!)

5339.Anilė Hoxha, nxėnėse Gjilan (Lirojeni, menjėherė!)

  1. Fatmir Bytyqi ecc i diplomuar (Lirojeni Albin Kurtin!)
  2. Nebije Hamiti,
  3. Hysnije Hamiti,
  4. Azemine Hamiti,
  5. Xhemajl Hamiti dhe

5345.Bardhyl Hamiti (Kėrkojmė lirimin sa mė tė shpejtė tė trimit tonė Albin Kurtit. Zoti e bekoftė)

5346.Banush Fazliu, invalid i luftės, fsh. Duraj (Pėr lirimin e Albin Kurtit)

5347.Valon Fazliu, punėtor nė Zvicėr (Pėr lirimin Albin Kurtit)

5348.Veli Kėrēeli (Duhet tė lirohet se ėshtė tėrėsisht i pafajshėm)

5349.Meli Hoxha nxėnėse, Gjilan (Lirojeni! Menjėherė!)

  1. Familja e Hakif Berishės
  2. Fatime Berisha,
  3. Vjollca Berisha,
  4. Rukie Berisha,
  5. Bekim Berisha dhe

5355. Visar Berisha nga Prishtina (Kėrkojmė qė menjėherė pa asnjė kusht tė lirohet Albin Kurti)

  1. Sevdie Murati, amvise nga Besiana. (Respekt)

5357.Raif Aliu, veteran i arsimit, Brrut-Sharr (Liri Albin Kurtit dhe tė gjithė luftėtarėve tė UĒK-sė)

  1. Shemsi Murati ecc. i dip. (Me respekt)
  2. Ahmet Berisha, Teolog
  3. Isuf jashari (Pėr lirimin e Albin Kurtit)

5361.Rifat  Haxhilari (Lirojeni Albin Kurtin)

5362.Asim Pulaj, punėtor, Prizren (Aty ku ndodhet Albin Kurti sot e ka vendin ai qė e meriton atė vend....)

5363.Sabit Gashi, meteorolog, Aeroport (I bashkėngjitem apelit)

5364.dr.Muhamet Nikēi, Veterinar nga Bllagaja e Pejės (Liri pėr Albin Kurtin)

  1. Muharem Rama, Prishtinė (Lirojeni! Menjėherė!)

5366.Emine Aliu, Brrut-Sharr (Liri Albin Kurtit dhe tė gjithė luftėtarėve tė UĒK-sė)

5367.Fahri  Balaj, Besianė (Lirojeni!  Menjėherė! Albinin!)

5368.Ramiz Krasniqi, av. (I bashkėngjitem kėrkesės pėr lirimin e Albin Kurtit)

5369.Jeton Kuqi, veteran i UĒK-sė dhe invalid i torturave nga policia serbe, Lumbardh, Kaēanik (Tė lirohet shpirti i rezistencės dhe tė futen ata qė quhen pseudo "patriotė")

5370.Ganimete Kadriu nga Besiana (Lirojeni menjėherė Albinin)

5371.Agron Kukaj, inxhinjer (Lirojeni Albin Kurtin)

5372.Galani Istog (+37744138625, Vetėm njė njeri e ka fuqinė, forcėn dhe karakterin ta udhėheq kėtė popull, e ky njeri ėshtė Albin Kurti. Tė lirohet sa mė parė)

5373.Arben Sfishta, Besianė (Tė lirohet sa mė shpejt Albin Kurti nga kazamatet e UNMIK-ut)

5374.Mexhid Shabani, Besianė (Lirojeni! Menjėherė! Albin Kurtin)

5375.Afėrdita Limani, teknike e Mjekėsisė, dhe fėmijėt

  1. Ermali,
  2. Fortesa dhe

5378.Luani nga Krusha e Vogėl (Kėrkojmė lirimin Albinit dhe shokėve tė tij)

5379.Sokol Kokollari, Budakovė (Lirojeni Albinin menjėherė!)

5380.Flamur Beqiri e

5381.Alba Beqiri (Kėrkojmė liri sa mė tė shpejtė pėr Albin Kurtin. Ne gjithmonė do tė jemi me ty Albin)

5382.Tafil Ferizi, punėtor nga Mitrovica (I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e Albin Kurtit)

5383.Ferid Dupa (O shtet pa pushtet lirojeni Albinin e kėrkoni falje dhe pendohuni)

5384.Lulzim Kroni, Bllacė (Albini ėshtė nė zemėr tė popullit. Ka djem Kosova plot si Albini. Lirojeni Albinin!)

5385.Sabit Azizi, ish-ushtar i UĒK-sė, Ferizaj (Burgosja Albinit ėshtė burgosje e Kosovės nga armiqtė qė e duan Kosovėn nė burg dhe tė pėrgjakur)

5386.Sami Imeri, fsh. Pantinė, shofer i priftit nė Mitrovicė (Apeloj  tė lirohet menjėherė Albini)

5387.Fatmir Dobratiqi  (I bashkėngjitem lirimit tė menjėhershėm tė Albin Kurtit)

5388.Elhami Qeriqi, prof. i Historisė nga Lypjani (I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e Albin Kurtit)

5389.Avni Kastrati nga Mireshi i Gjilanit (Pėr lirim tė menjėhershėm tė Albin Kurtit)

5390.Kryesia e Shoqatės sė tė Burgosurve Politik tė Kosovės, Dega nė Ferizaj (Kėrkojmė lirimin e aktivistit politik Albin Kurti dhe aktivistėve tjerė tė lėvizjes Vetėvendosje)

5391.+37744177166 (Lirojeni! Menjėherė!)

5392.Melihate Durmishi, edukatore dhe nėnė, Ferizaj (Lirojeni! Menjėherė! atdhetarin dhe simbolin e lirisė sė Kosovės)

5393.+37744292273 (Lirojeni! Menjėherė Albin Kurtin)

  1. +37744203341 (Albinin ta lironi menjėherė)

5395.Arbėr Misini (Apeloj pėr lirimin e Albin Kurtit dhe tė gjithė tė burgosurit politik)

5396.Hajrush Rrafshi,

5397.Rahim Rrafshi,

5398.Driton Rrafshi,

5399.Mentor Rrafshi,

5400.Valon Rrafshi,

5401.Blerim Rrafshi,

5402.Vullnet Rrafshi,

5403.Haxhere Rrafshi,

5404.Mimoza Rrafshi,

5405.Florentina Rrafshi,

5406.Jetmire Rrafshi dhe

5407.Jehona Rrafshi nga Duhla e Therandės (Apelojmė Lirojeni Albin Kurtin i duhet Kosovės pėr VETĖVENDOSJE!)

5408.Afrim Krasniqi e

5409.Murtez Bakiu nga Ferizaj (Lirojeni "ALBININ")

5410.Hafiz Hameti (Tė lirohet Albin Kurti)

5411.Rasim Rrafshi nga Qafa e Duhlės (Kėrkoj lirimin e Albin Kurtit nga burgu dhe gjithė ēlirimtarėt)

5412.Basri Murseli,

5413.Sadbere Murseli dhe

5414.Albion Murseli, Greme (Apel lirimin e  Albinit)

5415.Bekim Rrafshi nga Qafa e Duhlės (Me zemėr e shpirt kėrkoj lirimin e Albin Kurtit nga burgu. Faleminderit “EPOKA E RE”, lexuesi i juaj i rregullt)

5416.Durim Kurti nga Gjakova, elekticist (Kėrkoj lirimin e menjėhershėm tė Albin Kurtit. Rroftė Vetėvendosja)

5417.Valbona Gashi, Gjakovė (Jemi pėr lirimin e tė madhit Albin Kurtit. DUAM "VETVENDOSJE!"

5418.Bashkim Asllanaj nga Peja me venbanim nė Lublan (Jam pėr lirimin e pakusht tė atij qė na mbron dinjitetin kombėtar tė madhin Albin Kurti)

  1. Hysri Goxhuli (Lirojeni Albin Kurtin. Burgosni ata qė vrasin)

5420.Ilmi Sejdiu nga Mitrovica (Jam pėr lirimin e Albin Kurtit)

5421.Besari-Tetovė (Uroj qė kjo nismė e gazetės suaj tė arrij rezultatet e veta. Jam absolvent i Ndėrtimtarisė nė Prishtinė. Edhe njėherė ju pėrgėzoj. Tė bėjmė diēka pėr kėtė figurė, qė ka bėrė shumė pėr neve.)

5422.Besnik Ilazi, student i Mjekėsisė nga Kaēaniku

5423.+37744630204, Student i Shkencave Politike (Si qytetar i Kosovės e pėrkrahu lirimin e Albin Kurtit)

  1. Fidan Morina, nxėnės nga Peja

5425.+37744426649 (Lirojeni trimin e Kosovės. tė lumt Albin krejt Dardania ėshtė me ty)

  1. Elbasan Avdiu (Edhe unė i bashkėngjitem kėtij apeli)
  2. Abedin Morina, humorist nga Peja

5428.Ganimete Hajrullahu, motėr medicinale nga Gjilani

5429.Shyqėri Bajrami Slivovė e Ferizajt, Teknik i Mashinerisė (Kėrkoj qė tė lirohet menjherė pa kurrfarė kushti zotėri Albin Kurti)

5430.Faton B. Hajrullahu, teknik medicinal, Gjilan

5431.Zeqir Morina, pensionist, veteran i Arsimit nga nga Peja

5432.Valon Krasniqi, student i Ekonomisė (I bashkėngjitem apelit pėr lirimin e Kurtit)

5433.Besar Bexheti, Tetovė, Fakulteti i Ndėrtimtarisė-Prishtinė. (Tė lirohet Albini, njeriu mė i guximshėm qė ka shqiptaria sot)

  1. Kushtrim Hoti, Samadraxhė (Tė lirohet Albin Kurti)
  2. Muharrem Elezkurtaj, profesor i Kimisė
  3. Venhar Dula, Rahovec (Lirojeni mė shpejt Albin Kurtin. Nuk ėshtė fajtor)
  4. Shpetimi, i papunė me shoqen
  5. Afėrditen dhe motrėn
  6. Albulenėn (Lirojeni! Menjėherė!)

5440.Pėrparim Xhelili, jurist (Dėshiroj qė Albin Kurti tė jetė nė mesin tonė i lirė)

  1. Igballie Lan, e papunė (Lirojeni! Menjėherė!)

5442.+37744149632 Neziri, profesor (Lirojeni! Menjėherė!)

5443.Kushtrim Krasniqi nga Peja (Dėshiroj tė lirohet Albin Kurti nga burgu)

5444.Mustafė Nuhiu, jurist (Liria e tij - Liria jonė)

5445.Xhelal Luma (Lirojeni Albinin)

5446.Nusret Istogu, Drenas (Lirojeni njeriun, i cili me vite tė tėra ka kontribuar pėr kėtė tokė shqiptare. Albin  Kurti ėshtė tamam shqiptar)

5447.Ruzhdi Berisha, Prizren (I bashkohem apelit pėr lirimi e menjėhershėm Albin Kurtit. Epokės ju uroj suksese pėr guximin. Po tregoni se jeni TRIMA)

5448.Emrush Fetahu nga Sodovina e Vitisė (Pas simbolit Adem Demaqit vjen Albin Kurti. Ai ėshtė legjendė e gjallė)

  1. Mustafė Dalloshi, punėtor Kaēanik (Lirojeni! Menjėherė!)